Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.2.27: saptaviṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñārambhaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.27

Language
Sanskrit

Contents

saptaviṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñārambhaḥ

2.2.27.1

brahmovāca |
ekadā tu mune tena yajñaḥ prārambhito mahān |
tatrāhūtāstadā sarve dīkṣitena surarṣayaḥ ||

2.2.27.2

maharṣayo'khilāstatra nirjarāśca samāgatāḥ |
yadyajñakaraṇārthaṃ hi śivamāyāvimohitāḥ ||

2.2.27.3

agastyaḥ kaśyapo'triśca vāmadevastathā bhṛguḥ |
dadhīcirbhagavān vyāso bhāradvājo'tha gautamaḥ ||

2.2.27.4

pailaḥ parāśaro gargo bhārgavaḥ kakubhaḥ sitaḥ |
sumantutrikakaṅkāśca vaiśampāyana eva ca ||

2.2.27.5

ete cānye ca bahavo munayo harṣitā yayuḥ |
mama putrasya dakṣasya sadārāḥ sasutā makham ||

2.2.27.6

tathā sarve suragaṇā lokapālā mahodayāḥ |
tathopanirjarāḥ sarve svopakārabalānvitāḥ ||

2.2.27.7

satyalokātsamānīto nuto'haṃ viśvakārakaḥ |
sasutaḥ saparīvāro mūrtavedādisaṃyutaḥ ||

2.2.27.8

vaikuṇṭhācca tathā viṣṇuḥ samprārthya vividhādarāt |
sapārṣadaparīvāraḥ samānīto makhaṃ prati ||

2.2.27.9

evamanye samāyātā dakṣayajñaṃ vimohitāḥ |
satkṛtāstena dakṣeṇa sarve te hi durātmanā ||

2.2.27.10

bhavanāni mahārhāṇi suprabhāṇi mahānti ca |
tvaṣṭrā kṛtāni divyāni tebhyo dattāni tena vai ||

2.2.27.11

teṣu sarveṣu dhiṣṇyeṣu yathāyogyaṃ ca saṃsthitāḥ |
sanmānitā arājaṃste sakalā viṣṇunā mayā ||

2.2.27.12

vartamāne mahāyajñe tīrthe kanakhale tadā |
ṛtvijaśca kṛtāstena bhṛgvādyāśca tapodhanāḥ ||

2.2.27.13

adhiṣṭhātā svayaṃ viṣṇuḥ saha sarvamarudgaṇaiḥ |
ahaṃ tatrābhavaṃ brahmā trayīvidhinidarśakaḥ ||

2.2.27.14

tathaiva sarve dikpālā dvārapālāśca rakṣakāḥ |
sāyudhāḥ saparīvārāḥ kutūhalakarāḥ sadā ||

2.2.27.15

upatasthe svayaṃ yajñaḥ surūpastasya cādhvare |
sarve mahāmuniśreṣṭhāḥ svayaṃ vedadharābhavan ||

2.2.27.16

tanūnapādapi nijaṃ cakre rūpaṃ sahasraśaḥ |
haviṣāṃ grahaṇāyāśu tasmin yajñe mahotsave ||

2.2.27.17

aṣṭāśītisahasrāṇi juhvati saha ṛtvijaḥ |
udgātāraścatuḥṣaṣṭisahasrāṇi surarṣayaḥ ||

2.2.27.18

adhvaryavo'tha hotārastāvanto nāradādayaḥ |
saptarṣayaḥ samā gāthāḥ kurvanti sma pṛthakpṛthak ||

2.2.27.19

gandharvavidyādharasiddhasaṅghā-nādityasaṅghān sagaṇān sayajñān |
saṅkhyāvatānnāgacarān samastān vavre sa dakṣo hi mahādhvare sve ||

2.2.27.20

dvijarṣirājarṣisurarṣisaṅghā nṛpāḥ samitrāḥ sacivāḥ sasainyāḥ |
vasupramukhyā gaṇadevatāśca sarve vṛtāstena makhopavettrā ||

2.2.27.21

dīkṣāyuktastadā dakṣaḥ kṛtakautukamaṅgalaḥ |
bhāryayā sahito reje kṛtasvastyayano bhṛśam ||

2.2.27.22

tasmin yajñe vṛtaḥ śambhurna dakṣeṇa durātmanā |
kapālīti viniścitya tasya yajñārhatā na hi ||

2.2.27.23

kapālibhāryeti satī dayitā svasutāpi ca |
nāhūtā yajñaviṣaye dakṣeṇāguṇadarśinā ||

2.2.27.24

evaṃ pravartamāne hi dakṣayajñe mahotsave |
svakāryalagnāstatrāsan sarve te'dhvarasammatāḥ ||

2.2.27.25

etasminnantare'dṛṣṭvā tatra vai śaṅkaraṃ prabhum |
prodvignamānasaḥ śaivo dadhīco vākyamabravīt ||

2.2.27.26

dadhīca uvāca |
sarve śṛṇuta madvākyaṃ devarṣipramukhā mudā |
kasmānnaivāgataḥ śambhurasmin yajñe mahotsave ||

2.2.27.27

ete sureśā munayo mahattarāḥ salokapālāśca samāgatā hi |
tathāpi yajñastu na śobhate bhṛśaṃ pinākinā tena mahātmanā vinā ||

2.2.27.28

yenaiva sarvāṇyapi maṅgalāni bhavanti śaṃsanti mahāvipaścitaḥ |
so'sau na dṛṣṭo'tra pumān purāṇo vṛṣadhvajo nīlagalaḥ pareśaḥ ||

2.2.27.29

amaṅgalānyeva ca maṅgalāni bhavanti yenādhigatāni dakṣa |
tripañcakenāpyatha maṅgalāni bhavanti sadyaḥ parataḥ parāṇi ||

2.2.27.30

tasmāttvayaiva kartavyamāhvānaṃ parameśituḥ |
tvaritaṃ brahmaṇā vāpi viṣṇunā prabhuviṣṇunā ||

2.2.27.31

indreṇa lokapālaiśca dvijaiḥ siddhaiḥ sahādhunā |
sarvathānayanīyo'sau śaṅkaro yajñapūrtaye ||

2.2.27.32

sarvairbhavadbhirgantavyaṃ yatra devo maheśvaraḥ |
dākṣāyaṇyā samaṃ śambhumānayadhvaṃ tvarānvitāḥ ||

2.2.27.33

tena sarvaṃ pavitraṃ syācchambhunā paramātmanā |
atrāgatena deveśāḥ sāmbena paramātmanā ||

2.2.27.34

yasya smṛtyā ca nāmoktyā samagraṃ sukṛtaṃ bhavet |
tasmātsarvaprayatnena hyānetavyo vṛṣadhvajaḥ ||

2.2.27.35

samāgate śaṅkare'tra pāvano hi bhavenmakhaḥ |
bhaviṣyatyanyathāpūrṇaḥ satyametad bravīmyaham ||

2.2.27.36

brahmovāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā dakṣo roṣasamanvitaḥ |
uvāca tvaritaṃ mūḍhaḥ prahasanniva duṣṭadhīḥ ||

2.2.27.37

mūlaṃ viṣṇurdevatānāṃ yatra dharmaḥ sanātanaḥ |
samānīto mayā samyak kimūnaṃ yajñakarmaṇi ||

2.2.27.38

yasmin vedāśca yajñāśca karmāṇi vividhāni ca |
pratiṣṭhitāni sarvāṇi so'sau viṣṇurihāgataḥ ||

2.2.27.39

satyalokātsamāyāto brahmā lokapitāmahaḥ |
vedaiḥ sopaniṣadbhiśca vividhairāgamaiḥ saha ||

2.2.27.40

tathā suragaṇaiḥ sākamāgataḥ surarāṭ svayam |
tathā yūyaṃ samāyātā ṛṣayo vītakalmaṣāḥ ||

2.2.27.41

ye ye yajñocitāḥ śāntāḥ pātrabhūtāḥ samāgatāḥ |
vedavedārthatattvajñāḥ sarve yūyaṃ dṛḍhavratāḥ ||

2.2.27.42

atraiva ca kimasmākaṃ rudreṇāpi prayojanam |
kanyā dattā mayā vipra brahmaṇā noditena hi ||

2.2.27.43

haro'kulīno'sau vipra pitṛmātṛvivarjitaḥ |
bhūtapretapiśācānāṃ patireko duratyayaḥ ||

2.2.27.44

ātmasambhāvito mūḍhaḥ stabdho maunī samatsaraḥ |
karmaṇyasminna yogyo'sau nānīto hi mayādhunā ||

2.2.27.45

tasmāttvayedṛśaṃ vākyaṃ punarvācyaṃ na hi kvacit |
sarvairbhavadbhiḥ kartavyo yajño me saphalo mahān ||

2.2.27.46

brahmovāca |
etacchrutvā vacastasya dadhīcirvākyamabravīt |
sarveṣāṃ śṛṇvatāṃ devamunīnāṃ sārasaṃyutam ||

2.2.27.47

dadhīca uvāca |
ayajño'yaṃ mahājāto vinā tena śivena hi |
vināśo'pi viśeṣeṇa hyatra te hi bhaviṣyati ||

2.2.27.48

evamuktvā dadhīco'sāveka eva vinirgataḥ |
yajñavāṭācca dakṣasya tvaritaḥ svāśramaṃ yayau ||

2.2.27.49

tato'nye śāṅkarā ye ca mukhyāḥ śivamatānugāḥ |
niryayuḥ svāśramān sadyaḥ śāpaṃ dattvā tathaiva ca ||

2.2.27.50

munau vinirgate tasmin makhādanyeṣu duṣṭadhīḥ |
śivadrohī munīn dakṣaḥ prahasannidamabravīt ||

2.2.27.51

dakṣa uvāca |
gataḥ śivapriyo vipro dadhīco nāma nāmataḥ |
anye tathāvidhā ye ca gatāste mama cādhvarāt ||

2.2.27.52

etacchubhataraṃ jātaṃ sammataṃ me hi sarvathā |
satyaṃ bravīmi deveśa surāśca munayastathā ||

2.2.27.53

vinaṣṭacittā mandāśca mithyāvādaratāḥ khalāḥ |
vedabāhyā durācārāḥ tyājyāste makhakarmaṇi ||

2.2.27.54

vedavādaratā yūyaṃ sarve viṣṇupurogamāḥ |
yajñaṃ me saphalaṃ viprāḥ surāḥ kurvantu māciram ||

2.2.27.55

brahmovāca |
ityākarṇya vacastasya śivamāyāvimohitāḥ |
tanmakhe devayajanaṃ cakruḥ sarve surarṣayaḥ ||

2.2.27.56

iti tanmakhaśāpo hi varṇito me munīśvara |
yajñavidhvaṃsayogo'pi procyate śṛṇu sādaram ||

2.2.27.56.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe yajñaprārambho nāma saptaviṃśo'dhyāyaḥ ||

2.2.27.56.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.27.56.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.27.56.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.27.56.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

Linked texts (2)