Shivapurana 1.20: viṃśo'dhyāyaḥ | vaidikaḥ pārthivapūjanaprakāraḥ
Śivapurāṇa (complete text) 1.20
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.20.66 — 4 parts
viṃśo'dhyāyaḥ | vaidikaḥ pārthivapūjanaprakāraḥ
1.20.1
sūta uvāca -
atha vaidikabhaktānāṃ pārthivārcā nigadyate |
vaidikenaiva mārgeṇa bhuktimuktipradāyinī ||
1.20.2
sūtroktavidhinā snātvā sandhyāṃ kṛtvā yathāvidhi |
brahmayajñaṃ vidhāyādau tatastarpaṇamācaret ||
1.20.3
naityikaṃ sakalaṃ kāmaṃ vidhāyānantaraṃ pumān |
śivasmaraṇapūrvaṃ hi bhasmarudrākṣadhārakaḥ ||
1.20.4
vedoktavidhinā samyak sampūrṇaphalasiddhaye |
pūjayetparayā bhaktyā pārthivaṃ liṅgamuttamam ||
1.20.5
nadītīre taḍāge ca parvate kānane'pi ca |
śivālaye śucau deśe pārthivārcā vidhīyate ||
1.20.6
śuddhapradeśasambhūtāṃ mṛdamāhṛtya yatnataḥ |
śivaliṅgaṃ prakalpeta sāvadhānatayā dvijāḥ ||
1.20.7
vipre gaurā smṛtā śoṇā bāhuje pītavarṇakā |
vaiśye kṛṣṇā pādajāte hyathavā yatra yā bhavet ||
1.20.8
saṅgṛhya mṛttikāṃ liṅganirmāṇārthaṃ prayatnataḥ |
atīva śubhadeśe ca sthāpayettāṃ mṛdaṃ śubhām ||
1.20.9
saṃśodhya ca jalenāpi piṇḍīkṛtya śanaiḥ śanaiḥ |
vidhīyeta śubhaṃ liṅgaṃ pārthivaṃ vedamārgataḥ ||
1.20.10
tataḥ sampūjayedbhaktyā bhuktimuktiphalāptaye |
tatprakāramahaṃ vacmi śṛṇudhvaṃ savidhānataḥ ||
1.20.11
namaḥ śivāya mantreṇārcanadravyaṃ ca prokṣayet |
bhūrasīti ca mantreṇa kṣetrasiddhiṃ prakārayet ||
1.20.12
āpo'smāniti mantreṇa jalasaṃskāramācaret |
namaste rudramantreṇa sphāṭikābandhamucyate ||
1.20.13
śambhavāyeti mantreṇa kṣetraśuddhiṃ prakārayet |
kuryātpañcāmṛtasyāpi namaḥpūrveṇa prokṣaṇam ||
1.20.14
nīlagrīvāya mantreṇa namaḥpūrveṇa bhaktimān |
carecchaṅkaraliṅgasya pratiṣṭhāpanamuttamam ||
1.20.15
bhaktitastata etatte rudrāveti ca mantrataḥ |
āsanaṃ ramaṇīyaṃ vai dadyādvaidikamārgakṛt ||
1.20.16
māno mahāntamiti ca mantreṇāvāhanaṃ caret |
yā te rudreṇa mantreṇa sañcaredupaveśanam ||
1.20.17
mantreṇa yāmiṣumiti nyāsaṃ kuryācchivasya ca |
adhyavocaditi premṇādhivāsaṃ manunācaret ||
1.20.18
manunāsau jīva iti devatānyāsamācaret |
asau yo'vasarpatīti cācaredupasarpaṇam ||
1.20.19
namo'stu nīlagrīvāyeti pādyaṃ manunāharet |
arghyaṃ ca rudragāyatryācamanaṃ tryambakeṇa ca ||
1.20.20
payaḥ pṛthivyāṃ mantreṇa payasā snānamācaret |
dadhikrāvṇeti mantreṇa dadhisnānaṃ ca kārayet ||
1.20.21
ghṛtasnānaṃ khalu ghṛtaṃ ghṛtayāveti mantrataḥ |
madhuvvātā madhunaktaṃ madhumānna iti tryṛcā ||
1.20.22
madhukhaṇḍasnapanaṃ proktamiti pañcāmṛtaṃ smṛtam |
athavā pādyamantreṇa snānaṃ pañcāmṛtena ca ||
1.20.23
mānastoke iti premṇā mantreṇa kaṭibandhanam |
namo dhṛṣṇave iti vā uttarīyaṃ ca dhārayet ||
1.20.24
yā te hetiriti premṇā ṛkcatuṣkeṇa vaidikaḥ |
śivāya vidhinā bhaktaścaredvastrasamarpaṇam ||
1.20.25
namaḥ śvabhya iti premṇā gandhaṃ dadyādṛcā sudhīḥ |
namastakṣabhya iti cākṣatānmantreṇa cārpayet ||
1.20.26
namaḥ pāryāya iti vā puṣpaṃ mantreṇa cārpayet |
namaḥ parṇṇāya iti vā bilvapatrasamarpaṇam ||
1.20.27
namaḥ kapardine ceti dhūpaṃ dadyādyathāvidhi |
dīpaṃ dadyādyathoktaṃ tu nama āśava ityṛcā ||
1.20.28
namo jyeṣṭhāya mantreṇa dadyānnaivedyamuttamam |
manunā tryambakamiti punarācamanaṃ smṛtam ||
1.20.29
imā rudrāyeti ṛcā kuryātphalasamarpaṇam |
namo vrajyāyeti ṛcā sakalaṃ śambhave'rpayet ||
1.20.30
māno mahāntamiti ca mānastoke iti tataḥ |
mantradvayenaikādaśākṣatai rudrānprapūjayet ||
1.20.31
hiraṇyagarbha iti tryṛcā dakṣiṇāṃ hi samarpayet |
devasyatveti mantreṇa hyabhiṣekaṃ caredbudhaḥ ||
1.20.32
dīpamantreṇa vā śambhornīrājanavidhiṃ caret |
puṣpāñjaliṃ caredbhaktyā imā rudrāya ca tryṛcā ||
1.20.33
māno mahāntamiti ca caretprājñaḥ pradakṣiṇām |
mānastoketi mantreṇa sāṣṭāṅgaṃ praṇametsudhīḥ ||
1.20.34
eṣa te iti mantreṇa śivamudrāṃ pradarśayet |
yato yata ityabhayāṃ jñānākhyāṃ tryambakeṇa ca ||
1.20.35
namaḥ seneti mantreṇa mahāmudrāṃ pradarśayet |
darśayeddhenumudrāṃ ca namo gobhya ṛcānayā ||
1.20.36
pañca mudrāḥ pradarśyātha śivamantrajapaṃ caret |
śatarudriyamantreṇa japed vedavicakṣaṇaḥ ||
1.20.37
tataḥ pañcāṅgapāṭhaṃ ca kuyād vedavicakṣaṇaḥ |
devāgātviti mantreṇa kuryācchambhorvisarjanam ||
1.20.38
ityuktaḥ śivapūjāyā vyāsato vaidiko vidhiḥ |
samāsataśca śṛṇuta vaidikaṃ vidhimuttamam ||
1.20.39
ṛcā sadyojātamiti mṛdāharaṇamācaret |
vāmadevāya iti ca jalaprakṣepamācaret ||
1.20.40
aghoreṇa ca mantreṇa liṅganirmāṇamācaret |
tatpuruṣāya mantreṇāhvānaṃ kuryādyathāvidhi ||
1.20.41
saṃyojayedvedikāyāmīśānamanunā haram |
anyatsarvaṃ vidhānaṃ ca kuryātsaṅkṣepataḥ sudhīḥ ||
1.20.42
pañcākṣareṇa mantreṇa gurudattena vā tathā |
kuryātpūjāṃ ṣoḍaśopacāreṇa vidhivatsudhīḥ ||
1.20.43
bhavāya bhavanāśāya mahādevāya dhīmahi |
ugrāya ugranāśāya śarvāya śaśimauline ||
1.20.44
anena manunā vāpi pūjayecchaṅkaraṃ sudhīḥ |
subhaktyā ca bhramaṃ tyaktvā bhaktyaiva phaladaḥ śivaḥ ||
1.20.45
ityapi proktamādṛtya vaidikaṃ kramapūjanam |
procyate'nyavidhiḥ samyaksādhāraṇatayā dvijāḥ ||
1.20.46
pūjā pārthivaliṅgasya samproktā śivanāmabhiḥ |
tāṃ śṛṇudhvaṃ muniśreṣṭhāḥ sarvakāmapradāyinīm ||
1.20.47
haro maheśvaraḥ śambhuḥ śūlapāṇiḥ pinākadhṛk |
śivaḥ paśupatiścaiva mahādeva iti kramāt ||
1.20.48
mṛdāharaṇasaṅghaṭṭapratiṣṭhāhvānameva ca |
snapanaṃ pūjanaṃ caiva kṣamasveti visarjanam ||
1.20.49
ūm̐kārādicaturthyantairnamo'ntairnāmabhiḥ kramāt |
kartavyāśca kriyāḥ sarvā bhaktyā paramayā mudā ||
1.20.50
kṛtvā nyāsavidhiṃ samyak ṣaḍaṅgaṃ karayostathā |
ṣaḍakṣareṇa mantreṇa tato dhyānaṃ samācaret ||
1.20.51
kailāsapīṭhāsanamadhyasaṃsthaṃ bhaktaiḥ sanandādibhirarcyamānam |
bhaktārtidāvānalamaprameyaṃ dhyāyedumāliṅgitaviśvabhūṣaṇam ||
1.20.52
dhyāyennityaṃ maheśaṃ rajatagirinibhaṃ cārucandrāvataṃsaṃ ratnākalpojjvalāṅgaṃ paraśumṛgavarābhītihastaṃ prasannam |
padmāsīnaṃ samantātstutamamaragaṇairvyāghrakṛttiṃ vasānam viśvādyaṃ viśvabījaṃ nikhilabhayaharaṃ pañcavaktraṃ trinetram ||
1.20.53
iti dhyātvā ca sampūjya pārthivaṃ liṅgamuttamam |
japetpañcākṣaraṃ mantraṃ gurudattaṃ yathāvidhi ||
1.20.54
stutibhiścaiva deveśaṃ stuvīta praṇamansudhīḥ |
nānābhidhābhirviprendrāḥ paṭhed vai śatarudriyam ||
1.20.55
tataḥ sākṣatapuṣpāṇi gṛhītvāñjalinā mudā |
prārthayecchaṅkaraṃ bhaktyā mantrairebhiḥ subhaktitaḥ ||
1.20.56
tāvakastvadguṇaprāṇastvaccitto'haṃ sadā mṛḍa |
kṛpānidhe iti jñātvā bhūtanātha prasīda me ||
1.20.57
ajñānādyadi vā jñānājjapapūjādikaṃ mayā |
kṛtaṃ tadastu saphalaṃ kṛpayā tava śaṅkara ||
1.20.58
ahaṃ pāpī mahānadya pāvanaśca bhavānmahān |
iti vijñāya gaurīśa yadicchasi tathā kuru ||
1.20.59
vedaiḥ purāṇaiḥ siddhāntairṛṣibhirvividhairapi |
na jñāto'si mahādeva kuto'haṃ tvāṃ sadāśiva ||
1.20.60
yathā tathā tvadīyo'smi sarvabhāvairmaheśvara |
rakṣaṇīyastvayāhaṃ vai prasīda parameśvara ||
1.20.61
ityevaṃ cākṣatānpuṣpāṇyāropya ca śivopari |
praṇamedbhaktitaḥ śambhuṃ sāṣṭāṅgaṃ vidhivanmune ||
1.20.62
tataḥ pradakṣiṇāṃ kuryādyathoktavidhinā sudhīḥ |
punaḥ stuvīta deveśaṃ stutibhiḥ śraddhayānvitaḥ ||
1.20.63
tato galaravaṃ kṛtvā praṇamecchucinamradhīḥ |
kuryādvijñaptimādṛtya visarjanamathācaret ||
1.20.64
ityuktā muniśārdūlāḥ pārthivārcā vidhānataḥ |
bhuktidā muktidā caiva śivabhaktivivardhinī ||
1.20.65
ityadhyāyaṃ sucittena yaḥ paṭhecchṛṇuyādapi |
sarvapāpaviśuddhātmā sarvānkāmānavāpnuyāt ||
1.20.66
āyurārogyadaṃ caiva yaśasyaṃ svargyameva ca |
putrapautrādisukhadamākhyānamidamuttamam ||
1.20.66.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanakhaṇḍe pārthivaśivaliṅgapūjāvidhivarṇanaṃ @nāma viṃśo'dhyāyaḥ ||
1.20.66.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
1.20.66.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
1.20.66.p4
vidyeśvarasaṃhitā
Other recensions (2)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (5)
- Śrītattvanidhi — Sanskrit
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kāraṇāgama (another edition) — Sanskrit
- Tattvanidhi — Kṛṣṇadevarāya, Sanskrit
- Vratodyāpanakaumudī (Śaṅkara) — Śaṅkara 1728, Sanskrit