<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Śivapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.siva) › [Shivapurana (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2) › 2.2.19

# Shivapurana 2.2.19: ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | śivalīlāvarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.19

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.2.19.75](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.75) — 1 part
- [2.2.19.76](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.76) — 5 parts

### ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | śivalīlāvarṇanam

### [2.2.19.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.1)

brahmovāca |  
kṛtvā dakṣaḥ sutādānaṃ yautakaṃ vividhaṃ dadau |  
harāya suprasannaśca dvijebhyo vividhaṃ dhanam ||

### [2.2.19.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.2)

atha śambhumupāgatya samutthāya kṛtāñjaliḥ |  
sārdhaṃ kamalayā cedamuvāca garuḍadhvajaḥ ||

### [2.2.19.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.3)

viṣṇuruvāca |  
devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho |  
tvaṃ pitā jagatāṃ tāta satī mātākhilasya ca ||

### [2.2.19.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.4)

yuvāṃ līlāvatārau vai satāṃ kṣemāya sarvadā |  
khalānāṃ nigrahārthāya śrutireṣā sanātanī ||

### [2.2.19.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.5)

snigdhanīlāñjanaśyāmaśobhayā śobhase hara |  
dākṣāyaṇyā yathā cāhaṃ pratilomena padmayā ||

### [2.2.19.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.6)

devānāṃ vā nṛṇāṃ rakṣāṃ kuru satyānayā satām |  
saṃsārasāriṇāṃ śambho maṅgalaṃ sarvadā tathā ||

### [2.2.19.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.7)

ya enāṃ sābhilāṣo vai dṛṣṭvā śrutvāthavā bhavet |  
taṃ hanyāḥ sarvabhūteśa vijñaptiriti me prabho ||

### [2.2.19.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.8)

brahmovāca |  
iti śrutvā vaco viṣṇorvihasya parameśvaraḥ |  
evamastviti sarvajñaḥ provāca madhusūdanam ||

### [2.2.19.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.9)

svasthānaṃ harirāgatya sthita āsīnmunīśvara |  
utsavaṃ kārayāmāsa jugopa caritaṃ ca tat ||

### [2.2.19.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.10)

ahaṃ devīṃ samāgatya gṛhyoktavidhinākhilam |  
agnikāryaṃ yathoddiṣṭamakārṣaṃ ca suvistaram ||

### [2.2.19.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.11)

tataḥ śivā śivaścaiva yathāvidhi prahṛṣṭavat |  
agneḥ pradakṣiṇaṃ cakre madācāryadvijājñayā ||

### [2.2.19.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.12)

tadā mahotsavastatrādbhuto'bhūd dvijasattama |  
sarveṣāṃ sukhadaṃ vādyaṃ gītanṛtyapuraḥsaram ||

### [2.2.19.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.13)

tadānīmadbhutaṃ tatra caritaṃ samabhūdati |  
suvismayakaraṃ tāta tacchṛṇu tvaṃ vadāmi te ||

### [2.2.19.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.14)

durjñeyā śāmbhavī māyā tayā sammohitaṃ jagat |  
sacarācaramatyantaṃ sadevāsuramānuṣam ||

### [2.2.19.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.15)

yo'haṃ śambhuṃ mohayituṃ puraicchaṃ kapaṭena ha |  
māṃ ca taṃ śaṅkarastāta mohayāmāsa līlayā ||

### [2.2.19.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.16)

icchetparāpakāraṃ yaḥ sa tasyaiva bhaved dhruvam |  
iti matvāpakāraṃ no kuryādanyasya pūruṣaḥ ||

### [2.2.19.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.17)

pradakṣiṇāṃ prakurvantyā vahneḥ satyāḥ padadvayam |  
āvirbabhūva vasanāttadadrākṣamahaṃ mune ||

### [2.2.19.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.18)

madanāviṣṭacetāśca bhūtvāṅgāni vyalokayam |  
ahaṃ satyā dvijaśreṣṭha śivamāyāvimohitaḥ ||

### [2.2.19.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.19)

yathā yathāhaṃ ramyāṇi vyaikṣamaṅgāni kautukāt |  
satyā babhūva saṃhṛṣṭaḥ kāmārto hi tathā tathā ||

### [2.2.19.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.20)

ahamevaṃ tathā dṛṣṭvā dakṣajāṃ ca pativratām |  
smarāviṣṭamanā vaktraṃ draṣṭukāmo'bhavaṃ mune ||

### [2.2.19.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.21)

na śambhorlajjayā vaktraṃ pratyakṣaṃ ca vilokitam |  
na ca sā lajjayāviṣṭā karoti prakaṭaṃ mukham ||

### [2.2.19.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.22)

tatastaddarśanārthāya sadupāyaṃ vicārayan |  
dhūmraghoreṇa kāmārto'kārṣaṃ tacca tataḥ param ||

### [2.2.19.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.23)

ārdrendhanāni bhūrīṇi kṣiptvā tatra vibhāvasau |  
svalpājyāhutivinyāsādārdradravyodbhavastathā ||

### [2.2.19.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.24)

prādurbhūtastato dhūmo bhūyāṃstatra samantataḥ |  
tādṛg yena tamobhūtaṃ vedībhūmivinirmitam ||

### [2.2.19.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.25)

tato dhūmākule netre maheśaḥ parameśvaraḥ |  
hastābhyāṃ chādayāmāsa bahulīlākaraḥ prabhuḥ ||

### [2.2.19.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.26)

tato vastraṃ samutkṣipya satīvaktramahaṃ mune |  
avekṣaṃ kila kāmārtaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā ||

### [2.2.19.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.27)

muhurmuhurahaṃ tāta paśyāmi sma satīmukham |  
athendriyavikāraṃ ca prāptavānasmi so'vaśaḥ ||

### [2.2.19.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.28)

mama retaḥ pracaskanda tatastadvīkṣaṇād drutam |  
caturbindumitaṃ bhūmau tuṣāracayasannibham ||

### [2.2.19.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.29)

tato'haṃ śaṅkito maunī tatkṣaṇaṃ vismito mune |  
ācchādaye sma tadreto yathā kaścid bubodha na ||

### [2.2.19.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.30)

atha tadbhagavān śambhurjñātvā divyena cakṣuṣā |  
reto'vaskandanāttasya kopādetaduvāca ha ||

### [2.2.19.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.31)

rudra uvāca |  
kimetadvihitaṃ pāpa tvayā karma vigarhitam |  
vivāhe mama kāntāyā vaktraṃ dṛṣṭaṃ na rāgataḥ ||

### [2.2.19.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.32)

tvaṃ vetsi śaṅkareṇaitatkarma jñātaṃ na kiñcana |  
trailokye'pi na me'jñātaṃ gūḍhaṃ tasmātkathaṃ vidhe ||

### [2.2.19.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.33)

yatkiñcit triṣu lokeṣu jaṅgamaṃ sthāvaraṃ tathā |  
tasyāhaṃ madhyago mūḍha tailaṃ yadvattilāntigam ||

### [2.2.19.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.34)

brahmovāca |  
ityuktvā priyaviṣṇurmāṃ tadā viṣṇuvacaḥ smaran |  
iyeṣa hantuṃ brahmāṇaṃ śūlamudyamya śaṅkaraḥ ||

### [2.2.19.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.35)

śambhunodyamite śūle māṃ ca hantuṃ dvijottama |  
marīcipramukhāste vai hāhākāraṃ ca cakrire ||

### [2.2.19.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.36)

tato devagaṇāḥ sarve munayaścākhilāstathā |  
tuṣṭuvuḥ śaṅkaraṃ tatra prajvalantaṃ bhayāturāḥ ||

### [2.2.19.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.37)

devā ūcuḥ |  
devadeva mahādeva śaraṇāgatavatsala |  
brahmāṇaṃ rakṣa rakṣeśa kṛpāṃ kuru maheśvara ||

### [2.2.19.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.38)

jagatpitā maheśa tvaṃ jaganmātā satī matā |  
haribrahmādayaḥ sarve tava dāsāḥ suraprabho ||

### [2.2.19.39](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.39)

adbhutākṛtilīlastvaṃ tava māyādbhutā prabho |  
tayā vimohitaṃ sarvaṃ vinā tvadbhaktimīśvara ||

### [2.2.19.40](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.40)

brahmovāca |  
itthaṃ bahutaraṃ dīnā nirjarā munayaśca te |  
tuṣṭuvurdevadeveśaṃ krodhāviṣṭaṃ maheśvaram ||

### [2.2.19.41](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.41)

dakṣo maivaṃ maivamiti pāṇimudyamya śaṅkitaḥ |  
vārayāmāsa bhūteśaṃ kṣiprametya purogataḥ ||

### [2.2.19.42](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.42)

athāgre saṅgataṃ vīkṣya tadā dakṣaṃ maheśvaraḥ |  
pratyuvācāpriyamidaṃ saṃsmaranprārthanāṃ hareḥ ||

### [2.2.19.43](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.43)

maheśvara uvāca |  
viṣṇunā me'tibhaktena yadidānīmudīritam |  
mayāpyaṅgīkṛtaṃ kartuṃ tadihaiva prajāpate ||

### [2.2.19.44](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.44)

satīṃ yaḥ sābhilāṣaḥ san vīkṣeta vadha taṃ prabho |  
iti viṣṇuvacaḥ satyaṃ vidhiṃ hatvā karomyaham ||

### [2.2.19.45](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.45)

sābhilāṣaḥ kathaṃ brahmā satīṃ samavalokayat |  
abhavat tyaktaretāstu tato hanmi kṛtāgasam ||

### [2.2.19.46](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.46)

brahmovāca |  
ityuktavati deveśa maheśe krodhasaṅkule |  
cakampire janāḥ sarve sadevamunimānuṣāḥ ||

### [2.2.19.47](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.47)

hāhākāro mahānāsīdaudāsīnyaṃ ca sarvaśaḥ |  
abhūvaṃ vikalo'tīva tadāhaṃ tadvimohitaḥ ||

### [2.2.19.48](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.48)

atha viṣṇurmaheśātipriyaḥ kāryavicakṣaṇaḥ |  
tamevaṃvādinaṃ rudraṃ tuṣṭāva praṇataḥ sudhīḥ ||

### [2.2.19.49](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.49)

stutvā ca vividhaiḥ stotraiḥ śaṅkaraṃ bhaktavatsalam |  
idamūce vārayaṃstaṃ kṣipraṃ bhūtvā puraḥ saraḥ ||

### [2.2.19.50](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.50)

viṣṇuruvāca |  
vidhiṃ na jahi bhūteśa sraṣṭāraṃ jagatāṃ prabhum |  
ayaṃ śaraṇagaste'dya śaraṇāgatavatsalaḥ ||

### [2.2.19.51](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.51)

ahaṃ te'tipriyo bhakto bhaktarāja itīritaḥ |  
vijñaptiṃ hṛdi me matvā kṛpāṃ kuru mamopari ||

### [2.2.19.52](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.52)

anyacca śṛṇu me nātha vacanaṃ hetugarbhitam |  
tanmanuṣva maheśāna kṛpāṃ kṛtvā mamopari ||

### [2.2.19.53](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.53)

prajāḥ sraṣṭumayaṃ śambho prādurbhūtaścaturmukhaḥ |  
asmin hate prajāsraṣṭā nāstyanyaḥ prākṛto'dhunā ||

### [2.2.19.54](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.54)

sṛṣṭisthityantakarmāṇi kariṣyāmaḥ punaḥ punaḥ |  
trayo devā vayaṃ nātha śivarūpa tvadājñayā ||

### [2.2.19.55](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.55)

etasminnihate śambho kastvatkarma kariṣyati |  
tasmānna vadhyo bhavatā sṛṣṭikṛllayakṛdvibho ||

### [2.2.19.56](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.56)

anenaiva satī kanyā dakṣasya ca śivā vibho |  
sadupāyena vai bhāryā bhavadarthe prakalpitā ||

### [2.2.19.57](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.57)

brahmovāca |  
ityākarṇya maheśastu vijñaptiṃ viṣṇunā kṛtām |  
pratyuvācākhilāṃstāṃśca śrāvayaṃśca dṛḍhavrataḥ ||

### [2.2.19.58](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.58)

maheśa uvāca |  
devadeva rameśāna viṣṇo matprāṇavallabha |  
na nivāraya māṃ tāta vadhādasya khalastvayam ||

### [2.2.19.59](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.59)

pūrayiṣyāmi vijñaptiṃ pūrvānte'ṅgīkṛtāṃ mayā |  
mahāpāpakaraṃ duṣṭaṃ hanmyenaṃ caturānanam ||

### [2.2.19.60](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.60)

ahameva prajāḥ srakṣye sarvāḥ sthiracarā api |  
anyaṃ srakṣye sṛṣṭikaramathavāhaṃ svatejasā ||

### [2.2.19.61](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.61)

hatvainaṃ vidhimevāhaṃ svapaṇaṃ pūrayan kṛtam |  
sraṣṭāramekaṃ srakṣyāmi na nivāraya meśa mām ||

### [2.2.19.62](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.62)

brahmovāca |  
iti tasya vacaḥ śrutvā girīśasyāha cācyutaḥ |  
smitaprabhinnahṛdayaḥ punarmaivamitīrayan ||

### [2.2.19.63](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.63)

acyuta uvāca |  
pratijñāpūraṇaṃ yogyaṃ parasminpuruṣe'sti vai |  
vicārayasva vadhyeśa bhavatyātmani na prabho ||

### [2.2.19.64](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.64)

trayo devā vayaṃ śambho tvadātmānaḥ parā nahi |  
ekarūpā na bhinnāśca tattvataḥ suvicāraya ||

### [2.2.19.65](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.65)

tatastadvacanaṃ śrutvā viṣṇoḥ svātipriyasya saḥ |  
śambhurūce punastaṃ vai khyāpayannātmano gatim ||

### [2.2.19.66](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.66)

śambhuruvāca |  
he viṣṇo sarvabhakteśa kathamātmā vidhirmama |  
lakṣyate bhinna evāyaṃ pratyakṣeṇāgrataḥ sthitaḥ ||

### [2.2.19.67](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.67)

brahmovāca |  
ityājñapto maheśena sarveṣāṃ puratastadā |  
idamūce mahādevaṃ toṣayan garuḍadhvajaḥ ||

### [2.2.19.68](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.68)

viṣṇuruvāca |  
na brahmā bhavato bhinno na tvaṃ tasmātsadāśiva |  
na vāhaṃ bhavato bhinno na mat tvaṃ parameśvara ||

### [2.2.19.69](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.69)

sarvaṃ jānāsi sarvajña parameśa sadāśiva |  
manmukhādakhilānsarvaṃ saṃśrāvayitumicchasi ||

### [2.2.19.70](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.70)

tvadājñayā vadāmīśa śṛṇvantu nikhilāḥ surāḥ |  
munayaścāpare śaivaṃ tattvaṃ sandhārya svaṃ manaḥ ||

### [2.2.19.71](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.71)

pradhānasyāpradhānasya bhāgābhāgasya rūpiṇaḥ |  
jyotirmayasya bhāgāste vayaṃ devāḥ prabhostrayaḥ ||

### [2.2.19.72](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.72)

kastvaṃ ko'haṃ ca ko brahmā tavaiva paramātmanaḥ |  
aṃśatrayamidaṃ bhinnaṃ sṛṣṭisthityantakāraṇam ||

### [2.2.19.73](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.73)

cintayasvātmanātmānaṃ svalīlādhṛtavigrahaḥ |  
ekastvaṃ brahma saguṇo hyaṃśabhūtā vayaṃ trayaḥ ||

### [2.2.19.74](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.74)

śirogrīvādibhedena yathaikasyaiva varṣmaṇaḥ |  
aṅgāni te tatheśasya tasya bhāgatrayaṃ hara ||

### [2.2.19.75](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.75)

yajjyotirabhraṃ svapuraṃ purāṇaṃ kūṭasthamavyaktamanantarūpam |  
nityaṃ ca dīrghādiviśeṣaṇādyai-rhīnaṃ śivastvaṃ tata eva sarvam ||

### [2.2.19.75.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.75.p1)

brahmovāca |  
etacchrutvā vacastasya mahādevo munīśvara ||

### [2.2.19.76](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.76)

babhūva suprasannaśca na jaghāna sa māṃ tataḥ ||

### [2.2.19.76.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.76.c1)

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe satīvivāhaśivalīlāvarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ ||

### [2.2.19.76.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.76.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [2.2.19.76.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.76.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [2.2.19.76.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.76.p4)

śrīśivamahāpurāṇam ||

### [2.2.19.76.p5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19.76.p5)

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

## Linked texts (5)

- [Kālikāpurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.kalika.2.62) — Sanskrit
- [Skandamahāpurāṇa (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*vulgate.5.77.32) — Sanskrit
- [Hāṭakeśvaramāhātmya](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.hatakesvaramahatmya.77.32) — Sanskrit
- [Vrataprakāśa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.srauta.prayoga.vrataprakasa.88.42) — Viśvanātha 1711, Sanskrit
- [Vrataprakasa (ed1884)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.smrtisamgraha.vrataprakasa*ed1884.88.42) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.19) · Pramāṇa
