Pramāṇa · Search · About · API

Prakriyapada 18: athāṣṭādaśo'dhyāyaḥ

Prakriyāpāda 18

Language
Sanskrit

Contents

athāṣṭādaśo'dhyāyaḥ

18.1

yatiprāyaścittavidhiḥ
vāyuruvāca | ataḥ ūrddhaṃ pravakṣyāmi yatīnāmiha niścayam
prāyaścittāni tattvena yānyakāmakṛtāni tu
atha kāmakṛtepyāhuḥ sūkṣmadharmmavido janāḥ

18.2

pāpañca trividhaṃ proktaṃ vāṅmanaḥkāyasambhavaṃ
satataṃ hi divā rātrau yenedaṃ badhyate jagat

18.3

na karmāṇi na cāpyeṣa tiṣṭhatīti parā śrutiḥ
kṣaṇameva prayojyantu āyuṣastu vidhāraṇāt

18.4

bhaveddhīro'pramattastu yogo hi paramaṃ balaṃ
na hi yogātparaṃ kiñcinnarāṇāmiha dṛśyate
tasmādyogaṃ praśaṃsanti dharmyuktā manīṣiṇaḥ

18.5

avidyāṃ vidyayā tīrtvā prāpyaiśvaryyamanuttamaṃ
dṛṣṭvā parāparaṃ dhīrāḥ paraṃ gacchanti tatpadaṃ

18.6

vratāni yāni bhikṣūṇāṃ tathaivopavratāni ca
ekaikāpakrame teṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate

18.7

upetya tu striyaṃ kāmāt prāyaścittaṃ vinirdiśet
prāṇāyāmasamāyuktaṃ kuryyātsāntapanaṃ tathā

18.8

tataścarati nirddeśaṃ kṛcchrasyānte samāhitaḥ
punarāśramamāgamya caredbhikṣuratandritaḥ
na marmayuktaṃ vacanaṃ hinastīti manīṣiṇaḥ

18.6-2

tathāpi ca na karttavyaḥ prasaṅgo hyeṣa dāruṇaḥ
ahorātrādhikaḥ kaścinnāsyadharma iti śrutiḥ

18.10

hiṃsā hyeṣā parā sṛṣṭā haivatairmunibhistathā
yadetaddraviṇaṃ nāma prāṇā hyete vahiścarāḥ
sa tasya harati prāṇān yo yasya harate dhanaṃ

18.11

evaṃ kṛtvā sa duṣṭātmā bhinnavṛtto vratātcyutaḥ
bhūyo nirvvedamāpannaścareccāndrāyaṇaṃ vrataṃ

18.12

vidhinā śāstradṛṣṭena saṃvatsaramiti śrutiḥ
tataḥ saṃvatsarasyānte bhūyaḥ prakṣīṇakalmaṣaḥ
bhūyo nirvvedamāpannaścaredvikṣuratandritaḥ

18.13

ahiṃsā sarvvabhūtānāṃ karmmaṇā manasā girā
akāmādapi hiṃseta yadi bhikṣuḥ paśūn mṛgān
kṛcchrātikṛcchraṃ kurvvīta cāndrāyaṇamathāpi vā

18.14

skandedindriyadaurbvalyāt striyaṃ dṛṣṭvā yatiryyadi
tena dhārayitavyā vai prāṇāyāmāstu ṣor̤aśa

18.15

divā skannasya viprasya prāyaścittaṃ vidhīyate
trirātramupavāsaśca prāṇāyāmaśataṃ tathā

18.16

rātrau skannaḥ śuciḥ snāto dvādaśaiva tu dhāraṇāḥ
prāṇāyāmena śuddhātmā virajā jāyate dvijaḥ

18.17

ekānnaṃ madhu māṃsaṃ vā hyāmamnāṅgaṃ tathaiva ca
abhojyāni yatīnāñca pratyakṣalavaṇāni ca

18.18

ekaikātikrame teṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate
prājāpatyena kṛcchreṇa tataḥ pāpāt pramucyate

18.18-2

vyatikramācca ye kecidāṅganaḥ kāyasambhavaṃ
sadbhiḥ saha viniścitya yadbhūyastatsamācaret

18.20

viśuddhabuddhiḥ samaloṣṭakāñcanaḥ
samastabhūteṣu caran samāhitaḥ
sthānaṃ dhruvaṃ śāśvatamavyayaṃ satāṃ
paraṃ sa gatvā na punarihaṃ jāyate

18.20.p1

iti śrīmadbhāpurāṇe vāyuprokte yatiprāyaścittavidhirnāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)