Shivapurana 1.2: dvitīyo'dhyāyaḥ | munipraśnānāmuttarāṇi
Śivapurāṇa (complete text) 1.2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.2.67 — 4 parts
dvitīyo'dhyāyaḥ | munipraśnānāmuttarāṇi
1.2.1
sūta uvāca |
sādhu pṛṣṭaṃ sādhavo vastrailokyahitakārakam |
guruṃ smṛtvā bhavatsnehādvakṣye tacchṛṇutādarāt ||
1.2.2
vedāntasārasarvasvaṃ purāṇaṃ caivamuttamam |
sarvāghaughoddhārakaraṃ paratra paramārthadam ||
1.2.3
kalikalmaṣavidhvaṃsi yasmiñchivayaśaḥ param |
vijṛmbhate sadā viprāścaturvargaphalapradam ||
1.2.4
tasyādhyayanamātreṇa purāṇasya dvijottamāḥ |
sarvottamasya śaivasya te yāsyanti susadgatim ||
1.2.5
tāvadvijṛmbhate pāpaṃ brahmahatyāpurassaram |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho ||
1.2.6
tāvatkalimahotpātāḥ sañcariṣyanti nirbhayāḥ |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho ||
1.2.7
tāvatsarvāṇi śāstrāṇi vivadante parasparam |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho ||
1.2.8
tāvatsvarūpaṃ durbodhaṃ śivasya mahatāmapi |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho ||
1.2.9
tāvadyamabhaṭāḥ krūrāḥ sañcariṣyanti nirbhayāḥ |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho ||
1.2.10
tāvatsarvapurāṇāni pragarjanti mahītale |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho ||
1.2.11
tāvatsarvāṇi tīrthāni vivadante mahītale |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho ||
1.2.12
tāvatsarve mudā mantrā vivadante mahītale |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale ||
1.2.13
tāvatsarvāṇi kṣetrāṇi vivadante mahītale |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale ||
1.2.14
tāvatsarvāṇi pīṭhāni vivadante mahītale |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale ||
1.2.15
tāvatsarvāṇi dānāni vivadante mahītale |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale ||
1.2.16
tāvatsarve ca te devā vivadante mahītale |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale ||
1.2.17
tāvatsarve ca siddhāntā vivadante mahītale |
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale ||
1.2.18
asya śaivapurāṇasya kīrtanaśravaṇād dvijāḥ |
phalaṃ vaktuṃ na śaknomi kārtsnyena munisattamāḥ ||
1.2.19
tathāpi tasya māhātmyaṃ vakṣye kiñcittu vo'naghāḥ |
cittamādhāya śṛṇuta vyāsenoktaṃ purā mama ||
1.2.20
etacchivapurāṇaṃ hi ślokaṃ ślokārdhameva ca |
yaḥ paṭhedbhaktisaṃyuktaḥ sa pāpānmucyate kṣaṇāt ||
1.2.21
etacchivapurāṇaṃ hi yaḥ pratyahamatandritaḥ |
yathāśakti paṭhed bhaktyā sa jīvanmukta ucyate ||
1.2.22
etacchivapurāṇaṃ hi yo bhaktyārcayate sadā |
dine dine'śvamedhasya phalaṃ prāpnotyasaṃśayam ||
1.2.23
