Shivapurana 2.1.11: ekādaśo'dhyāyaḥ | śivapūjāvidhivarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.1.11
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.1.11.85 — 5 parts
ekādaśo'dhyāyaḥ | śivapūjāvidhivarṇanam
2.1.11.1
ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahābhāga vyāsaśiṣya namo'stu te |
śrāvitādyādbhutā śaivī kathā paramapāvanī ||
2.1.11.2
tatrādbhutā mahādivyā liṅgotpattiḥ śrutā śubhā |
śrutvā yasyāḥ prabhāvaṃ ca duḥkhanāśo bhavediha ||
2.1.11.3
brahmanāradasaṃvādamanusṛtya dayānidhe |
śivārcanavidhiṃ brūhi yena tuṣṭo bhavecchivaḥ ||
2.1.11.4
brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyaiḥ śūdrairvā pūjyate śivaḥ |
kathaṃ kāryaṃ ca tad brūhi yathā vyāsamukhācchrutam ||
2.1.11.5
tacchrutvā vacanaṃ teṣāṃ śarmadaṃ śrutisammatam |
uvāca sakalaṃ prītyā munipraśnānusārataḥ ||
2.1.11.6
sūta uvāca |
sādhu pṛṣṭaṃ bhavadbhiśca tadrahasyaṃ munīśvarāḥ |
tadahaṃ kathayāmyadya yathābuddhi yathāśrutam ||
2.1.11.7
bhavadbhiḥ pṛcchyate yadvattathā vyāsena vai purā |
pṛṣṭaṃ sanatkumārāya tacchrutaṃ hyupamanyunā ||
2.1.11.8
tato vyāsena vai śrutvā śivapūjādikaṃ ca yat |
mahyaṃ ca pāṭhitaṃ tena lokānāṃ hitakāmyayā ||
2.1.11.9
tacchrutaṃ caiva kṛṣṇena hyupamanyormahātmanaḥ |
tadahaṃ kathayiṣyāmi yathā brahmāvadatpurā ||
2.1.11.10
brahmovāca |
śṛṇu nārada vakṣyāmi saṅkṣepālliṅgapūjanam |
vaktuṃ varṣaśatenāpi na śakyaṃ vistarānmune ||
2.1.11.11
evaṃ tu śāṅkaraṃ rūpaṃ sukhaṃ svacchaṃ sanātanam |
pūjayetparayā bhaktyā sarvakāmaphalāptaye ||
2.1.11.12
dāridryaṃ rogaduḥkhaṃ ca pīḍanaṃ śatrusambhavam |
pāpaṃ caturvidhaṃ tāvadyāvannārcayate śivam ||
2.1.11.13
sampūjite śive deve sarvaduḥkhaṃ vilīyate |
sampadyate sukhaṃ sarvaṃ paścānmuktiravāpyate ||
2.1.11.14
yo vai mānuṣyamāśritya mukhyaṃ santānataḥ sukham |
tena pūjyo mahādevaḥ sarvakāryārthasādhakaḥ ||
2.1.11.15
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāśca vidhivatkramāt |
śaṅkarārcāṃ prakurvantu sarvakāmārthasiddhaye ||
2.1.11.16
prātaḥkāle samutthāya muhūrte brahmasaṃjñake |
gurośca smaraṇaṃ kṛtvā śambhoścaiva tathā punaḥ ||
2.1.11.17
tīrthānāṃ smaraṇaṃ kṛtvā dhyānaṃ caiva harerapi |
mamāpi nirjarāṇāṃ vai munyādīnāṃ tathā mune ||
2.1.11.18
tataḥ stotraṃ śambhunāma gṛhṇīyādvidhipūrvakam |
tatotthāya malotsargaṃ dakṣiṇasyāṃ careddiśi ||
2.1.11.19
ekānte tu vidhiṃ kuryānmalotsargasya yacchrutam |
tadeva kathayāmyadya śṛṇvādhāya mano mune ||
2.1.11.20
śuddhāṃ mṛdaṃ dvijo lipyātpañcavāraṃ viśuddhaye |
kṣatriyaśca caturvāraṃ vaiśyo vāratrayaṃ tathā ||
2.1.11.21
śūdro dvivāraṃ ca mṛdaṃ gṛhṇīyādvidhiśuddhaye |
gude vātha sakṛlliṅge vāramekaṃ prayatnataḥ ||
2.1.11.22
daśavāraṃ vāmahaste saptavāraṃ dvayostathā |
pratyekaṃ pādayostāta trivāraṃ karayoḥ punaḥ ||
2.1.11.23
strībhiśca śūdravatkāryaṃ mṛdāgrahaṇamuttamam |
hastau pādau ca prakṣālya pūrvavanmṛdamāharet ||
2.1.11.24
dantakāṣṭhaṃ tataḥ kuryātsvavarṇakramato naraḥ ||
2.1.11.25
vipraḥ kuryāddantakāṣṭhaṃ dvādaśāṅgulamānataḥ |
ekādaśāṅgulaṃ rājā vaiśyaḥ kuryāddaśāṅgulam ||
2.1.11.26
śūdro navāṅgulaṃ kuryāditi mānamidaṃ smṛtam |
kāladoṣaṃ vicāryeva mānaduṣṭaṃ vivarjayet ||
2.1.11.27
ṣaṣṭyādyāmaśca navamī vratamastaṃ raverdinam |
tathā śrāddhadinaṃ tāta niṣiddhaṃ radadhāvane ||
2.1.11.28
snānaṃ tu vidhivatkāryaṃ tīrthādiṣu krameṇa tu |
deśakālaviśeṣeṇa snānaṃ kāryaṃ samantrakam ||
2.1.11.29
ācamya prathamaṃ tatra dhautavastrāṇi dhārayet |
ekānte susthale sthitvā sandhyāvidhimathācaret ||
2.1.11.30
yathāyogyaṃ vidhiṃ kṛtvā pūjāvidhimathārabhet |
manastu susthiraṃ kṛtvā pūjāgāraṃ praviśya ca ||
2.1.11.31
pūjāvidhiṃ samādāya svāsane hyupaviśya vai |
nyāsādikaṃ vidhāyādau pūjayet kramaśo haram ||
2.1.11.32
prathamaṃ ca gaṇādhīśaṃ dvārapālāṃstathaiva ca |
dikpālāṃśca susampūjya paścātpīṭhaṃ prakalpayet ||
2.1.11.33
athavāṣṭadalaṃ kṛtvā pūjādravyaṃ samīpataḥ |
upaviśya tatastatra upaveśya śivaṃ prabhum ||
2.1.11.34
ācamanatrayaṃ kṛtvā prakṣālya ca punaḥ karau |
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā madhye dhyāyecca tryambakam ||
2.1.11.35
pañcavaktraṃ daśabhujaṃ śuddhasphaṭikasannibham |
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ vyāghracarmottarīyakam ||
2.1.11.36
tasya sārūpyatāṃ smṛtvā dahetpāpaṃ naraḥ sadā |
śivaṃ tataḥ samutthāpya pūjayetparameśvaram ||
2.1.11.37
dehaśuddhiṃ tataḥ kṛtvā mūlamantraṃ nyasetkramāt |
sarvatra praṇavenaiva ṣaḍaṅganyāsamācaret ||
2.1.11.38
kṛtvā hṛdi prayogaṃ ca tataḥ pūjāṃ samārabhet |
pādyārghācamanārthaṃ ca pātrāṇi ca prakalpayet ||
2.1.11.39
sthāpayedvividhānkumbhānnava dhīmānyathāvidhi |
darbhairācchādya taireva saṃsthāpyābhyukṣya vāriṇā ||
2.1.11.40
teṣu teṣu ca sarveṣu kṣipettoyaṃ suśītalam |
praṇavena kṣipetteṣu dravyāṇyālokya buddhimān ||
2.1.11.41
uśīraṃ candanaṃ caiva pādye tu parikalpayet |
jātīkaṅkolakarpūravaṭamūlatamālakam ||
2.1.11.42
cūrṇayitvā yathānyāyaṃ kṣipedācamanīyake |
etatsarveṣu pātreṣu dāpayeccandanānvitam ||
2.1.11.43
pārśvayordevadevasya nandīśaṃ tu samarcayet |
gandhairdhūpaistathā dīpairvividhaiḥ pūjayecchivam ||
2.1.11.44
liṅgaśuddhiṃ tataḥ kṛtvā mudā yukto narastadā |
yathocitaṃ tu mantraughaiḥ praṇavādirnamo'ntakaiḥ ||
2.1.11.45
kalpayedāsanaṃ svastipadmādi praṇavena tu |
tasmātpūrvadiśaṃ sākṣādaṇimāmayamakṣaram ||
2.1.11.46
laghimā dakṣiṇaṃ caiva mahimā paścimaṃ tathā |
prāptiścaivottaraṃ patraṃ prākāmyaṃ pāvakasya ca ||
2.1.11.47
īśitvaṃ nairṛtaṃ patraṃ vaśitvaṃ vāyugocare |
sarvajñatvaṃ tathaiśānyaṃ karṇikā soma ucyate ||
2.1.11.48
somasyādhastathā sūryastasyādhaḥ pāvakastvayam |
dharmādīnapi tasyādho bhavataḥ kalpayet kramāt ||
2.1.11.49
avyaktādi caturdikṣu somasyānte guṇatrayam |
sadyojātaṃ prapadyāmītyāvāhya parameśvaram ||
2.1.11.50
vāmadevena mantreṇa tiṣṭheccaivāsanopari |
sānnidhyaṃ rudragāyatryā aghoreṇa nirodhayet ||
2.1.11.51
īśānaḥ sarvavidyānāmiti mantreṇa pūjayet |
pādyamācanīyaṃ ca vidhāyārghyaṃ pradāpayet ||
2.1.11.52
sthāpayedvidhinā rudraṃ gandhacandanavāriṇā |
pañcagavyavidhānena gṛhyapātre'bhimantrya ca ||
2.1.11.53
praṇavenaiva gavyena snāpayetpayasā ca tam |
dadhnā ca madhunā caiva tathā cekṣurasena tu ||
2.1.11.54
ghṛtena tu tathā pūjyaṃ sarvakāmahitāvaham |
puṇyairdravyairmahādevaṃ praṇavenābhiṣecayet ||
2.1.11.55
pavitrajalabhāṇḍeṣu mantraiḥ toyaṃ kṣipettataḥ |
śuddhīkṛtya yathānyāyaṃ sitavastreṇa sādhakaḥ ||
2.1.11.56
tāvad dūraṃ na kartavyaṃ na yāvaccandanaṃ kṣipet |
tandulaiḥ sundaraistatra pūjayecchaṅkaraṃ mudā ||
2.1.11.57
kuśāpāmārgakarpūrajāticampakapāṭalaiḥ |
karavīraiḥ sitaiścaiva mallikākamalotpalaiḥ ||
2.1.11.58
apūrvapuṣpairvividhaiścandanādyaistathaiva ca |
jalena jaladhārāṃ ca kalpayetparameśvare ||
2.1.11.59
pātraiśca vividhairdevaṃ snāpayecca maheśvaram |
mantrapūrvaṃ prakartavyā pūjā sarvaphalapradā ||
2.1.11.60
mantrāṃśca tubhyaṃ tāṃstāta sarvakāmārthasiddhaye |
pravakṣyāmi samāsena sāvadhānatayā śṛṇu ||
2.1.11.61
pavamānena mantreṇa tathā vāṅmayakena ca |
rudreṇa nīlarudreṇa suśuklena śubhena ca ||
2.1.11.62
hotāreṇa tathā śīrṣṇā śubhenātharvaṇena ca |
śāntyā vātha punaḥ śāntyā bhāruṇḍenāruṇena ca ||
2.1.11.63
arthābhīṣṭena sāmnā ca tathā devavratena ca ||
2.1.11.64
rathantareṇa puṣpeṇa sūktena puruṣeṇa ca |
mṛtyuñjayena mantreṇa tathā pañcākṣareṇa ca ||
2.1.11.65
jaladhārāḥ sahasreṇa śatenaikottareṇa vā |
kartavyā vedamārgeṇa nāmabhirvātha vā punaḥ ||
2.1.11.66
tataścandanapuṣpādi ropaṇīyaṃ śivopari |
dāpayetpraṇavenaiva mukhavāsādikaṃ tathā ||
2.1.11.67
tataḥ sphaṭikasaṅkāśaṃ devaṃ niṣkalamakṣayam |
kāraṇaṃ sarvalokānāṃ sarvalokamayaṃ param ||
2.1.11.68
brahmendropendraviṣṇvādyairapi devairagocaram |
vedavidbhirhi vedānte tvagocaramiti smṛtam ||
2.1.11.69
ādimadhyāntarahitaṃ bheṣajaṃ sarvarogiṇām |
śivatattvamiti khyātaṃ śivaliṅgaṃ vyavasthitam ||
2.1.11.70
praṇavenaiva mantreṇa pūjayelliṅgamūrddhani |
dhūpairdīpaiśca naivedyaistāmbūlaiḥ sundaraistathā ||
2.1.11.71
nīrājanena ramyeṇa yathoktavidhinā tataḥ |
namaskāraiḥ stavaiścānyairmantrairnānāvidhairapi ||
2.1.11.72
arghyaṃ dattvā tu puṣpāṇi pādayoḥ suvikīrya ca |
praṇipatya ca deveśamātmanārādhayecchivam ||
2.1.11.73
haste gṛhītvā puṣpāṇi samutthāya kṛtāñjaliḥ |
prārthayetpunarīśānaṃ mantreṇānena śaṅkaram ||
2.1.11.74
ajñānādyadi vā jñānājjapapūjādikaṃ mayā |
kṛtaṃ tadastu saphalaṃ kṛpayā tava śaṅkara ||
2.1.11.75
paṭhitvaivaṃ ca puṣpāṇi śivopari mudā nyaset |
tataḥ svastyayanaṃ kṛtvā hyāśiṣo vividhāstathā ||
2.1.11.76
mārjanaṃ tu tataḥ kāryaṃ śivasyopari vai punaḥ |
namaskāraṃ tataḥ kṣāntiṃ punarāgamanāya ca ||
2.1.11.77
aghoramantramuccārya namaskāraṃ prakalpayet |
prārthayecca punastatra sarvabhāvasamanvitaḥ ||
2.1.11.78
śive bhaktiḥ śive bhaktiḥ śive bhaktirbhave bhave |
anyathā śaraṇaṃ nāsti tvameva śaraṇaṃ mama ||
2.1.11.79
iti samprārthya deveśaṃ sarvasiddhipradāyakam |
pūjayetparayā bhaktyā galanādairviśeṣataḥ ||
2.1.11.80
namaskāraṃ tataḥ kṛtvā parivāragaṇaiḥ saha |
praharṣamatulaṃ labdhvā kāryaṃ kuryādyathāsukham ||
2.1.11.81
evaṃ yaḥ pūjayennityaṃ śivabhaktiparāyaṇaḥ |
tasya vai sakalā siddhirjāyate tu pade pade ||
2.1.11.82
vāgmī sa jāyate tasya mano'bhīṣṭaphalaṃ dhruvam |
rogaṃ duḥkhaṃ ca śokaṃ ca hyudvegaṃ kṛtrimaṃ tathā ||
2.1.11.83
kauṭilyaṃ ca garaṃ caiva yadyaduḥkhamupasthitam |
tadduḥkhaṃ nāśayatyeva śivaḥ śivakaraḥ paraḥ ||
2.1.11.84
kalyāṇaṃ jāyate tasya śuklapakṣe yathā śaśī |
vardhate sadguṇastatra dhruvaṃ śaṅkarapūjanāt ||
2.1.11.85
iti pūjāvidhiḥ śambhoḥ proktaste munisattama |
ataḥ paraṃ ca śuśrūṣuḥ kiṃ praṣṭāsi ca nārada ||
2.1.11.85.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne śivapūjāvidhivarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ ||
2.1.11.85.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.1.11.85.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.1.11.85.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.1.11.85.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamaḥ sṛṣṭikhaṇḍeḥ
Linked texts (2)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit