Shivapurana 2.1.4: caturtho'dhyāyaḥ | nāradaya viṣṇūpadeśavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.1.4
- Language
- Sanskrit
Contents
caturtho'dhyāyaḥ | nāradaya viṣṇūpadeśavarṇanam
2.1.4.1
ṛṣaya ūcuḥ |
sūta sūta mahāprājña varṇitā hyadbhutā kathā |
dhanyā tu śāmbhavī māyā tadadhīnaṃ carācaram ||
2.1.4.2
gatayorgaṇayoḥ śambhoḥ svayamātmecchayā vibhoḥ |
kiñcakāra muniḥ kruddho nāradaḥ smaravihvalaḥ ||
2.1.4.3
sūta uvāca |
vimohito munirdattvā tayoḥ śāpaṃ yathocitam |
jale mukhaṃ nirīkṣyātha svarūpaṃ giriśecchayā ||
2.1.4.4
śivecchayā na prabuddhaḥ smṛtvā harikṛtacchalam |
krodhaṃ durviṣahaṃ kṛtvā viṣṇulokaṃ jagāma ha ||
2.1.4.5
uvāca vacanaṃ kruddhaḥ samiddha iva pāvakaḥ |
duruktigarbhitaṃ vyaṅgaṃ naṣṭajñānaḥ śivecchayā ||
2.1.4.6
nārada uvāca |
he hare tvaṃ mahāduṣṭaḥ kapaṭī viśvamohanaḥ |
parotsāhaṃ na sahase māyāvī malināśayaḥ ||
2.1.4.7
mohinīrūpamādāya kapaṭaṃ kṛtavānpurā |
asurebhyo'pāyayastvaṃ vāruṇīmamṛtaṃ na hi ||
2.1.4.8
cetpibenna viṣaṃ rudro dayāṃ kṛtvā maheśvaraḥ |
bhavennaṣṭākhilā māyā tava vyājarate hare ||
2.1.4.9
gatiḥ sakapaṭā te'tipriyā viṣṇo viśeṣataḥ |
sādhusvabhāvo na bhavānsvatantraḥ prabhuṇā kṛtaḥ ||
2.1.4.10
kṛtaṃ samucitaṃ naiva śivena paramātmanā |
tatprabhāvabalaṃ dhyātvā svatantrakṛtikārakaḥ ||
2.1.4.11
tvadgatiṃ susamājñāya paścāttāpamavāpa saḥ |
vipraṃ sarvopari prāha svoktavedapramāṇakṛt ||
2.1.4.12
tajjñātvāhaṃ hare tvādya śikṣayiṣyāmi tadbalāt |
yathā na kuryāḥ kutrāpīdṛśaṃ karma kadācana ||
2.1.4.13
adyāpi nirbhayastvaṃ hi saṅgaṃ nāpastarasvinā |
idānīṃ lapsyase viṣṇo phalaṃ svakṛtakarmaṇaḥ ||
2.1.4.14
itthamuktvā hariṃ so'tha munirmāyāvimohitaḥ |
śaśāpa krodhanirviṇṇo brahmatejaḥ pradarśayan ||
2.1.4.15
strīkṛte vyākulaṃ viṣṇo māmakārṣīrvimohakaḥ |
anvakārṣīḥ svarūpeṇa yena kāpaṭyakāryakṛt ||
2.1.4.16
tadrūpeṇa manuṣyastvaṃ bhava tadduḥkhabhugghare |
yanmukhaṃ kṛtavānme tvaṃ te bhavantu sahāyinaḥ ||
2.1.4.17
tvaṃ strīviyogajaṃ duḥkhaṃ labhasva paraduḥkhadaḥ |
manuṣyagatikaḥ prāyo bhavājñānavimohitaḥ ||
2.1.4.17.c1
iti śaptvā hariṃ mohānnārado'jñānamohitaḥ |
viṣṇurjagrāha taṃ śāpaṃ praśaṃsan śāmbhavīmajām ||
2.1.4.19
atha śambhurmahālīlo niścakarṣa vimohinīma |
svamāyāṃ mohito jñānī nārado'pyabhavadyayā ||
2.1.4.20
antarhitāyāṃ māyāyāṃ pūrvavanmatimānabhūt |
nārado vismitamanāḥ prāptabodho nirākulaḥ ||
2.1.4.21
paścāttāpamavāpyāti nininda svaṃ muhurmuhuḥ |
praśaśaṃsa tadā māyāṃ śāmbhavīṃ jñānimohinīm ||
2.1.4.22
atha jñātvā muniḥsarvaṃ māyāvibhramamātmanaḥ |
apatatpādayorviṣṇornārado vaiṣṇavottamaḥ ||
2.1.4.23
haryupasthāpitaḥ prāha vacanaṃ naṣṭadurmatiḥ |
mayā duruktayaḥ proktā mohitena kubuddhinā ||
2.1.4.24
dattaḥ śāpo'pi te nātha vitathaṃ kuru taṃ prabho |
mahatpāpamakārṣaṃ hi yāsyāmi nirayaṃ dhruvam ||
2.1.4.25
kamupāyaṃ hare kuryāṃ dāso'haṃ te tamādiśa |
yena pāpakulaṃ naśyennirayo na bhavenmama ||
2.1.4.26
ityuktvā sa punarviṣṇoḥ pādayormunisattamaḥ |
papāta sumatirbhaktyā paścāttāpamupāgataḥ ||
2.1.4.27
atha viṣṇustamutthāpya babhāṣe sūnṛtaṃ vacaḥ |
viṣṇuruvāca |
na khedaṃ kuru me bhaktavarastvaṃ nātra saṃśayaḥ ||
2.1.4.28
śṛṇu tāta pravakṣyāmi suhitaṃ tava niścayāt |
nirayaste na bhavitā śivaḥ śaṃ te vidhāsyati ||
2.1.4.29
yadakārṣīḥ śivavaco vitathaṃ madamohitaḥ |
sa dattavānīdṛśaṃ te phalaṃ karmaphalapradaḥ ||
2.1.4.30
śivecchayākhilaṃ jātaṃ kurvitthaṃ niścitāṃ matim |
garvāpahartā sa svāmī śaṅkaraḥ parameśvaraḥ ||
2.1.4.31
paraṃ brahma parātmā sa saccidānandabodhanaḥ |
nirguṇo nirvikārī ca rajaḥsattvatamaḥparaḥ ||
2.1.4.32
sa evādāya māyāṃ svāṃ tridhā bhavati rūpataḥ |
brahmaviṣṇumaheśātmā nirguṇo'nirguṇo'pi saḥ ||
2.1.4.33
nirguṇatve śivāhvo hi paramātmā maheśvaraḥ |
paraṃ brahmāvyayo'nanto mahādeveti gīyate ||
2.1.4.34
tatsevayā vidhiḥ sraṣṭā pālako jagatāmaham |
svayaṃ sarvasya saṃhārī rudrarūpeṇa sarvadā ||
2.1.4.35
sākṣī śivasvarūpeṇa māyābhinnaḥ sa nirguṇaḥ |
svecchācārī saṃvihārī bhaktānugrahakārakaḥ ||
2.1.4.36
śṛṇu tvaṃ nārada mune sadupāyaṃ sukhapradam |
sarvapāpāpahartāraṃ bhuktimuktipradaṃ sadā ||
2.1.4.37
tyaktvā svasaṃśayaṃ sarvaṃ gāyan śaṅkarasadyaśaḥ |
śatanāmaśivastotraṃ sadānanyamatirjapa ||
2.1.4.38
yajjapitvā drutaṃ sarvaṃ tava pāpaṃ vinaśyati |
ityuktvā nāradaṃ viṣṇuḥ punaḥ prāha dayānvitaḥ ||
2.1.4.39
mune na kuru śokaṃ tvaṃ tvayā kiñcitkṛtaṃ na hi |
svecchayā kṛtavānśambhuridaṃ sarvaṃ na saṃśayaḥ ||
2.1.4.40
ahārṣittvanmatiṃ divyāṃ kāmakleśamadātsa te |
tvanmukhāddāpayāñcakre śāpaṃ me sa maheśvaraḥ ||
2.1.4.41
itthaṃ svacaritaṃ loke prakaṭīkṛtavān svayam |
mṛtyuñjayaḥ kālakālo bhaktoddhāraparāyaṇaḥ ||
2.1.4.42
na me śivasamāno'sti priyaḥ svāmī sukhapradaḥ |
sarvaśaktiprado me'sti sa eva parameśvaraḥ ||
2.1.4.43
tasyopāsyāṃ kuru mune tameva satataṃ bhaja |
tadyaśaḥ śṛṇu gāya tvaṃ kuru nityaṃ tadarcanam ||
2.1.4.44
kāyena manasā vācā yaḥ śaṅkaramupaiti bhoḥ |
sa paṇḍita iti jñeyaḥ sa jīvanmukta ucyate ||
2.1.4.45
śiveti nāmadāvāgnermahāpātakaparvatāḥ |
bhasmībhavantyanāyāsātsatyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ||
2.1.4.46
pāpamūlāni duḥkhāni vividhānyapi tānyataḥ |
śivārcanaikanaśyāni nānyanaśyāni sarvathā ||
2.1.4.47
sa vaidikaḥ sa puṇyātmā sa dhanyaḥ sa budho mune |
yaḥ sadā kāyavāk cittaiḥ śaraṇaṃ yāti śaṅkaram ||
2.1.4.48
bhavanti vividhā dharmā yeṣāṃ sadyaḥ phalonmukhāḥ |
teṣāṃ bhavati viśvāsastripurāntakapūjane ||
2.1.4.49
pātakāni vinaśyanti yāvanti śivapūjayā |
bhuvi tāvanti pāpāni na santyeva mahāmune ||
2.1.4.50
brahmahatyādipāpānāṃ rāśayo'pyamitā mune |
śivasmṛtyā vinaśyanti satyaṃ satyaṃ vadāmyaham ||
2.1.4.51
śivanāmatarīṃ prāpya saṃsārābdhiṃ taranti te |
saṃsāramūlapāpāni tasya naśyantyasaṃśayam ||
2.1.4.52
saṃsāramūlabhūtānāṃ pātakānāṃ mahāmune |
śivanāmakuṭhāreṇa vināśo jāyate dhruvam ||
2.1.4.53
śivanāmāmṛtaṃ peyaṃ pāpadāvānalārditaiḥ |
pāpadāvāgnitaptānāṃ śāntistena vinā na hi ||
2.1.4.54
śiveti nāmapīyūṣavarṣadhārāpariplutāḥ |
saṃsāradavamadhye'pi na śocanti na saṃśayaḥ ||
2.1.4.55
na bhaktiḥ śaṅkare puṃsāṃ rāgadveṣaratātmanām |
tadviruddhajanānāṃ hi muktirbhavati sarvathā ||
2.1.4.56
anantajanmabhiryena tapastaptaṃ bhaviṣyati |
tasyaiva bhaktirbhavati bhavānīprāṇavallabhe ||
2.1.4.57
jātāpi śaṅkare bhaktiranyasādhāraṇī vṛthā |
paraṃ tvavyabhicāreṇa śivabhaktirapekṣitā ||
2.1.4.58
yasyāsādhāraṇī śambhau bhaktiravyabhicāriṇī |
tasyaiva mokṣaḥ sulabho nānyasyeti matirmama ||
2.1.4.59
kṛtvāpyanantapāpāni yadi bhaktirmaheśvare |
sarvapāpavinirmukto bhavatyeva na saṃśayaḥ ||
2.1.4.60
bhavanti bhasmasād vṛkṣā davadagdhā yathā vane |
tathā bhavanti dagdhāni śāṅkarāṇāmaghānyapi ||
2.1.4.61
yo nityaṃ bhasmapūtāṅgo śivapūjonmukho bhavet |
sa taratyeva saṃsāramapāramatidāruṇam ||
2.1.4.62
brahmasvaharaṇaṃ kṛtvā hatvāpi brāhmaṇānbahūn |
na lipyate naraḥ pāpairvirūpākṣasya sevakaḥ ||
2.1.4.63
vilokya vedānakhilān śivasyaivārcanaṃ param |
saṃsāranāśanopāya iti pūrvairviniścitam ||
2.1.4.64
adyaprabhṛti yatnena sāvadhāno yathāvidhi |
sāmbaṃ sadāśivaṃ bhaktyā bhaja nityaṃ maheśvaram ||
2.1.4.65
āpādamastakaṃ samyagbhasmanoddhūlya sādaram |
sarvaśrutiśrutaṃ śaivaṃ mantraṃ japa ṣaḍakṣaram ||
2.1.4.66
sarvāṅgeṣu prayatnena rudrākṣān śivavallabhān |
dhārayasvātisadbhaktyā samantraṃ vidhipūrvakam ||
2.1.4.67
śṛṇu śaivīṃ kathāṃ nityaṃ vada śaivīṃ kathāṃ sadā |
pūjayasvātiyatnena śivabhaktānpunaḥ punaḥ ||
2.1.4.68
apramādena satataṃ śivaikaśaraṇo bhava |
śivārcanena satatamānandaḥ prāpyate yataḥ ||
2.1.4.69
urasyādhāya viśade śivasya caraṇāmbujau |
śivatīrthāni vicara prathamaṃ munisattama ||
2.1.4.70
paśyanmāhātmyamatulaṃ śaṅkarasya parātmanaḥ |
gacchānandavanaṃ paścācchambhupriyatamaṃ mune ||
2.1.4.71
tatra viśveśvaraṃ dṛṣṭvā pūjanaṃ kuru bhaktitaḥ |
natvā stutvā viśeṣeṇa nirvikalpo bhaviṣyasi ||
2.1.4.72
tataśca bhavatā nūnaṃ vidheyaṃ gamanaṃ mune |
brahmaloke svakāmārthaṃ śāsanānmama bhaktitaḥ ||
2.1.4.73
natvā stutvā viśeṣeṇa vidhiṃ svajanakaṃ mune |
praṣṭavyaṃ śivamāhātmyaṃ bahuśaḥ prītacetasā ||
2.1.4.74
sa śaivapravaro brahmā māhātmyaṃ śaṅkarasya te |
śrāvayiṣyati suprītyā śatanāmastavaṃ ca hi ||
2.1.4.75
adyatastvaṃ bhava mune śaivaḥ śivaparāyaṇaḥ |
muktibhāgī viśeṣeṇa śivaste śaṃ vidhāsyati ||
2.1.4.76
itthaṃ viṣṇurmuniṃ prītyā hyupadiśya prasannadhīḥ |
smṛtvā nutvā śivaṃ stutvā tatastvantaradhīyata ||
2.1.4.76.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne nāradāya viṣṇūpadeśavarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
2.1.4.76.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.1.4.76.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.1.4.76.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.1.4.76.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamaḥ sṛṣṭikhaṇḍaḥ
Linked texts (1)
- Śivarahasyapurāṇa — Sanskrit