Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.1.9: navamo'dhyāyaḥ | śivatattvavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.1.9

Language
Sanskrit

Contents

navamo'dhyāyaḥ | śivatattvavarṇanam

2.1.9.1

brahmovāca |
athākarṇya nutiṃ viṣṇukṛtāṃ svasya maheśvaraḥ |
prādurbabhūva suprītaḥ savāmaḥ karuṇānidhiḥ ||

2.1.9.2

pañcavaktrastrinayano bhālacandro jaṭādharaḥ |
gauravarṇo viśālākṣo bhasmoddhūlitavigrahaḥ ||

2.1.9.3

daśabāhurnīlagalaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ |
sarvāṅgasundaro bhasmatripuṇḍrāṅkitamastakaḥ ||

2.1.9.4

taṃ dṛṣṭvā tādṛśaṃ devaṃ savāmaṃ parameśvaram |
tuṣṭāva punariṣṭābhirvāgbhirviṣṇurmayā saha ||

2.1.9.5

nigamaṃ śvāsarūpeṇa dadau tasmai tato haraḥ |
viṣṇave ca prasannātmā maheśaḥ karuṇākaraḥ ||

2.1.9.6

tato jñānamadāttasmai rahasyaṃ paramātmane |
paramātmā punarmahyaṃ dattavānkṛpayā mune ||

2.1.9.7

samprāpya nigamaṃ viṣṇuḥ papraccha punareva tam |
kṛtārthaḥ sāñjalirnatvā mayā saha maheśvaram ||

2.1.9.7.p1

viṣṇuruvāca |
kathaṃ ca tuṣyase deva mayā pūjyaḥ kathaṃ prabho |
kathaṃ dhyānaṃ prakartavyaṃ kathaṃ vrajasi vaśyatām | 8 ||

2.1.9.9

kiṃ kartavyaṃ mahādeva hyāvābhyāṃ tava śāsanāt |
sadā sadājñāpaya nau prītyarthaṃ kuru śaṅkara ||

2.1.9.10

etatsarvaṃ mahārāja kṛpāṃ kṛtvāvayoḥ prabho |
kathanīyaṃ tathānyacca vijñāya svānugau śiva ||

2.1.9.11

brahmovāca |
ityetadvacanaṃ śrutvā prasanno bhagavānharaḥ |
uvāca vacanaṃ prītyā suprasannaḥ kṛpānidhiḥ ||

2.1.9.12

śrīśiva uvāca |
bhaktyā ca bhavatornūnaṃ prīto'haṃ surasattamau |
paśyantaṃ māṃ mahādevaṃ bhayaṃ sarvaṃ vimuñcatām ||

2.1.9.13

mama liṅgaṃ sadā pūjyaṃ dhyeyaṃ caitādṛśaṃ mama |
idānīṃ dṛśyate yadvattathā kāryaṃ prayatnataḥ ||

2.1.9.14

pūjito liṅgarūpeṇa prasanno vividhaṃ phalam |
dāsyāmi sarvalokebhyo mano'bhīṣṭānyanekaśaḥ ||

2.1.9.15

yadā duḥkhaṃ bhavettatra yuvayoḥ surasattamau |
pūjite mama liṅge ca tadā syād duḥkhanāśanam ||

2.1.9.16

yuvāṃ prasūtau prakṛtermadīyāyā mahābalau |
savyāpasavyāgātrābhyāṃ mama sarveśvarasya hi ||

2.1.9.17

ayaṃ me dakṣiṇātpārśvād brahmā lokapitāmahaḥ |
vāmapārśvācca viṣṇustvaṃ samutpannaḥ parātmanaḥ ||

2.1.9.18

prīto'haṃ yuvayoḥ samyagvaraṃ dadyāṃ yathepsitam |
mayi bhaktirdṛḍhā bhūyādyuvayorabhyanujñayā ||

2.1.9.19

pārthivīṃ caiva manmūrtiṃ vidhāya kurutaṃ yuvām |
sevāṃ ca vividhāṃ prājñau kṛtvā sukhamavāpsyathaḥ ||

2.1.9.20

brahmansṛṣṭiṃ kuru tvaṃ hi madājñāparipālakaḥ |
vatsa vatsa hare tvaṃ ca pālayaivaṃ carācaram ||

2.1.9.21

brahmovāca |
ityuktvā nau prabhustābhyāṃ pūjāvidhimadācchubhām |
yenaiva pūjitaḥ śambhuḥ phalaṃ yacchatyanekaśaḥ ||

2.1.9.22

ityākarṇya vacaḥ śambhormayā ca sahito hariḥ |
pratyuvāca maheśānaṃ praṇipatya kṛtāñjaliḥ ||

2.1.9.23

viṣṇuruvāca |
yadi prītiḥ samutpannā yadi deyo varaśca nau |
bhaktirbhavatu nau nityaṃ tvayi cāvyabhicāriṇī ||

2.1.9.24

tvamapyavatarasvādya līlayā nirguṇo'pi hi |
sahāyaṃ kuru nau tāta tvaṃ paraḥ parameśvaraḥ ||

2.1.9.25

āvayordevadeveśa vivādamapi śobhanam |
ihāgato bhavānyasmādvivādaśamanāya nau ||

2.1.9.26

brahmovāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā punaḥ prāha haro harim |
praṇipatya sthitaṃ mūrdhnā kṛtāñjalipuṭaḥ svayam ||

2.1.9.27

śrīmaheśa uvāca |
pralayasthitisargāṇāṃ kartāhaṃ saguṇo'guṇaḥ |
parabrahma nirvikārī saccidānandalakṣaṇaḥ ||

2.1.9.28

tridhā bhinno hyahaṃ viṣṇo brahmaviṣṇuharākhyayā |
sargarakṣālayaguṇairniṣkalo'haṃ sadā hare ||

2.1.9.29

stuto'haṃ yattvayā viṣṇo brahmaṇā me'vatāraṇe |
prārthanāṃ tāṃ kariṣyāmi satyāṃ yadbhaktavatsalaḥ ||

2.1.9.30

madrūpaṃ paramaṃ brahmannīdṛśaṃ bhavadaṅgataḥ |
prakaṭībhavitā loke nāmnā rudraḥ prakīrtitaḥ ||

2.1.9.31

madaṃśāttasya sāmarthyaṃ nyūnaṃ naiva bhaviṣyati |
yo'haṃ so'haṃ na bhedo'sti pūjāvidhividhānataḥ ||

2.1.9.32

yathā ca jyotiṣaḥ saṅgājjalādeḥ sparśatā na vai |
tathā mamāguṇasyāpi saṃyogād bandhanaṃ na hi ||

2.1.9.33

śivarūpaṃ mamaitacca rudro'pi śivavattadā |
na tatra parabhedo vai kartavyaśca mahāmune ||

2.1.9.34

vastuto hyekarūpaṃ hi dvidhā bhinnaṃ jagatyuta |
ato bhedo na vijñeyaḥ śive rudre kadācana ||

2.1.9.35

suvarṇasya yathaikasya vastutvaṃ naiva gacchati |
alaṅkṛtikṛte deva nāmabhedo na vastutaḥ ||

2.1.9.36

yathaikasyā mṛdo bhedo nānāpātre na vastutaḥ |
kāraṇasyaiva kārye na sannidhānaṃ nidarśanam ||

2.1.9.37

jñātavyaṃ budhavaryaiśca nirmalajñānibhiḥ surau |
evaṃ jñātvā bhavadbhyāṃ tu na dṛśyaṃ bhedakāraṇam ||

2.1.9.38

vastuvat sarvadṛśyaṃ ca śivarūpaṃ mataṃ mama |
ahaṃ bhavānajaścaiva rudro yo'yaṃ bhaviṣyati ||

2.1.9.39

ekarūpā na bhedastu bhede vai bandhanaṃ bhavet |
tathāpi ca madīyaṃ hi śivarūpaṃ sanātanam ||

2.1.9.40

mūlībhūtaṃ sadoktaṃ ca satyajñānamanantakam |
evaṃ jñātvā sadā dhyeyaṃ manasā caiva tattvataḥ ||

2.1.9.41

śrūyatāṃ caiva bho brahman yadgopyaṃ kathyate mayā |
bhavantau prakṛteryātau nāyaṃ vai prakṛteḥ punaḥ ||

2.1.9.42

madājñā jāyate tatra brahmaṇo bhrukuṭeraham |
guṇeṣvapi yathā proktastāmasaḥ prakṛto haraḥ ||

2.1.9.43

vaikārikaśca vijñeyo yo'haṅkāra udāhṛtaḥ |
nāmato vastuto naiva tāmasaḥ paricakṣyate ||

2.1.9.44

etasmātkāraṇād bahmankaraṇīyamidaṃ tvayā |
sṛṣṭikartā bhava brahmansṛṣṭeśca pālako hariḥ ||

2.1.9.45

madīyaśca tathāṃśo yo layakartā bhaviṣyati |
iyaṃ yā prakṛtirdevī hyumākhyā parameśvarī ||

2.1.9.46

tasyāstu śaktirvāgdevī brahmāṇaṃ sā bhajiṣyati |
anyā śaktiḥ punastatra prakṛteḥ sambhaviṣyati ||

2.1.9.47

samāśrayiṣyate viṣṇuṃ lakṣmīrūpeṇa sā tadā |
punaśca kālī nāmnā sā madaṃśaṃ prāpsyati dhruvam ||

2.1.9.48

jyotīrūpeṇa sā tatra kāryārthe sambhaviṣyati |
evaṃ devyāstathā proktāḥ śaktayaḥ paramāḥ śubhāḥ ||

2.1.9.49

sṛṣṭisthitilayānāṃ hi kāryaṃ tāsāṃ kramāda dhruvam |
etasyāḥ prakṛteraṃśā matpriyāyāḥ surottama ||

2.1.9.50

tvaṃ ca lakṣmīmupāśritya kāryaṃ kartumihārhasi |
brahmaṃstvaṃ ca girāṃ devīṃ prakṛtyaṃśāmavāpya ca ||

2.1.9.51

sṛṣṭikāryaṃ hṛdā kartuṃ mannirdeśādihārhasi |
ahaṃ kālīṃ samāśritya matpriyāṃśāṃ parātparām ||

2.1.9.52

rudrarūpeṇa pralayaṃ kariṣye kāryamuttamam |
caturvarṇamayaṃ lokaṃ tatsarvairāśramairdhruvam ||

2.1.9.53

tadanyairvividhaiḥ kāryaiḥ kṛtvā sukhamavāpsyathaḥ |
jñānavijñānasaṃyukto lokānāṃ hitakārakaḥ ||

2.1.9.54

muktido'tra bhavānadya bhava loke madājñayā |
maddarśane phalaṃ yadvattadeva tava darśane ||

2.1.9.55

iti datto varaste'dya satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ |
mamaiva hṛdaye viṣṇurviṣṇośca hṛdaye hyaham ||

2.1.9.56

ubhayorantaraṃ yo vai na jānāti mano mama |
vāmāṅgajo mama harirdakṣiṇāṅgodbhavo vidhiḥ ||

2.1.9.57

mahāpralayakṛda rudro viśvātmā hṛdayodbhavaḥ |
tridhā bhinno hyahaṃ viṣṇo brahmaviṣṇubhavākhyayā ||

2.1.9.58

sargarakṣālayakarastriguṇai raja ādibhiḥ |
guṇabhinnaḥ śivaḥ sākṣātprakṛte puruṣātparaḥ ||

2.1.9.59

paraṃ brahmādvayo nityo'nantaḥ pūrṇo nirañjanaḥ |
antastamo bahiḥsattvastrijagatpālako hariḥ ||

2.1.9.60

antaḥsattvastamobāhyastrijagallayakṛddharaḥ ||

2.1.9.61

antarbahirajaścaiva trijagatsṛṣṭikṛdvidhiḥ |
evaṃ guṇāstrideveṣu guṇabhinnaḥ śivaḥ smṛtaḥ ||

2.1.9.62

viṣṇo sṛṣṭikaraṃ prītyā pālayainaṃ pitāmaham |
sampūjyastriṣu lokeṣu bhaviṣyasi madājñayā ||

2.1.9.63

tava sevyo vidheścāpi rudra eva bhaviṣyati |
śivapūrṇāvatāro hi trijagallayakārakaḥ ||

2.1.9.64

pādme bhaviṣyati sutaḥ kalpe tava pitāmahaḥ |
tadā drakṣyasi māṃ caiva so'pi drakṣyati padmajaḥ ||

2.1.9.65

evamuktvā maheśānaḥ kṛpāṃ kṛtvātulāṃ haraḥ |
punaḥ provāca suprītyā viṣṇuṃ sarveśvaraḥ prabhuḥ ||

2.1.9.65.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne śivatattvavarṇanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ ||

2.1.9.65.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.1.9.65.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.1.9.65.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.1.9.65.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamaḥ sṛṣṭikhaṇḍaḥ

Linked texts (4)