Shivapurana 1.18: aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | bandhamokṣasvarūpaṃ śivaliṅgamāhātmyaṃ ca
Śivapurāṇa (complete text) 1.18
- Language
- Sanskrit
Contents
aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | bandhamokṣasvarūpaṃ śivaliṅgamāhātmyaṃ ca
1.18.1
ṛṣaya ūcuḥ |
bandhamokṣasvarūpaṃ hi brūhi sarvārthavittama |
sūta uvāca |
bandhaṃ mokṣaṃ tathopāyaṃ vakṣye'haṃ śṛṇutādarāt ||
1.18.2
prakṛtyādyaṣṭabandhena baddho jīvaḥ sa ucyate |
prakṛtyādyaṣṭabandhena nirmukto mukta ucyate ||
1.18.3
prakṛtyādivaśīkāro mokṣa ityucyate svataḥ |
baddhajīvastu nirmukto muktajīvaḥ sa kathyate ||
1.18.4
prakṛtyagre tato buddhirahaṅkāro guṇātmakaḥ |
pañcatanmātramityetatprakṛtyādyaṣṭakaṃ viduḥ ||
1.18.5
prakṛtyādyaṣṭajo deho dehajaṃ karma ucyate |
punaśca karmajo deho janma karma punaḥ punaḥ ||
1.18.6
śarīraṃ trividhaṃ jñeyaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ ca kāraṇam |
sthūlaṃ vyāpāradaṃ proktaṃ sūkṣmamindriyabhogadam ||
1.18.7
kāraṇaṃ tvātmabhogārthaṃ jīvakarmānurūpataḥ |
sukhaṃ duḥkhaṃ puṇyapāpaiḥ karmabhiḥ phalamaśnute ||
1.18.8
tasmāddhi karmarajjvā hi baddho jīvaḥ punaḥ punaḥ |
śarīratrayakarmabhyāṃ cakravad bhrāmyate sadā ||
1.18.9
cakrabhramanivṛtyarthaṃ cakrakartāramīḍayet |
prakṛtyādimahācakraṃ prakṛteḥ parataḥ śivaḥ ||
1.18.10
cakrakartā maheśo hi prakṛteḥ parato yataḥ |
pibati vātha vamati jīvābālo jalaṃ yathā ||
1.18.11
śivastathā prakṛtyādi vaśīkṛtyādhitiṣṭhati |
sarvaṃ vaśīkṛtaṃ yasmāttasmācchiva iti smṛtaḥ |
śiva eva hi sarvajñaḥ paripūrṇaśca niḥspṛhaḥ ||
1.18.12
sarvajñatā tṛptiranādibodhaḥ svatantratā nityamaluptaśaktiḥ |
anantaśaktiśca maheśvarasya yanmānasaiśvaryamavaiti vedaḥ ||
1.18.13
ataḥ śivaprasādena prakṛtyādi vaśaṃ bhavet |
śivaprasādalābhārthaṃ śivameva prapūjayet ||
1.18.14
niḥspṛhasya ca pūrṇasya tasya pūjā kathaṃ bhavet |
śivoddeśakṛtaṃ karma prasādajanakaṃ bhavet ||
1.18.15
liṅge vere bhaktajane śivamuddiśya pūjayet |
kāyena manasā vācā dhanenāpi prapūjayet ||
1.18.16
pūjayā tu maheśo hi prakṛteḥ paramaḥ śivaḥ |
prasādaṃ kurute satyaṃ pūjakasya viśeṣataḥ ||
1.18.17
śivaprasādātkarmādyaṃ krameṇa svavaśaṃ bhavet |
karmārabhya prakṛtyantaṃ yadā sarvaṃ vaśaṃ bhavet ||
1.18.18
tadā mukta iti proktaḥ svātmārāmo virājate |
prasādātparameśasya karmadeho yadā vaśaḥ ||
1.18.19
tadā vai śivaloke tu vāsaḥ sālokyamucyate |
sāmīpyaṃ yāti sāmbasya tanmātre ca vaśaṃ gate ||
1.18.20
tadā tu śivasāyujyamāyudhādyaiḥ kriyādibhiḥ |
mahāprasādalābhe ca buddhiścāpi vaśā bhavet ||
1.18.21
buddhistu kāryaṃ prakṛtestatsārṣṭiriti kathyate |
punarmahāprasādena prakṛtirvaśameṣyati ||
1.18.22
śivasya mānasaiśvaryaṃ tadā'yatnaṃ bhaviṣyati |
sārvajñādyaṃ śivaiśvaryaṃ labdhvā svātmani rājate ||
1.18.23
tatsāyujyamiti prāhurvedāgamaparāyaṇāḥ |
evaṃ krameṇa muktiḥ syālliṅgādau pūjayā svataḥ ||
1.18.24
ataḥ śivaprasādārthaṃ kriyādyaiḥ pūjayecchivam |
śivakriyā śivatapaḥ śivamantrajapaḥ sadā ||
1.18.25
śivajñānaṃ śivadhyānamuttarottaramabhyaset |
āsupterāmṛteḥ kālaṃ nayedvai śivacintayā ||
1.18.25.p1
sadyādibhiśca kusumairarcayecchivameṣyati ||
1.18.26
ṛṣaya ūcuḥ |
liṅgādau śivapūjāyā vidhānaṃ brūhi suvrata ||
1.18.27
sūta uvāca |
liṅgānāṃ ca kramaṃ vakṣye yathāvacchṛṇuta dvijāḥ |
tadeva liṅgaṃ prathamaṃ praṇavaṃ sārvakāmikam ||
1.18.28
sūkṣmapraṇavarūpaṃ hi sūkṣmarūpaṃ tu niṣkalam |
sthūlaliṅgaṃ hi sakalaṃ tatpañcākṣaramucyate ||
1.18.29
tayoḥ pūjā tapaḥ proktaṃ sākṣānmokṣaprade ubhe |
pauruṣaprakṛtibhūtāni liṅgāni subahūni ca ||
1.18.30
tāni vistarato vaktuṃ śivo vetti na cāparaḥ |
bhūvikārāṇi liṅgāni jñātāni prabravīmi vaḥ ||
1.18.31
svayambhūliṅgaṃ prathamaṃ binduliṅgaṃ dvitīyakam |
pratiṣṭhitaṃ caraṃ caiva guruliṅgaṃ tu pañcamam ||
1.18.32
devarṣitapasā tuṣṭaḥ sānnidhyārthaṃ tu tatra vai |
pṛthivyantargataḥ śarvo bījaṃ vai nādarūpataḥ ||
1.18.33
sthāvarāṅkuravadbhūmimudbhidya vyakta eva saḥ |
svayambhūtaṃ jātamiti svayambhūriti taṃ viduḥ ||
1.18.34
talliṅgapūjayā jñānaṃ svayameva pravardhate |
suvarṇarajatādau vā pṛthivyāṃ sthaṇḍile'pi vā ||
1.18.35
svahastāllikhitaṃ liṅgaṃ śuddhapraṇavamantrakam |
yantraliṅgaṃ samālikhya pratiṣṭhāvāhanaṃ caret ||
1.18.36
bindunādamayaṃ liṅgaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yat |
bhāvanāmayametaddhi śivadṛṣṭaṃ na saṃśayaḥ ||
1.18.37
yatra viśvasyate śambhustatra tasmai phalapradaḥ |
svahastāllikhite yantre sthāvarādāvakṛtrime ||
1.18.38
āvāhya pūjayecchambhuṃ ṣoḍaśairupacārakaiḥ |
svayamaiśvaryamāpnoti jñānamabhyāsato bhavet ||
1.18.39
devaiśca ṛṣibhiścāpi svātmasiddhyarthameva hi |
samantreṇātmahastena kṛtaṃ yacchuddhamaṇḍale ||
1.18.40
śuddhabhāvanayā caiva sthāpitaṃ liṅgamuttam |
talliṅgaṃ pauruṣaṃ prāhustatpratiṣṭhitamucyate ||
1.18.41
talliṅgapūjayā nityaṃ pauruṣaiśvaryamāpnuyāt |
mahadbhirbrāhmaṇaiścāpi rājabhiśca mahādhanaiḥ ||
1.18.42
śilpinā kalpitaṃ liṅgaṃ mantreṇa sthāpitaṃ ca yat |
pratiṣṭhitaṃ prākṛtaṃ hi prākṛtaiśvaryabhogadam ||
1.18.43
yadūrjitaṃ ca nityaṃ ca taddhi pauruṣamucyate |
yad durbalamanityaṃ ca taddhi prākṛtamucyate ||
1.18.44
liṅgaṃ nābhistathā jihvā nāsāgraṃ ca śikhā kramāt |
kaṭyādiṣu trilokeṣu liṅgamādhyātmikaṃ caram ||
1.18.45
parvataṃ pauruṣaṃ proktaṃ bhūtalaṃ prākṛtaṃ viduḥ |
vṛkṣādi pauruṣaṃ jñeyaṃ gulmādi prākṛtaṃ viduḥ ||
1.18.46
ṣāṣṭikaṃ prākṛtaṃ jñeyaṃ śāligodhūmapauruṣam |
aiśvaryaṃ pauruṣaṃ vidyādaṇimādyaṣṭasiddhidam ||
1.18.47
sustrīdhanādiviṣayaṃ prākṛtaṃ prāhurāstikāḥ |
prathamaṃ caraliṅgeṣu rasaliṅgaṃ prakathyate ||
1.18.48
rasaliṅgaṃ brāhmaṇānāṃ sarvābhīṣṭapradaṃ bhavet |
bāṇaliṅgaṃ kṣatriyāṇāṃ mahārājyapradaṃ śubham ||
1.18.49
svarṇaliṅgaṃ tu vaiśyānāṃ mahādhanapatitvadam |
śilāliṅgaṃ tu śūdrāṇāṃ mahāśuddhikaraṃ śubham ||
1.18.50
sphāṭikaṃ bāṇaliṅgaṃ ca sarveṣāṃ sarvakāmadam |
svīyābhāve'nyadīyaṃ tu pūjāyāṃ na niṣiddhyate ||
1.18.51
strīṇāṃ tu pārthivaṃ liṅgaṃ sabhartṛṇāṃ viśeṣataḥ |
vidhavānāṃ pravṛttānāṃ sphāṭikaṃ parikīrtitam ||
1.18.52
vidhavānāṃ nivṛttānāṃ rasaliṅgaṃ viśiṣyate |
bālye vā yauvane vāpi vārdhake vāpi suvratāḥ ||
1.18.53
śuddhasphaṭikaliṅgaṃ tu strīṇāṃ tatsarvabhogadam |
pravṛttānāṃ pīṭhapūjā sarvābhīṣṭapradā bhuvi ||
1.18.54
pātreṇaiva pravṛttastu sarvapūjāṃ samācaret |
naivedyaṃ cābhiṣekānte śālyannena samācaret ||
1.18.55
pūjānte sthāpayelliṅgaṃ sampuṭeṣu pṛthaggṛhe |
karapūjānivṛttānāṃ svabhojyaṃ tu nivedayet ||
1.18.56
nivṛttānāṃ paraṃ sūkṣmaṃ liṅgameva viśiṣyate |
vibhūtyabhyarcanaṃ kuryādvibhūtiṃ ca nivedayet ||
1.18.57
pūjāṃ kṛtvātha talliṅgaṃ śirasā dhārayetsadā |
vibhūtistrividhā proktā lokavedaśivāgnibhiḥ ||
1.18.58
lokāgnijamatho bhasma dravyaśuddhyarthamāvahet |
mṛddāruloharūpāṇāṃ dhānyānāṃ ca tathaiva ca ||
1.18.59
tilādīnāṃ ca dravyāṇāṃ vastrādīnāṃ tathaiva ca |
tathā paryuṣitānāṃ ca bhasmanā śuddhiriṣyate ||
1.18.60
śvādibhirdūṣitānāṃ ca bhasmanā śuddhiriṣyate |
sajalaṃ nirjalaṃ bhasma yathāyogyaṃ tu yojayet ||
1.18.61
vedāgnijaṃ tathā bhasma tatkarmānteṣu dhārayet |
mantreṇa kriyayā janyaṃ karmāgnau bhasmarūpadhṛk ||
1.18.62
tadbhasmadhāraṇātkarma svātmanyāropitaṃ bhavet |
aghoreṇātmamantreṇa bilvakāṣṭhaṃ pradāhayet ||
1.18.63
śivāgniriti samproktastena dagdhaṃ śivāgnijam |
kapilāgomayaṃ pūrvaṃ kevalaṃ gavyameva vā ||
1.18.64
śamyaśvatthapalāśānvā vaṭāragvadhabilvakān |
śivāgninā dahecchuddhaṃ tadvai bhasma śivāgnijam ||
1.18.65
darbhāgnau vā dahetkāṣṭhaṃ śivamantraṃ samuccaran |
samyaksaṃśodhya vastreṇa navakumbhe nidhāpayet ||
1.18.66
dīptyarthaṃ tattu saṅgrāhyaṃ manyate pūjyate'pi ca |
bhasmaśabdārtha evaṃ hi śivaḥ pūrvaṃ tathākarot ||
1.18.67
yathā svaviṣaye rājā sāraṃ gṛhṇāti yatkaram |
yathā manuṣyāḥsasyādīndagdhvā sāraṃ bhajanti vai ||
1.18.68
yathā hi jāṭharāgniśca bhakṣyādīnvividhānbahūn |
dagdhvā sārataraṃ sārātsvadehaṃ paripuṣyati ||
1.18.69
tathā prapañcakartāpi sa śivaḥ parameśvaraḥ |
svādhiṣṭheyaprapañcasya dagdhvā sāraṃ gṛhītavān ||
1.18.70
dagdhvā prapañcaṃ tadbhasma svātmanyāropayecchivaḥ |
uddhūlanasya vyājena jagatsāraṃ gṛhītavān ||
1.18.71
svaratnaṃ sthāpayāmāsa svakīye hi śarīrake |
keśamākāśasāreṇa vāyusāreṇa vai mukham ||
1.18.72
hṛdayaṃ cāgnisāreṇa tvapāṃ sāreṇa vai kaṭim |
jānu cāvanisāreṇa tadvatsarvaṃ tadaṅgakam ||
1.18.73
brahmaviṣṇvośca rudrāṇāṃ sāraṃ caiva tripuṇḍrakam |
tathā tilakarūpeṇa lalāṭānte maheśvaraḥ ||
1.18.74
bhūvṛddhayā sarvametaddhi manyate svayamityasau |
prapañcasārasarvasvamanenaiva vaśīkṛtam ||
1.18.75
tasmādasya vaśīkartā nānyo'sti sa śivaḥ smṛtaḥ |
yathā sarvamṛgāṇāṃ ca hiṃsako mṛgahiṃsakaḥ ||
1.18.76
asya hiṃsāmṛgo nāsti tasmātsiṃha itīritaḥ |
śaṃ nityaṃ sukhamānandamikāraḥ puruṣaḥ smṛtaḥ ||
1.18.77
vakāraḥ śaktiramṛtaṃ melanaṃ śiva ucyate |
tasmādevaṃ svamātmānaṃ śivaṃ kṛtvārcayecchivam ||
1.18.78
tasmāduddhūlanaṃ pūrvaṃ tripuṇḍraṃ dhārayetparam |
pūjākāle hi sajalaṃ śuddhyarthaṃ nirjalaṃ bhavet ||
1.18.79
divā vā yadi vā rātrau nārī vātha naro'pi vā |
pūjārthaṃ sajalaṃ bhasma tripuṇḍreṇaiva dhārayet ||
1.18.80
tripuṇḍraṃ sajalaṃ bhasma dhṛtvā pūjāṃ karoti yaḥ |
śivapūjāphalaṃ sāṅgaṃ tasyaiva hi suniścitam ||
1.18.81
bhasma vai śivamantreṇa dhṛtvā hyuccāśramī bhavet |
śivāśramīti samproktaḥ śivaikaparamo yataḥ ||
1.18.82
śivavrataikaniṣṭhasya nāśaucaṃ na ca sūtakam |
lalāṭe'gre sitaṃ bhasma tilakaṃ dhārayenmṛdā ||
1.18.83
svahastād guruhastādvā śivabhaktasya lakṣaṇam |
guṇānrundha iti prokto guruśabdasya vigrahaḥ ||
1.18.84
savikārānrājasādīnguṇānrundhe vyapohati |
guṇātītaḥ paraśivo gururūpaṃ samāśritaḥ ||
1.18.85
guṇatrayaṃ vyapohyāgre śivaṃ bodhayatīti saḥ |
viśvastānāṃ tu śiṣyāṇāṃ gururityabhidhīyate ||
1.18.86
tasmād guruśarīraṃ tu guruliṅgaṃ bhaved budhaḥ |
guruliṅgasya pūjā tu guruśuśrūṣaṇaṃ bhavet ||
1.18.87
śrutaṃ karoti śuśrūṣā kāyena manasā girā |
uktaṃ yad guruṇā pūrvaṃ śakyaṃ vā'śakyameva vā ||
1.18.88
karotyeva hi pūtātmā prāṇairapi dhanairapi |
tasmādvai śāsane yogyaḥ śiṣya ityabhidhīyate ||
1.18.89
śarīrādyarthakaṃ sarvaṃ gurordattvā suśiṣyakaḥ |
agrapākaṃ nivedyāgre bhuñjīyād gurvanujñayā ||
1.18.90
śiṣyaḥputra iti proktaḥ sadā śiṣyatvayogataḥ |
jihvāliṅgānmantraśukraṃ karṇayonau niṣicya vai ||
1.18.91
jātaḥ putro mantraputraḥ pitaraṃ pūjayed gurum |
nimajjayati putraṃ vai saṃsāre janakaḥ pitā ||
1.18.92
santārayati saṃsārād gururvai bodhakaḥ pitā |
ubhayorantaraṃ jñātvā pitaraṃ gurumarcayet ||
1.18.93
aṅgaśuśrūṣayā cāpi dhanādyaiḥ svārjitairgurum |
pādādikeśaparyantaṃ liṅgānyaṅgāni yadguroḥ ||
1.18.94
dhanarūpaiḥ pādukādyaiḥ pādasaṅgraṇādibhiḥ |
snānābhiṣekanaivedyairbhojanaiśca prapūjayet ||
1.18.95
gurupūjaiva pūjā syācchivasya paramātmanaḥ |
gurusevā tu yatsarvamātmaśuddhikarī bhavet ||
1.18.96
guroḥ śeṣaḥ śivocchiṣṭaṃ jalamannādinirmitam |
śiṣyāṇāṃ śivabhaktānāṃ grāhyaṃ bhojyaṃ bhaved dvijāḥ ||
1.18.97
gurvanujñāvirahitaṃ coravatsakalaṃ bhavet |
gurorapi viśeṣajñaṃ yatnād gṛhṇīta vai gurum ||
1.18.98
ajñānamocanaṃ sādhyaṃ viśeṣajño hi mocakaḥ |
ādau ca vighnaśamanaṃ kartavyaṃ karmapūrtaye ||
1.18.99
nirvighnena kṛtaṃ sāṅgaṃ karma vai saphalaṃ bhavet |
tasmātsakalakarmādau vighneśaṃ pūjayed budhaḥ ||
1.18.100
sarvabādhānivṛttyarthaṃ sarvāndevān yajed budhaḥ |
jvarādigranthirogāśca bādhā hyādhyātmikī matā ||
1.18.101
piśācajambukādīnāṃ valmīkādyudbhave tathā |
akasmādeva godhādijantūnāṃ patane'pi ca ||
1.18.102
gṛhe kacchapasarpastrīdurjanādarśane'pi ca |
vṛkṣanārīgavādīnāṃ prasūtiviṣaye'pi ca ||
1.18.103
bhāviduḥkhaṃ samāyāti tasmātte bhautikā matāḥ |
amedhyāśanipātaśca mahāmārī tathaiva ca ||
1.18.104
jvaramārī viṣūciśca gomārī ca masūrikā |
janmarkṣagrahasaṅkrāntigrahayogāḥ svarāśike ||
1.18.105
duḥsvapnadarśanādyāśca matā vai hyādhidaivikāḥ |
śavacāṇḍālapatitasparśādantargṛhe gate ||
1.18.106
etādṛśe samutpanne bhāviduḥkhasya sūcake |
śāntiyajñaṃ tu matimānkuryāttaddoṣaśāntaye ||
1.18.107
devālaye'tha goṣṭhe vā caitye vāpi gṛhāṅgaṇe |
pradeśonnatadhiṣṇye vai dvihaste ca svalaṅkṛte ||
1.18.108
bhāramātraṃ vrīhidhānyaṃ prasthāpya parisṛtya ca |
madhye vilikhya kamalaṃ tathā dikṣu vilikhya vai ||
1.18.109
tantunā veṣṭitaṃ kumbhaṃ navagugguladhūpitam |
madhye sthāpya mahākumbhaṃ tathā dikṣvapi vinyaset ||
1.18.110
sanālāmrakakūrcādīnkalaśāṃśca tathāṣṭasu |
pūrayenmantrapūtena pañcadravyayutena hi ||
1.18.111
prakṣipennavaratnāni nīlādīnkramaśastathā |
karmajñaṃ ca sapatnīkamācāryaṃ varayed budhaḥ ||
1.18.112
suvarṇapratimāṃ viṣṇorindrādīnāṃ ca nikṣipet |
saśiraske madhyakumbhe viṣṇumāvāhya pūjayet ||
1.18.113
prāgādiṣu yathāmantramindrādīnkramaśo yajet |
tattannāmnā caturthyā ca namo'ntena yathākramam ||
1.18.114
āvāhanādikaṃ sarvamācāryeṇaiva kārayet |
ācāryaṛtvijaiḥ sārdhaṃ tanmatrānprajapecchatam ||
1.18.115
kumbhasya paścime bhāge japānte homamācaret |
koṭiṃ lakṣaṃ sahasraṃ vā śatamaṣṭottaraṃ budhāḥ ||
1.18.116
ekāhaṃ vā navāhaṃ vā tathā maṇḍalameva vā |
yathāyogyaṃ prakurvīta kāladeśānusārataḥ ||
1.18.117
śamīhomaśca śāntyarthe vṛttyarthe ca palāśakam |
samidannājyakairdravyairnāmnā mantreṇa vā hunet ||
1.18.118
prārambhe yatkṛtaṃ dravyaṃ tatkriyāntaṃ samācaret |
puṇyāhaṃ vācayitvānte dine samprokṣyejjalaiḥ ||
1.18.119
brāhmaṇānbhojayetpaścādyāvadāhutisaṅkhyayā |
ācāryaśca haviṣyāśī ṛtvijaśca bhaved budhāḥ ||
1.18.120
ādityādīngrahāniṣṭvā sarvahomānta eva hi |
ṛtvigbhyo dakṣiṇāṃ dadyānnavaratnaṃ yathākramam ||
1.18.121
daśadānaṃ tataḥ kuryād bhūridānaṃ tataḥ param |
bālānāmupanītānāṃ gṛhiṇāṃ vanināṃ dhanam ||
1.18.122
kanyānāṃ ca sabhartṛṇāṃ vidhavānāṃ tataḥ param |
tantropakaraṇaṃ sarvamācāryāya nivedayet ||
1.18.123
utpātānāṃ ca mārīṇāṃ duḥkhasvāmī yamaḥ smṛtaḥ |
tasmādyamasya prītyarthaṃ kāladānaṃ pradāpayet ||
1.18.124
śataniṣkeṇa vā kuryāddaśaniṣkeṇa vā punaḥ |
pāśāṅkuśadharaṃ kālaṃ kuryātpuruṣarūpiṇam ||
1.18.125
tatsvarṇapratimādānaṃ kuryāddakṣiṇayā saha |
tiladānaṃ tataḥ kuryātpūrṇāyuṣyaprasiddhaye ||
1.18.126
ājyāvekṣaṇadānaṃ ca kuryādvyādhinivṛttaye |
sahasraṃ bhojayedviprāndaridraḥ śatameva vā ||
1.18.127
vittābhāve daridrastu yathāśakti samācaret |
bhairavasya mahāpūjāṃ kuryādbhūtādiśāntaye ||
1.18.128
mahābhiṣekaṃ naivedyaṃ śivasyānte tu kārayet |
brāhmaṇānbhojayetpaścādbhūribhojanarūpataḥ ||
1.18.129
evaṃ kṛtena yajñena doṣaśāntimavāpnuyāt |
śāntiyajñamimaṃ kuryādvarṣe varṣe tu phālgune ||
1.18.130
durdarśanādau sadyo vai māsamātre samācaret |
mahāpāpādisamprāptau kuryādbhairavapūjanam ||
1.18.131
mahāvyādhisamutpattau saṅkalpaṃ punarācaret |
sarvābhāve daridrastu dīpadānamathācaret ||
1.18.132
tadapyaśaktaḥ snātvā vai yatkiñcid dānamācaret |
divākaraṃ namaskuryānmantreṇāṣṭottaraṃ śatam ||
1.18.133
sahasramayutaṃ lakṣaṃ koṭiṃ vā kārayed budhaḥ |
namaskārātmayajñena tuṣṭāḥ syuḥ sarvadevatāḥ ||
1.18.134
tvatsvarūpe'rpitā buddhirna te'śūnye ca rocate |
yā cāstyasmadahanteti tvayi dṛṣṭe vivarjitā ||
1.18.135
namro'haṃ hi svadehena bho mahāṃstvamasi prabho |
na śūnyo matsvarūpo vai tava dāso'smi sāmpratam ||
1.18.136
yathāyogyaṃ svātmayajñaṃ namaskāraṃ prakalpayet |
athātra śivanaivedyaṃ dattvā tāmbūlamāharet ||
1.18.137
śivapradakṣiṇaṃ kuryātsvayamaṣṭottaraṃ śatam |
sahasramayutaṃ lakṣaṃ koṭimanyena kārayet ||
1.18.138
śivapradakṣiṇātsarvaṃ pātakaṃ naśyati kṣaṇāt |
duḥkhasya mūlaṃ vyādhirhi vyādhermūlaṃ hi pātakam ||
1.18.139
dharmeṇaiva hi pāpānāmapanodanamīritam |
śivoddeśakṛto dharmaḥ kṣamaḥ pāpavinodane ||
1.18.140
adhyakṣaṃ śivadharmeṣu pradakṣiṇamitīritam |
kriyayā japarūpaṃ hi praṇavaṃ tu pradakṣiṇam ||
1.18.141
jananaṃ maraṇaṃ dvandvaṃ māyācakramitīritam |
śivasya māyācakraṃ hi balipīṭhaṃ taducyate ||
1.18.142
balipīṭhaṃ samārabhya prādakṣiṇyakrameṇa vai |
pade padāntaraṃ gatvā balipīṭhaṃ samāviśet ||
1.18.143
namaskāraṃ tataḥ kuryātpradakṣiṇamitīritam |
nirgamājjananaṃ prāptaṃ namastvātmasamarpaṇam ||
1.18.144
jananaṃ maraṇaṃ dvandvaṃ śivamāyāsamarpitam |
śivamāyārpitadvandvo na punastvātmabhāgbhavet ||
1.18.145
yāvaddehaṃ kriyādhīnaḥ sa jīvo baddha ucyate |
dehatrayavaśīkāre mokṣa ityucyate budhaiḥ ||
1.18.146
māyācakrapraṇetā hi śivaḥ paramakāraṇam |
śivamāyārpitadvandvaṃ śivastu parimārjati ||
1.18.147
śivena kalpitaṃ dvandvaṃ tasminneva samarpayet |
śivasyātipriyaṃ vidyātpradakṣiṇanamo budhāḥ ||
1.18.148
pradakṣiṇanamaskārāḥ śivasya paramātmanaḥ |
ṣoḍaśairupacāraiśca kṛtā pūjā phalapradā ||
1.18.149
pradakṣiṇā'vināśyaṃ hi pātakaṃ nāsti bhūtale |
tasmātpradakṣiṇenaiva sarvapāpaṃ vināśayet ||
1.18.150
śivapūjāparo maunī satyādiguṇasaṃyutaḥ |
kriyātapojapajñānadhyāneṣvekaikamācaret ||
1.18.151
aiśvaryaṃ divyadehaśca jñānamajñānasaṅkṣayaḥ |
śivasānnidhyamityetatkriyādīnāṃ phalaṃ bhavet ||
1.18.152
karaṇena phalaṃ yāti tamasaḥ parihāpanāt |
janmanaḥ parimārjitvājjñabuddhyā janitāniva ||
1.18.153
yathādeśaṃ yathākālaṃ yathādehaṃ yathādhanam |
yathāyogyaṃ prakurvīta kriyādīn śivabhaktimān ||
1.18.154
nyāyārjitasuvittena vasetprājñaḥ śivasthale |
jīvahiṃsādirahitamatikleśavivarjitam ||
1.18.155
pañcākṣareṇa japtaṃ ca toyamannaṃ viduḥ sukham |
athavāhurdaridrasya bhikṣānnaṃ jñānadaṃ bhavet ||
1.18.156
śivabhaktasya bhikṣānnaṃ śivabhaktivivardhanam |
śambhusatramiti prāhurbhikṣānnaṃ śivayoginaḥ ||
1.18.157
yena kenāpyupāyena yatra kutrāpi bhūtale |
śuddhānnabhuksadā maunī rahasyaṃ na prakāśayet ||
1.18.158
prakāśayettu bhaktānāṃ śivamāhātmyameva hi |
rahasyaṃ śivamantrasya śivo jānāti nāparaḥ ||
1.18.159
śivabhakto vasennityaṃ śivaliṅgaṃ samāśritaḥ |
sthāṇuliṅgāśrayeṇaiva sthāṇurbhavati bhūsurāḥ ||
1.18.160
pūjayā caraliṅgasya kramānmukto bhaved dhruvam |
sarvamuktaṃ samāsena sādhyasādhanamuttamam ||
1.18.161
vyāsena yatpurā proktaṃ yacchrutaṃ hi mayā purā |
bhadramastu hi vo'smākaṃ śivabhaktirdṛḍhāstu sā ||
1.18.162
ya imaṃ paṭhate'dhyāyaṃ yaḥ śṛṇoti naraḥ sadā |
śivajñānaṃ sa labhate śivasya kṛpayā budhāḥ ||
1.18.162.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanakhaṇḍe śivaliṅgamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ ||
1.18.162.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
1.18.162.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
1.18.162.p4
vidyeśvarasaṃhitā
Other recensions (2)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (5)
- Kriyāsāraḥ — Sanskrit
- Devīrahasya — Sanskrit
- Śaivāgamādimāhātmya — Sanskrit
- Ācārabhūṣaṇa — Tryambaka rāma oka 1794, Sanskrit
- Vedāntasāracintāmaṇi — Sītārāmaśāstrin 1775, Sanskrit