Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.1.11: ekādaśo'dhyāyaḥ | śivapūjāvidhivarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.1.11

Language
Sanskrit

Contents

ekādaśo'dhyāyaḥ | śivapūjāvidhivarṇanam

2.1.11.1

ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahābhāga vyāsaśiṣya namo'stu te |
śrāvitādyādbhutā śaivī kathā paramapāvanī ||

2.1.11.2

tatrādbhutā mahādivyā liṅgotpattiḥ śrutā śubhā |
śrutvā yasyāḥ prabhāvaṃ ca duḥkhanāśo bhavediha ||

2.1.11.3

brahmanāradasaṃvādamanusṛtya dayānidhe |
śivārcanavidhiṃ brūhi yena tuṣṭo bhavecchivaḥ ||

2.1.11.4

brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyaiḥ śūdrairvā pūjyate śivaḥ |
kathaṃ kāryaṃ ca tad brūhi yathā vyāsamukhācchrutam ||

2.1.11.5

tacchrutvā vacanaṃ teṣāṃ śarmadaṃ śrutisammatam |
uvāca sakalaṃ prītyā munipraśnānusārataḥ ||

2.1.11.6

sūta uvāca |
sādhu pṛṣṭaṃ bhavadbhiśca tadrahasyaṃ munīśvarāḥ |
tadahaṃ kathayāmyadya yathābuddhi yathāśrutam ||

2.1.11.7

bhavadbhiḥ pṛcchyate yadvattathā vyāsena vai purā |
pṛṣṭaṃ sanatkumārāya tacchrutaṃ hyupamanyunā ||

2.1.11.8

tato vyāsena vai śrutvā śivapūjādikaṃ ca yat |
mahyaṃ ca pāṭhitaṃ tena lokānāṃ hitakāmyayā ||

2.1.11.9

tacchrutaṃ caiva kṛṣṇena hyupamanyormahātmanaḥ |
tadahaṃ kathayiṣyāmi yathā brahmāvadatpurā ||

2.1.11.10

brahmovāca |
śṛṇu nārada vakṣyāmi saṅkṣepālliṅgapūjanam |
vaktuṃ varṣaśatenāpi na śakyaṃ vistarānmune ||

2.1.11.11

evaṃ tu śāṅkaraṃ rūpaṃ sukhaṃ svacchaṃ sanātanam |
pūjayetparayā bhaktyā sarvakāmaphalāptaye ||

2.1.11.12

dāridryaṃ rogaduḥkhaṃ ca pīḍanaṃ śatrusambhavam |
pāpaṃ caturvidhaṃ tāvadyāvannārcayate śivam ||

2.1.11.13

sampūjite śive deve sarvaduḥkhaṃ vilīyate |
sampadyate sukhaṃ sarvaṃ paścānmuktiravāpyate ||

2.1.11.14

yo vai mānuṣyamāśritya mukhyaṃ santānataḥ sukham |
tena pūjyo mahādevaḥ sarvakāryārthasādhakaḥ ||

2.1.11.15

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāśca vidhivatkramāt |
śaṅkarārcāṃ prakurvantu sarvakāmārthasiddhaye ||

2.1.11.16

prātaḥkāle samutthāya muhūrte brahmasaṃjñake |
gurośca smaraṇaṃ kṛtvā śambhoścaiva tathā punaḥ ||

2.1.11.17

tīrthānāṃ smaraṇaṃ kṛtvā dhyānaṃ caiva harerapi |
mamāpi nirjarāṇāṃ vai munyādīnāṃ tathā mune ||

2.1.11.18

tataḥ stotraṃ śambhunāma gṛhṇīyādvidhipūrvakam |
tatotthāya malotsargaṃ dakṣiṇasyāṃ careddiśi ||

2.1.11.19

ekānte tu vidhiṃ kuryānmalotsargasya yacchrutam |
tadeva kathayāmyadya śṛṇvādhāya mano mune ||

2.1.11.20

śuddhāṃ mṛdaṃ dvijo lipyātpañcavāraṃ viśuddhaye |
kṣatriyaśca caturvāraṃ vaiśyo vāratrayaṃ tathā ||

2.1.11.21

śūdro dvivāraṃ ca mṛdaṃ gṛhṇīyādvidhiśuddhaye |
gude vātha sakṛlliṅge vāramekaṃ prayatnataḥ ||

2.1.11.22

daśavāraṃ vāmahaste saptavāraṃ dvayostathā |
pratyekaṃ pādayostāta trivāraṃ karayoḥ punaḥ ||

2.1.11.23

strībhiśca śūdravatkāryaṃ mṛdāgrahaṇamuttamam |
hastau pādau ca prakṣālya pūrvavanmṛdamāharet ||

2.1.11.24

dantakāṣṭhaṃ tataḥ kuryātsvavarṇakramato naraḥ ||

2.1.11.25

vipraḥ kuryāddantakāṣṭhaṃ dvādaśāṅgulamānataḥ |
ekādaśāṅgulaṃ rājā vaiśyaḥ kuryāddaśāṅgulam ||

2.1.11.26

śūdro navāṅgulaṃ kuryāditi mānamidaṃ smṛtam |
kāladoṣaṃ vicāryeva mānaduṣṭaṃ vivarjayet ||

2.1.11.27

ṣaṣṭyādyāmaśca navamī vratamastaṃ raverdinam |
tathā śrāddhadinaṃ tāta niṣiddhaṃ radadhāvane ||

2.1.11.28

snānaṃ tu vidhivatkāryaṃ tīrthādiṣu krameṇa tu |
deśakālaviśeṣeṇa snānaṃ kāryaṃ samantrakam ||

2.1.11.29

ācamya prathamaṃ tatra dhautavastrāṇi dhārayet |
ekānte susthale sthitvā sandhyāvidhimathācaret ||

2.1.11.30

yathāyogyaṃ vidhiṃ kṛtvā pūjāvidhimathārabhet |
manastu susthiraṃ kṛtvā pūjāgāraṃ praviśya ca ||

2.1.11.31

pūjāvidhiṃ samādāya svāsane hyupaviśya vai |
nyāsādikaṃ vidhāyādau pūjayet kramaśo haram ||

2.1.11.32

prathamaṃ ca gaṇādhīśaṃ dvārapālāṃstathaiva ca |
dikpālāṃśca susampūjya paścātpīṭhaṃ prakalpayet ||

2.1.11.33

athavāṣṭadalaṃ kṛtvā pūjādravyaṃ samīpataḥ |
upaviśya tatastatra upaveśya śivaṃ prabhum ||

2.1.11.34

ācamanatrayaṃ kṛtvā prakṣālya ca punaḥ karau |
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā madhye dhyāyecca tryambakam ||

2.1.11.35

pañcavaktraṃ daśabhujaṃ śuddhasphaṭikasannibham |
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ vyāghracarmottarīyakam ||

2.1.11.36

tasya sārūpyatāṃ smṛtvā dahetpāpaṃ naraḥ sadā |
śivaṃ tataḥ samutthāpya pūjayetparameśvaram ||

2.1.11.37

dehaśuddhiṃ tataḥ kṛtvā mūlamantraṃ nyasetkramāt |
sarvatra praṇavenaiva ṣaḍaṅganyāsamācaret ||

2.1.11.38

kṛtvā hṛdi prayogaṃ ca tataḥ pūjāṃ samārabhet |
pādyārghācamanārthaṃ ca pātrāṇi ca prakalpayet ||

2.1.11.39

sthāpayedvividhānkumbhānnava dhīmānyathāvidhi |
darbhairācchādya taireva saṃsthāpyābhyukṣya vāriṇā ||

2.1.11.40

teṣu teṣu ca sarveṣu kṣipettoyaṃ suśītalam |
praṇavena kṣipetteṣu dravyāṇyālokya buddhimān ||

2.1.11.41

uśīraṃ candanaṃ caiva pādye tu parikalpayet |
jātīkaṅkolakarpūravaṭamūlatamālakam ||

2.1.11.42

cūrṇayitvā yathānyāyaṃ kṣipedācamanīyake |
etatsarveṣu pātreṣu dāpayeccandanānvitam ||

2.1.11.43

pārśvayordevadevasya nandīśaṃ tu samarcayet |
gandhairdhūpaistathā dīpairvividhaiḥ pūjayecchivam ||

2.1.11.44

liṅgaśuddhiṃ tataḥ kṛtvā mudā yukto narastadā |
yathocitaṃ tu mantraughaiḥ praṇavādirnamo'ntakaiḥ ||

2.1.11.45

kalpayedāsanaṃ svastipadmādi praṇavena tu |
tasmātpūrvadiśaṃ sākṣādaṇimāmayamakṣaram ||

2.1.11.46

laghimā dakṣiṇaṃ caiva mahimā paścimaṃ tathā |
prāptiścaivottaraṃ patraṃ prākāmyaṃ pāvakasya ca ||

2.1.11.47

īśitvaṃ nairṛtaṃ patraṃ vaśitvaṃ vāyugocare |
sarvajñatvaṃ tathaiśānyaṃ karṇikā soma ucyate ||

2.1.11.48

somasyādhastathā sūryastasyādhaḥ pāvakastvayam |
dharmādīnapi tasyādho bhavataḥ kalpayet kramāt ||

2.1.11.49

avyaktādi caturdikṣu somasyānte guṇatrayam |
sadyojātaṃ prapadyāmītyāvāhya parameśvaram ||

2.1.11.50

vāmadevena mantreṇa tiṣṭheccaivāsanopari |
sānnidhyaṃ rudragāyatryā aghoreṇa nirodhayet ||

2.1.11.51

īśānaḥ sarvavidyānāmiti mantreṇa pūjayet |
pādyamācanīyaṃ ca vidhāyārghyaṃ pradāpayet ||

2.1.11.52

sthāpayedvidhinā rudraṃ gandhacandanavāriṇā |
pañcagavyavidhānena gṛhyapātre'bhimantrya ca ||

2.1.11.53

praṇavenaiva gavyena snāpayetpayasā ca tam |
dadhnā ca madhunā caiva tathā cekṣurasena tu ||

2.1.11.54

ghṛtena tu tathā pūjyaṃ sarvakāmahitāvaham |
puṇyairdravyairmahādevaṃ praṇavenābhiṣecayet ||

2.1.11.55

pavitrajalabhāṇḍeṣu mantraiḥ toyaṃ kṣipettataḥ |
śuddhīkṛtya yathānyāyaṃ sitavastreṇa sādhakaḥ ||

2.1.11.56

tāvad dūraṃ na kartavyaṃ na yāvaccandanaṃ kṣipet |
tandulaiḥ sundaraistatra pūjayecchaṅkaraṃ mudā ||

2.1.11.57

kuśāpāmārgakarpūrajāticampakapāṭalaiḥ |
karavīraiḥ sitaiścaiva mallikākamalotpalaiḥ ||

2.1.11.58

apūrvapuṣpairvividhaiścandanādyaistathaiva ca |
jalena jaladhārāṃ ca kalpayetparameśvare ||

2.1.11.59

pātraiśca vividhairdevaṃ snāpayecca maheśvaram |
mantrapūrvaṃ prakartavyā pūjā sarvaphalapradā ||

2.1.11.60

mantrāṃśca tubhyaṃ tāṃstāta sarvakāmārthasiddhaye |
pravakṣyāmi samāsena sāvadhānatayā śṛṇu ||

2.1.11.61

pavamānena mantreṇa tathā vāṅmayakena ca |
rudreṇa nīlarudreṇa suśuklena śubhena ca ||

2.1.11.62

hotāreṇa tathā śīrṣṇā śubhenātharvaṇena ca |
śāntyā vātha punaḥ śāntyā bhāruṇḍenāruṇena ca ||

2.1.11.63

arthābhīṣṭena sāmnā ca tathā devavratena ca ||

2.1.11.64

rathantareṇa puṣpeṇa sūktena puruṣeṇa ca |
mṛtyuñjayena mantreṇa tathā pañcākṣareṇa ca ||

2.1.11.65

jaladhārāḥ sahasreṇa śatenaikottareṇa vā |
kartavyā vedamārgeṇa nāmabhirvātha vā punaḥ ||

2.1.11.66

tataścandanapuṣpādi ropaṇīyaṃ śivopari |
dāpayetpraṇavenaiva mukhavāsādikaṃ tathā ||

2.1.11.67

tataḥ sphaṭikasaṅkāśaṃ devaṃ niṣkalamakṣayam |
kāraṇaṃ sarvalokānāṃ sarvalokamayaṃ param ||

2.1.11.68

brahmendropendraviṣṇvādyairapi devairagocaram |
vedavidbhirhi vedānte tvagocaramiti smṛtam ||

2.1.11.69

ādimadhyāntarahitaṃ bheṣajaṃ sarvarogiṇām |
śivatattvamiti khyātaṃ śivaliṅgaṃ vyavasthitam ||

2.1.11.70

praṇavenaiva mantreṇa pūjayelliṅgamūrddhani |
dhūpairdīpaiśca naivedyaistāmbūlaiḥ sundaraistathā ||

2.1.11.71

nīrājanena ramyeṇa yathoktavidhinā tataḥ |
namaskāraiḥ stavaiścānyairmantrairnānāvidhairapi ||

2.1.11.72

arghyaṃ dattvā tu puṣpāṇi pādayoḥ suvikīrya ca |
praṇipatya ca deveśamātmanārādhayecchivam ||

2.1.11.73

haste gṛhītvā puṣpāṇi samutthāya kṛtāñjaliḥ |
prārthayetpunarīśānaṃ mantreṇānena śaṅkaram ||

2.1.11.74

ajñānādyadi vā jñānājjapapūjādikaṃ mayā |
kṛtaṃ tadastu saphalaṃ kṛpayā tava śaṅkara ||

2.1.11.75

paṭhitvaivaṃ ca puṣpāṇi śivopari mudā nyaset |
tataḥ svastyayanaṃ kṛtvā hyāśiṣo vividhāstathā ||

2.1.11.76

mārjanaṃ tu tataḥ kāryaṃ śivasyopari vai punaḥ |
namaskāraṃ tataḥ kṣāntiṃ punarāgamanāya ca ||

2.1.11.77

aghoramantramuccārya namaskāraṃ prakalpayet |
prārthayecca punastatra sarvabhāvasamanvitaḥ ||

2.1.11.78

śive bhaktiḥ śive bhaktiḥ śive bhaktirbhave bhave |
anyathā śaraṇaṃ nāsti tvameva śaraṇaṃ mama ||

2.1.11.79

iti samprārthya deveśaṃ sarvasiddhipradāyakam |
pūjayetparayā bhaktyā galanādairviśeṣataḥ ||

2.1.11.80

namaskāraṃ tataḥ kṛtvā parivāragaṇaiḥ saha |
praharṣamatulaṃ labdhvā kāryaṃ kuryādyathāsukham ||

2.1.11.81

evaṃ yaḥ pūjayennityaṃ śivabhaktiparāyaṇaḥ |
tasya vai sakalā siddhirjāyate tu pade pade ||

2.1.11.82

vāgmī sa jāyate tasya mano'bhīṣṭaphalaṃ dhruvam |
rogaṃ duḥkhaṃ ca śokaṃ ca hyudvegaṃ kṛtrimaṃ tathā ||

2.1.11.83

kauṭilyaṃ ca garaṃ caiva yadyaduḥkhamupasthitam |
tadduḥkhaṃ nāśayatyeva śivaḥ śivakaraḥ paraḥ ||

2.1.11.84

kalyāṇaṃ jāyate tasya śuklapakṣe yathā śaśī |
vardhate sadguṇastatra dhruvaṃ śaṅkarapūjanāt ||

2.1.11.85

iti pūjāvidhiḥ śambhoḥ proktaste munisattama |
ataḥ paraṃ ca śuśrūṣuḥ kiṃ praṣṭāsi ca nārada ||

2.1.11.85.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne śivapūjāvidhivarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ ||

2.1.11.85.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.1.11.85.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.1.11.85.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.1.11.85.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamaḥ sṛṣṭikhaṇḍeḥ

Linked texts (2)