Shivapurana 2.1.18: aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | kailāśagamanopākhyāne guṇanidhisadgativarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.1.18
- Language
- Sanskrit
Contents
aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | kailāśagamanopākhyāne guṇanidhisadgativarṇanam
2.1.18.1
brahmovāca |
śrutvā tathā sa vṛttāntaṃ prāktanaṃ svaṃ vinindya ca |
kāñciddiśaṃ samālokya niryayau dīkṣitāṅgajaḥ ||
2.1.18.2
kiyacciraṃ tato gatvā yajñadattātmajaḥ sa hi |
duṣṭo guṇanidhistasthau gatotsāho visarjitaḥ ||
2.1.18.3
cintāmavāpa mahatīṃ kva yāmi karavāṇi kim |
nāhamabhyastavidyo'smi na caivātidhano'smyaham ||
2.1.18.4
deśāntare yasya dhanaṃ sa sadyaḥ sukhamedhate |
bhayamasti dhane caurātsa vighnaḥ sarvato bhavaḥ ||
2.1.18.5
yājakasya kule janma kathaṃ me vyasanaṃ mahat |
aho balīyānhi vidhirbhāvi karmānusandhayet ||
2.1.18.6
bhikṣituṃ nādhigacchāmi na me paricitaḥ kvacit |
na ca pārśve dhanaṃ kiñcitkimatra śaraṇaṃ bhavet ||
2.1.18.7
sadānabhyudite bhānau prasūrme miṣṭabhojanam |
dadyādadyātra kaṃ yāce na ceha jananī mama ||
2.1.18.8
brahmovāca |
iti cintayatastasya bahuśastatra nārada |
atidīnaṃ tarormūle bhānurastācalaṃ gataḥ ||
2.1.18.9
etasminneva samaye kaścinmāheśvaro naraḥ |
sahopahārānādāya nagarād bahirabhyagāt ||
2.1.18.10
nānāvidhānmahādivyānsvajanaiḥ parivāritaḥ |
samabhyarcitumīśānaṃ śivarātrāvupoṣitaḥ ||
2.1.18.11
śivālayaṃ praviśyātha sa bhaktaḥ śivasaktadhīḥ |
yathocitaṃ sucittena pūjayāmāsa śaṅkaram ||
2.1.18.12
pakvānnagandhamāghrāya yajñadattātmajo dvijaḥ |
pitṛtyakto mātṛhīnaḥ kṣudhitaḥ sa tamanvagāt ||
2.1.18.13
idamannaṃ mayā grāhyaṃ śivāyopakṛtaṃ niśi |
supte śaivajane daivātsarvasminvividhaṃ mahat ||
2.1.18.14
ityāśāmavalambyātha dvāri śambhorupāviśat |
dadarśa ca mahāpūjāṃ tena bhaktena nirmitām ||
2.1.18.15
vidhāya nṛtyagītādi bhaktāḥ suptāḥ kṣaṇe yadā |
naivedyaṃ sa tadādātuṃ bhargāgāraṃ viveśa ha ||
2.1.18.16
dīpaṃ mandaprabhaṃ dṛṣṭvā pakvānnavīkṣaṇāya saḥ |
nijacailāñcalādvartiṃ kṛtvā dīpaṃ prakāśya ca ||
2.1.18.17
yajñadattātmajaḥ so'tha śivanaivedyamādarāt |
jagrāha sahasā prītyā pakvānnaṃ bahuśastataḥ ||
2.1.18.18
tataḥ pakvānnamādāya tvaritaṃ gacchato bahiḥ |
tasya pādatalāghātātprasuptaḥ ko'pyabudhyata ||
2.1.18.19
ko'yaṃ ko'yaṃ tvarāpanno gṛhyatāṃ gṛhyatāmasau |
iti cukrośa sa jano girā bhayamahoccayā ||
2.1.18.20
yāvadbhayātsamāgatya tāvatsa purarakṣakaiḥ |
palāyamāno nihataḥ kṣaṇādandhatvamāgataḥ ||
2.1.18.21
abhakṣayacca naivedyaṃ yajñadattātmajo mune |
śivānugrahato nūnaṃ bhāvipuṇyabalānna saḥ ||
2.1.18.22
mṛto baddhaḥ samāgatya pāśamudgarapāṇibhiḥ |
ninīṣubhiḥ saṃyamanīṃ yāmyaiḥ sa vikaṭairbhaṭaiḥ ||
2.1.18.23
tāvatpāriṣadāḥ prāptāḥ kiṅkiṇījālamālinaḥ |
divyaṃ vimānamādāya taṃ netuṃ śūlapāṇayaḥ ||
2.1.18.24
śivagaṇā ūcuḥ |
muñcatainaṃ dvijaṃ yāmyā gaṇāḥ paramadhārmikam |
daṇḍayogyo na vipro'sau dagdhaḥ sarvāghasañcayaḥ ||
2.1.18.25
ityākarṇyavacaste hi yamarājagaṇāstataḥ |
mahādevagaṇānāhurbabhūvuścakitā bhṛśam ||
2.1.18.26
śambhorgaṇānathālokya bhītaistairyamakiṅkaraiḥ |
avādi praṇatairitthaṃ durvṛtto'yaṃ gaṇā dvijaḥ ||
2.1.18.27
yamagaṇā ūcuḥ |
kulācāraṃ pratīryyaiṣa pitrorvākyaparāṅmukhaḥ |
satyaśaucaparibhraṣṭaḥ sandhyāsnānavivarjitaḥ ||
2.1.18.28
āstāṃ dūre'sya karmāṇi śivanirmālyalaṅghakaḥ |
pratyakṣato'tra vīkṣadhvamaspṛśyo'yaṃ bhavādṛśām ||
2.1.18.29
śivanirmālyabhoktāraḥ śivanirmālyalaṅghakāḥ |
śivanirmālyadātāraḥ sparśasteṣāṃ hyapuṇyakṛt ||
2.1.18.30
viṣamālokya vā peyaṃ śreyo vā sparśanaṃ param |
sevitavyaṃ śivasvaṃ na prāṇaiḥ kaṇṭhagatairapi ||
2.1.18.31
yūyaṃ pramāṇaṃ dharmeṣu yathā na ca tathā vayam |
asti ceddharmaleśo'sya gaṇāstaṃ śṛṇumo vayam ||
2.1.18.32
itthaṃ tadvākyamākarṇya yāmyānāṃ śivakiṅkarāḥ |
smṛtvā śivapadāmbhojaṃ procuḥ pāriṣadāstu tān ||
2.1.18.33
śivakiṅkarā ūcuḥ |
kiṅkarāḥ śivadharmā ye sūkṣmāste tu bhavādṛśaiḥ |
sthūlalakṣyaiḥ kathaṃ lakṣyā lakṣyā ye sūkṣmadṛṣṭibhiḥ ||
2.1.18.34
anenānenasā karma yatkṛtaṃ śṛṇuteha tat |
yajñadattātmajenātha sāvadhānatayā gaṇāḥ ||
2.1.18.35
patantī liṅgaśirasi dīpacchāyā nivāritā |
svacailāñcalato'nena dattvā dīpadaśāṃ niśi ||
2.1.18.36
aparo'pi paro dharmo jātastatrāsya kiṅkarāḥ |
śṛṇvataḥ śivanāmāni prasaṅgādapi gṛhyatām ||
2.1.18.37
bhaktena vidhinā pūjā kriyamāṇā nirīkṣitā |
upoṣitena bhūtāyāmanena sthiracetasā ||
2.1.18.38
śivalokamayaṃ hyadya gantāsmābhiḥ sahaiva tu |
kañcitkālaṃ mahābhogānkariṣyati śivānugaḥ ||
2.1.18.39
kaliṅgarājo bhavitā tato nirdhūtakalmaṣaḥ |
eṣa dvijavaro nūnaṃ śivapriyataro yataḥ ||
2.1.18.40
anyatkiñcinna vaktavyaṃ yūyaṃ yāta yathāgatam |
yamadūtāḥ svalokaṃ tu suprasannena cetasā ||
2.1.18.41
brahmovāca |
ityākarṇya vacasteṣāṃ yamadūtā munīśvara |
yathāgataṃ yayuḥ sarve yamalokaṃ parāṅmukhāḥ ||
2.1.18.42
sarvaṃ nivedayāmāsuḥ śamanāya gaṇā mune |
tadvṛttamāditaḥ proktaṃ śambhudūtaiśca dharmataḥ ||
2.1.18.43
dharmarāja uvāca |
sarve śṛṇuta madvākyaṃ sāvadhānatayā gaṇāḥ |
tadeva prītyā kuruta macchāsanapuraḥsaram ||
2.1.18.44
ye tripuṇḍradharā loke vibhūtyā sitayā gaṇāḥ |
te sarve parihartavyā nānetavyāḥ kadācana ||
2.1.18.45
uddhūlanakarā ye hi vibhūtyā sitayā gaṇāḥ |
te sarve parihartavyā nānetavyāḥ kadācana ||
2.1.18.46
śivaveśatayā loke yena kenāpi hetunā |
te sarve parihartavyā nānetavyāḥ kadācana ||
2.1.18.47
ye rudrākṣadharā loke jaṭādhāriṇa eva ye |
te sarve parihartavyā nānetavyāḥ kadācana ||
2.1.18.48
upajīvanahetośca śivaveśadharā hi ye |
te sarve parihartavyā nānetavyāḥ kadācana ||
2.1.18.49
dambhenāpi chalenāpi śivaveśadharā hi ye |
te sarve parihartavyā nānetavyāḥ kadācana ||
2.1.18.50
evamājñāpayāmāsa sa yamo nijakiṅkarān |
matvā tatheti te sarve tūṣṇīmāsañchucismitāḥ ||
2.1.18.51
brahmovāca |
pārṣadairyamadūtebhyo mocitastviti sa dvijaḥ |
śivalokaṃ jagāmāśu tairgaṇaiḥ śucimānasaḥ ||
2.1.18.52
tatra bhuktvākhilānbhogānsaṃsevya ca śivāśivau |
arindamasya tanayaḥ kaliṅgādhipaterabhūt ||
2.1.18.53
dama ityabhidhāno'bhūcchivasevāparāyaṇaḥ |
bālo'pi śiśubhiḥ sākaṃ śivabhaktiṃ cakāra saḥ ||
2.1.18.54
kramādrājyamavāpātha pitaryuparate yuvā |
prītyā pravartayāmāsa śivadharmāṃśca sarvaśaḥ ||
2.1.18.55
nānyaṃ dharmaṃ sa jānāti durdamo bhūpatirdamaḥ |
śivālayeṣu sarveṣu dīpadānādṛte dvija ||
2.1.18.56
grāmādhīśānsamāhūya sarvānsa viṣayasthitān |
itthamājñāpayāmāsa dīpā deyāḥ śivālaye ||
2.1.18.57
anyathā satyamevedaṃ sa me daṇḍyo bhaviṣyati |
dīpadānācchivastuṣṭo bhavatīti śrutīritam ||
2.1.18.58
yasya yasyābhito grāmaṃ yāvantaśca śivālayāḥ |
tatra tatra sadā dīpo dyotanīyo'vicāritam ||
2.1.18.59
mamājñābhaṅgadoṣeṇa śiraśchetsyāmyasaṃśayam |
iti tadbhayato dīpā dīptāḥ pratiśivālayam ||
2.1.18.60
anenaiva sa dharmeṇa yāvajjīvaṃ damo nṛpaḥ |
dharmarddhiṃ mahatīṃ prāpya kāladharmavaśaṃ gataḥ ||
2.1.18.61
sa dīpavāsanāyogād bahūndīpānpradīpya vai |
alakāyāḥ patirabhūdratnadīpaśikhāśrayaḥ ||
2.1.18.62
evaṃ phalati kālena śive'lpamapi yatkṛtam |
iti jñātvā śive kāryaṃ bhajanaṃ susukhārthibhiḥ ||
2.1.18.62.p1
kva sa dīkṣitadāyādaḥ sarvadharmāratiḥ sadā |
śivālaye daivayogādyātaścorayituṃ vasu ||
2.1.18.62.p2
svārthadīpadaśodyotaliṅgamaulitamoharaḥ | 63 ||
2.1.18.64
kaliṅgaviṣaye rājyaṃ prāpto dharmaratiṃ sadā |
śivālaye samuddīpya dīpānprāgvāsanodayāt ||
2.1.18.65
kvaiṣā dikpālapadavī munīśvara vilokaya |
manuṣyadharmiṇānena sāmprataṃ yeha bhujyate ||
2.1.18.66
iti proktaṃ guṇanidheryajñadattātmajasya hi |
caritaṃ śivasantoṣaṃ śṛṇvatāṃ sarvakāmadam ||
2.1.18.67
sarvadevaśivenāsau sakhitvaṃ ca yatheyivān |
tadapyekamanā bhūtvā śṛṇu tāta bravīmi te ||
2.1.18.67.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne kailāsagamanopākhyāne guṇanidhisadgativarṇanaṃ nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ ||
2.1.18.67.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.1.18.67.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.1.18.67.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.1.18.67.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamaḥ sṛṣṭikhaṇḍeḥ
Linked texts (1)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit