Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 1.18: aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | bandhamokṣasvarūpaṃ śivaliṅgamāhātmyaṃ ca

Śivapurāṇa (complete text) 1.18

Language
Sanskrit

Contents

aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | bandhamokṣasvarūpaṃ śivaliṅgamāhātmyaṃ ca

1.18.1

ṛṣaya ūcuḥ |
bandhamokṣasvarūpaṃ hi brūhi sarvārthavittama |
sūta uvāca |
bandhaṃ mokṣaṃ tathopāyaṃ vakṣye'haṃ śṛṇutādarāt ||

1.18.2

prakṛtyādyaṣṭabandhena baddho jīvaḥ sa ucyate |
prakṛtyādyaṣṭabandhena nirmukto mukta ucyate ||

1.18.3

prakṛtyādivaśīkāro mokṣa ityucyate svataḥ |
baddhajīvastu nirmukto muktajīvaḥ sa kathyate ||

1.18.4

prakṛtyagre tato buddhirahaṅkāro guṇātmakaḥ |
pañcatanmātramityetatprakṛtyādyaṣṭakaṃ viduḥ ||

1.18.5

prakṛtyādyaṣṭajo deho dehajaṃ karma ucyate |
punaśca karmajo deho janma karma punaḥ punaḥ ||

1.18.6

śarīraṃ trividhaṃ jñeyaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ ca kāraṇam |
sthūlaṃ vyāpāradaṃ proktaṃ sūkṣmamindriyabhogadam ||

1.18.7

kāraṇaṃ tvātmabhogārthaṃ jīvakarmānurūpataḥ |
sukhaṃ duḥkhaṃ puṇyapāpaiḥ karmabhiḥ phalamaśnute ||

1.18.8

tasmāddhi karmarajjvā hi baddho jīvaḥ punaḥ punaḥ |
śarīratrayakarmabhyāṃ cakravad bhrāmyate sadā ||

1.18.9

cakrabhramanivṛtyarthaṃ cakrakartāramīḍayet |
prakṛtyādimahācakraṃ prakṛteḥ parataḥ śivaḥ ||

1.18.10

cakrakartā maheśo hi prakṛteḥ parato yataḥ |
pibati vātha vamati jīvābālo jalaṃ yathā ||

1.18.11

śivastathā prakṛtyādi vaśīkṛtyādhitiṣṭhati |
sarvaṃ vaśīkṛtaṃ yasmāttasmācchiva iti smṛtaḥ |
śiva eva hi sarvajñaḥ paripūrṇaśca niḥspṛhaḥ ||

1.18.12

sarvajñatā tṛptiranādibodhaḥ svatantratā nityamaluptaśaktiḥ |
anantaśaktiśca maheśvarasya yanmānasaiśvaryamavaiti vedaḥ ||

1.18.13

ataḥ śivaprasādena prakṛtyādi vaśaṃ bhavet |
śivaprasādalābhārthaṃ śivameva prapūjayet ||

1.18.14

niḥspṛhasya ca pūrṇasya tasya pūjā kathaṃ bhavet |
śivoddeśakṛtaṃ karma prasādajanakaṃ bhavet ||

1.18.15

liṅge vere bhaktajane śivamuddiśya pūjayet |
kāyena manasā vācā dhanenāpi prapūjayet ||

1.18.16

pūjayā tu maheśo hi prakṛteḥ paramaḥ śivaḥ |
prasādaṃ kurute satyaṃ pūjakasya viśeṣataḥ ||

1.18.17

śivaprasādātkarmādyaṃ krameṇa svavaśaṃ bhavet |
karmārabhya prakṛtyantaṃ yadā sarvaṃ vaśaṃ bhavet ||

1.18.18

tadā mukta iti proktaḥ svātmārāmo virājate |
prasādātparameśasya karmadeho yadā vaśaḥ ||

1.18.19

tadā vai śivaloke tu vāsaḥ sālokyamucyate |
sāmīpyaṃ yāti sāmbasya tanmātre ca vaśaṃ gate ||

1.18.20

tadā tu śivasāyujyamāyudhādyaiḥ kriyādibhiḥ |
mahāprasādalābhe ca buddhiścāpi vaśā bhavet ||

1.18.21

buddhistu kāryaṃ prakṛtestatsārṣṭiriti kathyate |
punarmahāprasādena prakṛtirvaśameṣyati ||

1.18.22

śivasya mānasaiśvaryaṃ tadā'yatnaṃ bhaviṣyati |
sārvajñādyaṃ śivaiśvaryaṃ labdhvā svātmani rājate ||

1.18.23

tatsāyujyamiti prāhurvedāgamaparāyaṇāḥ |
evaṃ krameṇa muktiḥ syālliṅgādau pūjayā svataḥ ||

1.18.24

ataḥ śivaprasādārthaṃ kriyādyaiḥ pūjayecchivam |
śivakriyā śivatapaḥ śivamantrajapaḥ sadā ||

1.18.25

śivajñānaṃ śivadhyānamuttarottaramabhyaset |
āsupterāmṛteḥ kālaṃ nayedvai śivacintayā ||

1.18.25.p1

sadyādibhiśca kusumairarcayecchivameṣyati ||

1.18.26

ṛṣaya ūcuḥ |
liṅgādau śivapūjāyā vidhānaṃ brūhi suvrata ||

1.18.27

sūta uvāca |
liṅgānāṃ ca kramaṃ vakṣye yathāvacchṛṇuta dvijāḥ |
tadeva liṅgaṃ prathamaṃ praṇavaṃ sārvakāmikam ||

1.18.28

sūkṣmapraṇavarūpaṃ hi sūkṣmarūpaṃ tu niṣkalam |
sthūlaliṅgaṃ hi sakalaṃ tatpañcākṣaramucyate ||

1.18.29

tayoḥ pūjā tapaḥ proktaṃ sākṣānmokṣaprade ubhe |
pauruṣaprakṛtibhūtāni liṅgāni subahūni ca ||

1.18.30

tāni vistarato vaktuṃ śivo vetti na cāparaḥ |
bhūvikārāṇi liṅgāni jñātāni prabravīmi vaḥ ||

1.18.31

svayambhūliṅgaṃ prathamaṃ binduliṅgaṃ dvitīyakam |
pratiṣṭhitaṃ caraṃ caiva guruliṅgaṃ tu pañcamam ||

1.18.32

devarṣitapasā tuṣṭaḥ sānnidhyārthaṃ tu tatra vai |
pṛthivyantargataḥ śarvo bījaṃ vai nādarūpataḥ ||

1.18.33

sthāvarāṅkuravadbhūmimudbhidya vyakta eva saḥ |
svayambhūtaṃ jātamiti svayambhūriti taṃ viduḥ ||

1.18.34

talliṅgapūjayā jñānaṃ svayameva pravardhate |
suvarṇarajatādau vā pṛthivyāṃ sthaṇḍile'pi vā ||

1.18.35

svahastāllikhitaṃ liṅgaṃ śuddhapraṇavamantrakam |
yantraliṅgaṃ samālikhya pratiṣṭhāvāhanaṃ caret ||

1.18.36

bindunādamayaṃ liṅgaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yat |
bhāvanāmayametaddhi śivadṛṣṭaṃ na saṃśayaḥ ||

1.18.37

yatra viśvasyate śambhustatra tasmai phalapradaḥ |
svahastāllikhite yantre sthāvarādāvakṛtrime ||

1.18.38

āvāhya pūjayecchambhuṃ ṣoḍaśairupacārakaiḥ |
svayamaiśvaryamāpnoti jñānamabhyāsato bhavet ||

1.18.39

devaiśca ṛṣibhiścāpi svātmasiddhyarthameva hi |
samantreṇātmahastena kṛtaṃ yacchuddhamaṇḍale ||

1.18.40

śuddhabhāvanayā caiva sthāpitaṃ liṅgamuttam |
talliṅgaṃ pauruṣaṃ prāhustatpratiṣṭhitamucyate ||

1.18.41

talliṅgapūjayā nityaṃ pauruṣaiśvaryamāpnuyāt |
mahadbhirbrāhmaṇaiścāpi rājabhiśca mahādhanaiḥ ||

1.18.42

śilpinā kalpitaṃ liṅgaṃ mantreṇa sthāpitaṃ ca yat |
pratiṣṭhitaṃ prākṛtaṃ hi prākṛtaiśvaryabhogadam ||

1.18.43

yadūrjitaṃ ca nityaṃ ca taddhi pauruṣamucyate |
yad durbalamanityaṃ ca taddhi prākṛtamucyate ||

1.18.44

liṅgaṃ nābhistathā jihvā nāsāgraṃ ca śikhā kramāt |
kaṭyādiṣu trilokeṣu liṅgamādhyātmikaṃ caram ||

1.18.45

parvataṃ pauruṣaṃ proktaṃ bhūtalaṃ prākṛtaṃ viduḥ |
vṛkṣādi pauruṣaṃ jñeyaṃ gulmādi prākṛtaṃ viduḥ ||

1.18.46

ṣāṣṭikaṃ prākṛtaṃ jñeyaṃ śāligodhūmapauruṣam |
aiśvaryaṃ pauruṣaṃ vidyādaṇimādyaṣṭasiddhidam ||

1.18.47

sustrīdhanādiviṣayaṃ prākṛtaṃ prāhurāstikāḥ |
prathamaṃ caraliṅgeṣu rasaliṅgaṃ prakathyate ||

1.18.48

rasaliṅgaṃ brāhmaṇānāṃ sarvābhīṣṭapradaṃ bhavet |
bāṇaliṅgaṃ kṣatriyāṇāṃ mahārājyapradaṃ śubham ||

1.18.49

svarṇaliṅgaṃ tu vaiśyānāṃ mahādhanapatitvadam |
śilāliṅgaṃ tu śūdrāṇāṃ mahāśuddhikaraṃ śubham ||

1.18.50

sphāṭikaṃ bāṇaliṅgaṃ ca sarveṣāṃ sarvakāmadam |
svīyābhāve'nyadīyaṃ tu pūjāyāṃ na niṣiddhyate ||

1.18.51

strīṇāṃ tu pārthivaṃ liṅgaṃ sabhartṛṇāṃ viśeṣataḥ |
vidhavānāṃ pravṛttānāṃ sphāṭikaṃ parikīrtitam ||

1.18.52

vidhavānāṃ nivṛttānāṃ rasaliṅgaṃ viśiṣyate |
bālye vā yauvane vāpi vārdhake vāpi suvratāḥ ||

1.18.53

śuddhasphaṭikaliṅgaṃ tu strīṇāṃ tatsarvabhogadam |
pravṛttānāṃ pīṭhapūjā sarvābhīṣṭapradā bhuvi ||

1.18.54

pātreṇaiva pravṛttastu sarvapūjāṃ samācaret |
naivedyaṃ cābhiṣekānte śālyannena samācaret ||

1.18.55

pūjānte sthāpayelliṅgaṃ sampuṭeṣu pṛthaggṛhe |
karapūjānivṛttānāṃ svabhojyaṃ tu nivedayet ||

1.18.56

nivṛttānāṃ paraṃ sūkṣmaṃ liṅgameva viśiṣyate |
vibhūtyabhyarcanaṃ kuryādvibhūtiṃ ca nivedayet ||

1.18.57

pūjāṃ kṛtvātha talliṅgaṃ śirasā dhārayetsadā |
vibhūtistrividhā proktā lokavedaśivāgnibhiḥ ||

1.18.58

lokāgnijamatho bhasma dravyaśuddhyarthamāvahet |
mṛddāruloharūpāṇāṃ dhānyānāṃ ca tathaiva ca ||

1.18.59

tilādīnāṃ ca dravyāṇāṃ vastrādīnāṃ tathaiva ca |
tathā paryuṣitānāṃ ca bhasmanā śuddhiriṣyate ||

1.18.60

śvādibhirdūṣitānāṃ ca bhasmanā śuddhiriṣyate |
sajalaṃ nirjalaṃ bhasma yathāyogyaṃ tu yojayet ||

1.18.61

vedāgnijaṃ tathā bhasma tatkarmānteṣu dhārayet |
mantreṇa kriyayā janyaṃ karmāgnau bhasmarūpadhṛk ||

1.18.62

tadbhasmadhāraṇātkarma svātmanyāropitaṃ bhavet |
aghoreṇātmamantreṇa bilvakāṣṭhaṃ pradāhayet ||

1.18.63

śivāgniriti samproktastena dagdhaṃ śivāgnijam |
kapilāgomayaṃ pūrvaṃ kevalaṃ gavyameva vā ||

1.18.64

śamyaśvatthapalāśānvā vaṭāragvadhabilvakān |
śivāgninā dahecchuddhaṃ tadvai bhasma śivāgnijam ||

1.18.65

darbhāgnau vā dahetkāṣṭhaṃ śivamantraṃ samuccaran |
samyaksaṃśodhya vastreṇa navakumbhe nidhāpayet ||

1.18.66

dīptyarthaṃ tattu saṅgrāhyaṃ manyate pūjyate'pi ca |
bhasmaśabdārtha evaṃ hi śivaḥ pūrvaṃ tathākarot ||

1.18.67

yathā svaviṣaye rājā sāraṃ gṛhṇāti yatkaram |
yathā manuṣyāḥsasyādīndagdhvā sāraṃ bhajanti vai ||

1.18.68

yathā hi jāṭharāgniśca bhakṣyādīnvividhānbahūn |
dagdhvā sārataraṃ sārātsvadehaṃ paripuṣyati ||

1.18.69

tathā prapañcakartāpi sa śivaḥ parameśvaraḥ |
svādhiṣṭheyaprapañcasya dagdhvā sāraṃ gṛhītavān ||

1.18.70

dagdhvā prapañcaṃ tadbhasma svātmanyāropayecchivaḥ |
uddhūlanasya vyājena jagatsāraṃ gṛhītavān ||

1.18.71

svaratnaṃ sthāpayāmāsa svakīye hi śarīrake |
keśamākāśasāreṇa vāyusāreṇa vai mukham ||

1.18.72

hṛdayaṃ cāgnisāreṇa tvapāṃ sāreṇa vai kaṭim |
jānu cāvanisāreṇa tadvatsarvaṃ tadaṅgakam ||

1.18.73

brahmaviṣṇvośca rudrāṇāṃ sāraṃ caiva tripuṇḍrakam |
tathā tilakarūpeṇa lalāṭānte maheśvaraḥ ||

1.18.74

bhūvṛddhayā sarvametaddhi manyate svayamityasau |
prapañcasārasarvasvamanenaiva vaśīkṛtam ||

1.18.75

tasmādasya vaśīkartā nānyo'sti sa śivaḥ smṛtaḥ |
yathā sarvamṛgāṇāṃ ca hiṃsako mṛgahiṃsakaḥ ||

1.18.76

asya hiṃsāmṛgo nāsti tasmātsiṃha itīritaḥ |
śaṃ nityaṃ sukhamānandamikāraḥ puruṣaḥ smṛtaḥ ||

1.18.77

vakāraḥ śaktiramṛtaṃ melanaṃ śiva ucyate |
tasmādevaṃ svamātmānaṃ śivaṃ kṛtvārcayecchivam ||

1.18.78

tasmāduddhūlanaṃ pūrvaṃ tripuṇḍraṃ dhārayetparam |
pūjākāle hi sajalaṃ śuddhyarthaṃ nirjalaṃ bhavet ||

1.18.79

divā vā yadi vā rātrau nārī vātha naro'pi vā |
pūjārthaṃ sajalaṃ bhasma tripuṇḍreṇaiva dhārayet ||

1.18.80

tripuṇḍraṃ sajalaṃ bhasma dhṛtvā pūjāṃ karoti yaḥ |
śivapūjāphalaṃ sāṅgaṃ tasyaiva hi suniścitam ||

1.18.81

bhasma vai śivamantreṇa dhṛtvā hyuccāśramī bhavet |
śivāśramīti samproktaḥ śivaikaparamo yataḥ ||

1.18.82

śivavrataikaniṣṭhasya nāśaucaṃ na ca sūtakam |
lalāṭe'gre sitaṃ bhasma tilakaṃ dhārayenmṛdā ||

1.18.83

svahastād guruhastādvā śivabhaktasya lakṣaṇam |
guṇānrundha iti prokto guruśabdasya vigrahaḥ ||

1.18.84

savikārānrājasādīnguṇānrundhe vyapohati |
guṇātītaḥ paraśivo gururūpaṃ samāśritaḥ ||

1.18.85

guṇatrayaṃ vyapohyāgre śivaṃ bodhayatīti saḥ |
viśvastānāṃ tu śiṣyāṇāṃ gururityabhidhīyate ||

1.18.86

tasmād guruśarīraṃ tu guruliṅgaṃ bhaved budhaḥ |
guruliṅgasya pūjā tu guruśuśrūṣaṇaṃ bhavet ||

1.18.87

śrutaṃ karoti śuśrūṣā kāyena manasā girā |
uktaṃ yad guruṇā pūrvaṃ śakyaṃ vā'śakyameva vā ||

1.18.88

karotyeva hi pūtātmā prāṇairapi dhanairapi |
tasmādvai śāsane yogyaḥ śiṣya ityabhidhīyate ||

1.18.89

śarīrādyarthakaṃ sarvaṃ gurordattvā suśiṣyakaḥ |
agrapākaṃ nivedyāgre bhuñjīyād gurvanujñayā ||

1.18.90

śiṣyaḥputra iti proktaḥ sadā śiṣyatvayogataḥ |
jihvāliṅgānmantraśukraṃ karṇayonau niṣicya vai ||

1.18.91

jātaḥ putro mantraputraḥ pitaraṃ pūjayed gurum |
nimajjayati putraṃ vai saṃsāre janakaḥ pitā ||

1.18.92

santārayati saṃsārād gururvai bodhakaḥ pitā |
ubhayorantaraṃ jñātvā pitaraṃ gurumarcayet ||

1.18.93

aṅgaśuśrūṣayā cāpi dhanādyaiḥ svārjitairgurum |
pādādikeśaparyantaṃ liṅgānyaṅgāni yadguroḥ ||

1.18.94

dhanarūpaiḥ pādukādyaiḥ pādasaṅgraṇādibhiḥ |
snānābhiṣekanaivedyairbhojanaiśca prapūjayet ||

1.18.95

gurupūjaiva pūjā syācchivasya paramātmanaḥ |
gurusevā tu yatsarvamātmaśuddhikarī bhavet ||

1.18.96

guroḥ śeṣaḥ śivocchiṣṭaṃ jalamannādinirmitam |
śiṣyāṇāṃ śivabhaktānāṃ grāhyaṃ bhojyaṃ bhaved dvijāḥ ||

1.18.97

gurvanujñāvirahitaṃ coravatsakalaṃ bhavet |
gurorapi viśeṣajñaṃ yatnād gṛhṇīta vai gurum ||

1.18.98

ajñānamocanaṃ sādhyaṃ viśeṣajño hi mocakaḥ |
ādau ca vighnaśamanaṃ kartavyaṃ karmapūrtaye ||

1.18.99

nirvighnena kṛtaṃ sāṅgaṃ karma vai saphalaṃ bhavet |
tasmātsakalakarmādau vighneśaṃ pūjayed budhaḥ ||

1.18.100

sarvabādhānivṛttyarthaṃ sarvāndevān yajed budhaḥ |
jvarādigranthirogāśca bādhā hyādhyātmikī matā ||

1.18.101

piśācajambukādīnāṃ valmīkādyudbhave tathā |
akasmādeva godhādijantūnāṃ patane'pi ca ||

1.18.102

gṛhe kacchapasarpastrīdurjanādarśane'pi ca |
vṛkṣanārīgavādīnāṃ prasūtiviṣaye'pi ca ||

1.18.103

bhāviduḥkhaṃ samāyāti tasmātte bhautikā matāḥ |
amedhyāśanipātaśca mahāmārī tathaiva ca ||

1.18.104

jvaramārī viṣūciśca gomārī ca masūrikā |
janmarkṣagrahasaṅkrāntigrahayogāḥ svarāśike ||

1.18.105

duḥsvapnadarśanādyāśca matā vai hyādhidaivikāḥ |
śavacāṇḍālapatitasparśādantargṛhe gate ||

1.18.106

etādṛśe samutpanne bhāviduḥkhasya sūcake |
śāntiyajñaṃ tu matimānkuryāttaddoṣaśāntaye ||

1.18.107

devālaye'tha goṣṭhe vā caitye vāpi gṛhāṅgaṇe |
pradeśonnatadhiṣṇye vai dvihaste ca svalaṅkṛte ||

1.18.108

bhāramātraṃ vrīhidhānyaṃ prasthāpya parisṛtya ca |
madhye vilikhya kamalaṃ tathā dikṣu vilikhya vai ||

1.18.109

tantunā veṣṭitaṃ kumbhaṃ navagugguladhūpitam |
madhye sthāpya mahākumbhaṃ tathā dikṣvapi vinyaset ||

1.18.110

sanālāmrakakūrcādīnkalaśāṃśca tathāṣṭasu |
pūrayenmantrapūtena pañcadravyayutena hi ||

1.18.111

prakṣipennavaratnāni nīlādīnkramaśastathā |
karmajñaṃ ca sapatnīkamācāryaṃ varayed budhaḥ ||

1.18.112

suvarṇapratimāṃ viṣṇorindrādīnāṃ ca nikṣipet |
saśiraske madhyakumbhe viṣṇumāvāhya pūjayet ||

1.18.113

prāgādiṣu yathāmantramindrādīnkramaśo yajet |
tattannāmnā caturthyā ca namo'ntena yathākramam ||

1.18.114

āvāhanādikaṃ sarvamācāryeṇaiva kārayet |
ācāryaṛtvijaiḥ sārdhaṃ tanmatrānprajapecchatam ||

1.18.115

kumbhasya paścime bhāge japānte homamācaret |
koṭiṃ lakṣaṃ sahasraṃ vā śatamaṣṭottaraṃ budhāḥ ||

1.18.116

ekāhaṃ vā navāhaṃ vā tathā maṇḍalameva vā |
yathāyogyaṃ prakurvīta kāladeśānusārataḥ ||

1.18.117

śamīhomaśca śāntyarthe vṛttyarthe ca palāśakam |
samidannājyakairdravyairnāmnā mantreṇa vā hunet ||

1.18.118

prārambhe yatkṛtaṃ dravyaṃ tatkriyāntaṃ samācaret |
puṇyāhaṃ vācayitvānte dine samprokṣyejjalaiḥ ||

1.18.119

brāhmaṇānbhojayetpaścādyāvadāhutisaṅkhyayā |
ācāryaśca haviṣyāśī ṛtvijaśca bhaved budhāḥ ||

1.18.120

ādityādīngrahāniṣṭvā sarvahomānta eva hi |
ṛtvigbhyo dakṣiṇāṃ dadyānnavaratnaṃ yathākramam ||

1.18.121

daśadānaṃ tataḥ kuryād bhūridānaṃ tataḥ param |
bālānāmupanītānāṃ gṛhiṇāṃ vanināṃ dhanam ||

1.18.122

kanyānāṃ ca sabhartṛṇāṃ vidhavānāṃ tataḥ param |
tantropakaraṇaṃ sarvamācāryāya nivedayet ||

1.18.123

utpātānāṃ ca mārīṇāṃ duḥkhasvāmī yamaḥ smṛtaḥ |
tasmādyamasya prītyarthaṃ kāladānaṃ pradāpayet ||

1.18.124

śataniṣkeṇa vā kuryāddaśaniṣkeṇa vā punaḥ |
pāśāṅkuśadharaṃ kālaṃ kuryātpuruṣarūpiṇam ||

1.18.125

tatsvarṇapratimādānaṃ kuryāddakṣiṇayā saha |
tiladānaṃ tataḥ kuryātpūrṇāyuṣyaprasiddhaye ||

1.18.126

ājyāvekṣaṇadānaṃ ca kuryādvyādhinivṛttaye |
sahasraṃ bhojayedviprāndaridraḥ śatameva vā ||

1.18.127

vittābhāve daridrastu yathāśakti samācaret |
bhairavasya mahāpūjāṃ kuryādbhūtādiśāntaye ||

1.18.128

mahābhiṣekaṃ naivedyaṃ śivasyānte tu kārayet |
brāhmaṇānbhojayetpaścādbhūribhojanarūpataḥ ||

1.18.129

evaṃ kṛtena yajñena doṣaśāntimavāpnuyāt |
śāntiyajñamimaṃ kuryādvarṣe varṣe tu phālgune ||

1.18.130

durdarśanādau sadyo vai māsamātre samācaret |
mahāpāpādisamprāptau kuryādbhairavapūjanam ||

1.18.131

mahāvyādhisamutpattau saṅkalpaṃ punarācaret |
sarvābhāve daridrastu dīpadānamathācaret ||

1.18.132

tadapyaśaktaḥ snātvā vai yatkiñcid dānamācaret |
divākaraṃ namaskuryānmantreṇāṣṭottaraṃ śatam ||

1.18.133

sahasramayutaṃ lakṣaṃ koṭiṃ vā kārayed budhaḥ |
namaskārātmayajñena tuṣṭāḥ syuḥ sarvadevatāḥ ||

1.18.134

tvatsvarūpe'rpitā buddhirna te'śūnye ca rocate |
yā cāstyasmadahanteti tvayi dṛṣṭe vivarjitā ||

1.18.135

namro'haṃ hi svadehena bho mahāṃstvamasi prabho |
na śūnyo matsvarūpo vai tava dāso'smi sāmpratam ||

1.18.136

yathāyogyaṃ svātmayajñaṃ namaskāraṃ prakalpayet |
athātra śivanaivedyaṃ dattvā tāmbūlamāharet ||

1.18.137

śivapradakṣiṇaṃ kuryātsvayamaṣṭottaraṃ śatam |
sahasramayutaṃ lakṣaṃ koṭimanyena kārayet ||

1.18.138

śivapradakṣiṇātsarvaṃ pātakaṃ naśyati kṣaṇāt |
duḥkhasya mūlaṃ vyādhirhi vyādhermūlaṃ hi pātakam ||

1.18.139

dharmeṇaiva hi pāpānāmapanodanamīritam |
śivoddeśakṛto dharmaḥ kṣamaḥ pāpavinodane ||

1.18.140

adhyakṣaṃ śivadharmeṣu pradakṣiṇamitīritam |
kriyayā japarūpaṃ hi praṇavaṃ tu pradakṣiṇam ||

1.18.141

jananaṃ maraṇaṃ dvandvaṃ māyācakramitīritam |
śivasya māyācakraṃ hi balipīṭhaṃ taducyate ||

1.18.142

balipīṭhaṃ samārabhya prādakṣiṇyakrameṇa vai |
pade padāntaraṃ gatvā balipīṭhaṃ samāviśet ||

1.18.143

namaskāraṃ tataḥ kuryātpradakṣiṇamitīritam |
nirgamājjananaṃ prāptaṃ namastvātmasamarpaṇam ||

1.18.144

jananaṃ maraṇaṃ dvandvaṃ śivamāyāsamarpitam |
śivamāyārpitadvandvo na punastvātmabhāgbhavet ||

1.18.145

yāvaddehaṃ kriyādhīnaḥ sa jīvo baddha ucyate |
dehatrayavaśīkāre mokṣa ityucyate budhaiḥ ||

1.18.146

māyācakrapraṇetā hi śivaḥ paramakāraṇam |
śivamāyārpitadvandvaṃ śivastu parimārjati ||

1.18.147

śivena kalpitaṃ dvandvaṃ tasminneva samarpayet |
śivasyātipriyaṃ vidyātpradakṣiṇanamo budhāḥ ||

1.18.148

pradakṣiṇanamaskārāḥ śivasya paramātmanaḥ |
ṣoḍaśairupacāraiśca kṛtā pūjā phalapradā ||

1.18.149

pradakṣiṇā'vināśyaṃ hi pātakaṃ nāsti bhūtale |
tasmātpradakṣiṇenaiva sarvapāpaṃ vināśayet ||

1.18.150

śivapūjāparo maunī satyādiguṇasaṃyutaḥ |
kriyātapojapajñānadhyāneṣvekaikamācaret ||

1.18.151

aiśvaryaṃ divyadehaśca jñānamajñānasaṅkṣayaḥ |
śivasānnidhyamityetatkriyādīnāṃ phalaṃ bhavet ||

1.18.152

karaṇena phalaṃ yāti tamasaḥ parihāpanāt |
janmanaḥ parimārjitvājjñabuddhyā janitāniva ||

1.18.153

yathādeśaṃ yathākālaṃ yathādehaṃ yathādhanam |
yathāyogyaṃ prakurvīta kriyādīn śivabhaktimān ||

1.18.154

nyāyārjitasuvittena vasetprājñaḥ śivasthale |
jīvahiṃsādirahitamatikleśavivarjitam ||

1.18.155

pañcākṣareṇa japtaṃ ca toyamannaṃ viduḥ sukham |
athavāhurdaridrasya bhikṣānnaṃ jñānadaṃ bhavet ||

1.18.156

śivabhaktasya bhikṣānnaṃ śivabhaktivivardhanam |
śambhusatramiti prāhurbhikṣānnaṃ śivayoginaḥ ||

1.18.157

yena kenāpyupāyena yatra kutrāpi bhūtale |
śuddhānnabhuksadā maunī rahasyaṃ na prakāśayet ||

1.18.158

prakāśayettu bhaktānāṃ śivamāhātmyameva hi |
rahasyaṃ śivamantrasya śivo jānāti nāparaḥ ||

1.18.159

śivabhakto vasennityaṃ śivaliṅgaṃ samāśritaḥ |
sthāṇuliṅgāśrayeṇaiva sthāṇurbhavati bhūsurāḥ ||

1.18.160

pūjayā caraliṅgasya kramānmukto bhaved dhruvam |
sarvamuktaṃ samāsena sādhyasādhanamuttamam ||

1.18.161

vyāsena yatpurā proktaṃ yacchrutaṃ hi mayā purā |
bhadramastu hi vo'smākaṃ śivabhaktirdṛḍhāstu sā ||

1.18.162

ya imaṃ paṭhate'dhyāyaṃ yaḥ śṛṇoti naraḥ sadā |
śivajñānaṃ sa labhate śivasya kṛpayā budhāḥ ||

1.18.162.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanakhaṇḍe śivaliṅgamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ ||

1.18.162.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

1.18.162.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

1.18.162.p4

vidyeśvarasaṃhitā

Other recensions (2)

Linked texts (5)