Pramāṇa · Search · About · API

Prakriyapada 16: atha ṣor̤aśo'dhyāyaḥ

Prakriyāpāda 16

Language
Sanskrit

Contents

atha ṣor̤aśo'dhyāyaḥ

16.1

śaucācāralakṣaṇaṃ
vāyuruvāca | ata ūrddhaṃ pravakṣyāmi śaucācārasya lakṣaṇaṃ
yadanuṣṭhāya śuddhātmā pretya svargaṃ hi cāśnuyāt

16.2

udakārthoṃ tu śaucānāṃ munīnāmuttamaṃ padaṃ
yastu teṣvapramattaḥ syātsa munirnāvasīdati

16.3

mānāvamānau hyetau tāvevāhurvirṣāmṛte
avamānaṃ viṣantatra mānantvamṛtamucyate

16.4

yastu teṣvapramattaḥ syātsa munirnāvasīdati
guroḥ priyahite yuktaḥ sa tu saṃvatsaraṃ vaset

16.5

niyameṣvapramattastu dharmeṣu ca sadā bhavet
prāpyānujñāntataścaiva jñānāgamanamuttamaṃ
avirodhena dharmasya vicaret pṛthivīmimāṃ

16.6

cakṣuḥpūtaṃ vrajenmārgaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pivet
satyapūtāṃ vadedvāṇīmiti dharmmānuśāsanaṃ

16.7

ātithyaṃ śrāddhayajñeṣu na gacchedyogavit kvacit
evaṃ hyahiṃsako yogī bhavediti vicāraṇā

16.8

vahrau vidhūme vyaṅgāre sarvvasmin bhuktavajjane
vicarenmatimān yogī na tu teṣveva nityaśaḥ

16.6-2

yathaivamavamanyante yathā paribhavanti ca
yuktastathācaredbhaikṣaṃ satāṃ dharmmamadūṣayan

16.10

bhaikṣyaṃ cared gṛhastheṣu yathācāragṛheśu ca
śreṣṭhā tu paramā ceyaṃ vṛttirasyopadiśyate

16.11

ata ūrddhaṃ gṛhastheṣu śālīneṣu careddvijaḥ
śraddadhāneṣu dānteṣu śrotriyeṣu mahātmasu

16.12

ata ūrddhaṃ punaścāpi aduṣṭapatiteṣu ca
bhaikṣacaryyā vivarṇeṣu jaghanyā vṛttirucyate

16.13

bhaikṣaṃ yavāgūṃ takraṃ vā payo yāvakameva ca
phalamūlaṃ vipakkaṃ vā piṇyākaṃ śaktitopi vā

16.14

ityete vai mayā proktā yogināṃ siddhivarddhanāḥ
āhārāsteṣu siddheṣu śreṣṭhaṃ bhaikṣamivi smṛtaṃ

16.15

abbinduṃ yaḥ kuśāgreṇa māse māse samaśnute
nyāyato yastu bhikṣeta sa pūrvoktādviśiṣyate

16.16

yogināñcaiva sarvveṣāṃ śreṣṭhaścāndrāyaṇaṃ smṛtaṃ
ekaṃ dve trīṇi catvāri śaktito vā samācaret

16.17

asteyaṃ brahmacaryyañca alobhastyāga eva ca
vratāni caiva bhikṣūṇāmahiṃsā paramārthitā

16.18

akrodho guruśuśrūṣā śaucamāhāralāghavaṃ
nityaṃ svādhyāya ityete niyamāḥ parikīrttitāḥ

16.18-2

bījayonirguṇavapurbaṃdhaḥ karmmabhireva ca
yathā dvipa duvārakhye manuṣyāṇāṃ vidhīyate

16.20

prāpyate vācirādevāṅkuśenaiva nivāritaḥ
evaṃ jñānena śuddhena dagdhabījo hyakalmaṣaḥ

16.21

vimuktabandhaḥ śānto'sau mukta ityabhidhīyate
vedaistutyāḥ sarvvayajñakriyāstu
yajñe japyaṃ jñānināmāhuragryaṃ
jñānādajñānaṃ saṅgarāgavyapetaṃ
tasmin prāpte śāśvatasyopalabdhiḥ

16.22

damaḥ śamaḥ satyamakalmaṣatvaṃ
maunañca bhūteṣvakhileṣvathārjvaṃ
atīndriyajñānamidaṃ tathārjvaṃ(1)
prāhustathā jñānaviśuddhasattvāḥ

16.23

samāhito brahmaparo'pramādī
śucistathaivātmaratirjitendriyaḥ
samāprayuryogamimaṃ mahādhiyomaharṣayaścaivamaninditāmalāḥ

16.23.p1

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte śaucācāralakṣaṇaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ atha saptadaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)