Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.2.29: ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | satīvākyam

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.29

Language
Sanskrit

Contents

ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | satīvākyam

2.2.29.1

brahmovāca |
dākṣāyaṇī gatā tatra yatra yajño mahāprabhaḥ |
surāsuramunīndrādikutūhalasamanvitaḥ ||

2.2.29.2

svapiturbhavanaṃ tatra nānāścaryasamanvitam |
dadarśa suprabhaṃ cāru surarṣigaṇasaṃyutam ||

2.2.29.3

dvāri sthitā tadā devī hyavaruhya nijāsanāt |
nandino'bhyantaraṃ śīghramekaivāgacchadadhvaram ||

2.2.29.4

āgatāṃ ca satīṃ dṛṣṭvāsiknī mātā yaśasvinī |
akarodādaraṃ tasyā bhaginyaśca yathocitam ||

2.2.29.5

nākarodādaraṃ dakṣo dṛṣṭvā tāmapi kiñcana |
nānyo'pi tadbhayāttatra śivamāyāvimohitaḥ ||

2.2.29.6

atha sā mātaraṃ devī pitaraṃ ca satī mune |
anamadvismitātyantaṃ sarvalokaparābhavāt ||

2.2.29.7

bhāgānapaśyaddevānāṃ haryādīnāṃ tadadhvare |
na śambhubhāgamakarot krodhaṃ durviṣahaṃ satī ||

2.2.29.8

tadā dakṣaṃ dahantīva ruṣā pūrṇā satī bhṛśam |
krūradṛṣṭyā vilokyaiva sarvānapyapamānitā ||

2.2.29.9

satyuvāca |
anāhūtastvayā kasmācchambhuḥ paramaśobhanaḥ |
yena pūtamidaṃ viśvaṃ samagraṃ sacarācaram ||

2.2.29.10

yajño yajñavidāṃ śreṣṭho yajñāṅgo yajñadakṣiṇaḥ |
yajñakartā ca yaḥ śambhustaṃ vinā ca kathaṃ makhaḥ ||

2.2.29.11

yasya smaraṇamātreṇa sarvaṃ pūtaṃ bhavatyaho |
vinā tena kṛtaṃ sarvamapavitraṃ bhaviṣyati ||

2.2.29.12

dravyamantrādikaṃ sarvaṃ havyaṃ kavyaṃ ca yanmayam |
śambhunā hi vinā tena kathaṃ yajñaḥ pravartitaḥ ||

2.2.29.13

kiṃ śivaṃ surasāmānyaṃ matvākārṣīranādaram |
bhraṣṭabuddhirbhavānadya jāto'si janakādhama ||

2.2.29.14

viṣṇubrahmādayo devā yaṃ saṃsevya maheśvaram |
prāptāḥ svapadavīṃ sarve taṃ na jānāsi re haram ||

2.2.29.15

ete kathaṃ samāyātā viṣṇubrahmādayaḥ surāḥ |
tava yajñe vinā śambhuṃ svaprabhuṃ munayastathā ||

2.2.29.16

brahmovāca |
ityuktvā parameśānī viṣṇvādīnsakalān prati |
pṛthakpṛthagavocatsā bhartsayantī bhavātmikā ||

2.2.29.17

satyuvāca |
he viṣṇo tvaṃ mahādevaṃ kiṃ na jānāsi tattvataḥ |
saguṇaṃ nirguṇaṃ cāpi śrutayo yaṃ vadanti ha ||

2.2.29.18

yadyapi tvāṃ karaṃ dattvā bahuvāraṃ maheśvaraḥ |
aśikṣayatpurā śālvapramukhākṛtibhirhare ||

2.2.29.19

tadapi jñānamāyātaṃ na te cetasi durmate |
bhāgārthī dakṣayajñe'smin śivaṃ svasvāminaṃ vinā ||

2.2.29.20

purā pañcamukho bhūtvā garvito'si sadāśivam |
kṛtaścaturmukhastena vismṛto'si tadadbhutam ||

2.2.29.21

indra tvaṃ kiṃ na jānāsi mahādevasya vikramam |
bhasmīkṛtaḥ paviste hi hareṇa krūrakarmaṇā ||

2.2.29.22

he surāḥ kinna jānītha mahādevasya vikramam |
atre vasiṣṭha munayo yuṣmābhiḥ kiṃ kṛtaṃ tviha ||

2.2.29.23

bhikṣāṭanaṃ ca kṛtavān purā dāruvane vibhuḥ |
śapto yadbhikṣuko rudro bhavadbhirmunibhistadā ||

2.2.29.24

śaptenāpi ca rudreṇa yatkṛtaṃ vismṛtaṃ katham |
talliṅgenākhilaṃ dagdhaṃ bhuvanaṃ sacarācaram ||

2.2.29.25

sarve mūḍhāśca sañjātā viṣṇubrahmādayaḥ surāḥ |
munayo'nye vinā śambhumāgatā yadihādhvare ||

2.2.29.26

sarve vedāśca sambhūtā sāṅgāḥ śāstrāṇi vāgyataḥ |
yo'sau vedāntagaḥ śambhuḥ kaiścijjñātuṃ na pāryate ||

2.2.29.27

brahmovāca |
ityanekavidhā vāṇīragadajjagadambikā |
kopānvitā satī tatra hṛdayena vidūyatā ||

2.2.29.28

viṣṇvādayo'khilā devā munayo ye ca tadvacaḥ |
maunībhūtāstadākarṇya bhayavyākulamānasāḥ ||

2.2.29.29

atha dakṣaḥ samākarṇya svaputryāstādṛśaṃ vacaḥ |
vilokya krūradṛṣṭyā tāṃ satīṃ kruddho'bravīdvacaḥ ||

2.2.29.30

dakṣa uvāca |
tava kiṃ bahunoktena kāryaṃ nāstīha sāmpratam |
gaccha vā tiṣṭha vā bhadre kasmāttvaṃ hi samāgatā ||

2.2.29.31

amaṅgalastu te bhartā śivo'sau gamyate budhaiḥ |
akulīno vedabāhyo bhūtapretapiśācarāṭ ||

2.2.29.32

tasmānnāhvāyito rudro yajñārthaṃ sukuveṣabhṛt |
devarṣisaṃsadi mayā jñātvā putri vipaścitā ||

2.2.29.33

vidhinā preritena tvaṃ dattā mandena pāpinā |
rudrāyāviditārthāya coddhatāya durātmane ||

2.2.29.34

tasmātkopaṃ parityajya svasthā bhava śucismite |
yadyāgatāsi yajñe'smin dāyaṃ gṛhṇīṣva cātmanā ||

2.2.29.35

brahmovāca |
dakṣeṇokteti sā putrī satī trailokyapūjitā |
nindāyuktaṃ svapitaraṃ dṛṣṭvāsīd ruṣitā bhṛśam ||

2.2.29.36

acintayattadā seti kathaṃ yāsyāmi śaṅkaram |
śaṅkaraṃ draṣṭukāmāhaṃ pṛṣṭā vakṣye kimuttaram ||

2.2.29.37

atha provāca pitaraṃ dakṣaṃ taṃ duṣṭamānasam |
niḥśvasantī ruṣāviṣṭā sā satī trijagatprasūḥ ||

2.2.29.38

satyuvāca |
yo nindati mahādevaṃ nindyamānaṃ śṛṇoti vā |
tāvubhau narakaṃ yātau yāvaccandradivākarau ||

2.2.29.39

tasmāttyakṣyāmyahaṃ dehaṃ pravekṣyāmi hutāśanam |
kiṃ jīvitena me tāta śṛṇvantyānādaraṃ prabhoḥ ||

2.2.29.40

yadi śaktaḥ svayaṃ śambhornindakasya viśeṣataḥ |
chindyāt prasahya rasanāṃ tadā śuddhyenna saṃśayaḥ ||

2.2.29.41

yadyaśakto janastatra nirayātsupidhāya vai |
karṇau dhīmān tataḥ śuddhyed vadantīdaṃ budhā varāḥ ||

2.2.29.42

brahmovāca |
itthamuktvā dharmanītiṃ paścāttāpamavāpa sā |
asmaracchāṅkaraṃ vākyaṃ dūyamānena cetasā ||

2.2.29.43

tataḥ saṅkruddhya sā dakṣaṃ niḥśaṅkaṃ prāha tānapi |
sarvānviṣṇvādikāndevānmunīnapi satī dhruvam ||

2.2.29.44

satyuvāca |
tāta tvaṃ nindakaḥ śambhoḥ paścāttāpaṃ gamiṣyasi |
iha bhuktvā mahāduḥkhamante yāsyasi yātanām ||

2.2.29.45

yasya loke'priyo nāsti priyaścaiva parātmanaḥ |
tasminnavaire śarve'smin tvāṃ vinā kaḥ pratīpakaḥ ||

2.2.29.46

mahadvinindā nāścaryaṃ sarvadāsatsu serṣyakam |
mahadaṅghrirajodhvastatamaḥsu naiva śobhanā ||

2.2.29.47

śiveti dvyakṣaraṃ yasya nṛṇāṃ nāma gireritam |
sakṛtprasaṅgātsakalamaghamāśu vihanti tat ||

2.2.29.48

pavitrakīrtimamalaṃ bhavān dveṣṭi śivetaraḥ |
alaṅghyaśāsanaṃ śambhumaho sarveśvaraṃ khalaḥ ||

2.2.29.49

yatpādapadmaṃ mahatāṃ mano'lisuniṣevitam |
sarvārthadaṃ brahmarasaiḥ sarvārthibhirathādarāt ||

2.2.29.50

yadvarṣatyarthinaḥ śīghraṃ lokasya śiva ādarāt |
bhavān druhyati mūrkhatvāt tasmai cāśeṣabandhave ||

2.2.29.51

kiṃvā śivākhyamaśivaṃ tvadanye na vidurbudhāḥ |
brahmādayastaṃ munayaḥ sanakādyāstathāpare ||

2.2.29.52

avakīrya jaṭā bhūtaiḥ śmaśāne sa kapāladhṛk |
tanmālyabhasma vā jñātvā prītyāvasadudāradhīḥ ||

2.2.29.53

ye mūrddhabhirdadhati taccaraṇotsṛṣṭamādarāt |
nirmālyaṃ munayo devāḥ sa śivaḥ parameśvaraḥ ||

2.2.29.54

pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca dvividhaṃ karma coditam |
vede vivicya vṛttaṃ ca tadvicāryaṃ manīṣibhiḥ ||

2.2.29.55

virodhiyaugapadyaikakartṛke ca tathā dvayam |
parabrahmaṇi śambhau tu karmarcchanti na kiñcana ||

2.2.29.56

mā vaḥ padavyaḥ sma pitaḥ yā asmadāsthitāḥ sadā |
yajñaśālāsu vo dhūmravartmabhuktojjhitāḥ param ||

2.2.29.57

no'vyaktaliṅgaḥ satatamavadhūtasusevitaḥ |
abhimānamato na tvaṃ kuru tāta kubuddhidhṛk ||

2.2.29.57.p1

kiṃ bahūktena vacasā duṣṭastvaṃ sarvathā kudhīḥ |
tvadudbhavena dehena na me kiñcitprayojanam | 58 ||

2.2.29.59

tajjanma dhigyo mahatāṃ sarvathāvadyakṛtkhalaḥ |
parityājyo viśeṣeṇa tatsambandho vipaścitā ||

2.2.29.60

gotraṃ tvadīyaṃ bhagavān yadāha vṛṣabhadhvajaḥ |
dākṣāyaṇīti sahasāhaṃ bhavāmi sudurmanā ||

2.2.29.61

tasmāttvadaṅgajaṃ dehaṃ kuṇapaṃ garhitaṃ sadā |
vyutsṛjya nūnamadhunā bhaviṣyāmi sukhāvahā ||

2.2.29.62

he surā munayaḥ sarve yūyaṃ śṛṇuta madvacaḥ |
sarvathānucitaṃ karma yuṣmākaṃ duṣṭacetasām ||

2.2.29.63

sarve yūyaṃ vimūḍhā hi śivanindāḥ kalipriyāḥ |
prāpsyanti daṇḍaṃ niyatamakhilaṃ ca harād dhruvam ||

2.2.29.64

brahmovāca |
dakṣamuktvādhvare tasmin vyaramatsā satī tadā |
anūdya cetasā śambhumasmaratprāṇavallabham ||

2.2.29.64.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe satīvākyavarṇanaṃ nāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ ||

2.2.29.64.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.29.64.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.29.64.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.29.64.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

Linked texts (2)