Pretakalpa 14
Pretakalpa 14
- Language
- Sanskrit
14.1
garuḍa bāca||yama
lokaḥkiyanmātraḥkīdṛśaḥkenanirmitaḥ || sabhācakīdṛśītasyāṃdharmaāstecakaiḥsaha
14.2
yedharmama gacchanti
dhārmikādharmamandiram || tāndharmānapimāgaṃścamamākhyāhidayānidhe
14.3
śrībhagavānuvāca || śṛṇutākṣyaṃ
pravakṣyāmīyadgamyaṃnāradādibhiḥ || taddharmanagaraṃ divyaṃmahāpuṇyairavāpyate
14.4
yāmyanairṛtayormadhyepuraṃvaivasva
tasyayat || sarvavajramayaṃ divyamabhedyaṃtatsurrāsuraiḥ
14.5
caturasraṃcaturadvāramuccaprākāraveṣṭitam || yojanānāṃsahasraṃhipramāṇenātaducyate
14.6
tasminpure'stisubhagaṃcitra
guptasyamandiram || pañcaviṃśatisaṃkhyākairyojanairvistṛtāyatam
14.7
daśocchritaṃmahādivyaṃ lohaprākāraveṣṭitam
pratolīśatasaṃcāraṃpatākādhvajabhūṣitam
14.8
vimānagaṇasaṃkīrṇaṃ gītavāditranāditam || citritaṃcitrakuśalairni
rmitaṃdevaśilpibhiḥ
14.9
udyānopavanairamyaṃnānāvihagakūjitam || gandharvairapsarobhiścasamantātparivāritam
14.10
tatsabhāyāṃcitraguptaḥsvāsaneparamādbhute || saṃsthitogaṇayedāyarmānuṣāṇāṃyathātatham
14.11
namuhyatikathaṃci
tsasukṛteduṣkṛtepivā || yadyenopārjitaṃkarmaśubhaṃvāyadivāśubham
14.12
tatsarvvabhuñjateyatracitraguptasyaśāsa
nāt||citraguptālāyātprācyāṃjvarasyāstimahāgṛham
14.13
dakṣiṇasyāṃcaśūlasyalūtāvisphoṭayostathā
paścimekālapāśasyacājīrṇasyārucestathā
14.14
udīcyāṃrājarogostipāṇḍurogastathaivaca || aiśānyāṃtu
śirorttiḥsyādāgneyyāmastimūrcchanā
14.15
atisāronaiṛtetuvāyavyāṃśītadāhakau || evamādibhiranyaiśca
vyādhibhiḥparivāritaḥ
14.16
likhatecitraguptastumānuṣāṇāṃśubhāśubham || citraguptālyādagreyojanānāṃcaviṃśati
14.17
puramadhyemahādi
vyaṃdharmarājasyamandiram || astiratnamayaṃdivyaṃvidyujjavālārkavarcasam
14.20
dviśataṃyojanānāṃcavistārā
yāmataḥsphuṭam||pañcāśaccapramāṇenayojanānāṃsamucchritam||18||dhṛtaṃstambhasahastraiścavaiḍūryamaṇimaṇḍitam || kā
ñcanālaṃkṛtaṃnānāharmyaprāsādasaṃkulam||19||śāradābhranibhaṃrukmakalaśaiḥsumanoharam||citrasphaṭikasopānaṃvajra
kuṭṭimaśobhitam
14.22
muktājālagavākṣaṃcapatākādhvajabhūṣitam||ghaṭānakaninādāḍhyaṃhematoraṇamaṇḍitam 21
nānāścaryamaya̍svarṇakapāṭaśatasaṃkulam || nānādruglatāgulmairniṣkaṇṭaiḥ suvirājitam
14.23
evamādibhi
ranyaiścabhūṣaṇairbhūṣitaṃsadā || ātmayogaprabhāvaiścanirmitaṃ viśvakarmaṇā
14.24
tasminnastisabhādivyāśatayo
janamāyatā||arkaprakāśābhrājiṣṇuḥ sarvataḥ kāmarūpiṇī
14.25
nātiśītānacātyuṣṇāmanasotyantaharṣiṇī
naśokonajarātasyāṃkṣutpipāsenacāpriyam
14.26
sarvekāmāḥ sthitāyasyāṃyedivyāyecamānuṣāḥ||rasavaccapra
bhūtaṃcabhakṣyaṃbhojyaṃcasarvaśaḥ
14.27
rasavanticatoyāniśītānyuṣṇānicaivahi || puṇyāḥ śabdādayastasyāṃ
nityaṃkāmaphaladrumāḥ
14.28
asaṃbādhācasātākṣyaṃramyākāmāgamāsabhā||dīrghakālaṃtapastaptvā nirmitā viśvakarmaṇā
14.29
tāmugratapasoyā
ntisuvratāḥ satyavādinaḥ || śāntāḥ saṃnyāsinaḥsiddhā pūtāḥ pūtena karmaṇā
14.30
sarve bhāsvaradehāste'laṃkṛtavira
jombarāḥ || svakṛtaiḥkarmabhiḥpuṇyaistatratiṣṭhantibhūṣitāḥ
14.31
tasyāṃsadharmo bhagavānāsane'nupameśubhe|| daśayoja
navistīrṇesarvaratnaiḥ sumaṇḍite
14.32
upaviṣṭaḥsatāṃśreṣṭhaichatraśobhitamastakaḥ||kuṇḍalālaṃkṛtaḥ śrīmānmahāmukuṭa
maṃḍitaḥ
14.33
sarvālaṅkārasaṃyuktonīlameghasamaprabhaḥ || vālavyajanahastābhirapsarobhiścavījitaḥ
14.34
gandharvāṇāṃsamūhāścasaṃghaśaścāpsarogaṇāḥ || gītavāditranṛtyādyaiḥ paritaḥ sevayanti tam
14.35
mṛtyunāpāśa
hastenakālenacabalīyasā || citraguptenacitreṇa kṛtāntenaniṣevitaḥ
14.36
pāśadaṇḍadharairugrairnirdeśavaśavarti
bhiḥ || ātmatulyabalairnānāsubhaṭaiḥparivāritaḥ
14.37
agniṣvāttāścapitaraḥsomapāścoṣmapāścaye||svadhāva
ntobarhiṣadodamūrttā'mūrttāścayekhaga
14.38
aryamādyāḥ pitṛgaṇāmūrtimantastathāpare|| sarvetemunibhiḥsārdhaṃdharmarāja
mupāsate
14.39
atrirvasiṣṭhaḥpulahodakṣaḥ kraturathāṅgirāḥ || jāmadagnyobhṛguścaivapulastyāgastyanāradāḥ
14.40
etecānyecabahavaḥpitṛrājasabhāsadaḥ|| naśakyāḥparisaṃkhyātuṃnāmabhiḥkarmabhistathā
14.41
vyākhyābhirdharma
śāstrāṇāṃnirṇetāroyathātatham || sevantedharmarājaṃteśāsanātparameṣṭhinaḥ
14.42
rājānaḥ sūryavaṃśīyāḥ somavaṃ
śyāstathāpare || sabhāyāṃdharmarājaṃtedharmajñāḥ paryupāsate
14.43
manurdilīpomāndhātāsagaraścabhagīrathaḥ
ambarīṣonaraṇyaścamucukundonimiḥ pṛthuḥ
14.44
yayātirnahuṣaḥ pūrurduṣyantaścaśivinalaḥ || bharataḥ śaṃtanuḥ
pāṃḍuḥ sahasrārjunaevaca
14.45
eterājarṣayaḥ puṇyāḥ kīrtimanto bahuśrutāḥ || iṣṭvāśvamedhairbahubhirjātā
dharmasabhāsadaḥ
14.46
sabhāyāṃ dharmarājasyadharmaevapravartate || natatrapakṣapātohinānṛtaṃnacamatsaraḥ
14.47
sabhyāḥ sarve śāstravidaḥ sarve dharmaparāyaṇāḥ || tasyāṃ sabhāyāṃsatataṃ vaivasvatamupāsate
14.48
īdṛśīsāsabhātā
kṣyadharmarājamahātmanaḥ || natāṃpaśyantiyepāpādakṣiṇenapathāgatāḥ
14.49
dharmarājapuregantuṃcaturmārgābhavantica
pāpināṃgamanepūrvvasatuteparikīrtitaḥ
14.50
pūrvādibhistribhirmārgeryegatādharmamandire||tehi sukṛtinaḥ puṇyaista
syāṃgacchantitāñchṛṇu
14.51
pūrvamārgastutatraikaḥ sarvabhogasamanvitaḥ || pārijātatarucchāyācchādito
ratnamaṇḍitaḥ
14.52
vimānagaṇasaṅkīrṇohaṃsāvalivirājitaḥ || vidrumārāmasaṃkīrṇapīyūṣadravasaṃyutaḥ
14.53
tenabrahmarṣayoyāntipuṇyārājarṣayomalāḥ || apsarogaṇagandharvavidyādharamahoragāḥ
14.54
devatārādhakāścānye
śivabhaktiparāyaṇāḥ|| grīṣmeprapādānaratāmāghekāṣṭhapradāyinaḥ
14.55
viśrāmayantivarṣāsuviraktāndānamāna
taḥ|| dukhitasyāmṛtaṃbrūtedadatehyāśramaṃtuye
14.56
satyadharmaratāyecakrodhalobhavivarjitāḥ || pitṛmātṛṣuyebha
ktāguruśuśrūṣaṇeratāḥ
14.57
bhūmidāgṛhadāgodāvidyādānapradāyakāḥ || purāṇavaktṛśrotāraḥ pārāyaṇaparāya
ṇāḥ
14.58
etesukṛtinaścānyepūrvadvāreviśāntica || yāntidharmasabhāyāṃtesuśīlāḥ śuddhabuddhayaḥ
14.59
dvitīyastūttaromārgomahārathaśatairvṛtaḥ || narayānasamāyuktoharicandanamaṇḍitaḥ
14.60
haṃsasārasasaṃkīrṇaścakra
vākopaśobhitaḥ || amṛtadravasaṃpūrṇastatrabhātisarovaraḥ
14.62
anenavaidikāyāntitathābhyāgatapūjakāḥ
durgābhānvoścayebhaktāstīrthasnātāścaparvasu ||61||yemṛtādharmasaṃgrāme'naśanenamṛtāścaye||vārāṇasyāṃgogṛhecatīrtha
toyemṛtāvidheḥ
14.63
brāhmaṇārthesvāmikāryetīrthakṣetreṣuyemṛtāḥ || yemṛtādevavidhvaṃseyogābhyāsenayemṛtāḥ
14.64
satpātrapūjakānityaṃ mahādānaratāścaye || praviśyantyūttaredvāreyāntidharmasabhāṃcate
14.65
tṛtīyaḥ paścimomārgoratnamandiramaṃḍitaḥ||sudhārasasadāpūrṇaḥdīrghikābhirvirājitaḥ
14.66
airāvatakulodbhūta
mattamātaṅgasaṃkulaḥ || uccaiḥśravaḥsamutpannahayaratnasamanvitaḥ
14.67
aitenātmaparāḥyāntisacchāstraparicinta
kāḥ || ananyaviṣṇubhaktāścagāyatrīmantrajāpakāḥ
14.69
parahiṃsāparadravyaparavādaparāṅmukhāḥ || svadāra
niratāḥsantaḥsāgnikāḥvedapāṭhakāḥ||68||brahmacaryavratadharāḥvānaprasthāstapasvinaḥ||śrīpādasaṃnyāsaparāḥ samalo
ṣṭāśmakāñcanāḥ
14.70
jñānavairāgyasaṃpannāḥ sarvabhūtahiteratāḥ || śivaviṣṇuvratakarāḥ karmabrahmasamarpakāḥ
14.71
ṛṇaistribhirvinirmuktā pañcayajñaratāḥ sadā || pitṝṇāṃśrāddhadātāraḥkālesaṃdhyāmupāsakāḥ
14.72
nīcasaṃgavi
nirmuktāḥ satsaṃgatiparāyaṇāḥ || etepsarogaṇairyuktaḥ||vimānavarasaṃsthitāḥ
14.73
sudhāpānaṃprakurvantoyāntitodha
rmamaṃdiram || viśantipaścimadvāreyāntidharmasabhāntare
14.74
yamastānāgatāndṛṣṭvāsvāgataṃvadatemuhuḥ || samu
tthānaṃcakuruteteṣāṃgacchatisaṃmukham
14.75
tadācaturbhujobhūtvāśaṃkhacakragadāsibhṛt||puṇyakarmaratānāṃcasnehā
nmitravadācaret
14.76
siṃhāsanaṃcadadatenamaskāraṃ karoti ca||pādyārdyaṃkurutepaścātpūjatecandanādibhiḥ
14.77
namaskurvantubhoḥsabhyājñāninaṃparamādarāt || eṣaḥmemaṇḍalaṃbhittvā brahmalokaṃprayāsyati
14.78
bhobhobuddhima
tāṃśreṣṭhāḥnarakakleśabhīravaḥ || bhavadbhiḥsādhitaṃpuṇyairdevatvaṃsukhadāyakam
14.79
mānuṣaṃdurlabhaṃprāpyanityaṃyastuta
sādhayet || sayātinarakaṃdhoraṃkonyastasmādacetanaḥ
14.80
asthireṇaśarīreṇayo'sthiraiścadhanādibhiḥ || saṃ
cinotisthiraṃdharmaṃsaekobuddhimānnaraḥ
14.81
tasmātsarvaprayatnenakarttavyodharmasaṃcayaḥ || gacchadhvaṃpuṇyavatsthā
naṃsarvabhogasamanvitam
14.82
itidharmavacaḥ śrutvā taṃ praṇamya sabhāṃcatām || amaraiḥ pūjyamānāstestū
yamānā munīśvaraiḥ
14.83
vimānagaṇasaṃkīrṇāḥ prayāntiparamaṃpadam || keciddharmasabhāyāṃhitiṣṭhantiparamādarāt
14.84
uṣitvātatraka
lpāṃtaṃbhuktvābhogānmānuṣān||prāpnotipuṇyaśeṣeṇamānuṣyaṃpuṇyadarśanam
14.85
mahādhanīcasarvajñaḥ sarvaśāstra
viśāradaḥ||punaḥsvātmavicāreṇatatoyātiparāṃ gatim
14.14-2
etattekathitaṃsarvatvayāpṛṣṭaṃyamālayam|| idaṃ śṛṇvannaro
bhaktyādharmarājasabhāṃvrajet||86||itiśrīsāroddhāregaruḍapurāṇedharmarājanagaranirūpaṇonāmacaturdaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Garuḍapurāṇasāroddhāra — Sanskrit
- Garuḍapurāṇasāra — Sanskrit
- Garuḍapurāṇasārasaṃgraha (Naunidhirāma) — Naunidhirāma, Sanskrit