Prakriyapada 16: atha ṣor̤aśo'dhyāyaḥ
Prakriyāpāda 16
- Language
- Sanskrit
Contents
- 16.23 — 1 part
atha ṣor̤aśo'dhyāyaḥ
16.1
śaucācāralakṣaṇaṃ
vāyuruvāca | ata ūrddhaṃ pravakṣyāmi śaucācārasya lakṣaṇaṃ
yadanuṣṭhāya śuddhātmā pretya svargaṃ hi cāśnuyāt
16.2
udakārthoṃ tu śaucānāṃ munīnāmuttamaṃ padaṃ
yastu teṣvapramattaḥ syātsa munirnāvasīdati
16.3
mānāvamānau hyetau tāvevāhurvirṣāmṛte
avamānaṃ viṣantatra mānantvamṛtamucyate
16.4
yastu teṣvapramattaḥ syātsa munirnāvasīdati
guroḥ priyahite yuktaḥ sa tu saṃvatsaraṃ vaset
16.5
niyameṣvapramattastu dharmeṣu ca sadā bhavet
prāpyānujñāntataścaiva jñānāgamanamuttamaṃ
avirodhena dharmasya vicaret pṛthivīmimāṃ
16.6
cakṣuḥpūtaṃ vrajenmārgaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pivet
satyapūtāṃ vadedvāṇīmiti dharmmānuśāsanaṃ
16.7
ātithyaṃ śrāddhayajñeṣu na gacchedyogavit kvacit
evaṃ hyahiṃsako yogī bhavediti vicāraṇā
16.8
vahrau vidhūme vyaṅgāre sarvvasmin bhuktavajjane
vicarenmatimān yogī na tu teṣveva nityaśaḥ
16.6-2
yathaivamavamanyante yathā paribhavanti ca
yuktastathācaredbhaikṣaṃ satāṃ dharmmamadūṣayan
16.10
bhaikṣyaṃ cared gṛhastheṣu yathācāragṛheśu ca
śreṣṭhā tu paramā ceyaṃ vṛttirasyopadiśyate
16.11
ata ūrddhaṃ gṛhastheṣu śālīneṣu careddvijaḥ
śraddadhāneṣu dānteṣu śrotriyeṣu mahātmasu
16.12
ata ūrddhaṃ punaścāpi aduṣṭapatiteṣu ca
bhaikṣacaryyā vivarṇeṣu jaghanyā vṛttirucyate
16.13
bhaikṣaṃ yavāgūṃ takraṃ vā payo yāvakameva ca
phalamūlaṃ vipakkaṃ vā piṇyākaṃ śaktitopi vā
16.14
ityete vai mayā proktā yogināṃ siddhivarddhanāḥ
āhārāsteṣu siddheṣu śreṣṭhaṃ bhaikṣamivi smṛtaṃ
16.15
abbinduṃ yaḥ kuśāgreṇa māse māse samaśnute
nyāyato yastu bhikṣeta sa pūrvoktādviśiṣyate
16.16
yogināñcaiva sarvveṣāṃ śreṣṭhaścāndrāyaṇaṃ smṛtaṃ
ekaṃ dve trīṇi catvāri śaktito vā samācaret
16.17
asteyaṃ brahmacaryyañca alobhastyāga eva ca
vratāni caiva bhikṣūṇāmahiṃsā paramārthitā
16.18
akrodho guruśuśrūṣā śaucamāhāralāghavaṃ
nityaṃ svādhyāya ityete niyamāḥ parikīrttitāḥ
16.18-2
bījayonirguṇavapurbaṃdhaḥ karmmabhireva ca
yathā dvipa duvārakhye manuṣyāṇāṃ vidhīyate
16.20
prāpyate vācirādevāṅkuśenaiva nivāritaḥ
evaṃ jñānena śuddhena dagdhabījo hyakalmaṣaḥ
16.21
vimuktabandhaḥ śānto'sau mukta ityabhidhīyate
vedaistutyāḥ sarvvayajñakriyāstu
yajñe japyaṃ jñānināmāhuragryaṃ
jñānādajñānaṃ saṅgarāgavyapetaṃ
tasmin prāpte śāśvatasyopalabdhiḥ
16.22
damaḥ śamaḥ satyamakalmaṣatvaṃ
maunañca bhūteṣvakhileṣvathārjvaṃ
atīndriyajñānamidaṃ tathārjvaṃ(1)
prāhustathā jñānaviśuddhasattvāḥ
16.23
samāhito brahmaparo'pramādī
śucistathaivātmaratirjitendriyaḥ
samāprayuryogamimaṃ mahādhiyomaharṣayaścaivamaninditāmalāḥ
16.23.p1
iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte śaucācāralakṣaṇaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ atha saptadaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Yogacintāmaṇi (Śivānanda Sarasvatī) — Śivānanda Sarasvatī 1650, Sanskrit