Pramāṇa · Search · About · API

Prakriyapada 44: atha catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Prakriyāpāda 44

Language
Sanskrit

Contents

atha catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ

44.1

bhuvanavinyāsaḥ
sūta uvāca| nisarga eṣa vikhyāto bhadrāśvānāṃ yathārthavat
śa‍ṛṇudhvaṃ ketumālānāṃ vistareṇa prakīrttanaṃ(1)

44.2

niṣadhasyācalendrasya paścimasya mahātmanaḥ
paścimena hi yattatra dikṣu sarvāsu kīrttitaṃ

44.3

kulācalānāṃ saptānāṃ nadīnāñca viśeṣataḥ
tathā janapadānāñca vistaraṃ śrotumarhatha

44.4

viśālaḥ kambalaḥ kṛṣṇo jayanto hariparvvataḥ
aśoko varddhamānaśca saptaite kulaparvvatāḥ

44.5

teṣāṃ prasūtiranye'pi parvvatā bahuvistarāḥ
koṭikoṭiśatā jñeyāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ

44.6

tairrvvimiśrā janapadā nānājātisamākulāḥ(2)
nānāprakāravijñeyāstvanekanṛpapālitāḥ

44.7

te nāmadheyairviṃkrāntā vividhāḥ prathitā bhuvi
adhyāsitā janapadaiḥ kīrttanaiśca vibhūṣitāḥ

44.8

teṣāṃ sanāmadheyāni rāṣṭrāṇi vividhāni ca
giryyantaraniviṣṭāni sameṣu viṣameṣu ca

44.6-2

yatheha kathitāḥ paurā gomanuṣyakapotakāḥ
tatsukhā bhramarā yūthā māheyācalakūṭakāḥ

44.10

sumaulāḥ stāvakāḥ krauñcāḥ kṛṣṇāṅgamaṇipuñjakāḥ
kaṭakambalamauṣeyāḥ samudrāntarakāstathā

44.11

karambhāvāḥ kucāḥ śvetāḥ suvarṇakaṭakāḥ śubhāḥ
śvetāṅgāḥ kṛṣṇapādāya vihāḥ (1) kapilakarṇikāḥ

44.12

atyākarālagojvālā hīnānā vanapātakāḥ
mahiṣāḥ kumudābhāśca karavāṭāḥ sahotkacāḥ

44.13

śunakāsā mahānāsā vanāsagajabhūmikāḥ
karañjamañjamā vāhāḥ kiṣkiṇḍīpāṇḍubhūmikāḥ

44.14

kuverā dhūmajā jaṅgā vaṅgā rājīvakokilāḥ
vācāṅgāśca mahāṅgāśca madhaureyāḥ(2) surecakāḥ

44.15

pittalāḥ kācalāścaiva śravaṇā mattakāsikāḥ
godāvā vakulā vāṅgā vaṅkakā modakāḥ kalāḥ

44.16

te pivanti mahābhogāḥ prathamāntu mahānadīṃ
suvaprāṃ puṇyasalilāṃ mahānāganiṣevitāṃ

44.17

kambalāṃ tāmasīṃ śyāmāṃ sumedhāṃ vakulāṃ nadīṃ
vikīrṇāṃ śikhimālāñca tathā darbhāvatīmapi

44.18

bhadrānadīṃ śukanadīṃ palāśāyaṃ mahānadīṃ
bhīmāṃ prabhañjanāṃ kāñcīṃ puṇyāñcaiva kuśāvatīṃ

44.18-2

dattāṃ śākavatīñcaiva puṇyodāñca mahānadīṃ
candrāvatīṃ suūlāñca ṛṣabhāñcāpagottamāṃ

44.20

nadau samudramālāñca tathā campāvatīmapi
ekākṣāṃ puṣkalīṃ bāhāṃ suvarṇa nandinīmapi

44.21

kālindīñcaiva puṇyodāṃ bhāratīta mahānadīṃ
sītodāmmyātikāṃ nāṅgīṃ vigāhāñca mahānadī

44.22

pīvarī kumbhakārīñca ruṣāñcaivāpagottamāṃ
mahiṣī mānuṣīṃ daṇḍāṃ tathā nadanadīṃ śubhāṃ

44.23

etāścānyāśca pīyante bahvagro hi saritottamāḥ (1)
devarṣisiddhacaritāḥ puṇyodāḥ pāpahāḥ śubhāḥ

44.24

nānājanapadāsphītaṃ mahāṣagāvibhūṣitaṃ
nānāralaughasampūrṇa nityaṃ pramuditaṃ śivaṃ

44.25

udīrṇa dhanadhānyādhairnaravāsaiḥ samantataḥ
sanniviṣṭaṃ mahāḍīpaṃ paścimaṃ sukṛtātmanāṃ !
nisargaḥ ketumālānāmeṣa vaḥ parikīrttitaḥ

44.25.p1

iti śrīmatsyapurāṇe vāyuprokte bhuvanavinyāso nāma catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)