Shivapurana 1.11: ekādaśo'dhyāyaḥ | śivaliṅgapūjanadānaprakārāḥ
Śivapurāṇa (complete text) 1.11
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.11.69 — 4 parts
ekādaśo'dhyāyaḥ | śivaliṅgapūjanadānaprakārāḥ
1.11.1
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ liṅgaṃ pratiṣṭhāpyaṃ kathaṃ vā tasya lakṣaṇam |
kathaṃ vā tatsamabhyarcyaṃ deśe kāle ca kena hi ||
1.11.2
sūta uvāca |
yuṣmadarthaṃ pravakṣyāmi buddhyatāmavadhānataḥ |
anukūle śubhe kāle puṇye tīrthe taṭe tathā ||
1.11.3
yatheṣṭaṃ liṅgamāropyaṃ yatra syānnityamarcanam |
pārthivena tathāpyena taijasena yathāruci ||
1.11.4
kalpakṣaṇasaṃyuktaṃ liṅgaṃ pūjāphalaṃ labhet |
sarvalakṣaṇasaṃyuktaṃ sadyaḥ pūjāphalapradam ||
1.11.5
care viśiṣyate sūkṣmaṃ sthāvare sthūlameva hi |
salakṣaṇaṃ sapīṭhaṃ ca sthāpayecchivanirmitam ||
1.11.6
maṇḍalaṃ caturasraṃ vā trikoṇamathavā tathā |
khaṭvāṅgavanmadhyasūkṣmaṃ liṅgapīṭhaṃ mahāphalam ||
1.11.7
prathamaṃ mṛcchilādibhyo liṅgaṃ lohādibhiḥ kṛtam |
yena liṅgaṃ tena pīṭhaṃ sthāvare hi viśiṣyate ||
1.11.8
liṅgaṃ pīṭhaṃ care tvekaṃ liṅgaṃ bāṇakṛtaṃ vinā |
liṅgapramāṇaṃ kartṝṇāṃ dvādaśāṅgulamuttamam ||
1.11.9
nyūnaṃ cetphalamalpaṃ syādadhikaṃ naiva duṣyate |
karturekāṅgulanyūnaṃ care'pi ca tathaiva hi ||
1.11.10
ādau vimānaṃ śilpena kāryaṃ devagaṇairyutam |
tatra garbhagṛhe ramye dṛḍhe darpaṇasannibhe ||
1.11.11
bhūṣite navaratnaiśca digdvāre ca pradhānake |
nīlaṃ raktaṃ ca vaiḍūryaṃ śyāmaṃ mārakataṃ tathā ||
1.11.12
muktāpravālagomedavajrāṇi navaratnakam |
madhye liṅgaṃ mahad dravyaṃ niḥkṣipetsahavaidike ||
1.11.13
sampūjya liṅgaṃ sadyādyaiḥ pañcasthāne yathākramam |
agnau ca hutvā bahudhā haviṣā sakulaṃ ca mām ||
1.11.14
abhyarcya gurumācāryamarthaiḥ kāmaiśca bāndhavam |
dadyādaiśvaryamarthibhyo jaḍamapyajaḍaṃ tathā ||
1.11.15
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ jīvaṃ sarvaṃ santoṣya yatnataḥ |
suvarṇapūrite śvabhre navaratnaiśca pūrite ||
1.11.16
sadyādi brahma coccārya dhyātvā devaṃ paraṃ śubham |
udīrya ca mahāmantramoṅkāraṃ nādaghoṣitam ||
1.11.17
liṅgaṃ tatra pratiṣṭhāpya liṅgaṃ pīṭhena yojayet |
liṅgaṃ sapīṭhaṃ nikṣipya nityalepena bandhayet ||
1.11.18
evaṃ veraṃ ca saṃsthāpyaṃ tatraiva paramaṃ śubham |
pañcākṣareṇa veraṃ tu utsavārthaṃ bahistathā ||
1.11.19
veraṃ gurubhyo gṛhṇīyātsādhubhiḥ pūjitaṃ tu vā |
evaṃ liṅge ca vere ca pūjā śivapadapradā ||
1.11.20
punaśca dvividhaṃ proktaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ tathā |
sthāvaraṃ liṅgamityāhustarugulmādikaṃ tathā ||
1.11.21
jaṅgamaṃ liṅgamityāhuḥ kṛmikīṭādikaṃ tathā |
sthāvarasya ca śuśrūṣā jaṅgamasya ca tarpaṇam ||
1.11.22
tattatsukhānurāgeṇa śivapūjāṃ vidurbudhāḥ |
pīṭhamambāmayaṃ sarvaṃ śivaliṅgaṃ ca cinmayam ||
1.11.23
yathā devīmumāmaṅke dhṛtvā tiṣṭhati śaṅkaraḥ |
tathā liṅgamidaṃ pīṭhaṃ dhṛtvā tiṣṭhati santatam ||
1.11.24
evaṃ sthāpya mahāliṅgaṃ pūjayedupacārakaiḥ |
nityapūjā yathāśakti dhvajādikaraṇaṃ tathā ||
1.11.25
iti saṃsthāpayelliṅgaṃ sākṣācchivapadapradam |
athavā caraliṅgaṃ tu ṣoḍaśairupacārakaiḥ ||
1.11.26
pūjayecca yathānyāyaṃ kramācchivapadapradam |
āvāhanaṃ cāsanaṃ ca arghyaṃ pādyaṃ tathaiva ca ||
1.11.27
tadaṅgācamanaṃ caiva snānamabhyaṅgapūrvakam |
vastraṃ gandhaṃ tathā puṣpaṃ dhūpaṃ dīpaṃ nivedanam ||
1.11.28
nīrājanaṃ ca tāmbūlaṃ namaskāro visarjanam |
athavārghyādikaṃ kṛtvā naivedyāntaṃ yathāvidhi ||
1.11.29
athābhiṣekaṃ naivedyaṃ namaskāraṃ ca tarpaṇam |
yathāśakti sadā kuryātkramācchivapadapradam ||
1.11.30
athavā mānuṣe liṅge'pyārṣe daive svayambhuvi |
sthāpite'pūrvake liṅge sopacāraṃ yathā tathā ||
1.11.31
pūjopakaraṇe datte yatkiñcitphalamaśnute |
pradakṣiṇānamaskāraiḥ kramācchivapadapradam ||
1.11.32
liṅgadarśanamātraṃ vā niyamena śivapradam |
mṛtpiṣṭagośakṛtpuṣpaiḥ karavīreṇa vā phalaiḥ ||
1.11.33
guḍena navanītena bhasmanānnairyathāruci |
liṅgaṃ yatnena kṛtvānte yajettadanusārataḥ ||
1.11.34
aṅguṣṭhādāvapi tathā pūjāmicchanti kecana |
liṅgakarmaṇi sarvatra niṣedho'sti na karhicit ||
1.11.35
sarvatra phaladātā hi prayāsānuguṇaṃ śivaḥ |
athavā liṅgadānaṃ vā liṅgamaulyamathāpi vā ||
1.11.36
śraddhayā śivabhaktāya dattaṃ śivapadapradam |
athavā praṇavaṃ nityaṃ japeddaśasahasrakam ||
1.11.37
sandhyayośca sahasraṃ vā jñeyaṃ śivapadapradam |
japakāle makārāntaṃ manaḥśuddhikaraṃ bhavet ||
1.11.38
samādhau mānasaṃ proktamupāṃśusārvakālikam |
samānapraṇavaṃ cemaṃ bindunādayutaṃ viduḥ ||
1.11.39
atha pañcākṣaraṃ nityaṃ japedayutamādarāt |
sandhyayośca sahasraṃ vā jñeyaṃ śivapadapradam ||
1.11.40
praṇavenādisaṃyuktaṃ brāhmaṇānāṃ viśiṣyate |
dīkṣāyuktaṃ gurorgrāhyaṃ mantraṃ hyatha phalāptaye ||
1.11.41
kumbhasnānaṃ mantradīkṣāṃ mātṛkānyāsameva ca |
brāhmaṇaḥ satyapūtātmā gururjñānī viśiṣyate ||
1.11.42
dvijānāṃ ca namaḥ pūrvamanyeṣāṃ ca namontakam |
strīṇāṃ ca kecidicchanti namo'ntaṃ ca yathāvidhi ||
1.11.43
viprastrīṇāṃ namaḥ pūrvamidamicchanti kecana |
pañcakoṭijapaṃ kṛtvā sadāśivasamo bhavet ||
1.11.44
ekadvitricatuḥ koṭyā brahmādīnāṃ padaṃ vrajet |
japedakṣaralakṣaṃ vā akṣarāṇāṃ pṛthakpṛthak ||
1.11.45
athavākṣaralakṣaṃ vā jñeyaṃ śivapadapradam |
sahasraṃ tu sahasrāṇāṃ sahasreṇa dinena hi ||
1.11.46
japenmantrādiṣṭasiddhirnityaṃ brāhmaṇabhojanāt |
aṣṭottarasahasraṃ vai gāyatrīṃ prātareva hi ||
1.11.47
brāhmaṇastu japennityaṃ kramācchivapadapradām |
vedamantrāṃśca sūktāni japenniyamamāsthitaḥ ||
1.11.48
ekaṃ daśārṇamantraṃ ca śatonaṃ ca tadūrdhvakam |
ayutaṃ ca sahasraṃ ca śatamekaṃ vinā bhavet ||
1.11.49
vedapārāyaṇaṃ caiva jñeyaṃ śivapadapradam |
anyānbahutarānmantrāñjapedakṣaralakṣataḥ ||
1.11.50
ekākṣarāṃstathā mantrāñjapedakṣarakoṭitaḥ |
tataḥ paraṃ japeccaiva sahasraṃ bhaktipūrvakam ||
1.11.51
evaṃ kuryādyathāśakti kramācchivapadaṃ labhet |
nityaṃ rucikaraṃ tvekaṃ mantramāmaraṇāntikam ||
1.11.52
sahasramomiti japetsarvābhīṣṭaṃ śivājñayā |
puṣpārāmādikaṃ vāpi tathā sammārjanādikam ||
1.11.53
śivāya śivakāryārthe kṛtvā śivapadaṃ labhet |
śivakṣetre tathā vāsaṃ nityaṃ kuryācca bhaktitaḥ ||
1.11.54
jaḍānāmajaḍānāṃ ca sarveṣāṃ bhuktimuktidam |
tasmādvāsaṃ śivakṣetre kuryādāmaraṇaṃ budhaḥ ||
1.11.55
liṅgāddhastaśataṃ puṇyaṃ kṣetre mānuṣake viduḥ |
sahasrāratnimātraṃ tu puṇyaṃ kṣetre tathārṣake ||
1.11.56
daivaliṅge tathā jñeyaṃ sahasrāratnimānataḥ |
dhanuḥpramāṇasāhasraṃ puṇyaṃ kṣetre svayambhuvi ||
1.11.57
puṇyakṣetre sthitā vāpī kūpādyaṃ puṣkarāṇi ca |
śivagaṅgeti vijñeyaṃ śivasya vacanaṃ yathā ||
1.11.58
tatra snātvā tathā dattvā japitvā hi śivaṃ vrajet |
śivakṣetraṃ samāśritya vasedāmaraṇaṃ tathā ||
1.11.59
dvāhaṃ daśāhaṃ māsyaṃ vā sapiṇḍīkaraṇaṃ tu vā |
ābdikaṃ vā śivakṣetre kṣetre piṇḍamathāpi vā ||
1.11.60
sarvapāpavinirmuktaḥ sadyaḥ śivapadaṃ labhet |
athavā saptarātraṃ vā vasedvā pañcarātrakam ||
1.11.61
trirātramekarātraṃ vā kramācchivapadaṃ labhet |
svavarṇānuguṇaṃ loke svācārātprāpnute naraḥ ||
1.11.62
varṇoddhāreṇa bhaktyā ca tatphalātiśayaṃ naraḥ |
sarvaṃ kṛtaṃ kāmanayā sadyaḥ phalamavāpnuyāt ||
1.11.63
sarvaṃ kṛtamakāmena sākṣācchivapadapradam |
prātarmadhyāhnasāyāhnamahastriṣvekataḥ kramāt ||
1.11.64
prātarvidhikaraṃ jñeyaṃ madhyāhnaṃ kāmikaṃ tathā |
sāyāhnaṃ śāntikaṃ jñeyaṃ rātrāvapi tathaiva hi ||
1.11.65
kālo niśītho vai prokto madhyayāmadvayaṃ niśi |
śivapūjā viśeṣeṇa tatkāle'bhīṣṭasiddhidā ||
1.11.66
evaṃ jñātvā naraḥ kurvanyathoktaphalabhāgbhavet |
kalau yuge viśeṣeṇa phalasiddhistu karmaṇā ||
1.11.67
uktena kenacidvāpi hyadhikāravibhedataḥ |
sadvṛttiḥ pāpabhīruścettattatphalamavāpnuyāt ||
1.11.68
ṛṣaya ūcuḥ |
atha kṣetrāṇi puṇyāni samāsātkathayasva naḥ |
sarvāḥ striyaśca puruṣā yānyāśritya padaṃ labhet ||
1.11.69
sūta yogivaraśreṣṭha śivakṣetrāgamāṃstathā |
sūta uvāca |
śṛṇuta śraddhayā sarvakṣetrāṇi ca tadāgamān ||
1.11.69.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāṃ śivaliṅgapūjādivarṇanaṃ nāma ekādaśo'dhyāyaḥ ||
1.11.69.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
1.11.69.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
1.11.69.p4
vidyeśvarasaṃhitā
Other recensions (2)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Tattvacintāmaṇi — Sanskrit