Rukmangadacaritra 2
Rukmāṅgadacaritra 2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.48 Tithivivaraṇam — 5 parts
Tithivivaraṇam
2.48.1
cha cha baśiṣṭhauvāca || imamevamahāpraśnaṃ naimiṣāraṇyabāśinaḥ || papracchuramalāsūtaṃ vyāsaśiṣyaṃmahāmunim || sacaspṛṣṭomahātejā ekādaśyāḥsavistaram !| māhātmyaṃkathayāmāsa upavāsavidhikramāt || tadvākyaṃsūūtaputrasya śrutvādvijabarottamāḥ || māhātmyaṃcakriṇorhasya sarvapāpaḥpraśāntaye || punaḥpapracchuramalāḥ sūtaṃ paurāṇikaṃtadā || aṣṭādaśapurāṇāni bhavājñānātimānada || mahābhāratamuktāni sakāsātkālinasyatu || tatrāstiyatravedeṣu purāṇeṣusmṛtiṣvapi || cariteraghunāthasya śatakoṭipravistare || sosmākaṃsaṃśayaḥkaścid hṛdayeparivarttate || tadbhavānacireṇeha prabravītuyathārthataḥ || titheḥprāntamupoṣyaṃhi ahosminmūlamucyatām || daivepitryesamākhyāhi nāvedyaṃvidyatetava || sūtauvāca || titheḥprāntaṃsurākhyaṃhi upoṣyaṃkavayoviduḥ || paitryaṃmūlaṃtitheḥproktaṃ śāstrajñai dharmakovidaiḥ ataḥprāntamupoṣyaṃti tīrthadharmaphalepsavaḥ || mūlaṃhipitṛtṛptyarthaṃ titheḥproktaṃmanīṣibhiḥ || pūrvabiddhāprakarttavyā tṛtīyāṣaṣṭhisaṃyutāḥ aṣṭamyekādaśībhūtā dharmakāmārthavāṃchasi || pūrvaviddhā dvijaśreṣṭhāḥ karttavyāsaptamīsadā || darśaścapaurṇamāsīca pituḥsāṃvatsaraṃdinam pūrvavaddhemakurvāṇo narakaṃpratipadyate || hāniścasantateḥproktā daurbhāgyaṃsamavāpnuyāt || etacchrataṃmayāviprāḥ kṛṣṇadvaipāyanātpurā ṛṣīṇāṃdharmasaṃvāda stithisaṃdehatetathā || ādityodayavelāyāṃ yāstokāpitithirbhavet || pūrṇāsātvanumantavyā prabhūtānodayaṃvinā pāraṇemaraṇenṛṇāṃ tithistātkālikīmatā || paitryestamapavelāyāṃ spṛśatyudyaivagamyate || natatrodayanīgrāhyā daivetyudayinītithiḥ
2.48.2
ṣaḍahaṃśodhayetprājña stithiṃdaivajñacintakān || titheḥpramāṇaṃviprendrāḥ kṣapākaradivākarau || pūrvvāyāṃsaṃgadoṣeṇa noyodhyāsnānapūjane barjayantinarāstajjñāyāsāntucaturodvijāḥ || tadūrdhvaṃsnānapūjādi karttavyaṃtadupoṣyataiḥ|| nadivāśuddhimāpnoti tadārātrauvidhīyate dinakarmatuśeṣaṃhi karttavyaṃśarvarīmukhe || vidhiraiṣa samākhyāto narāṇāmupavāsinām || anyāyāmapiviprendrā dvādaśyāmaruṇodaye snānārcanakriyākāryā dānahomādisaṃyutā || trayodaśyāṃhiśuddhāyāṃ pāraṇepṛthivīphalaṃ || śatayajñādikaṃcāpi naraḥprāpnotyasaṃśayaṃ etasmātkāraṇādviprāḥ pratyūṣesnānamācaret || pitṛtarpaṇasaṃyukta malpāhaiṣvaddhadvādaśīṃ || mahāhānikarāhyeṣā dvādaśīṃlaṃghitānṛṇāṃ karotidharmaharaṇamasnāteca sarasvatī || kṣayevāpyathavābṛddhau saṃprāpte harivāsare || upoṣyadvādaśīpuṇyā pūrvaviddhāṃ vivarjayet || ṛṣayaūcuḥ || yadānaprāpyatesaute dvādaśyāḥpūrvasaṃbhavā || tadopavāsohikathaṃ karttavyomānavairvada || upavāsadinaṃsūta yadābhavatipūrvayā dvitīyehviyadānasyāt svalpāpyekādaśītithiḥ|| sandehetatrasañjāte dvādaśyekādaśībhavet || tatropavāsovihitaḥ kathaṃtadvadasūtaja sūtauvāca || yadānaprāpyateviprā dvādaśyāṃpūrvavāsaraḥ || ravicakrāddhamātrāpi tadoṣoṣyaṃ paraṃdinam || bahvāgamavirodheṣu vivadatsu
2.48.3
dvijeṣuca || upoṣyādvādaśīpuṇyā trayodaśyāṃtupāra ṇam || ekādaśyāṃ hyaviddhāyāṃ saṃprāpte śravaṇetathā || sopoṣyādvādaśīpuṇyā sarvapāpakṣayāvahā || eṣavonirṇayaḥprokto mayāśāstraviniścayāt || kimanyacchrotukāmāhi tadbhavanto badantume || ṛṣayaūcuḥ || yugādīnāṃvidhiṃsūta vadasvavadatāṃvara || raveḥsaṃkramayogānāṃ nāvedyaṃvidyatetava || amāvāsyāṣṭakākāryā sāpicaikānirarthakaiḥ || evaṃsaṃśayaṃpṛṣṭo vaktumarhasisūtaja || sūtauvāca || dveśukledvetathākṛṣṇe yugādye kavayoviduḥ || śuklepūrvāhnikegrāhye kṛṣṇegrāhye parāhnike || ayanaṃdinabhogākhyaṃ saṃkramaḥṣoḍaśaḥkalā || pūrvārkkadakṣiṇebhāge atītecottarāyaṇe || madhyakāletuviṣuve udayākhyaḥprakīrcitaḥ || jñātvātithiṃnarāḥ samyak saṃvatsaganiṣeditām || karttavyaupavāsastu anyathā narakaṃvrajet || pūrvaviddhāṃprakurvāṇo narodharma nikṛntanī || santatestuvināśāya saṃpadoharaṇāyaca || paravedhopi viprendrā daśamyekādaśīṃtyajet || surāyāvindunāspṛṣṭaṃgaṃgāṃbhava satyajet || śvadṛṣṭyāpañcagavyaṃca daśamyādūṣitāṃtyajet || ekādaśīdvijaśreṣṭhāḥpakṣayorubhayorapi || pūrvaviddhāḥ purādattā tithayaḥkuśaketunā || dānavebhyodvijaśreṣṭhāḥ prīṇanārthamahātmanā || akāleyadbhaveddattaṃ apātrecadvijottamāḥ || sakrodhaiścaivayaddattaṃ taddattamasureṣvai || yadyacchiṣṭenadattaṃvai yaddattaṃpatiteṣuca || strījiteṣūca yaddattamasūreṣuca yadbhavet || yadekavāsasādattaṃ yaddattaṃ jalavarjitam punaḥkīrttanasaṃyuktaṃ taddattamasureṣuvai || tasmādviprānaviddhāhi karttavyaikādaśīkacit || viddhāhāntipurāpūrvā śrāddhecavṛṣalīpatiḥ
2.48.4
japtaṃdattaṃhutaṃsnātaṃ tathāpūjākṛtaṃhareḥ || pūrvavedhakṣayaṃyāti tamaḥsūryodayeyathā || jīrṇapatiṃyauvanagarvitā yathā tyajantināryo jhaṣaketanārditā || tathāhivedhaṃ vibudhātyajanti tithedvijādharma viśuddhayesadā
2.48.p1
itiśrī laghunāradīyapurāṇe rukmāṅgada carite tithivivaraṇaṃ nāma dvitīyodhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Nāradapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kṛṣṇāmṛtamahārṇava — Madhva, Sanskrit