Shivapurana 2.2.17: saptadaśo'dhyāyaḥ | satīvaralābhakathanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.2.17
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.2.17.73 — 5 parts
saptadaśo'dhyāyaḥ | satīvaralābhakathanam
2.2.17.1
brahmovāca |
ityuktvā sarvadevaiśca kṛtā śambhornutiḥ parā |
śivācca sā varaṃ prāptā śṛṇu hyādarato mune ||
2.2.17.2
atho satī punaḥ śuklapakṣe'ṣṭamyāmupoṣitā |
āśvine māsi sarveśaṃ pūjayāmāsa bhaktitaḥ ||
2.2.17.3
iti nandāvrate pūrṇe navamyāṃ dinabhāgataḥ |
tasyāstu dhyānamagnāyāḥ pratyakṣamabhavad haraḥ ||
2.2.17.4
sarvāṅgasundaro gauraḥ pañcavaktrastrilocanaḥ |
candrabhālaḥ prasannātmā śitikaṇṭhaścaturbhujaḥ ||
2.2.17.5
triśūlabrahmakavarābhayadhṛgbhasmabhāsvaraḥ |
svardhunyā vilasacchīrṣaḥ sakalāṅgamanoharaḥ ||
2.2.17.6
mahālāvaṇyadhāmā ca koṭicandrasamānanaḥ |
koṭismarasamā kāntiḥ sarvathā strīpriyākṛtiḥ ||
2.2.17.7
pratyakṣato haraṃ vīkṣya satī sedṛgvidhaṃ prabhum |
vavande caraṇau tasya sulajjāvanatānanā ||
2.2.17.8
atha prāha mahādevaḥ satīṃ tadvratadhāriṇīm |
tāmicchannapi bhāryārthaṃ tapaścaryāphalapradaḥ ||
2.2.17.9
mahādeva uvāca |
dakṣanandini prīto'smi vratenānena suvrate |
varaṃ varaya sandāsye yattavābhimataṃ bhavet ||
2.2.17.10
brahmovāca |
jānannapīha tadbhāvaṃ mahādevo jagatpatiḥ |
jagau varaṃ vṛṇīṣveti tadvākyaśravaṇecchayā ||
2.2.17.11
sāpi trapāvaśā yuktā vaktuṃ no hṛdi yatsthitam |
śaśāka sā tvabhīṣṭaṃ yattallajjācchāditaṃ punaḥ ||
2.2.17.12
premamagnābhavatsāti śrutvā śivavacaḥ priyam |
tajjñātvā suprasanno'bhūcchaṅkaro bhaktavatsalaḥ ||
2.2.17.13
varaṃ brūhi varaṃ brūhi prāheti sa punardrutam |
satībhaktivaśaḥ śambhurantaryāmī satāṃ gatiḥ ||
2.2.17.14
atha trapāṃ svāṃ sandhāya yadā prāha haraṃ satī |
yatheṣṭaṃ dehi varada varamityanivārakam ||
2.2.17.15
tadā vākyasyāvasānamanavekṣya vṛṣadhvajaḥ |
bhava tvaṃ mama bhāryeti prāha tāṃ bhaktavatsalaḥ ||
2.2.17.16
etacchrutvā vacastasya sābhīṣṭaphalabhāvanam |
tūṣṇīṃ tasthau pramuditā varaṃ prāpya manogatam ||
2.2.17.17
sakāmasya harasyāgre sthitā sā cāruhāsinī |
akaronnijabhāvāṃśca hāvānkāmavivardhanān ||
2.2.17.18
tato bhāvānsamādāya śṛṅgārākhyo rasastadā |
tayościtte viveśāśu kalā hāvā yathoditam ||
2.2.17.19
tatpraveśāttu devarṣe lokalīlānusāriṇoḥ |
kāpyabhikhyā tayorāsīccitrācandramasoryathā ||
2.2.17.20
reje satī haraṃ prāpya snigdhabhinnāñjanaprabhā |
candrābhyāśe'bhralekheva sphaṭikojjvalavarṣmaṇaḥ ||
2.2.17.21
atha sā tamuvācedaṃ haraṃ dākṣāyaṇī muhuḥ |
suprasannā karau baddhvā natakā bhaktavatsalam ||
2.2.17.22
satyuvāca |
devadeva mahādeva vivāhavidhinā prabho |
piturme gocarīkṛtya māṃ gṛhāṇa jagatpate ||
2.2.17.23
brahmovāca |
evaṃ satīvacaḥ śrutvā maheśo bhaktavatsalaḥ |
tathāstviti vacaḥ prāha nirīkṣya premataśca tām ||
2.2.17.24
dākṣāyaṇyapi taṃ natvā śambhuṃ vijñāpya bhaktitaḥ |
prāptājñā māturabhyāśamagānmohamudānvitā ||
2.2.17.25
haro'pi himavatprasthaṃ praviśya ca nijāśramam |
dākṣāyaṇīviyogādvai kṛcchraṃ dhyānaparo'bhavat ||
2.2.17.26
samādhāya manaḥ śambhurlaukikīṃ gatimāśritaḥ |
cintayāmāsa devarṣe manasā māṃ vṛṣadhvajaḥ ||
2.2.17.27
tataḥ sañcintyamāno'haṃ maheśena triśūlinā |
purastātprāviśattūrṇaṃ harasiddhipracoditaḥ ||
2.2.17.28
yatrāsau himavatprasthe tadviyogī haraḥ sthitaḥ |
sarasvatīyutastāta tatraiva samupasthitaḥ ||
2.2.17.29
sarasvatīyutaṃ māṃ ca devarṣe vīkṣya sa prabhuḥ |
utsukaḥ premabaddhaśca satyā śambhuruvāca ha ||
2.2.17.30
śambhuruvāca |
ahaṃ brahmansvārthaparaḥ parigrahakṛtau ca yat |
tadā svatvamiva svārthe pratibhāti mamādhunā ||
2.2.17.31
ahamārādhitaḥ satyā dākṣāyaṇyātha bhaktitaḥ |
tasyai varo mayā datto nandāvrataprabhāvataḥ ||
2.2.17.32
bhartā bhaveti ca tayā matto brahman varo vṛtaḥ |
mama bhāryā bhavetyuktaṃ mayā tuṣṭena sarvathā ||
2.2.17.33
athāvadattadā māṃ sā satī dākṣāyaṇī tviti |
piturme gocarīkṛtya māṃ gṛhāṇa jagatpate ||
2.2.17.34
tadapyaṅgīkṛtaṃ brahmanmayā tadbhaktituṣṭitaḥ |
sā gatā bhavanaṃ māturahamatrāgato vidhe ||
2.2.17.35
tasmāttvaṃ gaccha bhavanaṃ dakṣasya mama śāsanāt |
tāṃ dakṣo'pi yathā kanyāṃ dadyānme'raṃ tathā vada ||
2.2.17.36
satīviyogabhaṅgaḥ syādyathā me tvaṃ tathā kuru |
samāśvāsaya taṃ dakṣaṃ sarvavidyāviśāradaḥ ||
2.2.17.37
brahmovāca |
ityudīrya mahādevaḥ sakāśe me prajāpateḥ |
sarasvatīṃ vilokyāśu viyogavaśago'bhavat ||
2.2.17.38
tenāhamapi cājñaptaḥ kṛtakṛtyo mudānvitaḥ |
prāvocaṃ ceti jagatāṃ nāthaṃ taṃ bhaktavatsalam ||
2.2.17.39
brahmovāca yadāttha bhagavan śambho tadvicārya suniścitam |
mukhyaḥ svārtho hi devānāṃ mamāpi vṛṣabhadhvaja ||
2.2.17.40
dakṣastubhyaṃ sutāṃ svāṃ ca svayameva pradāsyati |
ahaṃ cāpi vadiṣyāmi tvadvākyaṃ tatsamakṣataḥ ||
2.2.17.41
brahmovāca ityudīrya mahādevamahaṃ sarveśvaraṃ prabhum |
agamaṃ dakṣanilayaṃ syandanenātiveginā ||
2.2.17.42
nārada uvāca |
vidhe prājña mahābhāga vada no vadatāṃ vara |
satyai gṛhāgatāyai sa dakṣaḥ kimakarottataḥ ||
2.2.17.43
brahmovāca |
tapastaptvā varaṃ prāpya mano'bhilaṣitaṃ satī |
gṛhaṃ gatvā piturmātuḥ praṇāmamakarottadā ||
2.2.17.44
mātre pitre'tha tatsarvaṃ samācakhyau maheśvarāt |
varaprāptiḥ svasakhyā vai satyāstuṣṭāttu bhaktitaḥ ||
2.2.17.45
mātā pitā ca vṛttāntaṃ sarvaṃ śrutvā sakhīmukhāt |
ānandaṃ paramaṃ lebhe cakre ca paramotsavam ||
2.2.17.46
dravyaṃ dadau dvijātibhyo yathābhīṣṭamudāradhīḥ |
anyebhyaścāndhadīnebhyo vīriṇī ca mahāmanāḥ ||
2.2.17.47
vīriṇī tāṃ samāliṅgya svasutāṃ prītivarddhinīm |
mūrdhnyupāghrāya muditā praśaśaṃśurmuhurmuhuḥ ||
2.2.17.48
atha dakṣaḥ kiyatkāle vyatīte dharmavittamaḥ |
cintayāmāsa deyeyaṃ svasutā śambhave katham ||
2.2.17.49
āgato'pi mahādevaḥ prasannaḥ sa jagāma ha |
punareva kathaṃ so'pi sutārthe'trāgamiṣyati ||
2.2.17.50
prasthāpyo'tha mayā kaścicchambhornikaṭamañjasā |
naitadyogyaṃ na gṛhṇīyādyadyevaṃ viphalārdanā ||
2.2.17.51
athavā pūjayiṣyāmi tameva vṛṣabhadhvajam |
madīyatanayā bhaktyā svayameva yathā bhavet ||
2.2.17.52
tayaiva pūjitaḥ so'pi vāñchatyāryaprayatnataḥ |
śambhurbhavatu madbhartetyevaṃ dattavareṇa tat ||
2.2.17.53
iti cintayatastasya dakṣasya purato'nvaham |
upasthito'haṃ sahasā sarasvatyanvitastadā ||
2.2.17.54
māṃ dṛṣṭvā pitaraṃ dakṣaḥ praṇamyāvanataḥ sthitaḥ |
āsanaṃ ca dadau mahyaṃ svabhavāya yathocitam ||
2.2.17.55
tato māṃ sarvalokeśaṃ tatrāgamanakāraṇam |
dakṣaḥ papraccha sa kṣipraṃ cintāviṣṭo'pi harṣitaḥ ||
2.2.17.56
dakṣa uvāca |
tavātrāgamane hetuḥ kaḥ praveśe sa sṛṣṭikṛt |
mamopari suprasādaṃ kṛtvācakṣva jagadguro ||
2.2.17.57
putrasnehātkāryavaśādathavā lokakāraka |
mamāśramaṃ samāyāto hṛṣṭasya tava darśanāt ||
2.2.17.58
brahmovāca |
iti pṛṣṭaḥ svaputreṇa dakṣeṇa munisattama |
vihasannabruvaṃ vākyaṃ modayaṃstaṃ prajāpatim ||
2.2.17.59
brahmovāca śṛṇu dakṣa yadarthaṃ tvatsamīpamahamāgataḥ |
tvatto kasya hitaṃ me'pi bhavato'pi tadīpsitam ||
2.2.17.60
tava putrī samārādhya mahādevaṃ jagatpatim |
yo varaḥ prārthitastasya samayo'yamupāgataḥ ||
2.2.17.61
śambhunā tava putryarthaṃ tvatsakāśamahaṃ dhruvam |
prasthāpito'smi yatkṛtyaṃ śreyastadavadhāraya ||
2.2.17.62
varaṃ dattvā gato rudrastāvatprabhṛti śaṅkaraḥ |
tvatsutāyā viyogena na śarma labhate'ñjasā ||
2.2.17.63
alabdhacchidramadano jigāya giriśaṃ na yam |
sarvaiḥ puṣpamayairbāṇairyatnaṃ kṛtvāpi bhūriśaḥ ||
2.2.17.64
sa kāmabāṇaviddho'pi parityajyātmacintanam |
satīṃ vicintayannāste vyākulaḥ prākṛto yathā ||
2.2.17.65
vismṛtya praśrutāṃ vāṇīṃ gaṇāgre viprayogataḥ |
kva satītyevamabhito bhāṣate nikṛtāvapi ||
2.2.17.66
mayā yadvāñchitaṃ pūrvaṃ tvayā ca madanena ca |
marīcyādyairmunivaraistatsiddhamadhunā suta ||
2.2.17.67
tvatputryārādhitaḥ śambhuḥ so'pi tasyā vicintanāt |
anuśodhayituṃ prepsurvartate himavadgirau ||
2.2.17.68
yathā nānāvidhairbhāvaiḥ sattvāttena vratena ca |
śambhurārādhitastena tathaivārādhyate satī ||
2.2.17.69
tasmāttu dakṣa tanayāṃ śambhvarthaṃ parikalpitām |
tasmai dehyavilambena kṛtā te kṛtakṛtyatā ||
2.2.17.70
ahaṃ tamānayiṣyāmi nāradena tvadālayam |
tasmai tvamenāṃ saṃyaccha tadarthe parikalpitām ||
2.2.17.71
brahmovāca śrutvā mama vacaśceti sa me putro'tiharṣitaḥ |
evameveti māṃ dakṣa uvāca paraharṣitaḥ ||
2.2.17.72
tataḥ so'haṃ mune tatrāgamamatyantaharṣitaḥ |
utsuko lokanirato giriśo yatra saṃsthitaḥ ||
2.2.17.73
gate nārada dakṣo'pi sadāratanayo hyapi |
abhavatpūrṇakāmastu pīyūṣairiva pūritaḥ ||
2.2.17.73.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe satīvaralābho nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||
2.2.17.73.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.17.73.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.17.73.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.17.73.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
Linked texts (3)
- Kālikāpurāṇa — Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Varāhapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit