Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 1.3: tṛtīyo'dhyāyaḥ | sādhyasādhanavicāraḥ

Śivapurāṇa (complete text) 1.3

Language
Sanskrit

Contents

tṛtīyo'dhyāyaḥ | sādhyasādhanavicāraḥ

1.3.1

vyāsa uvāca |
ityākarṇya vacaḥ sautaṃ procuste paramarṣayaḥ |
vedāntasārasarvasvaṃ purāṇaṃ śrāvayādbhutam ||

1.3.2

iti śrutvā munīnāṃ sa vacanaṃ supraharṣitaḥ |
saṃsmarañchaṅkaraṃ sūtaḥ provāca munisattamān ||

1.3.3

sūta uvāca |
śṛṇvantu ṛṣayaḥ sarve smṛtvā śivamanāmayam |
purāṇapravaṇaṃ śaivaṃ purāṇaṃ vedasārajam ||

1.3.4

yatra gītaṃ trikaṃ prītyā bhaktijñānavirāgakam ||

1.3.5

vedāntavedyaṃ sadvastu viśeṣeṇa pravarṇitam ||

1.3.6

śṛṇvantu ṛṣayaḥ sarve purāṇaṃ vedasārajam |
purā kālena mahatā kalpe'tīte punaḥ punaḥ ||

1.3.7

asminnupasthite kalpe pravṛtte sṛṣṭikarmaṇi |
munīnāṃ ṣaṭkulīnānāṃ bruvatāmitaretaram ||

1.3.8

idaṃ paramidaṃ neti vivādaḥ sumahānabhūt |
te'bhijagmurvidhātāraṃ brahmāṇaṃ praṣṭumavyayam ||

1.3.9

vāgbhirvinayagarbhābhiḥ sarve prāñjalayo'bruvan |
tvaṃ hi sarvajagaddhātā sarvakāraṇakāraṇam ||

1.3.10

kaḥ pumān sarvatattvebhyaḥ purāṇaḥ parataḥ paraḥ |
brahmovāca |
yato vāco nivartante aprāpya manasā saha ||

1.3.11

yasmāt sarvamidaṃ brahmaviṣṇurudrendrapūrvakam |
saha bhūtendriyaiḥ sarvaiḥ prathamaṃ samprasūyate ||

1.3.12

eṣa devo mahādevaḥ sarvajño jagadīśvaraḥ |
ayaṃ tu parayā bhaktyā dṛśyate nānyathā kvacit ||

1.3.13

rudro harirharaścaiva tathānye ca sureśvarāḥ |
bhaktyā paramayā tasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ ||

1.3.14

bahunātra kimuktena śive bhaktyā vimucyate |
prasādāddevatābhaktiḥ prasādo bhaktisambhavaḥ |
yathehāṅkurato bījaṃ bījato vā yathāṅkuraḥ ||

1.3.15

tasmādīśaprasādārthaṃ yūyaṃ gatvā bhuvaṃ dvijāḥ |
dīrghasatraṃ samākṛdhvaṃ yūyaṃ varṣasahasrakam ||

1.3.16

amuṣyaivādhvareśasya śivasyaiva prasādataḥ |
vedoktavidyāsāraṃ tu jñāyate sādhyasādhanam ||

1.3.17

munayaḥ ūcuḥ |
atha kiṃ paramaṃ sādhyaṃ kiṃ vā tatsādhanaṃ param |
sādhakaḥ kīdṛśastatra tadidaṃ brūhi tattvataḥ ||

1.3.18

brahmovāca |
sādhyaṃ śivapadaprāptiḥ sādhanaṃ tasya sevanam |
sādhakastatprasādādyo nityādiphalanispṛhaḥ ||

1.3.19

karma kṛtvā tu vedoktaṃ tadarpitamahāphalam |
parameśapadaprāptiḥ sālokyādikramāttataḥ ||

1.3.20

tattadbhaktyanusāreṇa sarveṣāṃ paramaṃ phalam |
tatsādhanaṃ bahuvidhaṃ sākṣādīśena bodhitam ||

1.3.21

saṅkṣipya tatra vaḥ sāraṃ sādhanaṃ prabravīmyaham |
śrotreṇa śravaṇaṃ tasya vacasā kīrtanaṃ tathā ||

1.3.22

manasā mananaṃ tasya mahāsādhanamucyate |
śrotavyaḥ kīrtitavyaśca mantavyaśca maheśvaraḥ ||

1.3.23

iti śrutiḥ pramāṇaṃ naḥ sādhanenāmunā param |
sādhyaṃ vrajata sarvārthasādhanaikaparāyaṇāḥ ||

1.3.24

pratyakṣaṃ cakṣuṣā dṛṣṭvā tatra lokaḥ pravartate |
apratyakṣaṃ hi sarvatra jñātvā śrotreṇa ceṣṭate ||

1.3.25

tasmācchravaṇamevādau śrutvā gurumukhād budhaḥ |
tataḥ saṃsādhayedanyat kīrtanaṃ mananaṃ sudhīḥ ||

1.3.26

kramānmananaparyante sādhane'smin susādhite |
śivayogo bhavettena sālokyādikramācchanaiḥ ||

1.3.27

sarvāṅgavyādhayaḥ paścāt sarvānandaśca līyate |
abhyāsāt kleśametad vai paścādādyantamaṅgalam ||

1.3.27.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanavicāraṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

1.3.27.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

1.3.27.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

1.3.27.p4

vidyeśvarasaṃhitā

Other recensions (2)