etacchivapurāṇaṃ yaḥ sādhāraṇapadecchayā |
anyataḥ śṛṇuyāt so'pi matto mucyeta pātakāt ||
1.2.24
etacchivapurāṇaṃ yo namaskuryādadūrataḥ |
sarvadevārcanaphalaṃ sa prāpnoti na saṃśayaḥ ||
1.2.25
etacchivapurāṇaṃ vai likhitvā pustakaṃ svayam |
yo dadyācchivabhaktebhyastasya puṇyaphalaṃ śṛṇu ||
1.2.26
adhīteṣu ca śāstreṣu vedeṣu vyākṛteṣu ca |
yatphalaṃ durlabhaṃ loke tatphalaṃ tasya sambhavet ||
1.2.27
etacchivapurāṇaṃ hi caturdaśyāmupoṣitaḥ |
śivabhaktasabhāyāṃ yo vyākaroti sa uttamaḥ ||
1.2.28
pratyakṣaraṃ tu gāyatrīpuraścaryāphalaṃ labhet |
iha bhuktvākhilān kāmānante nirvāṇatāṃ vrajet ||
1.2.29
upoṣitaścaturdaśyāṃ rātrau jāgaraṇānvitaḥ |
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi tasya puṇyaṃ vadāmyaham ||
1.2.30
kurukṣetrādinikhilapuṇyatīrtheṣvanekaśaḥ |
ātmatulyadhanaṃ sūryagrahaṇe sarvatomukhe ||
1.2.31
viprebhyo vyāsamukhyebhyo dattvā yatphalamaśnute |
tatphalaṃ sambhavettasya satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ||
1.2.32
etacchivapurāṇaṃ hi gāyate yo'pyaharniśam |
ājñāṃ tasya pratīkṣeran devā indrapurogamāḥ ||
1.2.33
etacchivapurāṇaṃ yaḥ paṭhañchṛṇvan hi nityaśaḥ |
yadyat karoti satkarma tatkoṭiguṇitaṃ bhavet ||
1.2.34
samāhitaḥ paṭhedyastu tatra śrīrudrasaṃhitām |
sa brahmaghno'pi pūtātmā tribhireva dinairbhavet ||
1.2.35
tāṃ rudrasaṃhitāṃ yastu bhairavapratimāntike |
triḥ paṭhetpratyahaṃ maunī sa kāmānakhilām̐llabhet ||
1.2.36
tāṃ rudrasaṃhitāṃ yastu sampaṭhed vaṭabilvayoḥ |
pradakṣiṇāṃ prakurvāṇo brahmahatyā nivartate ||
1.2.37
kailāsasaṃhitā tatra tato'pi paramā smṛtā |
brahmasvarūpiṇī sākṣāt praṇavārthaprakāśikā ||
1.2.38
kailāsasaṃhitāyāstu māhātmyaṃ vetti śaṅkaraḥ |
kṛtsnaṃ tadardhaṃ vyāsaśca tadardhaṃ vedmyahaṃ dvijāḥ ||
1.2.39
tatra kiñcitpravakṣyāmi kṛtsnaṃ vaktuṃ na śakyate |
yajjñātvā tatkṣaṇāllokaścittaśuddhimavāpnuyāt ||
1.2.40
na nāśayati yatpāpaṃ sā raudrī saṃhitā dvijāḥ |
tanna paśyāmyahaṃ loke mārgamāṇo'pi sarvadā ||
1.2.41
śivenopaniṣatsindhumanthanotpāditāṃ mudā |
kumārāyārpitāṃ tāṃ vai sudhāṃ pītvāmaro bhavet ||
1.2.42
brahmahatyādipāpānāṃ niṣkṛtiṃ kartumudyataḥ |
māsamātraṃ saṃhitāṃ tāṃ paṭhitvā mucyate tataḥ ||
1.2.43
duṣpratigrahadurbhojyadurālāpādisambhavam |
pāpaṃ sakṛt kīrtanena saṃhitā sā vināśayet ||
1.2.44
śivālaye bilvavane saṃhitāṃ tāṃ paṭhet tu yaḥ |
sa yatphalamavāpnoti tadvāco'pi na gocare ||
1.2.45
saṃhitāṃ tāṃ paṭhan bhaktyā yaḥ śrāddhe bhojayed dvijān |
tasya ye pitaraḥ sarve yānti śambhoḥ paraṃ padam ||
1.2.46
caturdaśyāṃ nirāhāro yaḥ paṭhet saṃhitāṃ ca tām |
bilvamūle śivaḥ sākṣātsa devaiśca prapūjyate ||
1.2.47
apyanyāḥ saṃhitāstatra sarvakāmaphalapradāḥ |
ubhe viśiṣṭe vijñeye līlāvijñānapūrite ||
1.2.48
tadidaṃ śaivamākhyātaṃ purāṇaṃ vedasammitam |
nirmitaṃ tacchivenaiva prathamaṃ brahmasammitam ||
1.2.49
vidyeśaṃ ca tathā raudraṃ vaināyakamathaumikam |
mātraṃ rudraikādaśakaṃ kailāsaṃ śatarudrakam ||
1.2.50
koṭirudrasahasrādyaṃ koṭirudraṃ tathaiva ca |
vāyavīyaṃ dharmasaṃjñaṃ purāṇamiti bhedataḥ ||
1.2.51
saṃhitā dvādaśamitā mahāpuṇyatarā matāḥ |
tāsāṃ saṅkhyāṃ bruve viprāḥ śṛṇutādarato'khilam ||
1.2.52
vidyeśaṃ daśasāhasraṃ rudraṃ vaināyakaṃ tathā |
aumaṃ mātṛpurāṇākhyaṃ pratyekāṣṭasahasrakam ||
1.2.53
trayodaśasahasraṃ hi rudraikādaśakaṃ dvijāḥ |
ṣaṭsahasraṃ ca kailāsaṃ śatarudraṃ tadardhakam ||
1.2.54
koṭirudraṃ triguṇitamekādaśasahasrakam |
sahasrakoṭirudrākhyamuditaṃ granthasaṅkhyayā ||
1.2.55
vāyavīyaṃ khābdhiśataṃ dharmaṃ ravisahasrakam |
tadevaṃ lakṣasaṅkhyākaṃ śaivaṃ saṅkhyāvibhedataḥ ||
1.2.56
vyāsena tattu saṅkṣiptaṃ caturviṃśatsahasrakam |
śaivaṃ tatra caturthaṃ vai purāṇaṃ saptasaṃhitam ||
1.2.57
śivena kalpitaṃ pūrvaṃ purāṇaṃ granthasaṅkhyayā |
śatakoṭipramāṇaṃ hi purā sṛṣṭau suvistṛtam ||
1.2.58
vyaste'ṣṭādaśadhā caiva purāṇe dvāparādiṣu |
caturlakṣeṇa saṅkṣipte kṛte dvaipāyanādibhiḥ ||
1.2.59
proktaṃ śivapurāṇaṃ hi caturviṃśatsahasrakam |
ślokānāṃ saṅkhyayā saptasaṃhitaṃ brahmasammitam ||
1.2.60
vidyeśvarākhyā tatrādyā raudrī jñeyā dvitīyikā |
tṛtīyā śatarudrākhyā koṭirudrā caturthikā ||
1.2.61
pañcamī caivamaumyākhyā ṣaṣṭhī kailāsasaṃjñikā |
saptamī vāyavīyākhyā saptaivaṃ saṃhitā matāḥ ||
1.2.62
sasaptasaṃhitaṃ divyaṃ purāṇaṃ śivasaṃjñakam |
varīvarti brahmatulyaṃ sarvoparigatipradam ||
1.2.63
etacchivapurāṇaṃ hi saptasaṃhitamādarāt |
paripūrṇaṃ paṭhedyastu sa jīvanmukta ucyate ||
1.2.64
śrutismṛtipurāṇetihāsāgamaśatāni ca |
etacchivapurāṇasya nārhantyalpāṃ kalāmapi ||
1.2.65
śaivaṃ purāṇamamalaṃ śivakīrtitaṃ tad vyāsena śaivapravaṇena ca saṅgṛhītam |
saṅkṣepataḥ sakalajīvaguṇopakāraṃ tāpatrayaghnamatulaṃ śivadaṃ satāṃ hi ||
1.2.66
vikaitavo dharma iha pragīto vedāntavijñānamayaḥ pradhānaḥ |
amatsarāntarbudhavedyavastu satklṛptamantraughatrivargayuktam ||
1.2.67
śaivaṃ purāṇatilakaṃ khalu satpurāṇaṃ vedāntavedavilasatparavastugītam |
yo vai paṭhecca śṛṇuyāt paramādareṇa śambhupriyaḥ sa hi labhet paramāṃ gatiṃ vai ||
1.2.67.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāṃ munipraśnottaravarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||
1.2.67.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
1.2.67.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
1.2.67.p4
vidyeśvarasaṃhitā
Other recensions (2)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit