Shivapurana 1.10: daśamo'dhyāyaḥ | brahmaviṣṇubhyāṃ pañcakṛtyamoṅkāramantraṃ copadiśya śivasyāntardhānam
Śivapurāṇa (complete text) 1.10
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.10.39 — 4 parts
daśamo'dhyāyaḥ | brahmaviṣṇubhyāṃ pañcakṛtyamoṅkāramantraṃ copadiśya śivasyāntardhānam
1.10.1
brahmaviṣṇū ūcatuḥ
sargādipañcakṛtyasya lakṣaṇaṃ brūhi nau prabho |
śiva uvāca |
matkṛtyabodhanaṃ guhyaṃ kṛpayā prabravīmi vām ||
1.10.2
sṛṣṭiḥ sthitiśca saṃhārastirobhāvo'pyanugrahaḥ |
pañcaiva me jagatkṛtyaṃ nityasiddhamajācyutau ||
1.10.3
sargaḥ saṃsārasaṃrambhastatpratiṣṭhā sthitirmatā |
saṃhāro mardanaṃ tasya tirobhāvastadutkramaḥ ||
1.10.4
tanmokṣo'nugrahastanme kṛtyamevaṃ hi pañcakam |
kṛtyametadvahatyanyastūṣṇīṃ gopurabimbavat ||
1.10.5
sargādi yaccatuḥkṛtyaṃ saṃsāraparijṛmbhaṇam |
pañcamaṃ muktiheturvai nityaṃ mayi ca susthiram ||
1.10.6
tadidaṃ pañcabhūteṣu dṛśyate māmakairjanaiḥ |
sṛṣṭirbhūmau sthitistoye saṃhāraḥ pāvake tathā ||
1.10.7
tirobhāvo'nile tadvadanugraha ihāmbare |
sṛjyate dharayā sarvamadbhiḥ sarvaṃ pravardhate ||
1.10.8
ardyate tejasā sarvaṃ vāyunā cāpanīyate |
vyomnānugṛhyate sarvaṃ jñeyamevaṃ hi sūribhiḥ ||
1.10.9
pañcakṛtyamidaṃ voḍhuṃ mamāsti mukhapañcakam |
caturdikṣu caturvaktraṃ tanmadhye pañcamaṃ mukham ||
1.10.10
yuvābhyāṃ tapasā labdhametatkṛtyadvayaṃ sutau |
sṛṣṭisthityabhidhaṃ bhāgyaṃ mattaḥ prītādatipriyam ||
1.10.11
tathā rudramaheśābhyāmanyatkṛtyadvayaṃ param |
anugrahākhyaṃ kenāpi labdhuṃ naiva hi śakyate ||
1.10.12
tatsarvaṃ paurvikaṃ karma yuvābhyāṃ kālavismṛtam |
na tad rudramaheśābhyāṃ vismṛtaṃ karma tādṛśam ||
1.10.13
rūpe veṣe ca kṛtye ca vāhane cāsane tathā |
āyudhādau ca matsāmyamasmābhistatkṛte kṛtam ||
1.10.14
maddhyānavirahādvatsau mauḍhyaṃ vāmevamāgatam |
majjñāne sati maivaṃ syānmānaṃ rūpaṃ maheśavat ||
1.10.15
tasmānmajjñānasiddhyarthaṃ mantramoṅkāranāmakam |
itaḥ paraṃ prajapataṃ māmakaṃ mānabhañjanam ||
1.10.16
upādiśaṃ nijaṃ mantramoṅkāramurumaṅgalam |
ūm̐kāro manmukhājjajñe prathamaṃ matprabodhakaḥ ||
1.10.17
vācako'yamahaṃ vācyo mantro'yaṃ hi madātmakaḥ |
tadanusmaraṇaṃ nityaṃ mamānusmaraṇaṃ bhavet ||
1.10.18
akāra uttarāt pūrvamukāraḥ paścimānanāt |
makāro dakṣiṇamukhād binduḥ prāṅmukhatastathā ||
1.10.19
nādo madhyamukhādevaṃ pañcadhāsau vijṛmbhitaḥ |
ekībhūtaḥ punastadvadomityekākṣaro'bhavat ||
1.10.20
nāmarūpātmakaṃ sarvaṃ vedabhūtakuladvayam |
vyāptametena mantreṇa śivaśaktyośca bodhakaḥ ||
1.10.21
asmāt pañcākṣaraṃ jajñe bodhakaṃ sakalasya tat |
akārādikrameṇaiva nakārādi yathākramam ||
1.10.22
asmāt pañcākṣarājjātā mātṛkāḥ pañcabhedataḥ |
tasmācchiraścaturvaktrāttripādgāyatrireva hi ||
1.10.23
vedaḥ sarvastato jajñe tato vai mantrakoṭayaḥ |
tattanmantreṇa tatsiddhiḥ sarvasiddhirito bhavet ||
1.10.24
anena mantrakandena bhogo mokṣaśca siddhyati |
sakalā mantrarājānaḥ sākṣādbhogapradāḥ śubhāḥ ||
1.10.25
nandikeśvara uvāca |
punastayostatra tiraḥ paṭaṃ guruḥ prakalpya mantraṃ ca samādiśat param |
nidhāya tacchīrṣṇi karāmbujaṃ śanai-rudaṅmukhaṃ saṃsthitayoḥ sahāmbikaḥ ||
1.10.26
triruccāryāgrahīnmantraṃ yantratantroktipūrvakam |
śiṣyau ca tau dakṣiṇāyāmātmānaṃ ca samārpayat ||
1.10.27
prabaddhahastau kila tau tadantike tamūcaturdevavaraṃ jagadgurum ||
1.10.28
brahmācyutāvūcatuḥ
namo niṣkalarūpāya namo niṣkalatejase |
namaḥ sakalanāthāya namaste sakalātmane ||
1.10.29
namaḥ praṇavavācyāya namaḥ praṇavaliṅgine |
namaḥ sṛṣṭyādikartre ca namaḥ pañcamukhāya te ||
1.10.30
pañcabrahmasvarūpāya pañcakṛtyāya te namaḥ |
ātmane brahmaṇe tubhyamanantaguṇaśaktaye ||
1.10.31
sakalākalarūpāya śambhave gurave namaḥ |
iti stutvā guruṃ padyairbrahmā viṣṇuśca nematuḥ ||
1.10.32
īśvara uvāca |
vatsakau sarvatattvaṃ ca kathitaṃ darśitaṃ ca vām |
japataṃ praṇavaṃ mantraṃ devīdiṣṭaṃ madātmakam ||
1.10.33
jñānaṃ ca susthiraṃ bhāgyaṃ sarvaṃ bhavati śāśvatam |
ārdrāyāṃ ca caturdaśyāṃ tajjapyaṃ tvakṣayaṃ bhavet ||
1.10.34
sūryagatyā mahārdrāyāmekaṃ koṭiguṇaṃ bhavet |
mṛgaśīrṣāntimo bhāgaḥ punarvasvādimastathā ||
1.10.35
ārdrāsamaṃ sadā jñeyaṃ pūjāhomāditarpaṇe |
darśanaṃ tu prabhāte ca prātaḥsaṅgavakālayoḥ ||
1.10.36
caturdaśī tathā grāhyā niśīthavyāpinī bhavet |
pradoṣavyāpinī caiva parayuktā praśasyate ||
1.10.37
liṅgaṃ veraṃ ca me tulyaṃ yajatāṃ liṅgamuttamam |
tasmālliṅgaṃ paraṃ pūjyaṃ verādapi mumukṣubhiḥ ||
1.10.38
liṅgamoṅkāramantreṇa veraṃ pañcākṣareṇa tu |
svayameva hi saddravyaiḥ pratiṣṭhāpyaṃ parairapi ||
1.10.39
pūjayedupacāraiśca matpadaṃ sulabhaṃ bhavet |
iti śāsya tathā śiṣyau tatraivāntarhitaḥ śivaḥ ||
1.10.39.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāmoṅkāropadeśavarṇanaṃ nāma daśamo'dhyāyaḥ ||
1.10.39.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
1.10.39.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
1.10.39.p4
vidyeśvarasaṃhitā
Other recensions (2)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit