Pramāṇa · Search · About · API

Prakriyapada 56: atha pañcapañcāśo'dhyāyaḥ

Prakriyāpāda 56

Language
Sanskrit

Contents

atha pañcapañcāśo'dhyāyaḥ

56.1

liṅgodbhavastavaḥ
ṛṣayaūcuḥ| guṇakarmaprabhāvaiśca ko'dhiko vadatāṃ varaḥ
śrotumicchāmahe samyagāścaryyaṃ guṇavistaraṃ

56.2

sūta uvāca| atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanaṃ
mahādevasya māhātmyaṃ vibhutvañca mahātmanaḥ

56.3

pūrvaṃ trailokyavijaye viṣṇunā samudāhṛtaṃ
valiṃ baddhvā mahaujāstu (1) trailokyādhipatiḥ purā

56.4

pranaṣṭeṣu ca daityeṣu prahṛṣṭe ca śacīpatau
athājagmuḥ prabhundraṣṭuṃ sarvve devāḥ savāsavāḥ

56.5

yatrāste viśvarūpātmā kṣīrodasya samīpataḥ
siddhabrahmarṣayo yakṣā gandharvvāpsarasāṅgaṇāḥ

56.6

nāgā devarṣayaścaiva nadyaḥ sarvve ca parvvatāḥ
abhigamya mahātmānaṃ stuvanti puruṣaṃ hariṃ

56.7

tvaṃ dhātā tvañca karttā'sya tvaṃ lokān sṛjasi prabho
tvatprasādācca kalyāṇaṃ prāptaṃ trailokyamavyayaṃ
asurāśca jitāḥ sarvve valirbaddhaśca vai tvayā

56.8

evamuktaḥ surairviṣṇuḥ siddhaiśca paramarṣibhiḥ
pratyuvāca tato devān sarvvāṃstān puruṣottamaḥ

56.6-2

śrūyatāmabhidhāsyāmi kāraṇaṃ surasattamāḥ
yaḥ sraṣṭā sarvvabhūtānāṃ kālaḥ kālakaraḥ (1) prabhuḥ

56.10

yena hi brahmaṇā sārddhaṃ sṛṣṭā lokāśca māyayā
tasyaiva ca prasādena ādau siddhatvamāgataṃ

56.11

purā tamasi cāvyakte (2) trailokye grāsite mayā
udarastheṣu bhūteṣu loke'haṃ śayitastadā

56.12

sahasraśīrṣo bhūtvā sahasrākṣaḥ sahasrapāt
śaṅkhacakragadāpāṇiḥ śayito vimale'mbhasi

56.13

etasminnantare dūrāt paśyāmi hyamitaprabhaṃ
śatasūryyapratīkāśaṃ jvalantaṃ svena tejasā

56.14

caturvvaktraṃ mahāyogaṃ puruṣaṃ kāñcanaprabhaṃ
kṛṣṇājinadharaṃ devaṃ kamaṇḍaluvibhūṣitaṃ
nimeṣāntaramātreṇa prāpto'sau puruṣottamaḥ

56.15

tato māmabravīd brahmā sarvvalokanamasrkṛtaḥ
kastvaṃ kuto vā kiñceha tiṣṭhase vada me vibho

56.16

ahaṃ karttā'smi lokānāṃ svayambhūviśvatomukhaḥ
evamuktastadā tena brahmaṇā'hamuvāca taṃ

56.17

ahaṃ karttā ca lokānāṃ saṃharttā ca punaḥ punaḥ
evaṃ sambhāṣamāṇābhyāṃ parasparajayaiṣiṇoḥ
uttarāṃ diśamāsthāya jvālā dṛṣṭāpyadhiṣṭhitā

56.18

jvālāntastamālokya vismitau ca tadānayoḥ
tejasā caiva tenātha sarvvaṃ jyotiḥ kṛtañjagat

56.20

varddhamāne tadā vaṅgāvalyambaramāṅgate
atidudrāva tāṃ jvālāṃ brahmā cāhañca satvaraḥ 18
divaṃ bhūmiśca viṣṭabhya tiṣṭhantaṃ (1) jvālamaṇḍalam
tasya jvālasya madhye tu paśyāvo vipulaprabhaṃ

56.21

prādeśamātramavyaktaṃ liṅgaṃ paramanopinaṃ
na ca tatkāñcanaṃ madhye na śailaṃ na ca rājataṃ

56.22

anirdeśyamacintyañca lacyālacyaṃ punaḥ punaḥ
mahaujasaṃ mahāghoraṃ varddhamānaṃ bhṛśaṃ tadā
jvālāmālāyataṃ nyastaṃ sarvvabhūtabhayaṅkaraṃ

56.23

asya liṅgasya yo'ntaṃ vai gacchate mantrakāraṇāṃ
ghorarūpiṇamatyarthaṃ bhindantamiva rodasī

56.24

tato māmabravīd brahmā adyo gacchatvatandritaḥ
antamasya vijānīmo liṅgasya tu mahātmanaḥ

56.25

ahamūrddhaṃ gamiṣyāmi yāvadanto'sya dṛśyate
tadā tau samayaṃ kṛtvā gatāvūrddhamadhaśca ha

56.26

tato varṣasahastrantu ahaṃ punaradho gataḥ
na ca paśyāmi tasyāntaṃ bhītaścāhaṃ na saṃśayaḥ

56.27

tathā brahmā ca srāntaśca na cāntantasya paśyati
samāgato mayā sārddhaṃ tatraiva ca mahāmbhasi

56.28

tato vismayamāpannāvubhau (2) tasya mahātmanaḥ
māyayā mohitau tena naṣṭasaṃjñau vyavasthitau

56.29

tato dhyānagatantatra īśvaraṃ sarvvatomukhaṃ
prabhavaṃ nidhanañcaiva lokānāṃ prabhumavyayaṃ

56.30

brahmāñjalipuṭo bhūtvā tasmai śarvāya śūline
mahābhairavanādāya bhīmarūpāya daṃṣṭriṇe
avyaktāya mahāntāya namaskāraṃ prakurvvahe

56.31

namo'stu te lokasureśa deva
namo'stu te bhūtapate mahānta
namo'stu te śāśvata siddhayone
namo'stu te sarvvajagatapratiṣṭha

56.32

parameṣṭhī paraṃ brahma akṣaraṃ paramaṃ padaṃ
śreṣṭhastvaṃ vāmadevaśca rudraḥ skandaḥ śivaḥ prabhuḥ

56.33

tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭkārastvamoṅkāraḥ paraṃ padaṃ
svāhākāro namaskāraḥ saṃskāraḥ sarvvakarmmaṇāṃ

56.34

svadhākāraśca jāpyaśca (1) vratāni niyamāstathā
vedā lokāśca devāśca bhagavāneva sarvvagaḥ

56.35

ākāśasya ca śabdastvaṃ bhūtānāṃ prabhavāvyayaṃ
bhūmergandho rasaścāpāṃ tejorūpaṃ maheśvara

56.36

vāyoḥ sparśaśca devasya vapuścandrasamastathā
budho jñānañca deveśa prakṛtau bījameva ca

56.37

tvaṃ karttā sarvvabhūtānāṃ kālo mṛtyuryamo'ntakaḥ
tvandhāyasi lokāṃstrīṃstvameva sṛjasi prabho

56.38

pūrveṇa vadanena tvamindratvañca prakāśase
dakṣiṇena ca vaktreṇa lokān saṃkṣipase prabho(1)

56.36-2

paścimena tu vaktreṇa varuṇatvaṃ karoṣi vai
uttareṇa tu vaktreṇa saumyatvañca vyavasthitaṃ

56.40

rājase (2) bahudhā deva lokānāṃ prabhavāvyayaḥ
ādityā vasavo rudrā marutaścāśvinausutau

56.41

sādhyā vidyādharā nāgāścāraṇāśca tapobhanāḥ
vālakhilyā mahātmānastapaḥsiddhāśca suvratāḥ

56.42

tvattaḥ prasūtā deveśa ye cānye niyatavratāḥ
umā sītā sinīvālī kuhūrgāyatrireva ca

56.43

lakṣmīḥ kīrttirṣṭṛtirmedhā lajjā cāntirvapuḥ svadhā
tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kriyā caiva vācāṃ devī (3) sarasvatī
tvattaḥ prasūtā deveśa sandhyā rātristathaiva ca

56.44

sūryāyutānāmayutaprabhā ca
namo'stu te candrasahasragocara
namo'stu te parvvatarūpadhāriṇe
namo'stu te sarvvaguṇākarāya

56.45

namo'stu te paṭṭiśarūpadhāriṇe
namo'stu te carmavibhūtidhāriṇe
namo'stu te rudrapinākapāṇaye
namo'stu te śāyakacakradhāriṇe (4)

56.46

namo'stu te bhasmavibhūṣitāṅga
namo'stu te kāmaśarīranāśana
namo'stu te deva hiraṇyavāsase
namo'stu te deva hiraṇyavāhave

56.47

namo'stu te devahiraṇyarūpa
namo'stu te deva hiraṇyanābha
namo'stu te netrasahasracitra
namo'stu te deva hiraṇyaretaḥ

56.48

namo'stu te deva hiraṇyavarṇa
namo'stu te devahiraṇyagarbha
namo'stu te deva hiraṇyacīra
namo'stu te deva hiraṇyadāyine

56.49

namo'stu te deva hiraṇyamāline
namo'stu te deva hiraṇyavāhine
namo'stu te deva hiraṇyavartmane
namo'stu te bhairavanādanādine

56.50

namo'stu te bhairavavegavega
namo'stu te śaṅkara nīlakaṇṭha
namo'stu te divyasahasrabāho
namo'stu te narttanavādanapriya

56.51

evaṃ saṃstūyamānastu vyakto bhūtvā mahāmatiḥ
bhāti devo gahāyogī sūryyakoṭisamaprabhaḥ

56.52

abhibhāṣastadā dṛṣṭo mahādevo maheśvaraḥ
vaktrakoṭisahasreṇa grasamāna ivāparaṃ

56.53

ekagrīvastvekajaṭo nānābhūṣaṇabhūṣitaḥ
nānācitravicitrāṅgaḥ (1) nānāmālyānulepanaḥ

56.54

pinākapāṇirbhagavān vṛṣabhāsanaśūladhṛk (2)
daṇḍakṛṣṇajinadharaḥ kapālau ghorarūpadhṛk

56.55

vyālayajñopavīto ca surānāmabhayaṅkaraḥ
dundubhisvananirghoṣaparjanyaninadopamaḥ
mukto hāsastadā tena nabhaḥ sarvvamapūrayat

56.56

tena śabdena mahatā vayaṃ bhītā mahātmanaḥ
tadovāca mahāyogo prīto'haṃ surasattamī

56.57

paśyetāñca mahāmāyāṃ bhayaṃ sarvvaṃ pramucyatāṃ
yuvāṃ prasūtau gātrepu mama pūrvvasanātanau

56.58

ayaṃ me dakṣiṇe vāhurbrahmā lokapitāmahaḥ
vāmo bāhuśca me viṣṇunityaṃ yuddheṣu tiṣṭhati
prīto'haṃ yuvayoḥ samyagvaraṃ dadmi yathepsitaṃ

56.56-2

tataḥ prahṛṣṭamanasau praṇatau pādayoḥ punaḥ
ūcatuśca mahātmānau punareva tadānaghau

56.60

yadi prītiḥ samutpannā yadi deyo varaśca nau
bhaktirbhavatu nau nityaṃ tvayi deva sureśvara

56.61

bhagavānuvāca | evamastu mahābhāgau sṛjatāṃ vividhāḥ prajāḥ
evamuktvā saṃ bhagavāṃstatraivāntaradhīyata

56.62

evameṣa mayokto vaḥ prabhāvastasya yoginaḥ
tena sarvvamidaṃ sṛṣṭaṃ hetumātrā vayantviha

56.63

etaddhi rūpamajñātamavyaktaṃ śivasaṃjñitaṃ
acintyaṃ tadadṛ‌śyañca paśyanti jñānacakṣuṣaḥ

56.64

tasmai devādhipatyāya (1) namaskāraṃ prayuṅkta ha
yena sūkṣmamacintyañca paśyanti jñānacakṣuṣaḥ

56.65

mahādeva namaste'stu maheśvara namo'stu te
surāsuravara śreṣṭha mano haṃsa namo'stu te

56.66

sūta uvāca | etacchrutvā gatāḥ sarvve surāḥ svaṃ svaṃ niveśanaṃ
namaskāraṃ prayuñjānāḥ śaṅkarāya mahātmane

56.67

imaṃ stavaṃ paṭhedyastu īśvarasya mahātmanaḥ
kāmāṃśca labhate sarvvān pāpebhyastu vimucyate

56.68

etatsarvvaṃ sadā tena viṣṇunā prabhaviṣṇunā
mahādevaprasādena uktaṃ brahma sanātanaṃ
etaddaḥ sarvvamākhyātaṃ mayā māheśvaraṃ balaṃ

56.68.p1

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte liṅgodbhavastavo nāma pañcapañcāśo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)