Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.1.7: saptamo'dhyāyaḥ | viṣṇubrahmavivādavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.1.7

Language
Sanskrit

Contents

saptamo'dhyāyaḥ | viṣṇubrahmavivādavarṇanam

2.1.7.1

brahmovāca |
supte nārāyaṇe deve nābhau paṅkajamuttamam |
āvirbabhūva sahasā bṛhadvai śaṅkarecchayā ||

2.1.7.2

anantayaṣṭikāyuktaṃ karṇikārasamaprabham |
anantayojanāyāmamanantocchrāyasaṃyutam ||

2.1.7.3

koṭisūryapratīkāśaṃ sundaraṃ tattvasaṃyutam |
atyadbhutaṃ mahāramyaṃ darśanīyamanuttamam ||

2.1.7.4

kṛtvā yatnaṃ pūrvavatsa śaṅkaraḥ parameśvaraḥ |
dakṣiṇāṅgānnijānmāṃ vai sāmbaḥ śambhurajījanat ||

2.1.7.5

sa māyāmohitaṃ kṛtvā māṃ maheśo drutaṃ mune |
tannābhipaṅkajādāvirbhāvayāmāsa līlayā ||

2.1.7.6

evaṃ padmāttato jajñe putro'haṃ hemagarbhakaḥ |
caturmukho raktavarṇastripuṇḍrāṅkitamastakaḥ ||

2.1.7.7

tanmāyāmohitaścāhaṃ nāvidaṃ kamalaṃ vinā |
svadehajanakaṃ tāta pitaraṃ jñānadurbalaḥ ||

2.1.7.8

ko'haṃ vā kuta āyātaḥ kiṃ kāryaṃ tu madīyakam |
kasya putro'hamutpannaḥ kenaiva nirmito'dhunā ||

2.1.7.9

iti saṃśayamāpannaṃ buddhirmāṃ samapadyata |
kimarthaṃ mohamāyāmi tajjñānaṃ sukaraṃ khalu ||

2.1.7.10

etatkamalapuṣpasya patrārohasthalaṃ hyadhaḥ |
matkartā ca sa vai tatra bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||

2.1.7.10.c1

iti buddhiṃ samāsthāya kamalādavarohayam |
nāle nāle gatastatra varṣāṇāṃ śatakaṃ mune ||

2.1.7.12

na labdhaṃ tu mayā tatra kamalasthānamuttamam |
saṃśayaṃ ca punaḥ prāptaḥ kamale gantumutsukaḥ ||

2.1.7.13

ārurohātha kamalaṃ nālamārgeṇa vai mune |
kuḍmalaṃ kamalasyātha labdhavānna vimohitaḥ ||

2.1.7.14

nālamārgeṇa bhramato gataṃ varṣaśataṃ punaḥ |
kṣaṇamātraṃ tadā tatra tatastiṣṭhanvimohitaḥ ||

2.1.7.15

tadā vāṇī samutpannā tapeti paramā śubhā |
śivecchayā parā vyomno mohavidhvaṃsinī mune ||

2.1.7.16

tacchrutvā vyomavacanaṃ dvādaśābdaṃ prayatnataḥ |
punastaptaṃ tapo ghoraṃ draṣṭuṃ svajanakaṃ tadā ||

2.1.7.17

tadā hi bhagavānviṣṇuścaturbāhuḥ sulocanaḥ |
mayyevānugrahaṃ kartuṃ drutamāvirbabhūva ha ||

2.1.7.18

śaṅkhacakrāyudhakaro gadāpadmadharaḥ paraḥ |
ghanaśyāmalasarvāṅgaḥ pītāmbaradharaḥ paraḥ ||

2.1.7.19

mukuṭādimahābhūṣaḥ prasannamukhapaṅkajaḥ |
koṭikandarpasaṅkāśaḥsandṛṣṭo mohitena saḥ ||

2.1.7.20

tad dṛṣṭvā sundaraṃ rūpaṃ vismayaṃ paramaṃ gataḥ |
kālābhaṃ kāñcanābhaṃ ca sarvātmānaṃ caturbhujam ||

2.1.7.21

tathābhūtamahaṃ dṛṣṭvā sadasanmayamātmanā |
nārāyaṇaṃ mahābāhuṃ harṣito hyabhavaṃ tadā ||

2.1.7.22

māyayā mohitaḥ śambhostadā līlātmanaḥ prabhoḥ |
avijñāya svajanakaṃ tamavocaṃ praharṣitaḥ ||

2.1.7.23

brahmovāca |
kastvaṃ vadeti hastena samutthāpya sanātanam |
tadā hastaprahāreṇa tīvreṇa sudṛḍhena tu ||

2.1.7.24

prabuddhyotthāya śayanātsamāsīnaḥ kṣaṇaṃ vaśī |
dadarśa nidrāviklinna nīrajāmalalocanaḥ ||

2.1.7.25

māmatra saṃsthitaṃ bhāsādhyāsito bhagavānhariḥ |
āha cotthāya brahmāṇaṃ hasanmāṃ madhuraṃ sakṛt ||

2.1.7.26

viṣṇuruvāca |
svāgataṃ svāgataṃ vatsa pitāmaha mahādyute |
nirbhayo bhava dāsye'haṃ sarvānkāmānna saṃśayaḥ ||

2.1.7.27

tasya tadvacanaṃ śrutvā smitapūrvaṃ surarṣabhaḥ |
rajasā baddhavairaśca tamavocaṃ janārdanam ||

2.1.7.28

brahmovāca |
bhāṣase vatsa vatseti sarvasaṃhārakāraṇam |
māmihāti smitaṃ kṛtvā guruḥ śiṣyamivānagha ||

2.1.7.29

kartāraṃ jagatāṃ sākṣātprakṛteśca pravartakam |
sanātanamajaṃ viṣṇuṃ viriñciṃ viṣṇusambhavam ||

2.1.7.30

viśvātmānaṃ vidhātāraṃ dhātāraṃ paṅkajekṣaṇam |
kimarthaṃ bhāṣase mohādvaktumarhasi satvaram ||

2.1.7.31

vedo māṃ vakti niyamātsvayambhuvamajaṃ vibhum |
pitāmahaṃ svarājaṃ ca parameṣṭhinamuttamam ||

2.1.7.32

ityākarṇya harirvākyaṃ mama kruddho ramāpatiḥ |
so'pi māmāha jāne tvāṃ kartāramiti lokataḥ ||

2.1.7.33

viṣṇuruvāca |
kartuṃ dhartuṃ bhavānaṅgādavatīrṇo mamāvyayāt |
vismṛto'si jagannāthaṃ nārāyaṇamanāmayam ||

2.1.7.34

puruṣaṃ paramātmānaṃ puruhūtaṃ puruṣṭutam |
viṣṇumacyutamīśānaṃ viśvasya prabhavodbhavam ||

2.1.7.35

nārāyaṇaṃ mahābāhuṃ sarvavyāpakamīśvaram |
mannābhipadmatastvaṃ hi prasūto nātra saṃśayaḥ ||

2.1.7.36

tavāparādho nāstyatra tvayi māyākṛtaṃ mama |
śṛṇu satyaṃ caturvaktra sarvadeveśvaro hyaham ||

2.1.7.37

kartā hartā ca bhartā ca na mayāsti samo vibhuḥ |
ahameva paraṃ brahma paraṃ tattvaṃ pitāmaha ||

2.1.7.38

ahameva paraṃ jyotiḥ paramātmā tvahaṃ vibhuḥ |
adya dṛṣṭaṃ śrutaṃ sarvaṃ jagatyasmiñcarācaram ||

2.1.7.39

tattadviddhi caturvaktra sarvaṃ manmayamityatha |
mayā sṛṣṭaṃ purāvyaktaṃ caturviṃśatitattvakam ||

2.1.7.40

nityaṃ teṣvaṇavo baddhāḥ sṛṣṭāḥ krodhabhayādayaḥ |
prabhāvācca bhavānaṅgānyanekānīha līlayā ||

2.1.7.41

sṛṣṭā buddhirmayā tasyāmahaṅkārastridhā tataḥ |
tanmātraṃ pañcakaṃ tasmānmano dehendriyāṇi ca ||

2.1.7.42

ākāśādīni bhūtāni bhautikāni ca līlayā |
iti buddhvā prajānātha śaraṇaṃ vraja me vidhe ||

2.1.7.43

ahaṃ tvāṃ sarvaduḥkhebhyo rakṣiṣyāmi na saṃśayaḥ |
brahmovāca |
iti śrutvā vacastasya brahmā krodhasamanvitaḥ |
ko vā tvamiti sambhartsyābruvaṃ māyāvimohitaḥ ||

2.1.7.44

kimarthaṃ bhāṣase bhūri bahvanarthakaraṃ vacaḥ |
neśvarastvaṃ paraṃ brahma kaścitkartā bhavettava ||

2.1.7.45

māyayā mohitaścāhaṃ yuddhaṃ cakre sudāruṇam |
hariṇā tena vai sārdhaṃ śaṅkarasya mahāprabhoḥ ||

2.1.7.46

evaṃ mama hareścāsītsaṅgaro romaharṣaṇaḥ |
pralayārṇavamadhye tu rajasā baddhavairayoḥ ||

2.1.7.47

etasminnantare liṅgamabhavaccāvayoḥ puraḥ |
vivādaśamanārthaṃ hi prabodhārthaṃ tathāvayoḥ ||

2.1.7.48

jvālāmālāsahasrāḍhyaṃ kālānalaśatopamam |
kṣayavṛddhivinirmuktamādimadhyāntavarjitam ||

2.1.7.49

anaupamyamanirdeśyamavyaktaṃ viśvasambhavam |
tasya jvālāsahasreṇa mohito bhagavānhariḥ ||

2.1.7.50

mohitaṃ cāha māmatra kimarthaṃ spardhase'dhunā |
āgatastu tṛtīyo'tra tiṣṭhatāṃ yuddhamāvayoḥ ||

2.1.7.51

kuta evātra sambhūtaḥ parīkṣāvo'gnisambhavam |
adho gamiṣyāmyanalastambhasyānupamasya ca ||

2.1.7.52

parīkṣārthaṃ prajānātha tasya vai vāyuvegataḥ |
bhavānūrdhvaṃ prayatnena gantumarhati satvaram ||

2.1.7.53

brahmovāca |
evaṃ vyāhṛtya viśvātmā svarūpamakarottadā |
vārāhamahamapyāśu haṃsatvaṃ prāptavānmune ||

2.1.7.54

tadāprabhṛti māmāhurhaṃsahaṃso virāḍiti |
haṃsa haṃseti yo brūyātsa haṃso'tha bhaviṣyati ||

2.1.7.55

suśveto hyanalaprakhyo viśvataḥ pakṣasaṃyutaḥ |
mano'nilajavo bhūtvā gatordhvaṃ cordhvataḥ purā ||

2.1.7.56

nārāyaṇo'pi viśvātmā suśveto hyabhavattadā |
daśayojanavistīrṇaṃ śatayojanamāyatam ||

2.1.7.57

meruparvatavarṣmāṇaṃ gauratīkṣṇogradaṃṣṭriṇam |
kālādityasamābhāsaṃ dīrghaghoṇaṃ mahāsvanam ||

2.1.7.58

hrasvapādaṃ vicitrāṅgaṃ jaitraṃ dṛḍhamanaupamam |
vārāhākāramāsthāya gatavāṃstadadhau javāt ||

2.1.7.59

evaṃ varṣasahasraṃ ca caranviṣṇuradho gataḥ |
tadāprabhṛti lokeṣu śvetavārāhasaṃjñakaḥ ||

2.1.7.60

kalpo babhūva devarṣe narāṇāṃ kālasaṃjñakaḥ |
babhrāma bahudhā viṣṇuḥ prabhaviṣṇuradhogataḥ ||

2.1.7.61

nāpaśyadalpamapyasya mūlaṃ liṅgasya sūkaraḥ |
tāvatkālaṃ gataścordhvamahamapyarisūdana ||

2.1.7.62

satvaraṃ sarvayatnena tasyāntaṃ jñātumicchayā |
śrānto na dṛṣṭvā tasyāntamahaṃ kālādadhogataḥ ||

2.1.7.63

tathaiva bhagavānviṣṇuḥ śrāntaḥ kamalalocanaḥ |
sarvadevanibhastūrṇamutthitaḥ sa mahāvapuḥ ||

2.1.7.64

samāgato mayā sārdhaṃ praṇipatya bhavaṃ muhuḥ |
māyayā mohitaḥ śambhostasthau saṃvignamānasaḥ ||

2.1.7.65

pṛṣṭhataḥ pārśvataścaiva hyagrataḥ parameśvaram |
praṇipatya mayā sārdhaṃ sasmāra kimidaṃ tviti ||

2.1.7.66

anirdeśyaṃ ca tadrūpamanāma karmavarjitam |
aliṅgaṃ liṅgatāṃ prāptaṃ dhyānamārge'pyagocaram ||

2.1.7.67

svasthaṃ cittaṃ tadā kṛtvā namaskāraparāyaṇau |
babhūvaturubhāvāvāmahaṃ harirapi dhruvam ||

2.1.7.68

jānīvo na hi te rūpaṃ yo'si so'si mahāprabho |
namo'stu te maheśāna rūpaṃ darśaya nau tvaram ||

2.1.7.69

evaṃ śaracchatānyāsannamaskāraṃ prakurvatoḥ |
āvayormuniśārdūla madamāsthitayostadā ||

2.1.7.69.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne viṣṇubrahmavivādavarṇanaṃ nāma saptamo'dhyāyaḥ ||

2.1.7.69.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.1.7.69.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.1.7.69.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.1.7.69.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamaḥ sṛṣṭikhaṇḍaḥ

Linked texts (1)