Pramāṇa · Search · About · API

Purushottamakhanda 15

Puruṣottamakhaṇḍa 15

Language
Sanskrit

15.1

pañcadaśo'dhyāyaḥ
jaiminiruvāca
tataste prasthitā viprā nīlakaṇṭhāntikaṃ mudā
prapūjya taṃ mahādevaṃ śrīdurgāṃ praṇipatya ca

15.2

vimucya syandanavaraṃ pādacārā: sahānugā:
āroḍhuṃ nīlabhūmidhraṃ prayātā: saṃyatendriyā:

15.3

nānādrumalatākīrṇaṃ nānāpakṣigaṇākulam¹
śilāviṣamasaṃrodhamabhita: pariveṣakam

15.4

bhramadbhramarasaṃbhūtabhramakṛdgaṇḍaśailakam
dakṣiṇāmbhodhikallolajalāvṛtanitambakam

15.5

apratarkyaṃ sadā martyairduṣpraveśyaṃ mahoragaiḥ
mattamātaṅgakaghaṭābṛṃhitairbhīṣaṇāntaram

15.6

śvāpadaiścirasaṃvāsaiḥ śastrāghātamavedibhiḥ
nirbhayaiḥ paritaḥ kīrṇaṃ mṛgayūthairanekaśaḥ

15.7

praveṣṭukāmā na prāpuryadā te mārgamantaram
tadā nāradasaṃsargāddivyagatyā² tu gireḥ śiraḥ

15.8

āseduryatra vasati kṛṣṇāgurutaroradhaḥ
sarvāpadbhayasaṃhartā divyasiṃhavapurvibhuḥ³

15.9

yaṃ dṛṣṭvā brahmahatyāyā līyante koṭayo nṛṇām
vyāttāsyaṃ bhīmadaśanamāpiṅgalasaṭākulam

15.10

ugraṃ trinetraṃ daityasya svorvoruttānaśāyinaḥ
vakṣaḥsthalaṃ dārayantaṃ nakharairvajradāruṇaiḥ

15.11

aruṇābhaṃ lasajjihvaṃ sāṭṭahāsamukhaṃ vibhum
śaṃkhacakralasadbāhuṃ kirīṭamukuṭojjvalam

15.4-2

netrocchaladvahnikaṇasaṃtrāsitadigantaram

15.12

pracaṇḍāghātabhūmyantaḥ praviṣṭapadapaṅkajam

15.13

tamādimūrtiṃ te dṛṣṭvā nāradāgre tadā harim
nirbhayā daddṛśurdūrātpraṇemurvigatajvarāḥ

15.14

indradyumno'pi taṃ dṛṣṭvā nāradoktau viśasvase
bhāvikārye pratyayavānidamāha mahāmunim

15.15

rājovāca
maharṣe kṛtakṛtyo'smi tvaṃ hi jñānanidhiḥ param
durārādhyo nṛsiṃho'yaṃ darśane'pi bhayāvahaḥ

15.16

bhavādṛśaiḥ susevyo'yaṃ mādṛśairdūrato'pi saḥ
darśanātkṛtakṛtyo'smi saṃlīnāśeṣapātakaḥ

15.17

tvatsannidhānādevātra tiṣṭhāmo nirbhayā mune
atyugramūrtirbhagavānsvalpavīryairnaraiḥ⁵ katham

15.18

ārādhyate daityarājaṃ trilokeśaṃ vidārayan
yasya nīlamayī mūrtiḥ kṛpāsindhoḥ sthitāśtra⁶vai

15.19

kasminsthale⁷ muniśreṣṭha darśanādyā vimuktidā
tanme darśaya viprendra yanme muktipradaṃ matam

15.20

jaiminiruvāca
ityukto nāradastasmai darśayāmāsa pāvanam
sthānaṃ yatra sthito devaḥ svarṇasaikatasaṃvṛtaḥ

15.21

paśyaitaṃ yojanāyāmaṃ yojanadvayamucchritam
kalpāntasthāyinaṃ bhūpa nyagrodhaṃ muktidaṃ nṝṇām

15.22

chāyāyāḥ kramaṇādyasya mucyate pāpakañcukāt
asya mūle naraḥ prāṇāṃstyajanmuktimavāpnuyāt

15.23

nyagrodharūpaṃ dṛṣṭvāpi nārāyaṇamakalmaṣam
niṣpāpo jāyate martyaḥ kimu taṃ pūjayanstuvan

15.24

asya mūlātpratīcyāṃ hi nṛsiṃhasyottare nṛpa
atiṣṭhanmādhavohyatra caturmūrtidharo vibhuḥ

15.25

anugrahītuṃ tvāmeva punaratroddhaviṣyati
śvetadvīpe yathā viṣṇurbhogabhūmau nijālayaḥ

15.26

jambūdvīpe karmabhūmau nijaṃ sthānamidaṃ smṛtam
svasyaivātirahasyatvānna prakāśo'sya sammataḥ

15.27

mokṣādhikārī jānāti sthalametanmahīpate¹⁰
aviśvāsapadaṃ nṛṇāṃ duṣkṛtāṃ hi viśeṣataḥ

15.28

atra yā'nyā pratikṛtiḥ ¹¹kṣetre viṣṇāḥ pratiṣṭhitā
sā'pi muktipradā bhūpa kiṃ punaḥ sā svayaṃbhuvā

15.29

antarddhānatirodhāne sanimitte jagatprabhoḥ
anugrahārthaṃ sādhūnāṃ jāyate ca yuge yuge

15.30

nānāvatārairbhagavānmatsyakūrmādikairnṛpa
nimittanāśe ca tirodadhāti parameśvaraḥ

15.31

nirnimittaṃ sthito nityamiha kāruṇyasāgaraḥ
śvetadvīpādyathā viṣṇuranyatrāvataretprabhuḥ

15.32

atra sthito'pi sa dvārakākāścīpuṣkarādiṣu
prakāśaṃ yāti kṛpayā tarumūlaprarohavat

15.33

nānātīrtheṣu deśeṣu kṣetreṣvāyataneṣu ca
aṃśāvatārāstasyaiva mā bhūtte saṃśayo nṛpa12

15.34

kṣaṇaṃ na tyajatīśānaḥ kṣetraṃ kṣetramiva svakam
tvadupajñastu bhūpāla prakāśo'nyo bhaviṣyati

15.35

iti saṃdarśitaṃ sthānaṃ nāradena mahātmanā
sāṣṭāṃgapātaṃ bhūmau tadindradyumno nanāma ha

15.36

manvānastat sthitaṃ devaṃ prakāśamiva tuṣṭuve

15.37

indradyumna uvāca
devadeva jagannātha praṇatārtivināśana¹³
trāhi māṃ puṇḍarīkākṣa patitaṃ bhavasāgare

15.38

tvameka eva duḥkhaughadhvaṃsakaḥ parameśvara
kṣudrāḥ kṣudrānhi sevante sukhaleśaparīpsayā¹⁴

15.39

anāditrividhaughasya rāśeḥ svasya¹⁵ mahāṃhasaḥ
durucchedyasya satataṃ pūryamāṇasya janmanaḥ¹⁶

15.40

anāyāsena tvanmāmakīrttanaṃ tasya nāśanam
kiṃ punarbhaktibhāvena sākṣānmuktipradaṃ nṛṇām
karmādhīnaṃ tu ye mūḍhā vadanti tvāṃ kṛpānidhim

15.41

te na jānanti bhagavankarmaivaṃ preritaṃ tvayā
ajāmilena vipreṇa tyaktvā varṇāśramoditam

15.42

kiṃ na pāpaṃ kṛtaṃ svāminso'pi tvannāmakīrtanāt
mukto'bhūtsmaraṇādeva pāśahastādvimocitaḥ

15.43

sarve'pyupāyā deveśa kīrtitāstava darśane
tvayi dṛṣṭe hi bhidyante saṃśayā hṛdi saṃsthitāḥ

15.44

niḥsaṃśayo bhavetsadyaḥ pāpapuṇyakṣayo dhruvam
tvameva śaraṇaṃ dīnamanugṛhṇīṣva māṃ vibho

15.45

niścitāni tvayā deva garbhasthasya ca yāni me
taireva me janiryātu yāce tvāṃ kevalaṃ tvidam

15.46

tiraśco muktidā mūrtiḥ sthitā te yā'tra tāṃ punaḥ
anena cakṣuṣā paśyāmīśa nānyatprayojanam

15.47

kṛtāñjalipuṭo rājā stutvaivaṃ madhusūdanam
punarnanāma dharaṇīpṛṣṭhe sāśruvilocanaḥ

15.48

tato'ntarikṣagā vāṇī sāmasusvarabhāṣiṇī
uccacāra nabhomadhya indradyumnasya śṛṇvataḥ

15.49

mā cintāṃ vraja bhūpāla vrajiṣye tvaddaśoḥ patham
paitāmahaṃ vacaḥ prāha nārado yatkuruṣva tat

15.50

tacchrutvā divyavacanaṃ nāradasya ca bhāṣitam
śraddhadhe vājimedhāya bhagavatprītikārakaḥ

15.51

nāradaṃ ca punaḥ prāha harṣagadgadayā girā
mune tvayā yadādiṣṭaṃ caturmukhanideśataḥ

15.52

aśarīrā tviyaṃ vāṇī anujajñe tadeva hi
pitāmaho jagannātho bhedo vai nānayoḥ kvacit

15.53

padmayoneḥ sutastvaṃ hi vacaste bhagavadvacaḥ
tatkartavyaṃ prayatnena yacchreya upapādakam

Linked texts (7)