Pramāṇa · Search · About · API

Prakriyapada 51

Prakriyāpāda 51

Language
Sanskrit

Contents

51.75

tārakāsanniveśasya divi yāvaddhi maṇḍalaṃ
paryyāsaḥ sanniveśasya bhūmestāvattu maṇḍalaṃ

51.76

paryyāsaparimāṇena bhūmestulyaṃ divaṃ smṛtaṃ
saptānāmapi lokānāmitanmānaṃ prakīrttitaṃ

51.77

paryyāsaparimāṇena maṇḍalānugatena ca
uparyupari lokānāṃ chatavatparimaṇḍalaṃ

51.78

saṃsthitirvihitā sarvvā yeṣu tiṣṭhanti jantavaḥ
etadaṇḍakaṭāhasya pramāṇaṃ parikīrttitaṃ

51.79

aṇḍasyāntastvime lokāḥ saptadvīpā ca medinī
bhūrlokaśca bhuvarśvaiva tṛtīyaḥ svariti smṛtaḥ
maharloko janaścaiva tapaḥ satyaśca saptamaḥ

51.80

ete sapta kṛtā lokāñchatrākārā vyavasthitāḥ
svakairāvarauḥ sūkṣmairddhāryyamāṇāḥ pṛthak pṛthak

51.81

daśabhāgādhikābhiśca tābhiḥ prakṛtibhirbahiḥ
dhāryyamāṇā viśeṣaiśca samutpannaiḥ parasparaṃ

51.82

asyāṇḍasya samantācca sanniviṣṭo ghanodadhiḥ
pṛthivīmaṇḍalaṃ kṛtsnaṃ ghanatoyena dhāryyate

51.83

ghanodadhipareṇātha dhāryyate ghanatejasā
bāhyato ghanatejastu tiryyagūrddhantu maṇḍalaṃ

51.84

samantāddhanavātena dhāryyamāṇaṃ pratiṣṭhitaṃ
ghanavātāttathākāśamākāśañca mahātmanā

51.85

bhūtādinā vṛtaṃ sarvvaṃ bhūtādirmahatā vṛtaḥ
hṛto mahānanantena pradhānenāvyātmanā

51.86

purāṇi lokapālānāṃ pravakṣyāmi yathākramaṃ
jyotirgaṇapracārasya pramāṇaṃ parivatsyate

51.87

meroḥ prācyāṃ diśi tathā mānasasyaiva mūrddhani
vasvokasārā māhendrī puṇyā hemapariskṛtā

51.88

dakṣiṇena punarmerormānasasyaiva mūrddhani
vaivasvato nivasati yamaḥ saṃyamane pure

51.86-2

pratīcyāntu punarmerormānasaṃsyaiva mūrddhani
sukhā nāma purī ramyā varuṇasyātha dhīmataḥ

51.60

diśyuttarasyāṃ merostu mānasasyaiva mūrddhani
tulyā māhendrapuryyā tu somasyāpi vibhāvarī

51.61

mānasottarapṛṣṭhe tu lokapālāścaturdiśaṃ
sthitā dharmmavyavasthāyai lokasaṃrakṣaṇāya ca

51.62

lokapālopariṣṭāttu sarvvato dakṣiṇāyane
kāṣṭhāgatasya sūryyasya gatiryā tāṃ nibodhata

51.63

dakṣiṇe prakrame sūryyaḥ kṣipteṣuriva sarpati
jyotiṣāñcakramādāya satataṃ parigacchati

51.64

madhyagaścāmarāvatyāṃ yadā bhavati bhāskaraḥ
vaivasvate saṃyamane udayastatra ucyate

51.65

sukhāyāmarddharātrañca madhyagaḥ syādraviryyadā
sukhāyāmatha vāruṇyāmuttiṣṭhan sa tu dṛśyate

51.66

vibhāyāmarddharātraṃ syān māhendrāmastameti ca
tadā dakṣiṇapūrveṣāmaparāhnovidhīyate

51.97

dakṣiṇoparadeśānāṃ pūrvāhnaḥ parikīrtyate
teṣāmapararātraśca ye janā uttarāpathe

51.98

deśā uttarapūrvā ye pūrvvarātrantu tān prati
evamevottareṣvarko bhavaneṣu virājate

51.99

sukhāyāmatha vāruṇyāṃ madhyāhnaṃ yātyemā yadā
vibhāvayyāṃ somapuryyāmuttiṣṭhati vibhāvasuḥ

51.100

rātrārddhaṃ cāmarāvatyāmastameti yamasya ca :
somapuryyāṃ vibhādyāntu madhyāhne syāddivākaraḥ

51.101

mahendrasyāmarāvatyāmuttiṣṭhati yadā raviḥ
arddharātraṃ saṃyamane vāruṇyāmastameti ca

51.102

sa śīghrameti paryyeti bhāskarā'lātacakravat
bhraman vai bhramamāṇāni ṛkṣāṇi gagane raviḥ

51.103

evañcaturṣu dvīpeṣu dakṣiṇāntena sarpati
udayāstamanenāsāvuttiṣṭhati punaḥ punaḥ

51.104

pūrvāhne cāparāhve tu dvau dvau devālayau tu saḥ
tapatyekantu madhyāhne taireva tu saraśmibhiḥ

51.105

udito varddhamānābhiromadhyāhna tapan raviḥ
ataḥ paraṃ hasantībhirgobhirastaṃ sa gacchati

51.106

udayāstamayābhyāṃ hi smṛte pūrvvāpare diśau
yāvatpurastāttapati tāvat pṛṣṭhe tu pārśvayoḥ

51.107

yatrodyan dṛśyate sūryyasteṣāṃ sa udayaḥ smṛtaḥ
yatra praṇāśamāyāti teṣāmastaḥ sa ucyate

51.108

sarvveṣāmuttare merulokālokastu dakṣiṇe
vidūrabhāvādarkasya bhūmerlekhāvṛttasya ca
hriyante raśmayo yasmāttena rātrau na dṛśyate

51.109

grahanakṣatratārāṇāṃ darśanaṃ bhāskarasya ca
ucchrayasya pramāṇena jñeyamastamanodayaṃ

51.110

śuklacchāyo'gnirāpaśca kṛṣṇacchāyā ca medinī
vidūrabhāvādarkasya udyatasya viraśmitā
raktābhāvo viraśmitvādadraktatvāccāpyanuṣṇatā

51.111

lekhayāvasthitaḥ sūryyo yatra yatra tu dṛśyate
urddhaṃ gataḥ sahastrantu yojanānāṃ sa dṛśyate

51.112

prabhā hi saurī pādena astaṅgacchati bhāskare
agnimāviśate rātrau tasmāddūrāt prakāśate

51.113

uditastu punaḥ sūryyaḥ astamāgneyamāviśat
saṃyukto vahninā sūryyastataḥ sa tapate divā

51.114

prakāśaśca tathauṣṇyañca sūryyāgneyau ca tejasī
parasparānupaveśādāpyāyete divāniśaṃ

51.115

uttare caiva bhūmyarddhe tathā tasmiṃśca dakṣiṇe
uttiṣṭhati tathā sūryye rātrirāviśate tvapaḥ
tasmāttāmrā bhavantyāpo divārātripraveśanāt

51.116

astaṃ yāti punaḥ sūryye dinaṃ vai praviśatyapaḥ
tasmācchuklā bhavantyāpo naktamahnaḥ praveśanāt

51.117

etena kramayogena bhūmyarddhe dakṣiṇottare
udayāstamane'rkasya (1) ahorātraṃ viśantyapaḥ

51.118

dinaṃ sūryyaprakāśākhyaṃ tāmasī rātrirucyate
tasmādbhavasthitā rātriḥ sūryyāvekṣyamahaḥ smṛtaṃ

51.119

evaṃ puṣkaramadhyena yadā sarpati bhāskaraḥ
triṃśāṃśrakantu (1) medinyā muhūrttenaiva gacchati

51.120

yojanānānmuhūrttasya imāṃ saṃkhyāṃ nibodhata
pūrṇaṃ śatasahasrāṇāmikatriṃśattu sā smṛtā

51.121

pañcāśat tathānyāni sahasrāṇyadhikāni tu
mauhūrttikī gatihyaiṣā sūryyasya tu vidhīyate

51.122

etena gatiyogena yadā kāṣṭhāntu dakṣiṇāṃ
paryāgacchettadādityo māghe kāṣṭhāmtameva hi

51.123

sarpate dakṣiṇāyāntu kāṣṭhāyāṃ tannibodhata
navakoṭyaḥ prasaṃkhyātā yojanaiḥ parimaṇḍalaṃ

51.124

tathā śatasahasrāṇi catvāriṃśacca pañca ca
ahorātrātpataṅgasya gatireṣā vidhīyate

51.125

dakṣiṇāhinivṛtto'sau viṣuvastho yadā raviḥ
cīrodasya samudrasya uttarāntā diśañcaran

51.126

maṇḍalaṃ viṣuvadyāpi yojanaistannibodhata
tisraḥ koṭyastu vistīrṇā viṣuvadyāpi sā smṛtā

51.127

tathā śatasahasrāṇāmaśītyekādhikā punaḥ
śravaṇe cottarāṃ kāṣṭhāñcitrabhānuryyadā bhavet
śākadvīpasya ṣaṣṭhasya uttarāntā diśañcaran

51.128

uttarāyāñca kāṣṭhāyāṃ pramāṇaṃ maṇḍalasya ca
yojanāgrātprasaṃkhyātā koṭirekā tu sā dvijaiḥ

51.129

aśītirniyutānīha yojanānāṃ tathaiva ca
aṣṭapañcāśatañcaiva yojanānyadhikāni tu

51.130

nāgavīthyuttarāvauthī ajavīthī ca dakṣiṇā
mūlañcaiva tathāṣāḍhe hyajavīthyudayāstrayaḥ
abhijitpūrvvataḥ svātirnāgavīthyudayāstrayaḥ

51.131

kāṣṭhayorantaraṃ yacca tadvakṣye yojanaiḥ punaḥ
etacchatasahasrāṇāmekatriṃśottaraṃ śataṃ

51.132

trayastriṃśādhikānye trayastriṃśacca yojanaiḥ
kāṣṭhayorantaraṃ hyetad yojanāgrāt pratiṣṭhitaṃ

51.133

kāṣṭhayorlekhayoścaiva antāre dakṣiṇottare
te tu vakṣyāmi saṃkhyāya yojanaistannibodhata

51.134

ekaikamantarantasyā niyutānyekasaptatiḥ
sahasrāṇyatiriktāśca tato'nyā pañcasaptatiḥ

51.135

lekhayoḥ kāṣṭhayoścaiva bāhyābhyantarayoḥ smṛtaṃ
abhyantarantu paryyeti maṇḍalānyuttarāyaṇe

51.136

bāhyato dakṣiṇe caiva satatantu yathākramaṃ
maṇḍalānāṃ śataṃ pūrṇamaśītyādhikasaptamaṃ

51.137

carate dakṣiṇe cāpi tāvadeva vibhāvasuḥ
pramāṇaṃ maṇḍalasyātha yojanāgrānnibodhata

51.138

ekaviṃśad yojanānāṃ sahasrāṇi samāsataḥ
śate dve punarapyanye yojanānāṃ prakīrttite

51.148

ekaviṃśatibhiścaiva yojanairadhikairhi te
etatpramāṇamākhyātaṃ yojanairmaṇḍalaṃ hi tat

51.140

viṣkambho maṇḍalasyaiṣa tiryak sa tu vidhīyate
pratyahañcarate tāni sūryyo vai maṇḍalakramaṃ

51.141

kulālacakraparyyanto yathā śīghraṃ nivarttate
dakṣiṇe prakrame sūryyastathā śīghraṃ nivarttate

51.142

tasmāt prakṛṣṭāṃ bhūmiśva kālenālpena gacchati
sūryyo dvādaśabhiḥ śīghraṃ muhūrttairddakṣiṇottare

51.143

trayodaśārddhamṛkṣāṇāmahnānucarate raviḥ
muhūrttaistāvadṛkṣāṇi naktamaṣṭādaśaiścaran

51.144

kulālacakramadhyastu yathā mandaṃ prasarpati
tathodagayane sūryyaḥ sarpate mandavikramaḥ

51.145

trayodaśārddhamarddhena ṛkṣāṇāṃ carate raviḥ
tasmāddīrgheṇa kālena bhūmimanyāṃ nigacchati

51.146

aṣṭādaśamuhūrttaṃstu uttarāyaṇapaścimaṃ !
aharbhavati taccāpi carate mandavikramaḥ

51.147

trayodaśārddhamarddhena ṛkṣāṇāñcarate raviḥ
muhūrttaistāvadṛkṣāṇi naktamaṣṭādaśaiśvaran

51.148-2

tato mandataraṃ tābhyāñcakraṃ bhramati vai yathā
mṛtpiṇḍa iva madhyastho dhruvo bhramati vai tathā

51.146-2

triṃśanmuhūrttārnniśāharaharorātraṃ dhruvo bhraman
ubhayoḥ kāṣṭhayormmadhye bhramate maṇḍalāni saḥ

51.150

kulālacakranābhistu yathā tatraiva varttate
dhruvastathā hi vijñeyastatraiva parivarttate

51.151

ubhayoḥ kāṣṭhayormadhye bhramato maṇḍalāni tu
divā naktañca sūryyasya mandā śīghrā ca vai gatiḥ

51.152

uttare prakrame svindordivā mandā gatiḥ smṛtā
tathaiva ca punarnaktaṃ śīghrā sūryyasya vai gatiḥ

51.153

dakṣiṇe prakrame caiva divā śīghraṃ vidhīyate
gatiḥ sūryyasya naktaṃ vai mandā cāpi tathā smṛtā

51.154

evaṃ gativiśeṣeṇa vibhajan rātryahāni tu
tathā vicarate mārgaṃ samena viṣameṇa ca

51.155

lokāloke sthitā ye te lokapālāścaturdiśaṃ
agastyaścarate teṣāmupariṣṭājjavena tu
bhajannasāvahorānamevaṅgativiśeṣaṇaiḥ (1)

51.156

dakṣiṇe nāgavīthyāyāṃ lokālokasya cottaraṃ
lokasantārako hyeṣa vaiśvānarapathādbahiḥ

51.157

pṛṣṭhe yāvatprabhā saurī purastāt samprakāśate
pārśvayoḥ pṛṣṭhatastāvallokālokasya sarvvataḥ

51.158

yojanānāṃ sahasrāṇi daśorddhantūcchrito giriḥ
prakāśaścāprakāśaśca sarvvataḥ parimaṇḍalaḥ

51.159

nakṣatracandrasūryyāśca grahāstārāgaṇaiḥ saha
abhyantaraṃ prakāśante lokālokasya vai gireḥ

51.160

etāvāneva lokastu nirālokastataḥ paraṃ
lokāloka ekadhā tu nirālokastvanekadhā

51.161

lokālokantu sandhatte yasmāt sūryyaḥ parityahaṃ
tasmātsandhyeti tāmāhuruṣāvyuṣṭyoryyadantaraṃ
uṣā rātriḥ smṛtā viprairvyuṣṭirapyāpi tvahaḥ smṛtaṃ

51.162

sūryyaṃ hi grasamānānāṃ sandhyākāle hi rakṣasāṃ
prajāpatiniyogena śāpasteṣāṃ durātmanāṃ
akṣayatvañca dehasya prāpitā maraṇaṃ nathā

51.163

tisraḥ koṭyastu vikhyātā mandehā nāma rākṣasāḥ
prārthayanti sahastrāṃśumudyantaṃ dine dine
tāpayanto durātmānaḥ sūryyamicchanti khādituṃ

51.164

atha sūryyasya teṣāñca yuddhamāsīt sudāruṇaṃ
tato brahmā ca devāśca brāhmaṇāścaiva sattamāḥ
sandhyeti samupāsantaḥ kṣepayanti mahājalaṃ

51.165

oṃkārabrahmasaṃpuktaṃ gāyatryā cābhimantritaṃ
tena dahyanti te daityā vajrabhūtena vāriṇā

51.166

tataḥ punarmahātejā mahādyutiparākramaḥ
yojanānāṃ sahasrāṇi ūrddhamuttiṣṭhate śataṃ

51.167

tataḥ prayāti bhagavān brāhmaṇaiḥ parivāritaḥ
bālakhilyaiśca munibhiḥ kṛtārthaiḥ samarīcibhiḥ

51.168

kāṣṭhā nimeṣā daśa pañca caiva
triṃśacca kāṣṭhā gaṇayet kalāṃntaṃ
triṃśat kalāścaiva bhavenmuhūrttastaistriṃśatā rātryahanī samete

51.166-2

hrāsavṛddhī tvaharbhāgairdivasānāṃ yathākramaṃ
madhyā muharttamānantu hrāse vṛddhau samā smṛtā

51.170

lekhāprabhṛtyāditye trimuhūrttagate tu vai
prātastanaḥ smṛtaḥ kālo bhāgastvaṅgaḥ sa pañcamaḥ

51.171

tasmāt prātastanātkālāt trimuhūrttastu saṅgavaḥ
madhyāhnastrimuhūrttastu tasmātkālācca saṅgavāt

51.172

tasmānmadhyandināt kālādaparāhna iti smṛtaḥ
traya eva muhūrttāstu tasmāt kālācca madhyamāt (1)

51.173

aparāhne vyatīpāte kālaḥ sāyāhna ucyate
daśapañcamuhūrttāvai muhūrttāstraya eva ca

51.174

daśapañcamuhūrtta vai aharviṣuvati smṛtaṃ
daśapañcamuhūrttāhai rātrinrdivamiti smṛtaṃ

51.175

varddhate hasate caiva ayane dakṣiṇottare
ahastu grasate rātriṃ rātristugrasate tvahaḥ

51.176

śaradvasantayormadhye viṣuvantadvibhāvyate
ahorātraṃ kalāścaiva sapta momaḥ samaśnute

51.177

tathā pañcadaśāhāni pakṣa ityabhidhīyate
dvau pakṣau ca bhavenmāso dvau māsāvantarāhatuḥ
ṛtutrayamayanaṃ syād dve yane varṣamucyate

51.178

nimeṣādikṛtaḥ kālaḥ kāṣṭhāyā daśa pañca ca
kalāyāstriṃśataḥ kāṣṭhā mātrāśītidvayātmikā

51.176-2

śataśnaikonakāstriṃśanmātrātriṃśat ṣaḍuttarā
dviṣaṣṭibhāk trayoviṃśanmātrāyāśca kalā bhavet

51.180

catvāriṃśat sahasrāṇi śatāntyaṣṭau ca vidyutiḥ
saptatiñcāpi tattvaiṣa navatiṃ viddhi niścaye

51.181

catvāryyeva śatānyāhurvidyutī vaidhasaṃyuge
ṣaḍaṃśo hyeṣa vijñeyo nālikā cātra kāraṇaṃ

51.182

saṃvatsarādayaḥ pañca caturmānavikalpitāḥ
niścayaḥ sarvvakālasya yuga ityabhidhīyate

51.183

saṃvatsarastu prathamo dvitīyaḥ parivatsaraḥ
idavatsarastu tīyastu caturthaścānuvatsaraḥ
pañcamo vatsarasteṣāṃ kālastu parisaṃjñitaḥ

51.184

viṃśaśataṃ (1) bhavetpūrṇaṃ parbbaṇāntu raveryugaṃ
aitānyaṣṭādaśastriṃśadudayo bhāskarasya ca

51.185

ṛtavastriṃśataḥ saurā ayanāni daśaiva tu
pañcatriṃśat śatañcāpi ṣaṣṭirmāsāśca bhāskaraḥ

51.186

triṃśadeva tvahorātraṃ sa tu māsaśca bhāskaraḥ
ekaṣaṣṭikhahorātrā dyureko vibhāvyate

51.187

ahnāntu tryadhikāśītiḥ śatañcāpyadhikaṃ bhavet
mānantaccitrabhānostu vijñeyaṃ bhuvanasya tu

51.188

saurasaumyantu vijñeyaṃ nakṣatra sāvanantathā
nāmānyetāni catvāri yaiḥ purāṇaṃ vibhāvyate

51.186-2

khetasyottarataścaiva śṛṅgavānnāma parvvataḥ
trīṇi tasya tu śṛṅgāṇi spṛśantīva nabhastalaṃ

51.180-2

taiścāpi śṛṅgavānnāma sarvvataścaiva viśrutaḥ (1)
ekamārgaśca vistāro viṣkambho'pi kīrttitaḥ

51.181-2

tasya vai sarvvataḥ śṛṅgaṃ madhyamantvaṅgiraṇmayaṃ
dakṣiṇaṃ rājatañcaiva śṛṅgantu sphaṭikaprabhaṃ

51.182-2

sarvvaratnamayañcaikaṃ śṛṅgamanuttaramuttamaṃ
evaṃ kūṭaistribhiḥ śailaiḥ śṛṅgavāniti viśrutaḥ

51.183-2

yattadviṣuvataṃ śṛṅgantadarkaḥ pratipadyate
śaradvasantayormadhye madhyamāṃ gatimāsthitaḥ
ahastulyāmatho rātriṃ karoti timirāpahaḥ

51.184-2

haritāśva hayā divyāste niyuktā mahārathe
anuliptā ivābhānti padmaraktairgabhastibhiḥ

51.185-2

meṣānte ca tulānte ca bhāskarodayataḥ smṛtāḥ
muhūrttā daśa pañcaiva ahorātriśca tāvatī

51.186-3

kṛttikānāṃ yadā sūryyaḥ prathamāṃśagato bhavet
viśākhānāṃ tathā jñeyaścaturthāṃśe niśākaraḥ

51.187-2

viśākhāyāṃ yadā sūryyaścaredaṃśaṃ tṛtīyakaṃ
tadā candraṃ vijānīyāt kṛttikāśirasi sthitaṃ

51.188-2

viṣuvantaṃ tadā vidyādevamāhurmaharṣayaḥ
sūryyeṇa viṣuvaṃ vidyātkālaṃ somena lakṣayet

51.189

samā rātrirahaścaiva yadā tadviṣuvadbhavet
tadā dānāni deyāni pitṛbhyo viṣuvatyapi
brāhmaṇebhyo viśeṣeṇa mukhametattu daivataṃ

51.200

uttarāvādhimāsau ca kalākāṣṭhāmuhūrttakāḥ
paurṇamāsī tathā jñeyā amāvāsyā tathaiva ca
sinīvālī kuhūścaiva rākā cānumatistathā

51.201

tapastapasyau madhumādhavī ca
śukraḥ śuciścāyanamuttaraṃ syāt
nabho nabhasyo'tha iṣaḥ sahojaḥ
sahaḥsahasyāviti dakṣiṇaṃ syāt

51.202

saṃvatsarāstato jñeyāḥ pañcābdāḥ brahmaṇaḥ sutāḥ (1)
tasmāttu ṛtavo jñeyā ṛtavo hyantarāḥ smṛtāḥ

51.203

takādanumukhā jñeyā amāvāsyāsya parvvaṇaḥ
tasmāttu viṣuvaṃ jñeyaṃ pitṛdaivahitaṃ sadā

51.204

evaṃ jñātvā na muhyeta daive pitrye ca mānavaḥ
tasmāt smṛtaṃ prajānāṃ vai viṣuvatsarvvagaṃ sadā

51.205

ālokāntaḥ smṛto loko lokānto loka ucyate
lokapālāḥ sthitāstatra lokālokasya madhyataḥ

51.206

catvāraste mahātmānastiṣṭhantyābhūtasaṃplavāt
sudhāmā caiva vairājaḥ karddamaḥ śaṅkhapastathā
hiraṇyalomā parjanyaḥ ketumān jātaniścayaḥ

51.207

nirdvandvā nirabhīmānā nistandrā niṣparigrahāḥ
lokapālāḥ sthitā hyete lokāloke caturdiśaṃ

51.208

uttaraṃ yadagastyasya ajavīthyāśca dakṣiṇaṃ
pitṛyānaḥ sa vai panthā vaiśvānarapathādbahiḥ

51.206-2

tatāmate prajāvanto munayo hyagnihotriṇaḥ
lokasya santānakarāḥ pitṛyāne pathi sthitāḥ

51.210

bhūtārambhakṛtaṃ karma prāgiṣā ṛtvigucyate
prārabhante lokakāmāsteṣāṃ panthāḥ sadakṣiṇaḥ

51.211

calitante punarddharmmaṃ sthāpayanti yuge yuge
santatyā tapasā caiva maryārdābhiḥ śrutena ca

51.212

jāyamānāstu pūrvve vai paścimānāṃ gṛheṣu ca
paścimāścaiva jāyante pūrvveṣāṃ nidhaneṣvapi
evamāvarttamānāste tiṣṭhantyābhūtasaṃplavāt

51.213

aṣṭāśītisahastrāṇi munīnāṃ gṛhamedhināṃ
saviturddakṣiṇaṃ mārgaṃ śritā hyācandratārakaṃ
kriyāvatāṃ prasaṃkhyeyā ye śmaśānāni bhejire

51.214

lokasaṃvyavahāreṇa bhūtārambhakṛtena ca
icchādveṣaprakṛtyā ca maithunopagamena ca

51.215

tathā kāyakṛteneha sevanādviṣayasya ca
etaistaiḥ kāraṇaiḥ siddhāḥ śmaśānāni hi bhejire
prajaiṣiṇaste munayo dvāpareṣviha jajñire

51.216

nāgavīthyuttare yacca saptarṣibhyaśca dakṣiṇaṃ
uttaraḥ savituḥ panthā devayānastu sa smṛtaḥ

51.217

yatra te vāsinaḥ siddhā vimalā brahmacāriṇaḥ
satatante jugupsante tasmānmṛtyurjitas taiḥ

51.218

aṣṭāśītisahastrāṇi teṣāmapyūrddhvaretasāṃ
udakpanthānamarthyantaḥ śritā hyābhūtasaṃplavāt

51.218-2

ityetaiḥ kāraṇaiḥ śuddhaiste'mṛtatvaṃ hi bhejire
ābhūtasaṃplavasthānamamṛtatvaṃ vibhāvyate

51.220

trailokyasthitikālo'yamapunarmārgagāminaḥ
brahmahatyāśvamedhābhyāṃ puṇyapāpakṛteo'paraṃ
ābhūtasaṃplavānte tu cauyante hyūrddharetamaḥ

51.221

'
jaṅgottaramṛṣibhyastu dhruvo yatrāsti vai smṛtaṃ
etadviṣṇupadaṃ divyaṃ tṛtīyaṃ vyomni bhāsvaraṃ

51.221.p1

tatra gatvā na śocanti tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ
dharmyadhruvādastiṣṭhanti yatra te lokasādhakāḥ 232

51.221.p2

iti śrīmadbhāpurāṇe vāyuprokte jyotiḥpracāro nāma pañcāśo'dhyāyaḥ

Linked texts (14)