Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.2.3: tṛtīyo'dhyāyaḥ | kāmaśāpānugrahaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.3

Language
Sanskrit

Contents

tṛtīyo'dhyāyaḥ | kāmaśāpānugrahaḥ

2.2.3.1

brahmovāca |
tataste munayaḥ sarve madabhiprāyavedinaḥ |
cakrustaducitaṃ nāma marīcipramukhāḥ sutāḥ ||

2.2.3.2

mukhāvalokanādeva jñātvā vṛttāntamanyataḥ |
dakṣādayaśca sraṣṭāraḥ sthānaṃ patnīṃ ca te daduḥ ||

2.2.3.3

tato niścitya nāmāni marīcipramukhā dvijāḥ |
ūcuḥ saṅgatametasmai puruṣāya mamātmajāḥ ||

2.2.3.4

ṛṣaya ūcuḥ |
yasmātpramathase tattvaṃ jāto'smākaṃ yathā vidheḥ |
tasmānmanmathanāmā tvaṃ loke khyāto bhaviṣyasi ||

2.2.3.5

jagatsu kāmarūpastvaṃ tvatsamo na hi vidyate |
atastvaṃ kāmanāmāpi khyāto bhava manobhava ||

2.2.3.6

madanānmadanākhyastvaṃ jāto darpātsadarpakaḥ |
tasmātkandarpanāmāpi loke khyāto bhaviṣyasi ||

2.2.3.7

tvatsamaṃ sarvadevānāṃ yadvīryaṃ na bhaviṣyati |
tataḥ sthānāni sarvāṇi sarvavyāpī bhavāṃstataḥ ||

2.2.3.8

dakṣo'yaṃ bhavataḥ patnīṃ svayaṃ dāsyati kāminīm |
ādyaḥ prajāpatiryo hi yatheṣṭaṃ puruṣottamaḥ ||

2.2.3.9

eṣā ca kanyakā cārurūpā brahmamanobhavā |
sandhyā nāmneti vikhyātā sarvaloke bhaviṣyati ||

2.2.3.10

brahmaṇo dhyāyato yasmātsamyagjātā varāṅganā |
ataḥ sandhyeti vikhyātā krāntābhā tulyamallikā ||

2.2.3.11

brahmovāca |
kausumāni tathāstrāṇi pañcādāya manobhavaḥ |
pracchannarūpī tatraiva cintayāmāsa niścayam ||

2.2.3.12

harṣaṇaṃ rocanākhyaṃ ca mohanaṃ śoṣaṇaṃ tathā |
māraṇaṃ ceti proktāni munermohakarāṇyapi ||

2.2.3.13

brahmaṇā mama yatkarma samuddiṣṭaṃ sanātanam |
tadihaiva kariṣyāmi munīnāṃ sannidhau vidheḥ ||

2.2.3.14

tiṣṭhanti munayaścātra svayaṃ cāpi prajāpatiḥ |
eteṣāṃ sākṣibhūtaṃ me bhaviṣyatyadya niścayam ||

2.2.3.15

sandhyāpi brahmaṇā proktā cedānīṃ preṣayedvacaḥ |
iha karma parīkṣyaiva prayogānmohayāmyaham ||

2.2.3.16

brahmovāca |
iti sañcintya manasā niścitya ca manobhavaḥ |
puṣpajaṃ puṣpajātaiśca yojayāmāsa mārgaṇaiḥ ||

2.2.3.17

ālīḍhasthānamāsādya dhanurākṛṣya yatnataḥ |
cakāra valayākāraṃ kāmo dhanvivarastadā ||

2.2.3.18

saṃhite tena kodaṇḍe mārutāśca sugandhayaḥ |
vavustatra muniśreṣṭha samyagāhlādakāriṇaḥ ||

2.2.3.19

tatastānapi dhātrādīn sarvāneva ca mānasān |
pṛthak puṣpaśaraistīkṣṇairmohayāmāsa mohanaḥ ||

2.2.3.20

tataste munayaḥ sarve mohitāścāpyahaṃ mune |
saṃhito manasā kiñcidvikāraṃ prāpurāditaḥ ||

2.2.3.21

sandhyāṃ sarve nirīkṣantaḥ savikāraṃ muhurmuhuḥ |
āsan pravṛddhamadanāḥ strī yasmānmadanaidhinī ||

2.2.3.22

tataḥ sarvānsa madano mohayitvā punaḥ punaḥ |
yathendriyavikāraṃ te prāpustānakarottathā ||

2.2.3.23

udīritendriyo dhātā vīkṣyāhaṃ sa yadā ca tām |
tadaiva conapañcāśadbhāvā jātāḥ śarīrataḥ ||

2.2.3.24

sāpi tairvīkṣyamāṇātha kandarpaśarapātanāt |
cakre muhurmuhurbhāvān kaṭākṣāvaraṇādikān ||

2.2.3.25

nisargasundarī sandhyā tānbhāvān mānasodbhavān |
kurvantyatitarāṃ reje svarṇadīva tanūrmibhiḥ ||

2.2.3.26

atha bhāvayutāṃ sandhyāṃ vīkṣyākārṣaṃ prajāpatiḥ |
dharmābhipūritatanurabhilāṣamahaṃ mune ||

2.2.3.27

tataste munayaḥ sarve marīcyatrimukhā api |
dakṣādyāśca dvijaśreṣṭha prāpurvaikārikendriyam ||

2.2.3.28

dṛṣṭvā tathāvidhān dakṣamarīcipramukhāṃśca mām |
sandhyāṃ ca karmaṇi nije śraddadhe madanastadā ||

2.2.3.29

yadidaṃ brahmaṇā karma mamoddiṣṭaṃ mayāpi tat |
kartuṃ śakyamiti hyaddhā bhāvitaṃ svabhuvā tadā ||

2.2.3.30

itthaṃ pāpagatiṃ vīkṣya bhrātṛṇāṃ ca pitustathā |
dharmaḥ sasmāra śambhuṃ vai tadā dharmāvanaṃ prabhum ||

2.2.3.31

saṃsmaranmanasā dharmaḥ śaṅkaraṃ dharmapālakam |
tuṣṭāva vividhairvākyairdīno bhūtvājasambhavaḥ ||

2.2.3.32

dharma uvāca |
devadeva mahādeva dharmapāla namo'stu te |
sṛṣṭisthitivināśānāṃ kartā śambho tvameva hi ||

2.2.3.33

sṛṣṭau brahmā sthitau viṣṇuḥ pralaye hararūpadhṛk |
rajaḥsattvatamobhiśca triguṇairaguṇaḥ prabho ||

2.2.3.34

nistraiguṇyaḥ śivaḥ sākṣātturyaśca prakṛteḥ paraḥ |
nirguṇo nirvikārī tvaṃ nānālīlāviśāradaḥ ||

2.2.3.35

rakṣa rakṣa mahādeva pāpānmāṃ dustarāditaḥ |
matpitāyaṃ tathā ceme bhrātaraḥ pāpabuddhayaḥ ||

2.2.3.36

brahmovāca |
iti stuto maheśāno dharmeṇaiva paraḥ prabhuḥ |
tatrājagāma śīghraṃ vai rakṣituṃ dharmamātmabhūḥ ||

2.2.3.37

jāto viyadgataḥ śambhurvidhiṃ dṛṣṭvā tathāvidham |
māṃ dakṣādyāṃśca manasā jahāsopajahāsa ca ||

2.2.3.38

sa sādhuvādaṃ tān sarvān vihasya ca punaḥ punaḥ |
uvācedaṃ muniśreṣṭha lajjayan vṛṣabhadhvajaḥ ||

2.2.3.39

śiva uvāca |
aho brahmaṃstava kathaṃ kāmabhāvaḥ samudgataḥ |
dṛṣṭvā ca tanayāṃ naiva yogyaṃ vedānusāriṇām ||

2.2.3.40

yathā mātā ca bhaginī bhrātṛpatnī tathā sutā |
etāḥ kudṛṣṭyā draṣṭavyā na kadāpi vipaścitā ||

2.2.3.41

eṣa vai vedamārgasya niścayastvanmukhe sthitaḥ |
kathaṃ tu kāmamātreṇa sa te vismārito vidhe ||

2.2.3.42

dhairyaṃ jāgaritaṃ citte na kathaṃ caturānana |
yena kṣudreṇa kāmena rantuṃ vighaṭitaṃ vidhe | ||

2.2.3.43

ekāntayoginastasmātsarvadādityadarśinaḥ |
kathaṃ dakṣamarīcyādyā lolupāḥ strīṣu mānasāḥ ||

2.2.3.44

kathaṃ kāmo'pi mandātmā prābalyātso'dhunaiva hi |
vikṛtān kṛtavān bāṇairakālajño'lpacetanaḥ ||

2.2.3.45

dhik taṃ śrutaṃ sadā tasya yasya kāntā mano'harat |
dhairyādākṛṣya laulyeṣu majjayatyapi mānasam ||

2.2.3.46

brahmovāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā loke so'haṃ śivasya ca |
vrīḍayā dviguṇībhūtaḥ svedārdrastvabhavaṃ kṣaṇāt ||

2.2.3.47

tataḥ kāmavikāraṃ hi nigṛhya cātyajaṃ mune |
jighṛkṣurapi tadbhītyā tāṃ sandhyāṃ kāmarūpiṇīm ||

2.2.3.48

maccharīrāttu gharmāmbho yatpapāta dvijottama |
agniṣvāttāḥ pitṛgaṇā jātāḥ pitṛgaṇāstataḥ ||

2.2.3.49

bhinnāñjananibhāḥ sarve phullarājīvalocanāḥ |
nitāntayatayaḥ puṇyāḥ saṃsāravimukhāḥ pare ||

2.2.3.50

sahasrāṇāṃ catuḥṣaṣṭiragniṣvāttāḥ prakīrtitāḥ |
ṣaḍaśītisahasrāṇi tathā barhiṣado mune ||

2.2.3.51

gharmāmbhaḥ patitaṃ bhūmau tadā dakṣaśarīrataḥ |
samastaguṇasampannā tasmājjātā varāṅganā ||

2.2.3.52

tanvaṅgī samamadhyā ca tanuromāvalī śrutā |
mṛdvaṅgī cārudaśanā navakāñcanasuprabhā ||

2.2.3.53

sarvāvayavaramyā ca pūrṇacandrānanāmbujā |
nāmnā ratiriti khyātā munīnāmapi mohinī ||

2.2.3.54

marīcipramukhāḥ ṣaḍ vai nigṛhītendriyakriyāḥ |
ṛte kratuṃ vasiṣṭhaṃ ca pulastyāṅgirasau tathā ||

2.2.3.55

kratvādīnāṃ caturṇāṃ ca bījaṃ bhūmau papāta ca |
tebhyaḥ pitṛgaṇā jātā apare munisattama ||

2.2.3.56

somapā ājyapā nāmnā tathaivānye sukālinaḥ |
haviṣmantaḥ sutāḥ sarve kavyavāhāḥ prakīrtitāḥ ||

2.2.3.57

kratostu somapāḥ putrā vasiṣṭhātkālinastathā |
ājyapākhyāḥ pulastyasya haviṣmanto'ṅgiraḥ sutāḥ ||

2.2.3.58

jāteṣu teṣu viprendra agniṣvāttādikeṣvatha |
lokānāṃ pitṛvargeṣu kavyavāṭ sa samantataḥ ||

2.2.3.59

sandhyā pitṛprasūrbhūtvā taduddeśayutābhavat |
nirdoṣā śambhusandṛṣṭā dharmakarmaparāyaṇā ||

2.2.3.60

etasminnantare śambhuranugṛhyākhilāndvijān |
dharmaṃ saṃrakṣya vidhivadantardhānaṃ gato drutam ||

2.2.3.61

atha śaṅkaravākyena lajjito'haṃ pitāmahaḥ |
kandarpāyākopiṣaṃ hi bhrukuṭīkuṭilānanaḥ ||

2.2.3.62

dṛṣṭvā mukhamabhiprāyaṃ viditvā so'pi manmathaḥ |
svabāṇānsañjahārāśu bhītaḥ paśupatermune ||

2.2.3.63

tataḥ kopasamāyuktaḥ padmayonirahaṃ mune |
ajvalaṃ cātibalavān didhakṣuriva pāvakaḥ ||

2.2.3.64

bhavanetrāgninirdagdhaḥ kandarpo darpamohitaḥ |
bhaviṣyati mahādeve kṛtvā karma suduṣkaram ||

2.2.3.65

iti vedhāstvahaṃ kāmamakṣayaṃ dvijasattama |
samakṣaṃ pitṛsaṅghasya munīnāṃ ca yatātmanām ||

2.2.3.66

iti bhīto ratipatistatkṣaṇāttyaktamārgaṇaḥ |
prādurbabhūva pratyakṣaṃ śāpaṃ śrutvātidāruṇam ||

2.2.3.67

brahmāṇaṃ māmuvācedaṃ sadakṣādisutaṃ mune |
śṛṇvatāṃ pitṛsaṅghānāṃ sandhyāyāśca vigarvadhīḥ ||

2.2.3.68

kāma uvāca |
kimarthaṃ bhavatā brahman śapto'hamiti dāruṇam |
anāgāstava lokeśa nyāyyamārgānusāriṇaḥ ||

2.2.3.69

tvayā coktaṃ nu matkarma yattad brahman kṛtaṃ mayā |
tatra yogyo na śāpo me yato nānyatkṛtaṃ mayā ||

2.2.3.70

ahaṃ viṣṇustathā śambhuḥ sarve tvaccharagocarāḥ |
iti yadbhavatā proktaṃ tanmayāpi parīkṣitam ||

2.2.3.71

nāparādho mamāpyatra brahman mayi nirāgasi |
dāruṇaḥ samayaścaiṣa śāpo deva jagatpate ||

2.2.3.72

brahmovāca |
iti tasya vacaḥ śrutvā brahmāhaṃ jagatāṃ patiḥ |
pratyavocaṃ yatātmānaṃ madanaṃ damayanmuhuḥ ||

2.2.3.73

brahmovāca |
ātmajā mama sandhyeyaṃ yasmādetatsakāmataḥ |
lakṣyīkṛto'haṃ bhavatā tataḥ śāpo mayā kṛtaḥ ||

2.2.3.74

adhunā śāntaroṣo'haṃ tvāṃ vadāmi manobhava |
śṛṇuṣva gatasandehaḥ sukhī bhava bhayaṃ tyaja ||

2.2.3.75

tvaṃ bhasma bhūtvā madana bhargalocanavahninā |
tathaivāśu samaṃ paścāccharīraṃ prāpayiṣyasi ||

2.2.3.76

yadā kariṣyati haro'ñjasā dāraparigraham |
tadā sa eva bhavataḥ śarīraṃ prāpayiṣyati ||

2.2.3.77

evamuktvātha madanamahaṃ lokapitāmahaḥ |
antargato munīndrāṇāṃ mānasānāṃ prapaśyatām ||

2.2.3.78

ityevaṃ me vacaḥ śrutvā madanaste'pi mānasāḥ |
sambabhūvuḥ sutāḥ sarve sukhino'raṃ gṛhaṃ gatāḥ ||

2.2.3.78.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe kāmaśāpānugraho nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

2.2.3.78.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.3.78.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.3.78.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.3.78.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

Linked texts (1)