Shivapurana 1.14: caturdaśo'dhyāyaḥ | agniyajñādivarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 1.14
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.14.46 — 4 parts
caturdaśo'dhyāyaḥ | agniyajñādivarṇanam
1.14.1
ṛṣaya ūcuḥ |
agniyajñaṃ devayajñaṃ brahmayajñaṃ tathaiva ca |
gurupūjāṃ brahmatṛptiṃ krameṇa brūhi naḥ prabho ||
1.14.2
sūta uvāca |
agnau juhoti yaddravyamagniyajñaḥ sa ucyate |
brahmacaryāśramasthānāṃ samidādhānameva hi ||
1.14.3
samidagnai vratādyaṃ ca viśeṣayajanādikam |
prathamāśramiṇāmevaṃ yāvadaupāsanaṃ dvijāḥ ||
1.14.4
ātmanyāropitāgnīnāṃ vanināṃ yatināṃ dvijāḥ |
hitaṃ ca mitamedhyānnaṃ svakāle bhojanaṃ hutiḥ ||
1.14.5
aupāsanāgnisandhānaṃ samārabhya surakṣitam |
kuṇḍe vāpyatha bhāṇḍe vā tadajasraṃ samīritam ||
1.14.6
agnimātmanyaraṇyāṃ vā rājadaivavaśād dhruvam |
agnityāgabhayāduktaṃ samāropitamucyate ||
1.14.7
sampatkarī tathā jñeyā sāyamagnyāhutirdvijāḥ |
āyuṣkarīti vijñeyā prātaḥ sūryāhutistathā ||
1.14.8
agniyajño hyayaṃ prokto divā sūryaniveśanāt |
indrādīnsakalāndevānuddiśyāgnau juhoti yat ||
1.14.9
devayajñaṃ hi taṃ vidyātsthālīpākādikānkratūn |
caulādikaṃ tathā jñeyaṃ laukikāgnau pratiṣṭhitam ||
1.14.10
brahmayajñaṃ dvijaḥ kuryād devānāṃ tṛptaye'sakṛt |
brahmayajña iti prokto vedasyādhyayanaṃ bhavet ||
1.14.11
nityānantaramāsāyaṃ tatastu na vidhīyate |
anagnau devayajanaṃ śṛṇuta śraddhayādarāt ||
1.14.12
ādisṛṣṭau mahādevaḥ sarvajñaḥ karuṇākaraḥ |
sarvalokopakārārthaṃ vārānkalpitavānprabhuḥ ||
1.14.13
saṃsāravaidyaḥ sarvajñaḥ sarvabheṣajabheṣajam |
ādāvārogyadaṃ vāraṃ svavāraṃ kṛtavānprabhuḥ ||
1.14.14
sampatkāraṃ svamāyāyā vāraṃ ca kṛtavāṃstataḥ |
janane durgatikrānte kumārasya tataḥ param ||
1.14.15
ālasyaduritakrāntyai vāraṃ kalpitavānprabhuḥ |
rakṣakasya tathā viṣṇorlokānāṃ hitakāmyayā ||
1.14.16
puṣṭyarthaṃ caiva rakṣārthaṃ vāraṃ kalpitavānprabhuḥ |
āyuṣkaraṃ tato vāramāyuṣāṃ kartureva hi ||
1.14.17
trailokyasṛṣṭikarturhi brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ |
jagadāyuṣyasiddhyarthaṃ vāraṃ kalpitavānprabhuḥ ||
1.14.18
ādau trailokyavṛddhyarthaṃ puṇyapāpe prakalpite |
tayoḥ kartrostato vāramindrasya ca yamasya ca ||
1.14.19
bhogapradaṃ mṛtyuharaṃ lokānāṃ ca prakalpitam |
ādityādīnsvasvarūpānsukhaduḥkhasya sūcakān ||
1.14.20
vāreśānkalpayitvādau jyotiścakre pratiṣṭhitān |
svasvavāre hi teṣāṃ tu pūjā svasvaphalapradā ||
1.14.21
ārogyaṃ sampadaścaiva vyādhīnāṃ śāntireva ca |
puṣṭirāyustathā bhogo mṛterhāniryathākramam ||
1.14.22
vārakramaphalaṃ prāhurdevaprītipuraḥsaram |
anyeṣāmapi devānāṃ pūjāyāḥ phaladaḥ śivaḥ ||
1.14.23
devānāṃ prītaye pūjā pañcadhaiva prakalpitā |
tattanmantrajapo homo dānaṃ caiva tapastathā ||
1.14.24
sthaṇḍile pratimāyāṃ ca hyagnau brāhmaṇavigrahe |
samārādhanamityevaṃ ṣoḍaśairupacārakaiḥ ||
1.14.25
uttarottaravaiśiṣṭyātpūrvābhāve tathottaram |
netrayoḥ śiraso roge tathā kuṣṭhasya śāntaye ||
1.14.26
ādityaṃ pūjayitvā tu brāhmaṇānbhojayettataḥ |
dinaṃ māsaṃ tathā varṣaṃ varṣatrayamathavāpi vā ||
1.14.27
prārabdhaṃ prabalaṃ cetsyānnaśyed rogajarādikam |
japādyamiṣṭadevasya vārādīnāṃ phalaṃ viduḥ ||
1.14.28
pāpaśāntirviśeṣeṇa hyādivāre nivedayet |
ādityasyaiva devānāṃ brāhmaṇānāṃ viśiṣṭadam ||
1.14.29
somavāre ca lakṣmyādīnsampadarthaṃ yajed budhaḥ |
ājyānnena tathā viprānsapatnīkāṃśca bhojayet ||
1.14.30
kālyādīnbhaumavāre tu yajed rogapraśāntaye |
māṣamudgāḍhakānnena brāhmaṇāṃścaiva bhojayet ||
1.14.31
saumyavāre tathā viṣṇuṃ dadhyannena yajedbudhaḥ |
putramitrakalatrādipuṣṭirbhavati sarvadā ||
1.14.32
āyuṣkāmo gurorvāre devānāṃ puṣṭisiddhaye |
upavītena vastreṇa kṣīrājyena yajed budhaḥ ||
1.14.33
bhogārthaṃ bhṛguvāre tu yajed devānsamāhitaḥ |
ṣaḍrasopetamannaṃ ca dadyād brāhmaṇatṛptaye ||
1.14.34
strīṇāṃ ca tṛptaye tadvad deyaṃ vastrādikaṃ śubham |
apamṛtyuhare mande rudrādīṃśca yajed budhaḥ ||
1.14.35
tilahomena dānena tilānnena ca bhojayet |
itthaṃ yajecca vibudhānārogyādiphalaṃ labhet ||
1.14.36
devānāṃ nityayajane viśeṣayajane'pi ca |
snāne dāne jape home brāhmaṇānāṃ ca tarpaṇe ||
1.14.37
tithinakṣatrayoge ca tattaddevaprapūjane |
ādivārādivāreṣu sarvajño jagadīśvaraḥ ||
1.14.38
tatadrupeṇa sarveṣāmārogyādiphalapradaḥ |
deśakālānusāreṇa tathā pātrānusārataḥ ||
1.14.39
dravyaṃ śraddhānusāreṇa tathā lokānusārataḥ |
tāratamyakramād devastvārogyādīnprayacchati ||
1.14.40
śubhādāvaśubhānte ca janmarkṣeṣu gṛhe gṛhī |
ārogyādisamṛddhyarthamādityādīngrahānyajet ||
1.14.41
tasmādvai devayajanaṃ sarvābhīṣṭaphalapradam |
samantrakaṃ brāhmaṇānāmanyeṣāṃ caiva tāntrikam ||
1.14.42
yathāśaktyanurūpeṇa kartavyaṃ sarvadā naraiḥ |
saptasvapi ca vāreṣu naraiḥ śubhaphalepsubhiḥ ||
1.14.43
daridrastapasā devānyajedāḍhyo dhanena hi |
punaścaivaṃvidhaṃ dharmaṃ kurute śraddhayā saha ||
1.14.44
punaśca bhogānvividhānbhuktvā bhūmau prajāyate |
chāyāṃ jalāśayaṃ brahmapratiṣṭhāṃ dharmasañcayam ||
1.14.45
sarvaṃ ca vittavānkuryātsadā bhogaprasiddhaye |
kālācca puṇyapākena jñānasiddhiḥ prajāyate ||
1.14.46
ya imaṃ śṛṇute'dhyāyaṃ paṭhate vā naro dvijāḥ |
śravaṇasyopakartā ca devayajñaphalaṃ labhet ||
1.14.46.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāmagniyajñādivarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ ||
1.14.46.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
1.14.46.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
1.14.46.p4
vidyeśvarasaṃhitā
Other recensions (2)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Gaṇeśapurāṇa — Sanskrit