Pramāṇa · Search · About · API

Purushottamakhanda 19

Puruṣottamakhaṇḍa 19

Language
Sanskrit

19.1

tataḥ sa pṛthivīpālastathā kṛtvā'ntarīkṣagā
yaduvāca girāṃ devī tadvatparicacāra ha

19.2

evaṃ dine dine yāte divyagandho'nubhūyate
pārijātaprasūnānāṃ vṛṣṭirmartyeṣu durlabhā

19.3

divyasaṅgītanādaśca gītāni rucirāṇi ca
svargagaṅgājalavṛṣṭiśca sūkṣmabindusuśobhanā

19.4

airāvatādināgānāṃ madagandho ¹vanadvipaiḥ
duḥsahaḥ sarvabhūtānāṃ² sukhakāryanubhūyate

19.5

yajñārthamāgatā devāste sarve vigatajvarāḥ
āvirbhūtaṃ hariṃ dṛṣṭvā upāsāñcakrire dvijāḥ

19.6

yathā hi mādhavaṃ pūrvaṃ tathā taṃ viṣṇuśākhinam
upāsanāsu devānāṃ divyacihnāni jajñire

19.7

nirvavāha svayaṃ devaḥ kramātpañcadaśe dine
caturmūrtiḥ sa bhagavānyathā pūrvaṃ mayoditaḥ

19.8

tādṛgāvirbabhūvāsau yuṣmākaṃ varṇitaḥ purā
divyasiṃhāsanagato 3bhadrābalasudarśanaiḥ

19.9

śaṅkhacakragadāpadmalasadbāhurjanārdanaḥ
gadāmusalacakrābjaṃ dhārayanpannagākṛtiḥ

19.10

chatrākṛtiphaṇā saptamukuṭojjvalakuṇḍalaḥ
subhadrā cāruvadanā varābjābhayadhāriṇī

19.11

lakṣmīḥ prādurbabhūveyaṃ sarvacaitanyarūpiṇī
iyaṃ kṛṣṇāvatāre hi rohiṇīgarbhasambhavā

19.12

balabhadrākṛtirjātā balarūpasya cintanāt
kṣaṇaṃ na sahate sā hi moktuṃ līlāvatāriṇam

19.13

na bhedo'stīha ko4 viprāḥ kṛṣṇasya ca balasya ca
ekagarbhaprasūtatvādbhedavyavahāro'tha laukikaḥ

19.14

bhaginī baladevasyetyeṣā paurāṇikī kathā
puṃrūpe strīsvarūpeṇa5 lakṣmīḥ sarvatra tiṣṭhati

19.15

puṃnāmnā bhagavānviṣṇuḥ strīnāmnā kamalālayā
devatiryaṅmanuṣyādau vidyate na tayoḥ param

19.16

ko hyanyaḥ puṇḍarīkākṣādbhuvanāni caturdaśa
dhārayettu phaṇāgreṇa so'nanto balasaṃjñitaḥ

19.17

tasya śaktisvarūpeyaṃ bhaginī śrīḥ prakīrtitā⁶
sudarśanaṃ tu yaccakraṃ sadā viṣṇoḥ kare sthitam

19.18

śākhāgrastambhamadhyasthaṃ tadrūpaṃ tatturīyakam
evaṃ tu mūrttayastena catasro vai prakāśitāḥ

19.19

nirvṛtte bhagavadrūpe caturddhā divyarūpiṇī
lokānāmupakārāya punarāhāntarīkṣagā

19.20

paṭairācchādya sudṛḍhaṃ nṛpate pratimāstvimāḥ
svaṃ svaṃ varṇaṃ prāpayāśu varṇakaiścitrakarmaṇā

19.21

nīlābhraśyāmalaṃ viṣṇuṃ śaṅkhendudhavalaṃ balam
raktaṃ sudarśanaṃ cakraṃ subhadrāṃ kuṅkumāruṇām

19.22

nānālaṅkārarucirāṃ nānābhaṅgīvibhāgaśaḥ
amī dārusvarūpeṇa dṛṣṭāḥ pāpahetavaḥ 7

19.23

gopanīyāḥ prayatnena paṭaniryāsavandhanaiḥ 8
tasmātprathamamevaitāṃstarorevāsya valkalaiḥ

19.24

śilpibhiḥ karmakuśalairdṛḍhamācchādayāgrataḥ
varṣe varṣe ca saṃskāryāḥ pūrvasaṃskāramocanāt

19.25

ṛte 'vandhanalepaṃ tu sa tu divyaśirantanaḥ
9pramādāt yadi tallepamapanīyeta kaścana

19.26

vīkṣate tasya narake ciraṃ vāsaḥ prajāyate
durbhikṣaṃ marakaṃ rājye santatiścāsya hīyate
nekṣitavyāstvayā rājankadācidapavāraṇāḥ

19.27

manuṣyaiścāpi rājendra dṛṣṭāḥ syurbhayahetavaḥ
tasmātsacitrā 11 draṣṭavyā bahulepavilepitāḥ

19.28

sucitraṃ puṇḍarīkākṣaṃ 12suvilāsaṃ 13suvibhramam
dṛṣṭvā vimucyate pāpaiḥ kalpakoṭisamudbhavaiḥ

19.29

sucitrānkuru rājendra citrānkāmānavāpsyasi
āvirbabhūva bhagavāṃstavānugrahakāmyayā

19.30

tava prasādājjantūnāṃ caturvargaṃ pradāsyati
nīlādrau kalpavṛkṣasya vāyavyāṃ śatahastataḥ

19.31

pradeśe sumahatsthāne prāsādaṃ sudṛr̤hāyatam
uttare narasiṃhasya sahasrakaramucchritam

19.32

kārayitvā pratiṣṭhāpya tatrainaṃ viniveśaya
purā sthitaṃ parvate'sminyo'bhyarcayati mādhavam

19.33

nāmnā viśvāvasurnāma śavaro vaiṣṇavottamaḥ
purodhasaḥ sakhyamāsīttena sārddhaṃ purā ca te

19.34

tayoḥ santatirevāsya lepasaṃskārakarmaṇi
niyujyatāṃ mahārāja bhaviṣyatsūtsaveṣu ca

19.35

virarāmaitadābhāṣya sā tu divyā sarasvatī
tayopadiṣṭamākarṇya prahṛṣṭenāntarātmanā

19.36

veṣṭanaṃ mocayāmāsa mahāvedyāṃ nṛpottamaḥ
dadṛśuste tadā sarve ratnasiṃhāsanasthitam

19.37

rāmaṃ kṛṣṇaṃ subhadrāṃ ca vāsudevaṃ sudarśanam
yathopadiṣṭalepyādisaṃskārai rucirākṛtim

19.38

kṛpayā smeravadanamunnatāyatavakṣasam
dīnānāmuddhṛtau nāthaṃ pralambabhujapañjaram

19.39

prabuddhapuṇḍarīkākṣaṃ hāsaśoṇāyitādharam
paśyatāṃ dṛṣṭimātreṇa hartāraṃ14 pāpasañcayam

19.40

padmāsanasthitaṃ kṛṣṇaṃ divyālaṅkārabhūṣitam
svatejasā parivṛtaṃ dārudehe'pi nirmalam

19.41

nīlajīmūtasaṃkāśaṃ sarvasantāpanāśanam
dadarśa baladevaṃ ca sāṭṭahāsamukhāmbujam

19.42

phaṇāmaṇḍalavistīrṇaṃ vāruṇīghūrṇitekṣaṇam
protthitaṃ nāgarājānaṃ pīnonnatasuvakṣasam

19.43

kiścinnataṃ pṛṣṭhadeśe kuṇḍalīkṛtavigraham
agrasaṃphullakukubhaṃ kailāsaśikharaṃ yathā

19.44

halacakrābjamusaladhāriṇaṃ vanamālinam
hārakuṇḍalakeyūrakirīṭamukuṭojjvalam

19.45

tayormadhye sthitāṃ lakṣmīṃ subhadrāṃ bhadrarūpiṇīm
sarvadevāraṇiṃ pāpasāgarottārakāriṇīm

19.46

vikacāmbhojavadanāṃ varābjābhayadhāriṇīm
rūpalāvaṇyavasatiṃ śobhamānāṃ prasādhanaiḥ

19.47

kuṅkumāruṇadehāṃ tāṃ sākṣāllakṣmīmivāparām
dadarśa viṣṇārvāmasthaṃ cakraṃ śākhāgranirmitam¹⁵

19.48

bālārkasadṛśaṃ¹⁶ tīkṣṇadhāraṃ¹⁷ tejomayaṃ¹⁸ dvijāḥ
tān¹⁹ dṛṣṭvā''nandapāthodhinimagnaḥ pṛthivīpatiḥ

19.49

kartavyamūr̤haḥ svatanau svayaṃ na prababhūva ha
daramīlitanetraḥ sansṛjanbāṣpāmbu kevalam

19.50

kṛtāñjalipuṭastasthau sthūṇākāro nṛpottamaḥ
uvāca taṃ munivaraḥ smitavaktraḥ kṣitīśvaram

19.51

nārada uvāca
yadarthaṃ śramamāpannastatsāmpratamabhūttava
pratyakṣaṃ nṛpaśārdūla ekastvaṃ bhāgyavānbhuvi

19.52

amuṃ paśya jagannāthaṃ puṇḍarīkāyatekṣaṇam
bhaktānugrahapāthodhiṃ sarvajñānanidhiṃ harim

19.53

yaṃ draṣṭuṃ yogino nityaṃ yatanti yatamānasāḥ
avadhānena mahatā kṣaṇaṃ paśyanti mānavāḥ

19.54

so'yaṃ dārumayaṃ dehaṃ samāsthāya janārdanaḥ
anugrahītuṃ tvāṃ bhūpa pratyakṣatvamupāgataḥ

19.55

tadenaṃ20 dharaṇīnāthaṃ stuhi kāruṇyasāgaram
dadāti saṃstutaḥ kāmānsarvānnṛpa manogatān

19.55-2

ye prabhu stavādi dvārā upāsita hone para sakala manogata kāmanāoṃ ko pūrṇa
karate haiṃ

Linked texts (7)