Pramāṇa · Search · About · API

Purushottamakhanda 24

Puruṣottamakhaṇḍa 24

Language
Sanskrit

24.1

jaiminiruvāca
āgatya ca jagannāthaṃ cirādutkaṇṭhamānasaḥ
daṇḍavatpraṇanāmāsau ghanaromāñcakañcukaḥ

24.2

namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca
praṇatārtivināśāya caturvargaikahetave

24.3

hiraṇyagarbhapuruṣapradhānavyaktarūpiṇe
oṃ namo vāsudevāya śuddhajñānasvarūpiṇe

24.4

ityuccaran stutiṃ bhūpaḥ sānandāśruvilocanaḥ
pradakṣiṇaṃ punaḥ kurvannanāma ca punaḥpunaḥ

24.5

tato'nyā devatāyā vai tatrāgacchanmudānvitāḥ
tuṣṭuvuḥ praṇatā devaṃ kṛtāñjalipuṭā mudā

24.6

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt
sa bhūmiṃ sarvato vyāpya atyatiṣṭhaddaśāṅgulam

24.7

yaḥ pumānparamaṃ brahma paramātmeti gīyate
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca sarvaṃ puruṣa eva tat

24.8

etāvānasya mahimā jyāyāneṣa pumānprabhuḥ
pādo'sya viśvā bhūtāni tripādasyāmṛtaṃ divi

24.9

chandāṃsi jajñire tvattastvatto yajñapumānapi
tvatto'śvāśca vyajāyanta gāvo meṣādayastathā

24.10

brāhmaṇā mukhato jātā bāhujāḥ kṣatriyāstava
viśastavorujāḥ padbhyāṃ tathā śūdrāḥ samāgatāḥ

24.11

manasaścandramā jātaścakṣuṣaste divākaraḥ
karṇābhyāṃ śrasanaḥ prāṇairjihvāyā havyavāḍapi

24.12

nābhito gaganaṃ dyauśca mūrdhnaste samavarttata
pādābhyāṃ te dharā jātā diśaścāṣṭau śrutergatāḥ

24.13

samāsanparidhayastvatta ekaviṃśatsamidho vai
carācarāḥ sarvabhāvāstvatta eva hi jajñire

24.14

tvameva jagatāṃ nāthastvameva paripālakaḥ
ugrarūpaśca saṃhartā tvameva parameśvara

24.15

tvameva yajño yajñāṃśastvaṃ yajñeśaḥ parātparaḥ
śabdabrahmaparaṃ tvaṃ hi śabdabrahmāsi viśvarāṭ

24.16

svarāṭ samrāḍjagannātha virāḍasi jagatpate
adhaścordhvaṃ ca tiryaktvaṃ tvayā vyāptaṃ jaganmaya

24.17

prāpnuvanti paraṃsthānaṃ tvāṃyajantaśca yājñikāḥ
bhojyaṃ bhoktā havirhotā havanaṃ tvaṃ phalapradaḥ

24.18

samastakarmabhoktā tvaṃ sarvakarmātmakaḥ prabho
sarvakarmopakaraṇaṃ sarvakarmaphalapradaḥ

24.19

karmaprerayitā tvaṃ hi dharmakāmārthasiddhidaḥ
tvāmṛte muktidaḥ ko'nyo hṛṣīkeśa namo'stu te

24.20

namo'stvanantāya sahasramūrttaye
sahasrapādākṣiśirorubāhave
sahasranāmne puruṣāya śāśvate
sahasrakoṭīyugadhāriṇe namaḥ

24.21

vayaṃ cyutādhikārāstvāṃ prapannāḥ śaraṇaṃ prabho
trāhi naḥ puṇḍarīkākṣa agatīnāṃ gatirbhava

24.22

saṃsārapatitasyaiko jantostvaṃ śaraṇaṃ prabho
tvatsṛṣṭau tvādṛśo nāsti yo dīnaparipālakaḥ

24.23

dīnānāthaikaśaraṇaṃ pitā tvaṃ jagataḥ prabho
pātā poṣṭā tvameveśa sarvāpadvinivārakaḥ

24.24

trāhi viṣṇo jagannātha trāhi naḥ parameśvara
tvāmṛte kamalākānta kaḥ śaktaḥ parirakṣaṇe

24.25

antaryāminnamaste'stu sarvatejonidhe namaḥ

24.26

iti devāḥ stuvantaste praṇipatya punaḥ punaḥ
indradyumnena sahitā bahirbhūya dvijottamāḥ

24.27

kṣetraṃ śrīnarasiṃhasya gatvā taṃ praṇipatya ca
namaskṛtya parāṃ bhaktiṃ kṛtvā'bhyarcya nṛkesarim

24.28

nīlācalādreḥ śikharaṃ yatra prāsāda uttamaḥ
yayuste padmanidhinā sārddhaṃ sambhārakāraṇāt

24.29

daddṛśuste mahāprāṃśuṃ vyāstaṃ gaganamaṇḍale
uttiṣṭhantaṃ vindhyagiriṃ roddhuṃ bhānorgatiṃ kimu

24.30

vyāpnuvānaṃ¹ diśaḥ sarvā vicitraghaṭanojjvalam
bahukāle vyatikrānte² svastibhaṅgivicitritam³

24.31

taṃ dṛṣṭvā⁴ cintayāmāsa indradyumnaḥ sa vaiṣṇavaḥ
ghaṭitārddhe⁵ mayā yātaṃ⁶ satyalokamitaḥ purā

24.32

sucirāddṛṣṭipathagaḥ pūrṇaḥprāsāda uttamaḥ
anugrahādvai devasya nātra mānuṣapauruṣam

24.33

manvantarasamāptiḥ kva sūryacandrendrarodhikā
tathāpi tiṣṭhate cāyaṃ prāsādo hoṣa durlabhaḥ

24.34

valmīkasadṛśā hote prāsādā mānuṣaiḥkṛtāḥ
śīryanti rohaṇairvṛkṣaiḥ 7 svalpakālagatāyuṣaḥ

24.35

madanukrośabuddhyā tu rakṣitaṃ bhavanaṃ hareḥ
tatastānsa sahāyānvai jagāda praśrayaṃ vacaḥ

24.36

jānīta jagadīśasya prāsādaṃ kāritaṃ mayā
āvirbabhūva bhagavāndārurūpavapuḥsvayam
tadāntarīkṣagā vāṇī māmuvācāśarīriṇī

24.37

sahasrapāṇisammitaṃ nīlādreḥ śikharopari
prāsādaṃ kārayasveti sthitaye jagadīśituḥ

24.38

etatpratiṣṭhānavidhau svayamatrāgamiṣyati
padmayoniḥ svayaṃ sārddhaṃ siddhabrahmarṣidaivataiḥ

24.39

tadatra kriyate ko vā sambhāro jñāyate katham
ityuktavantaṃ te procurdevā bhagnādhikāriṇaḥ

24.40

devā ūcuḥ
na jānīmo vayamapi vettyasmākaṃ gurorguruḥ
idānīṃ na vaśe'smākaṃ sa hi svargapurohitaḥ

24.41

padmanidhiruvāca
svāminvidheranujñānādāgato'smi tvayā saha
karttavyaṃ kiṃ mayā cātra kiṃvā vastu pratīkṣyate

24.42

jaiminiruvāca
iti hyālapyamānānāṃ nāradaḥ purataḥ sthitaḥ
brahmaṇā preritaḥ pūrvaṃ sarvaśāstraviśāradaḥ

24.43

sarvasambhāravastūni yathāśāstraṃ mune kuru
sampādayiṣyati tava śāsanātpadmako nidhiḥ

24.44

taṃ dṛṣṭvā te mudā yuktā uttasthurbrahmaṇaḥ sutam
ṣaḍrghyapūjayā tasya pūjāṃ cakre nṛpottamaḥ

24.45

praṇemuste'pi taṃ devā manuṣyākāradhāriṇaḥ
ūce tamindradyumno'pi pratiṣṭhāvidhivastuni

24.46

indradyumna uvāca
nāhaṃ vedmi muniśreṣṭha cirāttyaktaḥ purodhasā
ādeśaya kramādbrahmansampādyaṃ yadyadeva hi

Linked texts (7)