Prakriyapada 23: atha trayoviṃśo'dhyāyaḥ
Prakriyāpāda 23
- Language
- Sanskrit
atha trayoviṃśo'dhyāyaḥ
23.1
māheśvarāvatārayogaḥ
vāyuruvāca | ekatriṃśattamaḥ kalpaḥ pītavāsā iti smṛtaḥ
brahmā yatra mahātejāḥ pītavarṣṇatvamāgataḥ
23.2
dhyāyataḥ putrakāmasya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
prādurbhūto mahātejāḥ kumāraḥ pītavastravān
23.3
pītagandhānuliptāṅgaḥ pītamālyadharo yuvā
pītayajñopavītaśca pītoṣṇīṣo mahābhujaḥ
23.4
taṃ dṛṣṭvā dhyānasaṃyuktaṃ brahmā lokeśvaraṃ prabhuṃ
manasā lokadhātāraṃ vavande parameśvaraṃ
23.5
tato dhyānagatastatra brahmā māheśvarīṃ parāṃ
apaśyadvāṃ virūpākṣa maheśvaramukhacyutāṃ
23.6
catuṣpadāṃ caturvvakrāṃ caturhastāṃ catustanīṃ
caturnetrāṃ catuḥśṛṅgīṃ caturdaṃṣṭrāṃ caturmukhīṃ
dvātriṃśallokasaṃyuktāṃ īśvarīṃ sarvvatomukhīṃ
23.7
sa tāṃ dṛṣṭvā mahātejā mahādevo maheśvarīṃ
punarāha mahādevaḥ sarvvadevanamaskṛtaḥ
23.8
matiḥ smṛtirbuddhiriti gāyamānaḥ punaḥ punaḥ
ehyehīti mahādevī sottiṣṭhat prāñjalirbhṛśaṃ
23.6-2
viśvamāvṛtya yogena jagatsarvvaṃ vaśīkuru
atha vā mahādevena rudrāṇī tvaṃ bhaviṣyasi
brāhmaṇānāṃ hitārthāya paramārthaṃ bhaviṣyasi
23.10
athaināṃ putrakāmasya dhyāyataḥ parameṣṭhinaḥ
pradadau devadeveśaścatuṣpādāṃ maheśvarīṃ
tatastāṃ dhyānayogena viditvā parameśvarīṃ
23.11
brahmā lokanamaskārthyaḥ prapadya tāṃ maheśvarīṃ
gāyatrīntu tato raudrīṃ dhyātvā brahmā suyantritaḥ
23.12
ityetāṃ vaidikīṃ vidyāṃ raudrīṃ gāyatrīmarpitāṃ
japitvā tu mahādevīṃ rudralokanamarutāṃ
prapannastu mahādevaṃ dhyānayuktena cetasā
23.13
tatastasya mahādevo divyaṃ yogaṃ punaḥ smṛtaḥ
aiśvaryyaṃ jñānasampattiṃ vairāgyañca dadau punaḥ
23.14
athāṭṭahāsaṃ mumuce bhīṣaṇaṃ dīptamīśvaraḥ
tato'sya sarvvato dīptāḥ prādurbhūtāḥ kumārakāḥ
23.15
pītamālyāmbaradharāḥ pītagandhānulepanāḥ
pītoṣṇīṣaśirāścaiva pītāsyāḥ pītamūrddhajāḥ
23.16
tato varṣasahasrānte uṣitvā vimalaujasaḥ
yogātmānastataḥ snātā brāhmaṇānāṃ hitaiṣiṇaḥ
23.17
dharmyamogabalopetā ṛṣīṇāṃ dīrghasatriṇāṃ
upadiśya tu te yogaṃ praviṣṭā rudramīśvaraṃ
23.18
evametena vidhinā prapannā ye maheśvaraṃ
anyepi niyatātmāno dhyānayuktā jitendriyāḥ
23.58
te sarvve pāpamutsṛjya virajā brahmavarccasaḥ
tena nāmnā ca vikhyātaḥ śvetakalpastadā hyasau
23.59
matprasādācca deveśaḥ śvetāṅgaḥ śvetalohitaḥ
śvetavarṇā tadā hvāsīdgāyatrī brahmasaṃjñitā
23.60
yasmādahañca deveśa tvayā guhye pade sthitaḥ
vijñātaḥ svena tapasā sadyojātaḥ sanātanaḥ
sadyojāteti brahmaitad guhyañcaiva prakīrttitaṃ
23.61
tasmād guhyatvamāpannaṃ ye vetsyanti dvijātayaḥ
tatsamaupaṅgamiṣyanti punarāvṛttidurlabhaṃ
23.62
yadā'hañca punastvāsaṃ lohito nāmanāmataḥ
samaktena varṇena kalpo vai lohitaḥ smṛtaḥ
23.63
tadā lohitamāṃsāsthilohitacīramanvibhā (1)
lohitācāsanavatī gāyatrī gauḥ prakīrttitā
23.64
tato'sya lohitatvena varṇasya ca viparyyaye
vāmatvāccaiva yogasya vāmadevatvamāgataḥ
23.65
tathāpi hi mahāsattva tvayā'haṃ niyatātmanā
vijñātaḥ śvetavarṇena tasmādvarṇottamaḥ smṛtaḥ
tato'haṃ vāmadeveti khyātiṃ yāto mahītale
23.66
ye cāpi vāmadevatvaṃ jñāsyantīha dvijātayaḥ
vidyāya cemāṃ rudrāṇīṃ (2) gāyatrīṃ mātaraṃ vibho
23.67
sarvvapāpavinirmuktā virajā brahmavarcasaḥ
rudralokaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabhaṃ
23.68
yadā tu punarevāyaṃ kṛṣṇavarṇo bhayānakaḥ
matkṛtena ca varṇena matkalpaḥ kṛṣṇa ucyate
23.69
tatrā'haṃ kālasaṃkāśaḥ kālo lokaprakāśanaḥ
vijñāto'hantvayā brahman ghoro ghoraparākramaḥ
23.70
tasmāddhoratvamāpannaṃ ye māṃ vetsyanti bhūtale
teṣāmaghoraḥ śāntaśca bhaviṣyāmyahamavyayaḥ
23.71
tasmācchivatvamāpannaṃ ye māṃ paśyanti bhūtale
teṣāṃ śivaśca saumyaśca bhaviṣyāmi sadaiva tu
23.72
tasmācca viśvarūpo vai kalpo'yaṃ samudāhṛtaḥ
viśvarūpā tathā ceyaṃ sāvitrī samudāhṛtā
23.73
sarvvarūpāstathā ce me saṃvṛttā mama putrakāḥ
catvāraste samākhyātāḥ pādā vai lokasambhṛtāḥ
23.74
tasmācca sarvvavarṇatvaṃ prajātvaṃ me bhaviṣyati
sarvvabhakṣyā ca medhyā ca varṇataśca bhaviṣyati
23.75
mokṣo dharmastathārthaśca kāmaśceti catuṣṭayaṃ
tasmāddhittā ca vedāśca caturddhā vai bhaviṣyati
23.76
bhūtagrāmāśca catvāraḥ āśramaścaturastathā
dharmmasya pādāścatvāraścatvāro mama putrakāḥ
23.77
tasmāccaturyugāvasthaṃ jagadvai sacarācaraṃ
caturddhā'vasthitañcaiva catuṣpādaṃ bhaviṣyati
23.78
bhūrloko'tha bhuvo lokaḥ svarloko'tha mahastathā
janastapaśya śāntaśca rudralokastataḥ paraṃ
23.79
kharloko hi tṛtīyastu caturthastu mahaḥ smṛtaḥ
tatra lokaḥ paraṃ sthānaṃ parantayogināṃ smṛtaṃ
23.80
nirmamā nirahaṅkārāḥ kāmakrodhavivarjitāḥ
drakṣyante tadvido yuktā dhyānatatparayuñjakāḥ
23.81
yasmāccatuṣpadā hyeṣā tvayā dṛṣṭā sarasvatī
tasmācca paśavaḥ sarvve bhaviṣyanti catuṣpadāḥ
tasmāccaiṣāṃ bhaviṣyanti catvāro vai payodharāḥ
23.82
somaśca mantrasaṃyukto yasmānnāma mukhāccyutaḥ
jīvaḥ prāṇabhṛtāṃ brahman sarvvaḥ pītvā stanairghṛtaṃ
23.83
tasmāt somamayaccaitadamṛtañcaiva saṃjñitaṃ
catuṣpādā bhaviṣyanti sve tatvañcāsya tena tat
23.84
yasmāccaiva kriyā bhūtvā dvipādā vai maheśvarī
dṛṣṭā punastvayā caiṣā sāvitrī lokabhāvinī
tasmādvai dviṣadāḥ sarvve dvijanmānaśca narāḥ smṛtāḥ
23.85
yasmāccaivamajā bhūtvā sarvvavarṇā maheśvarī
dṛṣṭā tvayā mahāsattvā sarvvabhūtadharā parā
tasmāttu viśvarūpatvamajānāṃ vai bhaviṣyati
23.86
ajaścaiva mahātejā viśvarūpo bhaviṣyati
amogharetāḥ sarvvaca mukhe cāsya hutāśanaḥ
tasmāt sarvvagato medhyaḥ paśurūpī hutāśanaḥ
23.87
tapasā bhāvitātmāno ye vai drakṣyanti vai dvijāḥ
īśitve ca śivatve ca (1) sarvvagaṃ sarvvataḥ sthiraṃ
23.88
rajastamovinirmuktāstyaktvā mānuṣyakambhava
matsamīpaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabhaṃ
23.86-2
ityevamukto bhagavān brahmā rudreṇa vai dvijāḥ
praṇamya prayato bhūtvā punarāha pitāmahaḥ
23.60-2
brahmovāca | bhagavan devadeveśa viśvarūpo maheśvaraḥ
imāstava mahādeva tanavo lokavanditāḥ (1)
23.61-2
viśvarūpa mahāsattva kasmin kāle mahābhuja
kasyāṃ vā yugasambhūtau drakṣyanti tvāṃ dvijātayaḥ
23.62-2
kena vā tattvayogena dhyānayogena kena vā
tanavaste mahādeva śakyā draṣṭuṃ dvijātibhiḥ
23.63-2
bhagavānuvāca | tapasā naiva yogena dānadharmaphalena vā
na tīrthaphalayogena kratubhirvā sadakṣiṇaiḥ
23.64-2
na vedādhyāpanairvāpi na cittena nivedanaiḥ
śakyo'haṃ mānuṣairdraṣṭuṃ ṛte dhyānātparaṃ na hi
23.65-2
sādhyo nārāyaṇaścaiva viṣṇustribhuvaneśvaraḥ
bhaviṣyatīha nāmnā tu vārāho nāma viśrutaḥ
23.66-2
caturbāhuścatuṣpādaścaturnetraścaturmukhaḥ
tadā saṃvatsaro bhūtvā yajñarūpo bhaviṣyati
ṣaḍaṅgaśca triśīrṣaśca tristhāne trigarīravān
23.67-2
kṛtastretā dvāparaśca kaliścaiva caturyugaṃ
etasya pādāścatvāraḥ aṅgāni kratavastathā
23.98
bhujāśca vedāścatvāro ṛtavaḥ sandhimukhāni ca
dve mukhe dve ca ayane netrāśca catarastathā
23.99
śirāṃsi trīṇi parvāṇi phālgunyāṣāḍhakṛttikāḥ
divyāntaraukṣamaumāni trīṇi sthānāni yāni tu
sambhavaḥ pralayaścaiva āśramau dvau prakīrttitau
23.100
sa yadā kālarūpābho varāhatve vyavasthitaḥ
bhaviṣyati yadā sādhvī viṣṇurnārāyaṇaḥ prabhuḥ
23.101
tadā tvamapi deveśa caturvvakto bhaviṣyasi
brahmalokanamaskāryo viṣṇurnārāyaṇaḥ prabhuḥ
23.102
ekārṇave hade caiva śayānaṃ puruṣaṃ hariṃ
yadā drakṣyasi deveśaṃ dhyānayuktaṃ mahāmuniṃ
23.103
tadvāvāṃ mama yogena mohitau naṣṭacetasau
anyonyasparddhinau rājñāvavijñāya parasparaṃ
23.104
ekaikasyodarasthāṃstu dṛṣṭvā lokāṃścarācarān
vismayaṃ paramaṅgatvā dhyānāddbuddhā tu mānuṣau
23.105
tatastvaṃ padmasaṃbhūtaḥ padmanābhaḥ sanātanaḥ
padmāṅkitastadā kalpe khyātiṃ yāsyasi puṣkalāṃ
23.106
tatastasmin tadā kalpe vārāhe saptame prabhoḥ
punarviṣṇurmahātejāḥ kālo lokaprakālanaḥ (1)
manurvaivasvato nāma tava putro bhaviṣyati
23.107
(7) tadā caturyugādasthe kalpe tasmin yugāntake
bhaviṣyāmi śikhāyuktaḥ śveto nāma mahāmuniḥ
23.108
himavacchikhare ramye chāgale parvvatottame
catuḥśiṣyāḥ śive yuktā bhaviṣyanti tadā mama
23.109
śvetaścaiva śikhaścaiva śve tāśvaḥ śve talohitaḥ
catvāraste mahātmāno brāhmaṇā vedapāragāḥ
23.110
tataste brahmabhūyiṣṭhā dṛṣṭvā brahmagatiṃ parāṃ
tatsamaupaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabhaṃ
23.111
punastu mama deveśo dvitīyadvāpare prabhuḥ
prajāpatiryyadā vyāsaḥ satyo nāma bhaviṣyati
23.112
tadā lokahitārthāya sutāro nāma nāmataḥ
bhaviṣyāmi kalau tasmin lokānugrahakāraṇāt
23.113
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyā nāmanāmataḥ
dundubhiḥ śatarūpaśca ṛcīkaḥ ketumāṃstathā
23.114
prāpya yogaṃ tathā jñānaṃ brahma caiva sanātanaṃ
rudralokaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabhaṃ
23.115
tṛtīye dvāpare caiva yadā vyāsastu bhārgavaḥ
tadā hyahaṃ bhaviṣyāmi damanastu yugāntike
23.116
tatrāpi ca bhaviṣyanti catvāro mama putrakāḥ
viśokaśca viśeyaśca viśāpaḥ śāpanāśanaḥ
23.117
te'pi tenaiva mārgeṇa yogoktena mahaujasaḥ
rudralokaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabhaṃ
23.118
caturthe dvāpare caiva yadāvyāso'ṅgirāḥ sutaḥ
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi suhotro nāmanāmataḥ
23.119
tatrāpi mama satputrāścatvāraśca tapodhanāḥ
bhaviṣyanti dvijaśreṣṭhā yogātmāno dṛr̤havratāḥ
23.120
sumukho durmukhaścaiva durddamo duratikramaḥ
prāpya yogagatiṃ sūkṣmāṃ vimalā dagdhakilbiṣāḥ
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti na saṃśayaḥ
23.121
(5) pañcame dvāpare caiva vyāsastu savitā yadā
tadā cāpi bhaviṣyāmi kaṅko nāma mahātapāḥ
anugrahārthaṃ lokānāṃ yogātmā naikakarmakṛt
23.122
catvārastu mahābhāgā virajāḥ śuddhayonayaḥ
putrā mama bhaviṣyanti yogātmāno dṛr̤havratāḥ
23.123
sanaḥ sanandanaścaiva prabhuryaśca sanātanaḥ
ṛtuḥ sanatkumāraśca nirmamānirahaṃkṛtāḥ
matsamīpaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabhaṃ
23.124
parivartte punaḥ ṣaṣṭhe mṛtyurvyāso yadā vibhuḥ
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi lokākṣirnāmanāmataḥ
23.125
śiṣyāśca mama te divyā yogātmāno dṛr̤havratāḥ
bhaviṣyanti mahābhāgāścatvāro lokasammatāḥ
23.126
sudhāmā virajaścaiva śaṅkhapādaśca eva ca
yogātmāno mahātmānaste sarvve dagdhakilbiṣāḥ
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti na saṃśayaḥ
23.127
(1) saptame parivartte tu yadā vyāsaḥ śatakratuḥ
vibhurnāma mahātejāḥ pūrvvamāsīcchatakratuḥ
23.128
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi kalau tasmin yugāntike
jaigīṣavyeti vikhyātaḥ sarvveṣāṃ yogināṃ varaḥ
23.126-2
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti yuge tadā
sārasvataḥ sumedhaśca vasuvāhaḥ suvāhanaḥ
23.130
te'pi tenaiva mārgeṇa dhyānayuktiṃ samāśritāḥ
bhaviṣyanti mahātmāno rudralokaparāyaṇāḥ
23.131
vasiṣṭhaścāṣṭame vyāsaḥ parivarte bhaviṣyati
kapilaścāsuriścaiva tathā pañcaśikho muniḥ
vāṣkaliśca mahāyogī sarvva eva mahaujasaḥ
23.132
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ dhyānino dagdhakalmaṣāḥ
matsamīpaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabhaṃ
23.133
parivartte'tha navame vyāsaḥ sārasvato yadā
tadā cāhaṃ bhaviṣyāmi ṛṣabho nāmanāmataḥ
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ
23.134
parāśaraśca gārgyaśca bhārgavo hyāṅgirāstathā
bhaviṣyanti mahātmāno brāhmaṇā vedapāragāḥ
23.135
sarve tapobalotkṛṣṭāḥ śāpānugrahakovidāḥ
tepi tenaiva mārgeṇa yogoktena tapasvinaḥ
dhyānamārgaṃ samāsādya gamiṣyanti tathaiva te
23.136
daśame dvāpare vyāsastridhāmā nāmanāmataḥ
yadā bhaviṣyati viprastadā'haṃ bhavitā punaḥ
23.137
himavacchikhare ramye bhṛgutuṅge nagottame
nāmnā bhṛgostu śikharantasmāttacchikharambhṛguḥ
23.138
tatraiva mama te putrā bhaviṣyanti dṛr̤havratāḥ
balavandharnirāmitraḥ ketuśṛṅgastapodhanaḥ
23.136-2
yogātmāno mahātmāno dhyānayogasamanvitāḥ
rudralokaṃ gamiṣyanti tapasā dagdhakalmaṣāḥ
23.140
ekādaśe dvāpare tu vihaṅgamāso bhaviṣyati
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi gaṅgādvāre kalerdhuri
23.141
ugrā nāma mahānādāstathaiva mama putrakāḥ
bhaviṣyanti mahaujaskāḥ suvṛttā lokaviśrutāḥ
23.142
lambodaraśca lambaśca lambākṣo lambakaṃśakaḥ
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rudralokāva saṃsthitāḥ
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti parāṃ gatiṃ
23.143
dvādaśe parivartte tu bhṛtatejā mahāmuniḥ
bhaviṣyati mahāsattvo vyāsaḥ kavivarottamaḥ
23.144
tato'pyahaṃ bhaviṣyāmi atirnāma yugāntike
haimakaṃ vanamāsādya yogamāsthāya bhūtale
23.145
atrāpi mama te putrā bhasmasnānānulepanāḥ
bhaviṣyanti mahāyogā rudralokaparāyaṇāḥ
23.146
sarvvaṅgaḥ samabuddhiśca sādhyaḥ sarvvastathaiva ca
rudralokaṃ gamiṣyanti dhyānayogaparāyaṇāḥ
23.147
trayodaśe punaḥ prāpte parivarte krameṇa tu
dharmī nārāyaṇo nāma vyāsastu bhavitā yadā
23.148
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi vālirnāma mahāmuniḥ
vālikhilyāśrame puṇye parvvate gandhamādane
23.148-2
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapodhanāḥ
sudhāmā kāśyapaścaiva vasiṣṭho virajāstathā
23.150
mahāyogabalopetā vimalā ūrddharetasaḥ
tenaiva yogamārgeṇa gamiṣyanti na saṃśayaḥ
23.151
(14) yadā vyāsaḥ surakṣaṇa paryāyaistu caturddaśe
tatrāpi punarevāhaṃ bhaviṣyāmi yugāntike
23.152
vaṃśe tvaṅgirasaḥ śreṣṭho gautamo nāma yogavit
tasmādbhaviṣyate puṇyaṃ gautamaṃ nāma tadvanaṃ
23.153
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti kalau tathā
atirurustapāścaiva śrāvaṇo'tha sraviṣṭakaḥ
23.154
yogātmāno mahātmāno dhyānayogaparāyaṇāḥ
te'pi tenaiva mārgeṇa rudralokanivāsinaḥ
23.155
(15) tataḥ prāpte pañcadaśe parivartte kramāgate
ṛkṣikhastu yadāvyāso dvāpare bhavitā prabhuḥ
23.156
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi nāmnā vedaśirā dijaḥ
tatra vedaśirā nāma astantatpārameśvaraṃ
23.157
bhaviṣyati mahāvīryyaṃ vedaśīrṣaśca parvvataḥ
himavatpṛṣṭhamāśritya sarasvatyā nagottame
23.158
tadāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapodhanāḥ
kuṇiśca kuṇibāhuśca kuśarīraḥ kunetrakaḥ
23.159
yogātmāno mahātmāno brahmiṣṭhāścorddharetasaḥ
te'pi tenaiva mārgeṇa rudralokaṃ gatāstu te
23.160
(16) tataḥ ṣoḍaśame cāpi parivartte kramāgate
vyāsastu yosañśca nāma bhaviṣyati tadā prabhuḥ
23.161
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi gokarṇo nāmanāmataḥ
tasmādbhaviṣyate puṇyaṃ gokarṇanāma tadvanaṃ
23.162
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ
kaśyapo hyuśanāścaiva cyavano'tha bṛhaspatiḥ !
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti paraṃ padaṃ
23.163
(17) tataḥ saptadaśe caiva parivartte kramāgate
tadā bhaviṣyate vyāso nāmnā devakṛtañjayaḥ
23.164
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi guhāvāsīti nāmataḥ
himavacchikhare caiva mahātuṅge mahālaye
siddhikṣetraṃ mahāpuṇyaṃ bhaviṣyati mahālayaṃ
23.165
tatrāpi mama te putrā brahmakhyā yogavedinaḥ
bhaviṣyanti mahātmāno marmajñā nirahaṅkṛtāḥ
23.166
utathyo vāmadevaśca mahākālo mahālayaḥ
teṣāṃ śatasahasrantu śiṣyāṇāṃ dhyānasādhanaṃ
23.167
bhaviṣyanti tadā kalpe sarve te dhyānayuktakāḥ
te tu sannihita yoge hṛdi kṛtvā maheśvaraṃ
mahālaye padaṃ chittvā praviṣṭāḥ śivamavyayaṃ
23.168
ye cānye'pi mahātmānaḥ kāle tasmin yugāntike
dhyānayuktena manasā vimalāḥ śuddhabuddhayaḥ
23.166-2
gatvā mahālayaṃ puṇyaṃ dṛṣṭvā māheśvaraṃ padaṃ
tūrṇaṃ tārayate jantūndaśapūrvān daśāparān
23.170
ātmānamekaviṃśañca tārayitvā mahārṇavaṃ
mama prasādādyāsyanti rudralokaṃ gatajvarāḥ
23.171
(18) tato'ṣṭādaśame caiva parivarte yadā bhavet
tadā ṛtañjayo nāma vyāsastu bhavitā muniḥ
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi śikhaṇḍī nāmanāmataḥ
23.172
siddhakṣetre mahāpuṇye devadānavapūjite
himavacchikhare puṇye śikhaṇḍī yatra parvvataḥ
śikhariṇo vanañcāpi ṛṣisiddha niṣevita
23.173
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapodhanāḥ
vācassravā ṛtīkaśca śyāvāsyaśca dṛr̤havrataḥ
23.174
yogātmāno mahāsattvāḥ sarvve te veda pāragāḥ
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rudralokaṃ vrajanti te
23.175
tatastvekonaviṃśe tu parivartte kramāgate
vyāsastu bhavitā nāmnā bharadvājo mahāmuniḥ
23.176
tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaṭāmālīti nāmataḥ
himavacchikhare ramye jaṭāyuryatra parvvataḥ
23.177
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ
hiraṇyanāmā kauśilyaḥ kākṣīvaḥ kuthumistathā
23.178
īśvarā yogadharmmāṇaḥ sarvve te hyarddharetasaḥ
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ
23.176-2
tato viṃśatime sarge parivartte krameṇa tu
vācaḥśravāḥ smṛto vyāso bhaviṣyati mahāmatiḥ
23.180
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi hyaṭṭahāsatī nāmataḥ
aṭṭahāsapriyāścāpi bhaviṣyanti tadā narāḥ
23.180-2
tatraiva himavatpṛṣṭhe siddhacāraṇa sevite
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ
yuktātmāno mahā sattvā dhyānino niyatavratāḥ
23.181
sumanturbarbarividvān subandhuḥ kuśikaścaraḥ
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rudralokān te gatāḥ
23.182
ekaviṃśe punaḥ prāpte parivarte krameṇa tu
vācaspatiḥ smṛto vyāso yadā sa ṛṣisattamaḥ
23.183
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi dāruko nāma nāmataḥ
tasmādbhaviṣyate puṇyaṃ devadāruvanaṃ mahat
23.184
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ
mleccho dākṣāyaṇiścaiva (1) ketumālī vakastathā (2)
23.185
yogātmāno mahātmāno niyatā śuciretaruḥ
paramaṃ yogamāsthāya rudraṃ prāptāstathā'naghāḥ
23.186
dvāviṃśe parivarte tu vyāsaḥ śuksāyano yadā
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi vārāṇasyāṃ mahāmuniḥ
23.187
nāmnā vai lāṅgalī bhaumo yatra devāḥ savāsavāḥ
drakṣyanti māṃ kalau tasminnavatīrṇaṃ halāyudhaṃ
23.188
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti sudhārmikāḥ
tulyārcirmadhupiṅgākṣaḥ śvetaketustathaiva ca (3)
23.86-3
tepi māheśvaraṃ yogaṃ prāpya dhyānaparāyaṇāḥ
virajā brahmabhūyiṣṭhā rudralokāya saṃsthitāḥ
23.180-3
parivartte trayoviṃśe tṛṇabinduryadā muniḥ
vyāso bhaviṣyati brahmā tadā'haṃ bhavitā punaḥ
śveto nāma mahākāyo muniputraḥ sudhārmikaḥ
23.181-2
tatra kālañjariṣyāmi tadā girivarottame
tena kālañjaro nāma bhaviṣyati sa parvvataḥ
23.182-2
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ
ūsijo bṛhadukthyaśca devalaḥ kavirava ca
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rudralokaṃ gatā hi te
23.183-2
parivartte caturviṃśe ṛkṣo vyāso bhaviṣyati
tadā'haṃ bhavitā brahman kalau tasmin yugāntike
śūlī nāma mahāyogī naimiṣe yogivandite
23.184-2
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapasvinaḥ
śālihotro'gniveśyaśca yuvanāśvaḥ śaradvasuḥ
te'pi yogabalopetā rudraṃ yāsyanti suvratāḥ
23.185-2
pañcaviṃśe punaḥ prāpte parivarte yathākramaṃ
vāsiṣṭhastu yadā vyāsaḥ śaktirnāma bhaviṣyati
23.186-2
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi daṇḍī muṇḍīśvaraḥ prabhuḥ
koṭivarṣaṃ samāsādya (1) nagaraṃ devapūjitaṃ
23.187-2
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti hyamāgatāḥ
yogātmāno mahātmānaḥ sarvve te hyūrddharetasaḥ
23.168-2
chāgalaḥ kumbhakarṇākhyaḥ (2) kumbhaścaiva pravāhakaḥ
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ gamiṣyanti tathaiva te
23.189
ṣaḍbiṃśe parivartte tu yadā vyāsaḥ parāśaraḥ
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi sahiṣṇurnāmanāmataḥ
(26) puṇyaṃ rudravaṭaṃ prāpya kalau tasmin yugāntike
23.200
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti sudhārmikāḥ
ulūko vaidyataścaiva (0) sarvakaḥ (2) syāṇlādhanaḥ !
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rantāraste tathaiva hi
23.201
saptaviṃśatime prāpte parivarte kramāṃgate
jātūkaṇyoṃ yadā vyāso bhaviṣyati tapodhanaḥ
23.202
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi somaśarmā dvijottamaḥ
(27) prabhāsatīrthamāsādya yogātmā lokaviśrutaḥ
23.203
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapodhanāḥ
akṣapādaḥ kaṇādaśca ulūko vatsa eva ca
23.204
yogātmāno mahātmāno vimalāḥ śuddhabuddhayaḥ
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rudralokaṃ tato gatāḥ
23.205
(28) aṣṭāviṃśe punaḥ prāpte parivarte kramāṃgate
parāśarasutaḥ śrīmān viṣṇurlokapitāmahaḥ
23.206
yadā bhaviṣyati vyāso nāmnā dvaipāyanaḥ prabhuḥ
tadā ṣaṣṭhena cāṃśena kṛṣṇaḥ puruṣasattamaḥ !
vasudevādvasuśreṣṭho vāsudevo bhaviṣyati
23.207
tadā cāhaṃ bhaviṣyāmi yogātmā yogamāyayā
lokavismāyanārthāya brahmacāriśarīrakaḥ
23.208
śmaśāne mṛtamutsṛṣṭaṃ dṛṣṭvā lokamanāthakaṃ
brāhmaṇānāṃ hitārthāya praviṣṭo yogamāyayā
23.206-2
divyāṃ meruguhāṃ puṇyāṃ tvayā sārddhañca viṣṇunā
bhaviṣyāmi tadā brahman nakulī nāmanāmataḥ
23.210
kāyārohaṇamityevaṃ siddhakṣetrañca vai tadā
bhaviṣyati tu vikhyātaṃ yāvadbhūmirddhariṣyati
23.211
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapasvinaḥ
kuśikaścaiva gārgyaśca mitrako ruṣṭa eva ca
23.212
yogayuktā mahātmāno brāhmaṇā vedapāragāḥ
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ vimalā hyūrddharetasaḥ
rudralokaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabhaṃ
23.213
ityetadvai mayā proktamavatāreṣu lakṣaṇaṃ
manvādikṛṣṇaparyyantamaṣṭāviṃśayugakramāt
tatra sṛtisamūhānāṃ (1) vibhāgo dharmyalakṣaṇaṃ
Linked texts (7)
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Varāhapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅga — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit