Shivapurana 2.2.29: ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | satīvākyam
Śivapurāṇa (complete text) 2.2.29
- Language
- Sanskrit
Contents
ekonatriṃśo'dhyāyaḥ | satīvākyam
2.2.29.1
brahmovāca |
dākṣāyaṇī gatā tatra yatra yajño mahāprabhaḥ |
surāsuramunīndrādikutūhalasamanvitaḥ ||
2.2.29.2
svapiturbhavanaṃ tatra nānāścaryasamanvitam |
dadarśa suprabhaṃ cāru surarṣigaṇasaṃyutam ||
2.2.29.3
dvāri sthitā tadā devī hyavaruhya nijāsanāt |
nandino'bhyantaraṃ śīghramekaivāgacchadadhvaram ||
2.2.29.4
āgatāṃ ca satīṃ dṛṣṭvāsiknī mātā yaśasvinī |
akarodādaraṃ tasyā bhaginyaśca yathocitam ||
2.2.29.5
nākarodādaraṃ dakṣo dṛṣṭvā tāmapi kiñcana |
nānyo'pi tadbhayāttatra śivamāyāvimohitaḥ ||
2.2.29.6
atha sā mātaraṃ devī pitaraṃ ca satī mune |
anamadvismitātyantaṃ sarvalokaparābhavāt ||
2.2.29.7
bhāgānapaśyaddevānāṃ haryādīnāṃ tadadhvare |
na śambhubhāgamakarot krodhaṃ durviṣahaṃ satī ||
2.2.29.8
tadā dakṣaṃ dahantīva ruṣā pūrṇā satī bhṛśam |
krūradṛṣṭyā vilokyaiva sarvānapyapamānitā ||
2.2.29.9
satyuvāca |
anāhūtastvayā kasmācchambhuḥ paramaśobhanaḥ |
yena pūtamidaṃ viśvaṃ samagraṃ sacarācaram ||
2.2.29.10
yajño yajñavidāṃ śreṣṭho yajñāṅgo yajñadakṣiṇaḥ |
yajñakartā ca yaḥ śambhustaṃ vinā ca kathaṃ makhaḥ ||
2.2.29.11
yasya smaraṇamātreṇa sarvaṃ pūtaṃ bhavatyaho |
vinā tena kṛtaṃ sarvamapavitraṃ bhaviṣyati ||
2.2.29.12
dravyamantrādikaṃ sarvaṃ havyaṃ kavyaṃ ca yanmayam |
śambhunā hi vinā tena kathaṃ yajñaḥ pravartitaḥ ||
2.2.29.13
kiṃ śivaṃ surasāmānyaṃ matvākārṣīranādaram |
bhraṣṭabuddhirbhavānadya jāto'si janakādhama ||
2.2.29.14
viṣṇubrahmādayo devā yaṃ saṃsevya maheśvaram |
prāptāḥ svapadavīṃ sarve taṃ na jānāsi re haram ||
2.2.29.15
ete kathaṃ samāyātā viṣṇubrahmādayaḥ surāḥ |
tava yajñe vinā śambhuṃ svaprabhuṃ munayastathā ||
2.2.29.16
brahmovāca |
ityuktvā parameśānī viṣṇvādīnsakalān prati |
pṛthakpṛthagavocatsā bhartsayantī bhavātmikā ||
2.2.29.17
satyuvāca |
he viṣṇo tvaṃ mahādevaṃ kiṃ na jānāsi tattvataḥ |
saguṇaṃ nirguṇaṃ cāpi śrutayo yaṃ vadanti ha ||
2.2.29.18
yadyapi tvāṃ karaṃ dattvā bahuvāraṃ maheśvaraḥ |
aśikṣayatpurā śālvapramukhākṛtibhirhare ||
2.2.29.19
tadapi jñānamāyātaṃ na te cetasi durmate |
bhāgārthī dakṣayajñe'smin śivaṃ svasvāminaṃ vinā ||
2.2.29.20
purā pañcamukho bhūtvā garvito'si sadāśivam |
kṛtaścaturmukhastena vismṛto'si tadadbhutam ||
2.2.29.21
indra tvaṃ kiṃ na jānāsi mahādevasya vikramam |
bhasmīkṛtaḥ paviste hi hareṇa krūrakarmaṇā ||
2.2.29.22
he surāḥ kinna jānītha mahādevasya vikramam |
atre vasiṣṭha munayo yuṣmābhiḥ kiṃ kṛtaṃ tviha ||
2.2.29.23
bhikṣāṭanaṃ ca kṛtavān purā dāruvane vibhuḥ |
śapto yadbhikṣuko rudro bhavadbhirmunibhistadā ||
2.2.29.24
śaptenāpi ca rudreṇa yatkṛtaṃ vismṛtaṃ katham |
talliṅgenākhilaṃ dagdhaṃ bhuvanaṃ sacarācaram ||
2.2.29.25
sarve mūḍhāśca sañjātā viṣṇubrahmādayaḥ surāḥ |
munayo'nye vinā śambhumāgatā yadihādhvare ||
2.2.29.26
sarve vedāśca sambhūtā sāṅgāḥ śāstrāṇi vāgyataḥ |
yo'sau vedāntagaḥ śambhuḥ kaiścijjñātuṃ na pāryate ||
2.2.29.27
brahmovāca |
ityanekavidhā vāṇīragadajjagadambikā |
kopānvitā satī tatra hṛdayena vidūyatā ||
2.2.29.28
viṣṇvādayo'khilā devā munayo ye ca tadvacaḥ |
maunībhūtāstadākarṇya bhayavyākulamānasāḥ ||
2.2.29.29
atha dakṣaḥ samākarṇya svaputryāstādṛśaṃ vacaḥ |
vilokya krūradṛṣṭyā tāṃ satīṃ kruddho'bravīdvacaḥ ||
2.2.29.30
dakṣa uvāca |
tava kiṃ bahunoktena kāryaṃ nāstīha sāmpratam |
gaccha vā tiṣṭha vā bhadre kasmāttvaṃ hi samāgatā ||
2.2.29.31
amaṅgalastu te bhartā śivo'sau gamyate budhaiḥ |
akulīno vedabāhyo bhūtapretapiśācarāṭ ||
2.2.29.32
tasmānnāhvāyito rudro yajñārthaṃ sukuveṣabhṛt |
devarṣisaṃsadi mayā jñātvā putri vipaścitā ||
2.2.29.33
vidhinā preritena tvaṃ dattā mandena pāpinā |
rudrāyāviditārthāya coddhatāya durātmane ||
2.2.29.34
tasmātkopaṃ parityajya svasthā bhava śucismite |
yadyāgatāsi yajñe'smin dāyaṃ gṛhṇīṣva cātmanā ||
2.2.29.35
brahmovāca |
dakṣeṇokteti sā putrī satī trailokyapūjitā |
nindāyuktaṃ svapitaraṃ dṛṣṭvāsīd ruṣitā bhṛśam ||
2.2.29.36
acintayattadā seti kathaṃ yāsyāmi śaṅkaram |
śaṅkaraṃ draṣṭukāmāhaṃ pṛṣṭā vakṣye kimuttaram ||
2.2.29.37
atha provāca pitaraṃ dakṣaṃ taṃ duṣṭamānasam |
niḥśvasantī ruṣāviṣṭā sā satī trijagatprasūḥ ||
2.2.29.38
satyuvāca |
yo nindati mahādevaṃ nindyamānaṃ śṛṇoti vā |
tāvubhau narakaṃ yātau yāvaccandradivākarau ||
2.2.29.39
tasmāttyakṣyāmyahaṃ dehaṃ pravekṣyāmi hutāśanam |
kiṃ jīvitena me tāta śṛṇvantyānādaraṃ prabhoḥ ||
2.2.29.40
yadi śaktaḥ svayaṃ śambhornindakasya viśeṣataḥ |
chindyāt prasahya rasanāṃ tadā śuddhyenna saṃśayaḥ ||
2.2.29.41
yadyaśakto janastatra nirayātsupidhāya vai |
karṇau dhīmān tataḥ śuddhyed vadantīdaṃ budhā varāḥ ||
2.2.29.42
brahmovāca |
itthamuktvā dharmanītiṃ paścāttāpamavāpa sā |
asmaracchāṅkaraṃ vākyaṃ dūyamānena cetasā ||
2.2.29.43
tataḥ saṅkruddhya sā dakṣaṃ niḥśaṅkaṃ prāha tānapi |
sarvānviṣṇvādikāndevānmunīnapi satī dhruvam ||
2.2.29.44
satyuvāca |
tāta tvaṃ nindakaḥ śambhoḥ paścāttāpaṃ gamiṣyasi |
iha bhuktvā mahāduḥkhamante yāsyasi yātanām ||
2.2.29.45
yasya loke'priyo nāsti priyaścaiva parātmanaḥ |
tasminnavaire śarve'smin tvāṃ vinā kaḥ pratīpakaḥ ||
2.2.29.46
mahadvinindā nāścaryaṃ sarvadāsatsu serṣyakam |
mahadaṅghrirajodhvastatamaḥsu naiva śobhanā ||
2.2.29.47
śiveti dvyakṣaraṃ yasya nṛṇāṃ nāma gireritam |
sakṛtprasaṅgātsakalamaghamāśu vihanti tat ||
2.2.29.48
pavitrakīrtimamalaṃ bhavān dveṣṭi śivetaraḥ |
alaṅghyaśāsanaṃ śambhumaho sarveśvaraṃ khalaḥ ||
2.2.29.49
yatpādapadmaṃ mahatāṃ mano'lisuniṣevitam |
sarvārthadaṃ brahmarasaiḥ sarvārthibhirathādarāt ||
2.2.29.50
yadvarṣatyarthinaḥ śīghraṃ lokasya śiva ādarāt |
bhavān druhyati mūrkhatvāt tasmai cāśeṣabandhave ||
2.2.29.51
kiṃvā śivākhyamaśivaṃ tvadanye na vidurbudhāḥ |
brahmādayastaṃ munayaḥ sanakādyāstathāpare ||
2.2.29.52
avakīrya jaṭā bhūtaiḥ śmaśāne sa kapāladhṛk |
tanmālyabhasma vā jñātvā prītyāvasadudāradhīḥ ||
2.2.29.53
ye mūrddhabhirdadhati taccaraṇotsṛṣṭamādarāt |
nirmālyaṃ munayo devāḥ sa śivaḥ parameśvaraḥ ||
2.2.29.54
pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca dvividhaṃ karma coditam |
vede vivicya vṛttaṃ ca tadvicāryaṃ manīṣibhiḥ ||
2.2.29.55
virodhiyaugapadyaikakartṛke ca tathā dvayam |
parabrahmaṇi śambhau tu karmarcchanti na kiñcana ||
2.2.29.56
mā vaḥ padavyaḥ sma pitaḥ yā asmadāsthitāḥ sadā |
yajñaśālāsu vo dhūmravartmabhuktojjhitāḥ param ||
2.2.29.57
no'vyaktaliṅgaḥ satatamavadhūtasusevitaḥ |
abhimānamato na tvaṃ kuru tāta kubuddhidhṛk ||
2.2.29.57.p1
kiṃ bahūktena vacasā duṣṭastvaṃ sarvathā kudhīḥ |
tvadudbhavena dehena na me kiñcitprayojanam | 58 ||
2.2.29.59
tajjanma dhigyo mahatāṃ sarvathāvadyakṛtkhalaḥ |
parityājyo viśeṣeṇa tatsambandho vipaścitā ||
2.2.29.60
gotraṃ tvadīyaṃ bhagavān yadāha vṛṣabhadhvajaḥ |
dākṣāyaṇīti sahasāhaṃ bhavāmi sudurmanā ||
2.2.29.61
tasmāttvadaṅgajaṃ dehaṃ kuṇapaṃ garhitaṃ sadā |
vyutsṛjya nūnamadhunā bhaviṣyāmi sukhāvahā ||
2.2.29.62
he surā munayaḥ sarve yūyaṃ śṛṇuta madvacaḥ |
sarvathānucitaṃ karma yuṣmākaṃ duṣṭacetasām ||
2.2.29.63
sarve yūyaṃ vimūḍhā hi śivanindāḥ kalipriyāḥ |
prāpsyanti daṇḍaṃ niyatamakhilaṃ ca harād dhruvam ||
2.2.29.64
brahmovāca |
dakṣamuktvādhvare tasmin vyaramatsā satī tadā |
anūdya cetasā śambhumasmaratprāṇavallabham ||
2.2.29.64.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe satīvākyavarṇanaṃ nāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ ||
2.2.29.64.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.29.64.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.29.64.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.29.64.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
Linked texts (2)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit