Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.1.16: ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | brahmanāradasaṃvāde sṛṣṭivarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.1.16

Language
Sanskrit

Contents

ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | brahmanāradasaṃvāde sṛṣṭivarṇanam

2.1.16.1

brahmovāca |
śabdādīni ca bhūtāni pañcīkṛtvāhamātmanā |
tebhyaḥ sthūlaṃ nabho vāyuṃ vahniṃ caiva jalaṃ mahīm ||

2.1.16.2

parvatāṃśca samudrāṃśca vṛkṣādīnapi nārada |
kalādiyugaparyantānkālānanyānavāsṛjam ||

2.1.16.3

sṛṣṭyantānaparāṃścāpi nāhaṃ tuṣṭo'bhavaṃ mune |
tato dhyātvā śivaṃ sāmbaṃ sādhakānasṛjaṃ mune ||

2.1.16.4

marīciṃ ca svanetrābhyāṃ hṛdayād bhṛgumeva ca |
śiraso'ṅgirasaṃ vyānātpulahaṃ munisattamam ||

2.1.16.5

udānācca pulastyaṃ hi vasiṣṭhaṃ ca samānataḥ |
kratuṃ tvapānācchrotrābhyāmatriṃ dakṣaṃ ca prāṇataḥ ||

2.1.16.6

asṛjaṃ tvāṃ tadotsaṅgācchāyāyāḥ kardamaṃ munim |
saṅkalpādasṛjaṃ dharmaṃ sarvasādhanasādhanam ||

2.1.16.7

evametānahaṃ sṛṣṭvā kṛtārthaḥ sādhakottamān |
abhavaṃ muniśārdūla mahādevaprasādataḥ ||

2.1.16.8

tato madājñayā tāta dharmaḥ saṅkalpasambhavaḥ |
mānavaṃ rūpamāpannaḥ sādhakaistu pravartitaḥ ||

2.1.16.9

tato'sṛjaṃ svagātrebhyo vividhebhyo'mitānsutān |
surāsurādikāṃstebhyo dattvā tāṃ tāṃ tanuṃ mune ||

2.1.16.10

tato'haṃ śaṅkareṇātha prerito'ntargatena ha |
dvidhā kṛtvātmano dehaṃ dvirūpaścābhavaṃ mune ||

2.1.16.10.p1

ardhena nārī puruṣaścārdhena santato mune |
sa tasyāmasṛjad dvandvaṃ sarvasādhanamuttamam | 11 ||

2.1.16.12

svāyambhuvo manustatra puruṣaḥ parasādhanam |
śatarūpābhidhā nārī yoginī sā tapasvinī ||

2.1.16.13

sā punarmanunā tena gṛhītātīva śobhanā |
vivāhavidhinā tātāsṛjatsargaṃ samaithunam ||

2.1.16.14

tasyāṃ tena samutpannastanayaśca priyavrataḥ |
tathaivottānapādaśca tathā kanyātrayaṃ punaḥ ||

2.1.16.15

ākūtirdevahūtiśca prasūtiriti viśrutāḥ |
ākūtiṃ rucaye prādātkardamāya tu madhyamām ||

2.1.16.16

dadau prasūtiṃ dakṣāyottānapādānujāṃ sutām |
tāsāṃ prasūtiprasavaiḥ sarvaṃ vyāptaṃ carācaram ||

2.1.16.17

ākūtyāṃ ca ruceścābhūd dvandvaṃ yajñaśca dakṣiṇā |
yajñasya jajñire putrā dakṣiṇāyāṃ ca dvādaśa ||

2.1.16.18

devahūtyāṃ kardamācca bahvyo jātāḥ sutā mune |
dakṣājjātāścatasraśca tathā putryaśca viṃśatiḥ ||

2.1.16.19

dharmāya dattā dakṣeṇa śraddhādyāstu trayodaśa |
śṛṇu tāsāṃ ca nāmāni dharmastrīṇāṃ munīśvara ||

2.1.16.20

śraddhā lakṣmīrdhṛtistuṣṭiḥ puṣṭirmedhā tathā kriyā |
buddhirlajjā vasuḥ śāntiḥ siddhiḥ kīrtistrayodaśa ||

2.1.16.21

tābhyāṃ śiṣṭā yavīyasya ekādaśa sulocanāḥ |
khyātiḥ satpathasambhūtiḥ smṛtiḥ prītiḥ kṣamā tathā ||

2.1.16.22

sannatiścānurūpā ca ūrjā svāhā svadhā tathā |
bhṛgurbhavo marīciśca tathā caivāṅgirā muniḥ ||

2.1.16.23

pulastyaḥ pulahaścaiva kratuścarṣivarastathā |
atrirvasiṣṭho vahniśca pitaraśca yathākramam ||

2.1.16.24

khyātāstā jagṛhuḥ kanyā bhṛgvādyāḥ sādhakā varāḥ |
tataḥsampūritaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram ||

2.1.16.25

evaṃ karmānurūpeṇa prāṇināmambikāpateḥ |
ājñayā bahavo jātā asaṅkhyātā dvijarṣabhāḥ ||

2.1.16.26

kalpabhedena dakṣasya ṣaṣṭiḥ kanyāḥ prakīrtitāḥ |
tāsāṃ daśa ca dharmāya śaśine saptaviṃśatim ||

2.1.16.27

vidhinā dattavāndakṣaḥ kaśyapāya trayodaśa |
catasraḥ pararūpāya dadau tārkṣyāya nārada ||

2.1.16.28

bhṛgvaṅgiraḥ kṛśāśvebhyo dve dve kanye ca dattavān |
tābhyastebhyastu sañjātā bahvī sṛṣṭiścarācarā ||

2.1.16.29

trayodaśamitāstasmai kaśyapāya mahātmane |
dattā dakṣeṇa yāḥ kanyā vidhivanmunisattama ||

2.1.16.30

tāsāṃ prasūtibhirvyāptaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva śūnyaṃ naiva tu kiñcana ||

2.1.16.31

devāśca ṛṣayaścaiva daityāścaiva prajajñire |
vṛkṣāśca pakṣiṇaścaiva sarve parvatavīrudhaḥ ||

2.1.16.32

dakṣakanyāprasūtaiśca vyāptamevaṃ carācaram |
pātālatalamārabhya satyalokāvadhi dhruvam ||

2.1.16.33

brahmāṇḍaṃ sakalaṃ vyāptaṃ śūnyaṃ naiva kadācana |
evaṃ sṛṣṭiḥ kṛtā samyagbrahmaṇā śambhuśāsanāt ||

2.1.16.34

satī nāma triśūlāgre sadā rudreṇa rakṣitā |
tapo'rthaṃ nirmitā pūrvaṃ śambhunā sarvaviṣṇunā ||

2.1.16.35

saiva dakṣātsamudbhūtā lokakāryārthameva ca |
līlāṃ cakāra bahuśo bhaktoddharaṇahetave ||

2.1.16.36

vāmāṅgo yasya vaikuṇṭho dakṣiṇāṅgo'hameva ca |
rudro hṛdayajo yasya trividhastu śivaḥ smṛtaḥ ||

2.1.16.37

ahaṃ viṣṇuśca rudraśca guṇāstraya udāhṛtāḥ |
svayaṃ sadā nirguṇaśca parabrahmāvyayaḥ śivaḥ ||

2.1.16.38

viṣṇuḥ sattvaṃ rajo'haṃ ca tamo rudra udāhṛtaḥ |
lokācārata ityevaṃ nāmato vastuto'nyathā ||

2.1.16.39

antastamo bahiḥ sattvo viṣṇū rudrastathā mataḥ |
antaḥ sattvastamo bāhyo rajo'haṃ sarvathā mune ||

2.1.16.40

rājasī ca surā devī sattvarūpā tu sā satī |
lakṣmīstamomayī jñeyā trirūpā ca śivā parā ||

2.1.16.41

evaṃ śivā satī bhūtvā śaṅkareṇa vivāhitā |
pituryajñe tanuṃ tyaktvā nādarāt svapadaṃ yayau ||

2.1.16.42

punaśca pārvatī jātā devaprārthanayā śivā |
tapaḥ kṛtvā suvipulaṃ punaḥ śivamupāgatā ||

2.1.16.43

tasya nāmānyanekāni jātāni ca munīśvara |
kālikā caṇḍikā bhadrā cāmuṇḍā vijayā jayā ||

2.1.16.44

jayantī bhadrakālī ca durgā bhagavatīti ca |
kāmākhyā kāmadā hyambā mṛḍānī sarvamaṅgalā ||

2.1.16.45

nāmadheyānyanekāni bhuktimuktipradāni ca |
guṇakarmānurūpāṇi prāyaśastatra pārvatī ||

2.1.16.46

guṇamayyastathā devyo devā guṇamayāstrayaḥ |
militvā vividhaṃ sṛṣṭeścakruste kāryamuttamam ||

2.1.16.47

evaṃ sṛṣṭiprakāraste varṇito munisattama |
śivājñayā viracito brahmāṇḍasya mayākhilaḥ ||

2.1.16.48

paraṃ brahma śivaḥ proktastasya rūpāstrayaḥ surāḥ |
ahaṃ viṣṇuśca rudraśca guṇabhedānurūpataḥ ||

2.1.16.49

śivayā ramate svairaṃ śivaloke manorame |
svatantraḥ paramātmā hi nirguṇaḥ saguṇo'pi vai ||

2.1.16.50

tasya pūrṇāvatāro hi rudraḥ sākṣācchivaḥ smṛtaḥ |
kailāse bhavanaṃ ramyaṃ pañcavaktraścakāra ha |
brahmāṇḍasya tathā nāśe tasya nāśo'sti vai na hi ||

2.1.16.50.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupakrame brahmanāradasaṃvāde sṛṣṭivarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ ||

2.1.16.50.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.1.16.50.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.1.16.50.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.1.16.50.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamaḥ sṛṣṭikhaṇḍeḥ

Linked texts (1)