Pramāṇa · Search · About · API

Prakriyapada 33: atha trayastriṃśo'dhyāya

Prakriyāpāda 33

Language
Sanskrit

Contents

atha trayastriṃśo'dhyāya

33.1

svāyambhuvavaṃśavarṇanaṃ
sūta uvāca| manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha
tulyābhimāninaḥ sarve jāyante nāmarūpataḥ

33.2

devāśca vividhā ye ca tasmin manvantare'dhipāḥ
ṛṣayo mānavāścaiva sarve tulyābhimāninaḥ

33.3

maharṣisargaḥ prokto vai vaṃśa svāyambhuvasya tu
vistareṇānupūrvyā ca kīrttyamānaṃ vibodhata

33.4

manoḥ svāyambhuvasyāsan daśa pautrāstu tatsamāḥ
yairiyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpasamanvitā(1)

33.5

sasamudrā karavatī prativarṣanniveśitā
svāyambhuve'ntare pūrvamādye tretāyuge tadā

33.6

priyavratasya putraistaiḥ pautraiḥ svāyambhuvasya tu
prajāsargatapoyogaistai riyaṃ viniveśitā

33.7

priyavratāt prajāvantaḥ(2) vīrāt kanyā vyajāyata
kanyā sā tu mahābhāgā karddamasya prajāpateḥ

33.8

kanye dve śataputrāṃśca samrāṭ kukṣiśca te ubhe
tayorvai bhrātaraḥ śūrāḥ prajāpatisamā daśa

33.6-2

agnīdhraśca vapuṣmāṃśca(1) medhā medhātithirvibhuḥ
jyotiṣmān dyutimān havyaḥ savanaḥ sarvva eva ca(2)

33.10

priyavrato'bhiṣicyaitān sapta saptasu pārthivān
doṣeṣu teṣu dharmeṇa dīptāṃstāṃśca nibodhata

33.11

jambūddīpeśvaraṃ cakre agnīdhrantu mahābalaṃ
placaddīpeśvaraścāpi tena medhātithiḥ kṛtaḥ

33.12

śālmalī tu vapuṣmantaṃ rājānamabhiṣiktavān
jyotiṣmantaṃ kuśaddīpa rājāṃnaṃ kṛtavān prabhuḥ

33.13

dyutimantañca rājānaṃ krauñcaddīpa samādiśat
śākaddīpeśvarañcāpi havyañcakre priyavrataḥ

33.14

puṣkarādhipatiñcāpi savanaṃ kṛtavān prabhuḥ
puṣkare savanasyāpi mahāvītaḥ suto'bhavat
dhātakiścaiva dvāvetau putrau putravatāṃ varau

33.15

mahāvītaṃ smṛtaṃ varṣaṃ tasya nāmnā mahātmanaḥ
nāmnā tu dhātakeścāpi dhātakīkhaṇḍa ucyate

33.16

havyo vyajanayat putrān śākaddīpeśvarān prabhuḥ
jaladañca kumārañca sukumāraṃ maṇīcakaṃ (3)
vasumodaṃ sumodākaṃ saptamañca mahādrumaṃ

33.17

jaladaṃ jaladasyātha varṣaṃ prathamamucyate
kaumārasya ca kaumāraṃ dvitīyaṃ parikīrttitaṃ

33.18

sukumāraṃ tṛtīyantu sukumārasya kīrttitaṃ
maṇīcakasya caturthaṃ maṇīcakamittocyate

33.16-2

vasumodasya vai varṣaṃ pañcamaṃ vasumodakaṃ
modākasya tu modākaṃ varṣaṃ ṣaṣṭhaṃ prakīrttitaṃ

33.20

mahādrumasya nāmnā tu saptamantu mahādrumaṃ
eṣāntu nāmabhistāni saptavarṣāṇi tatra vai

33.21

krauñcadvīpeśvarasyāpi putrā dyutimatastu vai
kuśalo manugaścoṣṇaḥ pīvaraścāndhakārakaḥ
muniśca dundubhiścaiva sutā dyutimatastu vai

33.22

teṣāṃ svanāmabhiddeśāḥ krauñcadīpāśrayāḥ śubhāḥ
uṣṇāsyoṣṇaḥ smṛto deśaḥ pīvarasyāpi pīvaraḥ

33.23

andhakārakadèśasta, andhakāraśca kīrtyate
munestu munideśo vai dundubherdundubhiḥ smṛtaḥ
ete janapadāḥ sapta krauñcadvīpe tu bhāsvarāḥ

33.24

jyotiṣmataḥ kuśadvīpe saptaite sumahaujasaḥ
udbhido veṇumāṃścaiva khairatho lavaṇo dhṛtiḥ
ṣaṣṭhaḥ prabhākaraścaiva saptamaḥ kapilaḥ smṛtaḥ

33.25

udbhidaṃ prathamaṃ varṣaṃ dvitīyaṃ veṇumaṇḍalaṃ
tṛtīyaṃ khairathākāraṃ caturthaṃ lavaṇaṃ smṛtaṃ

33.26

pañcamaṃ dhṛtimadvarṣaṃ ṣaṣṭhaṃ varṣaṃ prabhākāraṃ
saptamaṃ kapilaṃ nāma kapilasya prakīrttitaṃ

33.27

teṣāṃ dvīpāḥ kuśadvīpe tatsanāmāna eva tu
āśramācārayuktābhiḥ prajābhiḥ samalaṅkṛtāḥ

33.28

śālmalasyeśvarāḥ sapta putrāste tu vapuṣmataḥ
śvetaśca haritaścaiva jīmūto rohitastathā
vaidyuto mānasaścaiva suprabhaḥ saptamastathā

33.26-2

śvetasya śvetadeśastu rohitasya ca rohitaḥ
jīmūtasya ca jīmūto haritasya ca hāritaḥ

33.30

vaidyuto vaidyutasyāpi mānasasyāpi mānasaḥ
suprabhaḥ suprabhasyāpi saptaite deśapālakāḥ

33.31

saptadvīpe tu vakṣyāmi jambudvīpādanantaraṃ
sapta medhātitheḥ putrāḥ plakṣadvīpeśvarā nṛpāḥ

33.32

jyeṣṭhaḥ śāntabhayasteṣāṃ saptavarṣāṇi tāni vai
tasmācchāntabhayāccaiva(1) śiśirastu sukhodayaḥ
ānandaśca dhruvaścaiva kṣemakaśca śivastathā

33.33

tāni teṣāṃ sanāmāni saptavarṣāṇi bhāgaśaḥ
niveśitāni taistāni pūrvve svāyambhuve'ntare

33.34

medhātithestu putraistaiḥ saptadvīpanivāsibhiḥ
varṇāśramācārayuktāḥ plakṣadvīpe prajāḥ kṛtāḥ

33.35

plakṣadvīpādikeṣveva śākadvīpāntareṣu vai
jñeyaḥ pañcasu dharmo vai varṇāśramavibhāgaśaḥ

33.36

sukhamāyuśca rūpañca balaṃ dharmeśca nityaśaḥ
pañcasveteṣu dvīpeṣu sarvaṃ sādhāraṇaṃ smṛtaṃ

33.37

saptadvīpaparikrāntaṃ (2) jambūdvīpaṃ nibodhata
agnīdhraṃ jyeṣṭhadāyādaṃ kanyāputraṃ mahābalaṃ
priyavrato'bhyaṣiñcattaṃ jambūddīpeśvaraṃ nṛpaṃ

33.38

tasya putrā babhūvurhi prajāpatisamaujasaḥ
jyeṣṭho nābhiritikhyātastasya kiṃpuruṣo'nujaḥ

33.39

harivarṣastṛtīyastu caturtho'bhūdilāvṛtaḥ
ramyaḥ syātpañcamaḥ putro hariṇman ṣaṣṭha ucyate

33.40

kurustu saptamasteṣāṃ bhadrāśvo hyaṣṭamaḥ smṛtaḥ
navamaḥ ketumālastu teṣāṃ deśānnibodhata

33.41

nābhestu dakṣiṇaṃ varṣaṃ himāhvantu(1) pitā dadau
hemakūṭantu yadvarṣaṃ dadau kiṃ puruṣāya tat

33.42

naiṣadhaṃ yat smṛtaṃ varṣaṃ harivarṣāya taddadau
madhyamaṃ yatsumerostu sa dadau tadilāvṛte

33.43

nīlantu yatsmṛtaṃ varṣaṃ ramyāyaitat pitā dadau
śvetaṃ yaduttaraṃ tasmāt pitrā dattaṃ hariṇmate(2)

33.44

yaduttaraṃ śṛṅgavato varṣaṃ tat kurave dadau
varṣaṃ mālyavataścāpi bhadrāśvāya nyavedayat

33.45

gandhamādanavarṣantu ketumāle nyavedayat
ityetāni mahāntīha navavarṣāṇi bhāgaśaḥ

33.46

agnīdhrasteṣu sarveṣu putrāṃstānabhyaṣiñcata
yathākramaṃ sa dharmātmā tatastu tapasi sthitaḥ

33.47

ityetaiḥ saptabhiḥ kṛtsnāḥ saptadbhīpā niveśitāḥ
priyavratasya putraistaiḥ pautraiḥ svāyambhuvasya tu

33.48

yāni kimpuruṣādyāni varṣāṇyaṣṭau śubhāni tu
teṣāṃ svabhāvataḥ siddhiḥ sukhaprāyā hyayatnataḥ

33.49

viparyyayo na teṣvasti jarāmṛtyubhayaṃ na ca
dharmādhamau na teṣvāstāṃ nottamādhamamadhyamāḥ
na teṣvasti yugāvasthā ceteṣveva tu sarvvaśaḥ

33.50

nābherhi sargaṃ vakṣyāmi himāhne tannibodhata
nābhistvajanayat putraṃ marudevyāṃ mahādyutiḥ(1)
ṛṣabhaṃ pārthivaśreṣṭhaṃ sarvvakṣatrasya pūrvvajaṃ

33.51

ṛṣabhādbharato jajñe vīraḥ putraśatāgrajaḥ
so'bhiṣicyātha bharataḥ putraṃ prāvrājyamāsthitaḥ

33.52

himāhnaṃ dakṣiṇaṃ varṣaṃ bharatāya nyavedayat
tasmāttadbhārataṃ varṣaṃ tasya nāmnā vidurbudhāḥ

33.53

bharatasyātmajo vidvān sumatirnāma dhārmikaḥ
babhūva tasmiṃstadrājyaṃ bharataḥ saṃnyayojayat
putrasaṃkrāmitaśrīko vanaṃ rājā viveśa saḥ

33.54

tejasastu sutaścāpi prajāpatiramitrajit
tejasasyātmajo vidvān indradyumna itiśrutaḥ

33.55

parameṣṭhī sutaścātha nidhane tasya śobhanaḥ
pratīhārakule tasya nāmnā jajñe tadanvayāt
pratihartteti vikhyāto jajñe tasyāpi dhīmataḥ

33.56

unnetā pratiharttustu bhuvastusya sutaḥ smṛtaḥ
udgīthastasya putro'bhūtpratāvisvāpi(1) tatsutaḥ

33.57

pratāvestu(2) vibhuḥ putraḥ pṛthustasya suto mataḥ
pṛthorapi suto nakto naktasyāpi gayaḥ smṛtaḥ

33.58

gayasya tu naraḥ putrī narasyāpi suto virāṭ
virāṭsuto mahāvīryo dhīmāṃstasya suto'bhavat

33.59

dhīmataśca mahān putrī mahataścāpi bhauvanaḥ
bhauvanasya sutastvaṣṭā arijastasya cātmajaḥ

33.60

arijasya rajaḥ putraḥ śatajidrajaso mataḥ
tasya putraśatantvāsīdrājānaḥ sarva eva te

33.61

viśvajyotiḥpradhānā yaistairimā varddhitāḥ prajāḥ
tairidaṃ bhārataṃ varṣaṃ saptakhaṇḍaṃ kṛtaṃ purā(3)

33.62

teṣāṃ vaṃśaprasūtaistu bhukteyaṃ bhāratī dharā
kṛtatretādiyuktāni yugānvānyekasaptatiḥ

33.63

ye'tītāstairyugaiḥ sārddhaṃ rājānaste tadanvayāḥ
svāyambhuve'ntare pūrvvaṃ śataśo'tha sahasraśaḥ

33.64

eṣa svāyambhuvaḥ sargo yenedaṃ pūritaṃ jagat
ṛṣibhirdevataiścāpi pitṛgandharvvarākṣasaiḥ

33.65

yakṣabhūtapiśācaiśca manuṣyamṛgapakṣibhiḥ
teṣāṃ sṛṣṭiriyaṃ loke yugaiḥ saha vivarttate

33.65.p1

iti śrīmadbhāguṃrāṇe vāyuprokte svāyambhuvavaṃśānukīrttanaṃ nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (8)