Shivapurana 1.3: tṛtīyo'dhyāyaḥ | sādhyasādhanavicāraḥ
Śivapurāṇa (complete text) 1.3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.3.27 — 4 parts
tṛtīyo'dhyāyaḥ | sādhyasādhanavicāraḥ
1.3.1
vyāsa uvāca |
ityākarṇya vacaḥ sautaṃ procuste paramarṣayaḥ |
vedāntasārasarvasvaṃ purāṇaṃ śrāvayādbhutam ||
1.3.2
iti śrutvā munīnāṃ sa vacanaṃ supraharṣitaḥ |
saṃsmarañchaṅkaraṃ sūtaḥ provāca munisattamān ||
1.3.3
sūta uvāca |
śṛṇvantu ṛṣayaḥ sarve smṛtvā śivamanāmayam |
purāṇapravaṇaṃ śaivaṃ purāṇaṃ vedasārajam ||
1.3.4
yatra gītaṃ trikaṃ prītyā bhaktijñānavirāgakam ||
1.3.5
vedāntavedyaṃ sadvastu viśeṣeṇa pravarṇitam ||
1.3.6
śṛṇvantu ṛṣayaḥ sarve purāṇaṃ vedasārajam |
purā kālena mahatā kalpe'tīte punaḥ punaḥ ||
1.3.7
asminnupasthite kalpe pravṛtte sṛṣṭikarmaṇi |
munīnāṃ ṣaṭkulīnānāṃ bruvatāmitaretaram ||
1.3.8
idaṃ paramidaṃ neti vivādaḥ sumahānabhūt |
te'bhijagmurvidhātāraṃ brahmāṇaṃ praṣṭumavyayam ||
1.3.9
vāgbhirvinayagarbhābhiḥ sarve prāñjalayo'bruvan |
tvaṃ hi sarvajagaddhātā sarvakāraṇakāraṇam ||
1.3.10
kaḥ pumān sarvatattvebhyaḥ purāṇaḥ parataḥ paraḥ |
brahmovāca |
yato vāco nivartante aprāpya manasā saha ||
1.3.11
yasmāt sarvamidaṃ brahmaviṣṇurudrendrapūrvakam |
saha bhūtendriyaiḥ sarvaiḥ prathamaṃ samprasūyate ||
1.3.12
eṣa devo mahādevaḥ sarvajño jagadīśvaraḥ |
ayaṃ tu parayā bhaktyā dṛśyate nānyathā kvacit ||
1.3.13
rudro harirharaścaiva tathānye ca sureśvarāḥ |
bhaktyā paramayā tasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ ||
1.3.14
bahunātra kimuktena śive bhaktyā vimucyate |
prasādāddevatābhaktiḥ prasādo bhaktisambhavaḥ |
yathehāṅkurato bījaṃ bījato vā yathāṅkuraḥ ||
1.3.15
tasmādīśaprasādārthaṃ yūyaṃ gatvā bhuvaṃ dvijāḥ |
dīrghasatraṃ samākṛdhvaṃ yūyaṃ varṣasahasrakam ||
1.3.16
amuṣyaivādhvareśasya śivasyaiva prasādataḥ |
vedoktavidyāsāraṃ tu jñāyate sādhyasādhanam ||
1.3.17
munayaḥ ūcuḥ |
atha kiṃ paramaṃ sādhyaṃ kiṃ vā tatsādhanaṃ param |
sādhakaḥ kīdṛśastatra tadidaṃ brūhi tattvataḥ ||
1.3.18
brahmovāca |
sādhyaṃ śivapadaprāptiḥ sādhanaṃ tasya sevanam |
sādhakastatprasādādyo nityādiphalanispṛhaḥ ||
1.3.19
karma kṛtvā tu vedoktaṃ tadarpitamahāphalam |
parameśapadaprāptiḥ sālokyādikramāttataḥ ||
1.3.20
tattadbhaktyanusāreṇa sarveṣāṃ paramaṃ phalam |
tatsādhanaṃ bahuvidhaṃ sākṣādīśena bodhitam ||
1.3.21
saṅkṣipya tatra vaḥ sāraṃ sādhanaṃ prabravīmyaham |
śrotreṇa śravaṇaṃ tasya vacasā kīrtanaṃ tathā ||
1.3.22
manasā mananaṃ tasya mahāsādhanamucyate |
śrotavyaḥ kīrtitavyaśca mantavyaśca maheśvaraḥ ||
1.3.23
iti śrutiḥ pramāṇaṃ naḥ sādhanenāmunā param |
sādhyaṃ vrajata sarvārthasādhanaikaparāyaṇāḥ ||
1.3.24
pratyakṣaṃ cakṣuṣā dṛṣṭvā tatra lokaḥ pravartate |
apratyakṣaṃ hi sarvatra jñātvā śrotreṇa ceṣṭate ||
1.3.25
tasmācchravaṇamevādau śrutvā gurumukhād budhaḥ |
tataḥ saṃsādhayedanyat kīrtanaṃ mananaṃ sudhīḥ ||
1.3.26
kramānmananaparyante sādhane'smin susādhite |
śivayogo bhavettena sālokyādikramācchanaiḥ ||
1.3.27
sarvāṅgavyādhayaḥ paścāt sarvānandaśca līyate |
abhyāsāt kleśametad vai paścādādyantamaṅgalam ||
1.3.27.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanavicāraṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
1.3.27.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
1.3.27.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
1.3.27.p4
vidyeśvarasaṃhitā
Other recensions (2)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit