Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.1.3: tṛtīyo'dhyāyaḥ | nāradamohanaṃ varṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.1.3

Language
Sanskrit

Contents

tṛtīyo'dhyāyaḥ | nāradamohanaṃ varṇanam

2.1.3.1

ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahābhāga vyāsaśiṣya namo'stu te |
adbhuteyaṃ kathā tāta varṇitā kṛpayā hi naḥ ||

2.1.3.2

munau gate haristāta kiñcakāra tataḥ param |
nārado'pi gataḥ kutra tanme vyākhyātumarhasi ||

2.1.3.3

vyāsa uvāca |
ityākarṇya vacasteṣāṃ sūtaḥ paurāṇikottamaḥ |
pratyuvāca śivaṃ smṛtvā nānāsūtikaraṃ budhaḥ ||

2.1.3.4

sūta uvāca |
munau yadṛcchayā viṣṇurgate tasminhi nārade |
śivecchayā cakārāśu māyāṃ māyāviśāradaḥ ||

2.1.3.5

munimārgasya madhye tu virece nagaraṃ mahat |
śatayojanavistāramadbhutaṃ sumanoharam ||

2.1.3.6

svalokādadhikaṃ ramyaṃ nānāvastuvirājitam |
naranārīvihārāḍhyaṃ caturvarṇākulaṃ param ||

2.1.3.7

tatra rājā śīlanidhirnāmaiśvaryasamanvitaḥ |
sutāsvayamvarodyukto mahotsavasamanvitaḥ ||

2.1.3.8

caturdigbhyaḥ samāyātaiḥ saṃyutaṃ nṛpanandanaiḥ |
nānāveṣaiḥ suśobhaiśca tatkanyāvaraṇotsukaiḥ ||

2.1.3.9

etādṛśaṃ puraṃ dṛṣṭvā mohaṃ prāpto'tha nāradaḥ |
kautukī tannṛpadvāraṃ jagāma madanaidhitaḥ ||

2.1.3.10

āgataṃ munivaryaṃ taṃ dṛṣṭvā śīlanidhirnṛpaḥ |
upaveśyārcayāñcakre ratnasiṃhāsane vare ||

2.1.3.11

atha rājā svatanayāṃ nāmataḥ śrīmatīṃ varām |
nāradasya samānīya pādayoḥ samapātayat ||

2.1.3.12

tatkanyāṃ prekṣya sa munirnāradaḥ prāha vismitaḥ |
keyaṃ rājanmahābhāgā kanyā surasutopamā ||

2.1.3.13

tasya tadvacanaṃ śrutvā rājā prāha kṛtāñjaliḥ |
duhiteyaṃ mama mune śrīmatī nāma nāmataḥ ||

2.1.3.14

pradānasamayaṃ prāptā varamanveṣatī śubham |
sā svayamvarasamprāptā sarvalakṣaṇalakṣitā ||

2.1.3.15

asyā bhāgyaṃ vada mune sarvaṃ jātakamādarāt |
kīdṛśaṃ tanayeyaṃ me varamāpsyati tadvada ||

2.1.3.16

ityukto muniśārdūlastāmicchuḥ kāmavihvalaḥ |
samābhāṣya sa rājānaṃ nārado vākyamabravīt ||

2.1.3.17

suteyaṃ tava bhūpāla sarvalakṣaṇalakṣitā |
mahābhāgyavatī dhanyā lakṣmīriva guṇālayā ||

2.1.3.18

sarveśvaro'jito vīro girīśasadṛśo vibhuḥ |
asyāḥ patirdhruvaṃ bhāvī kāmajitsurasattamaḥ ||

2.1.3.19

ityuktvā nṛpamāmantrya yayau yādṛcchiko muniḥ |
babhūva kāmavivaśaḥ śivamāyāvimohitaḥ ||

2.1.3.20

citte vicintya sa munirāpnuyāṃ kanyakāṃ katham |
svayaṃvare nṛpālānāmekaṃ māṃ vṛṇuyātkatham ||

2.1.3.21

saundaryaṃ sarvanārīṇāṃ priyaṃ bhavati sarvathā |
tad dṛṣṭvaiva prasannā sā svavaśā nātra saṃśayaḥ ||

2.1.3.22

vidhāyetthaṃ viṣṇurūpaṃ grahītuṃ munisattamaḥ |
viṣṇulokaṃ jagāmāśu nāradaḥ smaravihvalaḥ ||

2.1.3.23

praṇipatya hṛṣīkeśaṃ vākyametaduvāca ha |
rahasi tvāṃ pravakṣyāmi svavṛttāntamaśeṣataḥ ||

2.1.3.24

tathetyukte tathābhūte śivecchākāryakartari |
brūhītyuktavati śrīśe munirāha ca keśavam ||

2.1.3.25

nārada uvāca |
tvadīyo bhūpatiḥ śīlanidhiḥ sa vṛṣatatparaḥ |
tasya kanyā viśālākṣī śrīmatī varavarṇinī ||

2.1.3.26

jaganmohinyabhikhyātā trailokye'pyatisundarī |
pariṇetumahaṃ viṣṇo tāmicchāmyadya mā ciram ||

2.1.3.27

svayamvaraṃ cakārāsau bhūpatistanayecchayā |
caturdigbhyaḥ samāyātā rājaputrāḥ sahasraśaḥ ||

2.1.3.28

yadi dāsyasi rūpaṃ me tadā tāṃ prāpnuyāṃ dhruvam |
tvadrūpaṃ sā vinā kaṇṭhe jayamālāṃ na dhāsyati ||

2.1.3.29

svarūpaṃ dehi me nātha sevako'haṃ priyastava |
vṛṇuyānmāṃ yathā sā vai śrīmatī kṣitipātmajā ||

2.1.3.30

sūta uvāca |
vacaḥ śrutvā muneritthaṃ vihasya madhusūdanaḥ |
śāṅkarīṃ prabhutāṃ budhvā pratyuvāca dayāparaḥ ||

2.1.3.31

viṣṇuruvāca |
sveṣṭadeśaṃ mune gaccha kariṣyāmi hitaṃ tava |
bhiṣagvaro yathārtasya yataḥ priyataro'si me ||

2.1.3.32

ityuktvā munaye tasmai dadau viṣṇurmukhaṃ hareḥ |
svarūpamanugṛhyāsya tirodhānaṃ jagāma saḥ ||

2.1.3.33

evamukto munirhṛṣṭaḥ svarūpaṃ prāpya vai hareḥ |
mene kṛtārthamātmānaṃ tadyatnaṃ na bubodha saḥ ||

2.1.3.34

atha tatra gataḥ śīghraṃ nārado munisattamaḥ |
cakre svayamvaraṃ yatra rājaputraiḥ samākulam ||

2.1.3.35

svayamvarasabhā divyā rājaputrasamāvṛtā |
śuśubhe'tīva viprendrā yathā śakrasabhāparā ||

2.1.3.36

tasyāṃ nṛpasabhāyāṃ vai nāradaḥ samupāviśat |
sthitvā tatra vicintyeti prītiyuktena cetasā ||

2.1.3.37

māṃ variṣyati nānyaṃ sā viṣṇurūpadharaṃ dhruvam |
ānanasya kurūpatvaṃ na veda munisattamaḥ ||

2.1.3.37.p1

pūrvarūpaṃ muniṃ sarve dadṛśustatra mānavāḥ |
tadbhedaṃ bubudhuste na rājaputrādayo dvijāḥ | 38 ||

2.1.3.39

tatra rudragaṇau dvau tadrakṣaṇārthaṃ samāgatau |
viprarūpadharau gūḍhau tadbhedaṃ jajñatuḥ param ||

2.1.3.40

mūḍhaṃ matvā muniṃ tau tannikaṭaṃ jagmaturgaṇau |
kurutastatprahāsaṃ vai bhāṣamāṇau parasparam ||

2.1.3.41

paśya nāradarūpaṃ hi viṣṇoriva mahottamam |
mukhaṃ tu vānarasyeva vikaṭaṃ ca bhayaṅkaram ||

2.1.3.42

icchatyayaṃ nṛpasutāṃ vṛthaiva smaramohitaḥ |
ityuktvā sacchalaṃ vākyamupahāsaṃ pracakratuḥ ||

2.1.3.43

na śuśrāva yathārthaṃ tu tadvākyaṃ smaravihvalaḥ |
paryaikṣacchrīmatīṃ tāṃ vai tallipsurmohito muniḥ ||

2.1.3.44

etasminnantare bhūpakanyā cāntaḥpurāttu sā |
strībhiḥ samāvṛtā tatrājagāma varavarṇinī ||

2.1.3.45

mālāṃ hiraṇmayīṃ ramyāmādāya śubhalakṣaṇā |
tatra svayamvare reje sthitā madhye rameva sā ||

2.1.3.46

babhrāma sā sabhāṃ sarvāṃ mālāmādāya suvratā |
varamanveṣatī tatra svātmābhīṣṭaṃ nṛpātmajā ||

2.1.3.47

vānarāsyaṃ viṣṇutanuṃ muniṃ dṛṣṭvā cukopa sā |
dṛṣṭiṃ nivārya ca tataḥ prasthitā prītamānasā ||

2.1.3.48

na dṛṣṭvā svavaraṃ tatra trastāsīnmanepsitam |
antaḥsabhāsthitā kasminnarpayāmāsa na srajam ||

2.1.3.49

etasminnantare viṣṇurājagāma nṛpākṛtiḥ |
na dṛṣṭaḥ kaiścidaparaiḥ kevalaṃ sā dadarśa hi ||

2.1.3.50

atha sā taṃ samālokya prasannavadanāmbujā |
arpayāmāsa tatkaṇṭhe tāṃ mālāṃ varavarṇinī ||

2.1.3.51

tāmādāya tato viṣṇū rājarūpadharaḥ prabhuḥ |
antardhānamagātsadyaḥ svasthānaṃ prayayau kila ||

2.1.3.52

sarve rājakumārāśca nirāśāḥ śrīmatīṃ prati |
munistu vihvalo'tīva babhūva madanāturaḥ ||

2.1.3.53

tadā tāvūcatuḥ sadyo nāradaṃ smaravihvalam |
viprarūpadharau rudragaṇau jñānaviśāradau ||

2.1.3.54

gaṇāvūcatuḥ
he nārada mune tvaṃ hi vṛthā madanamohitaḥ |
tallipsuḥ svamukhaṃ paśya vānarasyeva garhitam ||

2.1.3.55

sūta uvāca |
ityākarṇya tayorvākyaṃ nārado vismito'bhavat |
mukhaṃ dadarśa mukure śivamāyāvimohitaḥ ||

2.1.3.56

svamukhaṃ vānarasyeva dṛṣṭvā cukrodha satvaram |
śāpaṃ dadau tayostatra gaṇayormohito muniḥ ||

2.1.3.57

yuvāṃ mamopahāsaṃ vai cakraturbrāhmaṇasya hi |
bhavetāṃ rākṣasau vipravīryajau vai tadākṛtī ||

2.1.3.58

śrutvā haragaṇāvitthaṃ svaśāpaṃ jñānisattamau |
na kiñcidūcatustau hi munimājñāya mohitam ||

2.1.3.59

svasthānaṃ jagmaturviprā udāsīnau śivastutim |
cakraturmanyamānau vai śivecchāṃ sakalāṃ sadā ||

2.1.3.59.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne nāradamohavarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

2.1.3.59.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.1.3.59.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.1.3.59.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.1.3.59.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamaḥ sṛṣṭikhaṇḍaḥ

Linked texts (1)