Pramāṇa · Search · About · API

Purushottamakhanda 18

Puruṣottamakhaṇḍa 18

Language
Sanskrit

18.1

tataḥ pravavṛte sutyā nṛpatervājimedhikā
tasyāṃ trailokyamabhavadekasadmanibhaṃ dvijāḥ

18.2

śāstraiḥ stotrairdivaspṛgbhirvarṇakramasamujjvalaiḥ
yathāpadasvaranyāsairanye śabdāstirohitāḥ

18.3

dīnebhyo'vāritaṃ tatra dīyante vāñchitāni vai
naṭanarttakasūtānāṃ sā'bhūtkalpadrumopamā

18.4

tanmadhye'vabhṛthe snātuṃ kṛtā yatropakārikā
dakṣiṇe taṭabhūdeśe bilveśvarasamīpataḥ

18.5

niyuktāḥ sevakā rājñā sasaṃbhramamupasthitāḥ
nyavedayanta nṛpatiṃ kṛtāṃjalipuṭā dvijāḥ

18.6

deva dṛṣṭo mahānvṛkṣastaṭabhūmau mahodadheḥ
praviṣṭāgraḥ samudrāntaḥ kallolaplavamūlakaḥ

18.7

mañjiṣṭhavarṇaḥ sarvatra śaṅkhacakrāṅkitaḥ plavan
snānaveśmasamīpe'sau dṛṣṭo'smābhiḥ paro'dbhutaḥ

18.8

na dṛṣṭapūrvo vṛkṣo'yamudyatsūryanibho'śunā
gandhena vāsayansarvāṃ taṭabhūmiṃ sugandhinā

18.9

drumaḥ sādhāraṇo nāyaṃ lakṣyate devabhūruhaḥ
kaścidevastaruvyājādāgato lakṣyate dhruvam

18.10

niyuktānāṃ vacaḥ śrutvā rājā nāradamabravīt
tatkiṃ nimittaṃ yaddṛṣṭaṃ taruśreṣṭhaṃ vadanti te3

18.11

nāradaḥ prahasanvākyamuvāca nṛpasattamam
pūrṇāhutiḥ samāpnotu yathā4 syātsaphalaḥ kratuḥ

18.12

upasthitaṃ te tadvāgyaṃ svapne yaddṛṣṭavānpurā
śvetadvīpe viśvamūrtirdṛṣṭo yo viṣṇuravyayaḥ

18.13

tadaṅgaskhalitaṃ roma tarutvamupapadyate
aṃśāvatāraḥ sthāsnuryaḥ pṛthivyāṃ parameṣṭhinaḥ

18.14

tadrūpāvataraṃ yāti5 bhagavānbhaktavatsalaḥ
drumo hyapauruṣo yo'sau bhājanaṃ nāsya darśane
tvāmṛte puruṣavyāghra pṛthivyāṃ nṛpasattama6

18.15

tvadbhāgyavaśataḥ sarvalokānāṃ nayanātithiḥ

18.16

bhaviṣyanti mahārāja sarvakalmaṣanāśanaḥ
samāpyāvabhṛthasnānaṃ taṭānte saritāṃ pateḥ

18.17

utsavaṃ sumahatkṛtvā kṛtakautukamaṅgalam
mahāvedyāṃ sthāpayātra yajñeśaṃ tarurūpiṇam

18.18

vicāryetthaṃ⁷ mudā yuktau tāvubhau nṛpanāradau⁸
susamṛddhau tatra yātau yatrāsau bhagavaddrumaḥ⁹

18.19

taṃ dṛṣṭvā harṣitāḥ sarve brahma sākṣādupasthitam
menire janmasāphalyaṃ jīvanmuktā mahodayāḥ

18.20

indradyumno'pi nṛpatirmamajñānandasāgare
svapne dṛṣṭvā jagannāthaṃ yathā'sau bhagavatpriyaḥ

18.21

tathā dadarśa taṃ vṛkṣaṃ catuḥśākhaṃ caturbhujam
svakaṃ śramaṃ manyamānaḥ saphalaṃ nṛpasattamaḥ

18.22

jahau śokaṃ nīlamaṇimādhavāntardhijaṃ¹⁰ dvijāḥ
punaḥ punaḥ praṇamyainaṃ harṣāśrunayano nṛpaḥ

18.23

dvijairāvāhamāsa taruṃ kallolalolitam
śaṃkhakāhālamurajaḍhakkāpaṭahaniḥsvanaiḥ

18.24

gītavāditraninadairjayaśabdaiḥ sahasraśaḥ
sugandhipuṣpāñjalibhirākāśātpatitairmuhuḥ

18.25

parito dhūpapātraiśca kṛṣṇāgurusudhūpitaiḥ
veśyābhiryauvanonmattasurūpābhiḥ pracālitaiḥ

18.26

ratnadaṇḍaprakīrṇaiśca vījyamānaṃ samantataḥ
patākābhirdivyapaṭṭadukūlābhiḥ suśobhitam

18.27

rājarṣirājavṛndaiśca turagaiḥ¹¹ pattibhirvṛtam
māgadhairvandyamānaṃ tu stūyamānaṃ maharṣibhiḥ

18.28

ṛtvigbhirbrāhmaṇaiścaiva vidvadbhiḥ śrotriyaistathā
rājanyairvaiśyakulajaiḥ sacchūdraiḥ paricāritam

18.29

stotrairbahuvidhaiḥ śrautaiḥ smārtaiḥ paurāṇikaistathā
stūyamānaṃ taruṃ viṣṇorbhūrloke pariveṣṭitam

18.30

sragagandhālaṃkṛtaṃ divyaṃ mahāvedīṃ vininyatuḥ¹²
vitānavaracitrāyāṃ veṣṭitāyāṃ nirantaram

18.31

vedyāṃ taṃ sthāpayāmāsurindradyumnasya śāsanāt
vacasā nāradasyainaṃ pūjayāmāsa pārthivaḥ

18.32

sahasrairupacārāṇāṃ divyarūpairnṛpottamaḥ
pūjāvasāne papraccha nāradaṃ munipuṅgavam

18.33

kīdṛśaḥ pratimā viṣṇorghaṭayiṣyati kaḥ punaḥ
tacchrutvā taṃ muniḥ prāha acintyamahimā guruḥ

18.34

ko veda tasya ceṣṭāṃ vai sarvalokottarāṃ nṛpa
sraṣṭā yo jagatāṃ tasyāpyeṣā saṃśayagocarā

18.35

vicārayantau tāvitthaṃ yāvannāradapārthivau
aśarīrāṃ tato vāṇīṃ śuśruve cāntarikṣataḥ

18.36

tatra vismayamānānāṃ sarveṣāmeva śṛṇvatām
apauruṣeyo bhagavānavicārapathe sthitaḥ¹³

18.37

suguptāyāṃ mahāvedyāṃ svayaṃ so'vatariṣyati
pracchādyatāṃ dinānyeva yāvatpañcadaśāni vai

18.38

upasthito'yaṃ yo vṛddhaḥ śastrapāṇistu varddhakiḥ
enamantaḥ praveśyaiva dvāraṃ badhnantu yatnataḥ

18.39

bahirvādyāni kurvantu yāvattu ghaṭanā¹⁴ bhavet
śruto hi ghaṭanāśabdo bādhiryāndhatvadāyakaḥ

18.40

narake vasatiṃ caiva kuryātsaṃtānanāśanam
nāntaḥpraveśanaṃ kuryānna paśyecca kadācana

18.41

niyuktādanyaḥ ¹⁵paśyeccedrājño rāṣṭrasya caiva ha¹⁶
draṣṭuścāpi mahābhītirandhatā cakṣuṣoryuge¹⁷

18.42

tasmānnāvekṣaṇaṃ kāryaṃ yāvatpratimanirmitiḥ
nirvyūḍhastu svayaṃ devaḥ kṛtyaṃ te'tra¹⁸ vadiṣyati

18.43

yadyatkāryaṃ prayatnena sarvalokasukhāvaham
tacchrutvā nāradādyāste yathoktaṃ viṣṇunā svayam

18.44

cikīrṣanti tathā kartuṃ tatrāyātastu varddhakiḥ
provāca nṛpatiṃ so'tha svapne dṛṣṭāstu yāstvayā

18.45

tā evāhaṃ ghaṭiṣyāmi dāruṇā divyarūpiṇā
ityuktvā'ntardadhe vedyāṃ vṛddhavarddhakirūpadhṛk
vañcanārthaṃ manuṣyāṇāṃ sākṣānnārāyaṇo vibhuḥ

Linked texts (7)