Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 1.14: caturdaśo'dhyāyaḥ | agniyajñādivarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 1.14

Language
Sanskrit

Contents

caturdaśo'dhyāyaḥ | agniyajñādivarṇanam

1.14.1

ṛṣaya ūcuḥ |
agniyajñaṃ devayajñaṃ brahmayajñaṃ tathaiva ca |
gurupūjāṃ brahmatṛptiṃ krameṇa brūhi naḥ prabho ||

1.14.2

sūta uvāca |
agnau juhoti yaddravyamagniyajñaḥ sa ucyate |
brahmacaryāśramasthānāṃ samidādhānameva hi ||

1.14.3

samidagnai vratādyaṃ ca viśeṣayajanādikam |
prathamāśramiṇāmevaṃ yāvadaupāsanaṃ dvijāḥ ||

1.14.4

ātmanyāropitāgnīnāṃ vanināṃ yatināṃ dvijāḥ |
hitaṃ ca mitamedhyānnaṃ svakāle bhojanaṃ hutiḥ ||

1.14.5

aupāsanāgnisandhānaṃ samārabhya surakṣitam |
kuṇḍe vāpyatha bhāṇḍe vā tadajasraṃ samīritam ||

1.14.6

agnimātmanyaraṇyāṃ vā rājadaivavaśād dhruvam |
agnityāgabhayāduktaṃ samāropitamucyate ||

1.14.7

sampatkarī tathā jñeyā sāyamagnyāhutirdvijāḥ |
āyuṣkarīti vijñeyā prātaḥ sūryāhutistathā ||

1.14.8

agniyajño hyayaṃ prokto divā sūryaniveśanāt |
indrādīnsakalāndevānuddiśyāgnau juhoti yat ||

1.14.9

devayajñaṃ hi taṃ vidyātsthālīpākādikānkratūn |
caulādikaṃ tathā jñeyaṃ laukikāgnau pratiṣṭhitam ||

1.14.10

brahmayajñaṃ dvijaḥ kuryād devānāṃ tṛptaye'sakṛt |
brahmayajña iti prokto vedasyādhyayanaṃ bhavet ||

1.14.11

nityānantaramāsāyaṃ tatastu na vidhīyate |
anagnau devayajanaṃ śṛṇuta śraddhayādarāt ||

1.14.12

ādisṛṣṭau mahādevaḥ sarvajñaḥ karuṇākaraḥ |
sarvalokopakārārthaṃ vārānkalpitavānprabhuḥ ||

1.14.13

saṃsāravaidyaḥ sarvajñaḥ sarvabheṣajabheṣajam |
ādāvārogyadaṃ vāraṃ svavāraṃ kṛtavānprabhuḥ ||

1.14.14

sampatkāraṃ svamāyāyā vāraṃ ca kṛtavāṃstataḥ |
janane durgatikrānte kumārasya tataḥ param ||

1.14.15

ālasyaduritakrāntyai vāraṃ kalpitavānprabhuḥ |
rakṣakasya tathā viṣṇorlokānāṃ hitakāmyayā ||

1.14.16

puṣṭyarthaṃ caiva rakṣārthaṃ vāraṃ kalpitavānprabhuḥ |
āyuṣkaraṃ tato vāramāyuṣāṃ kartureva hi ||

1.14.17

trailokyasṛṣṭikarturhi brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ |
jagadāyuṣyasiddhyarthaṃ vāraṃ kalpitavānprabhuḥ ||

1.14.18

ādau trailokyavṛddhyarthaṃ puṇyapāpe prakalpite |
tayoḥ kartrostato vāramindrasya ca yamasya ca ||

1.14.19

bhogapradaṃ mṛtyuharaṃ lokānāṃ ca prakalpitam |
ādityādīnsvasvarūpānsukhaduḥkhasya sūcakān ||

1.14.20

vāreśānkalpayitvādau jyotiścakre pratiṣṭhitān |
svasvavāre hi teṣāṃ tu pūjā svasvaphalapradā ||

1.14.21

ārogyaṃ sampadaścaiva vyādhīnāṃ śāntireva ca |
puṣṭirāyustathā bhogo mṛterhāniryathākramam ||

1.14.22

vārakramaphalaṃ prāhurdevaprītipuraḥsaram |
anyeṣāmapi devānāṃ pūjāyāḥ phaladaḥ śivaḥ ||

1.14.23

devānāṃ prītaye pūjā pañcadhaiva prakalpitā |
tattanmantrajapo homo dānaṃ caiva tapastathā ||

1.14.24

sthaṇḍile pratimāyāṃ ca hyagnau brāhmaṇavigrahe |
samārādhanamityevaṃ ṣoḍaśairupacārakaiḥ ||

1.14.25

uttarottaravaiśiṣṭyātpūrvābhāve tathottaram |
netrayoḥ śiraso roge tathā kuṣṭhasya śāntaye ||

1.14.26

ādityaṃ pūjayitvā tu brāhmaṇānbhojayettataḥ |
dinaṃ māsaṃ tathā varṣaṃ varṣatrayamathavāpi vā ||

1.14.27

prārabdhaṃ prabalaṃ cetsyānnaśyed rogajarādikam |
japādyamiṣṭadevasya vārādīnāṃ phalaṃ viduḥ ||

1.14.28

pāpaśāntirviśeṣeṇa hyādivāre nivedayet |
ādityasyaiva devānāṃ brāhmaṇānāṃ viśiṣṭadam ||

1.14.29

somavāre ca lakṣmyādīnsampadarthaṃ yajed budhaḥ |
ājyānnena tathā viprānsapatnīkāṃśca bhojayet ||

1.14.30

kālyādīnbhaumavāre tu yajed rogapraśāntaye |
māṣamudgāḍhakānnena brāhmaṇāṃścaiva bhojayet ||

1.14.31

saumyavāre tathā viṣṇuṃ dadhyannena yajedbudhaḥ |
putramitrakalatrādipuṣṭirbhavati sarvadā ||

1.14.32

āyuṣkāmo gurorvāre devānāṃ puṣṭisiddhaye |
upavītena vastreṇa kṣīrājyena yajed budhaḥ ||

1.14.33

bhogārthaṃ bhṛguvāre tu yajed devānsamāhitaḥ |
ṣaḍrasopetamannaṃ ca dadyād brāhmaṇatṛptaye ||

1.14.34

strīṇāṃ ca tṛptaye tadvad deyaṃ vastrādikaṃ śubham |
apamṛtyuhare mande rudrādīṃśca yajed budhaḥ ||

1.14.35

tilahomena dānena tilānnena ca bhojayet |
itthaṃ yajecca vibudhānārogyādiphalaṃ labhet ||

1.14.36

devānāṃ nityayajane viśeṣayajane'pi ca |
snāne dāne jape home brāhmaṇānāṃ ca tarpaṇe ||

1.14.37

tithinakṣatrayoge ca tattaddevaprapūjane |
ādivārādivāreṣu sarvajño jagadīśvaraḥ ||

1.14.38

tatadrupeṇa sarveṣāmārogyādiphalapradaḥ |
deśakālānusāreṇa tathā pātrānusārataḥ ||

1.14.39

dravyaṃ śraddhānusāreṇa tathā lokānusārataḥ |
tāratamyakramād devastvārogyādīnprayacchati ||

1.14.40

śubhādāvaśubhānte ca janmarkṣeṣu gṛhe gṛhī |
ārogyādisamṛddhyarthamādityādīngrahānyajet ||

1.14.41

tasmādvai devayajanaṃ sarvābhīṣṭaphalapradam |
samantrakaṃ brāhmaṇānāmanyeṣāṃ caiva tāntrikam ||

1.14.42

yathāśaktyanurūpeṇa kartavyaṃ sarvadā naraiḥ |
saptasvapi ca vāreṣu naraiḥ śubhaphalepsubhiḥ ||

1.14.43

daridrastapasā devānyajedāḍhyo dhanena hi |
punaścaivaṃvidhaṃ dharmaṃ kurute śraddhayā saha ||

1.14.44

punaśca bhogānvividhānbhuktvā bhūmau prajāyate |
chāyāṃ jalāśayaṃ brahmapratiṣṭhāṃ dharmasañcayam ||

1.14.45

sarvaṃ ca vittavānkuryātsadā bhogaprasiddhaye |
kālācca puṇyapākena jñānasiddhiḥ prajāyate ||

1.14.46

ya imaṃ śṛṇute'dhyāyaṃ paṭhate vā naro dvijāḥ |
śravaṇasyopakartā ca devayajñaphalaṃ labhet ||

1.14.46.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāmagniyajñādivarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ ||

1.14.46.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

1.14.46.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

1.14.46.p4

vidyeśvarasaṃhitā

Other recensions (2)

Linked texts (1)