Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.2.37: saptatriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñavidhvaṃsaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.37

Language
Sanskrit

Contents

saptatriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñavidhvaṃsaḥ

2.2.37.1

brahmovāca |
vīrabhadro'tha yuddhe vai viṣṇunā sa mahābalaḥ |
saṃsmṛtya śaṅkaraṃ citte sarvāpadvinivāraṇam ||

2.2.37.2

āruhya syandanaṃ divyaṃ sarvavairivimardanaḥ |
gṛhītvā paramāstrāṇi siṃhanādaṃ jagarja ha ||

2.2.37.3

viṣṇuścāpi mahāghoṣaṃ pāñcajanyābhidhaṃ nijam |
dadhmau balī mahāśaṅkhaṃ svakīyān harṣayanniva ||

2.2.37.4

tacchrutvā śaṅkhanirhrādaṃ devā ye ca palāyitāḥ |
raṇaṃ hitvā gatāḥ pūrvaṃ te drutaṃ punarāyayuḥ ||

2.2.37.5

vīrabhadragaṇaiste tu lokapālāḥ savāsavāḥ |
yuddhaṃ cakrustathā siṃhanādaṃ kṛtvā balānvitāḥ ||

2.2.37.6

gaṇānāṃ lokapālānāṃ dvandvayuddhaṃ bhayāvaham |
abhavattatra tumulaṃ garjatāṃ siṃhanādataḥ ||

2.2.37.7

nandinā yuyudhe śakro'nalo vai cāśmanā tathā |
kubero'pi hi kūṣmāṇḍapatinā yuyudhe balī ||

2.2.37.8

tadendreṇa hato nandī vajreṇa śataparvaṇā ||

2.2.37.9

nandinā ca hataḥ śakrastriśūlena stanāntare ||

2.2.37.10

balinau dvāvapi prītyā yuyudhāte parasparam |
nānāghātāṃśca kurvantau nandiśakrau jigīṣayā ||

2.2.37.11

śaktyā jaghāna cāśmānaṃ śuciḥ paramakopanaḥ |
so'pi śūlena taṃ vegācchitadhāreṇa pāvakam ||

2.2.37.12

yamena saha saṅgrāmaṃ mahāloko gaṇāgraṇīḥ |
cakāra tumulaṃ vīro mahādevaṃ smaranmudā ||

2.2.37.13

nairṛtena samāgamya caṇḍaśca balavattaraḥ |
yuyudhe paramāstraiśca nairṛtiṃ niviḍambayan ||

2.2.37.14

varuṇena samaṃ vīro muṇḍaścaiva mahābalaḥ |
yuyudhe parayā śaktyā trilokīṃ vismayanniva ||

2.2.37.15

vāyunā ca hato bhṛṅgī svāstreṇa paramaujasā |
bhṛṅgiṇā ca hato vāyustriśūlena pratāpinā ||

2.2.37.16

kubereṇaiva saṅgamya kūṣmāṇḍapatirādarāt |
yuyudhe balavān vīro dhyātvā hṛdi maheśvaram ||

2.2.37.17

yoginīcakrasaṃyukto bhairavīnāyako mahān |
vidārya devānakhilān papau śoṇitamadbhutam ||

2.2.37.18

kṣetrapālāstathā tatra bubhukṣuḥ surapuṅgavān |
kālī cāpi vidāryaiva tānpapau rudhiraṃ bahu ||

2.2.37.19

atha viṣṇurmahātejā yuyudhe taiśca śatruhā |
cakraṃ cikṣepa vegena dahanniva diśo daśa ||

2.2.37.20

kṣetrapālaḥ samāyāntaṃ cakramālokya vegataḥ |
tatrāgatyāgato vīraścāgrasatsahasā balī ||

2.2.37.21

cakraṃ grasitamālokya viṣṇuḥ parapurañjayaḥ |
mukhaṃ tasya parāmṛjya tamudgālitavānarim ||

2.2.37.22

svacakramādāya mahānubhāvaḥ cukopa cātīva bhavaikabhartā |
mahābalī tairyuyudhe pravīraiḥ saṅkruddhanānāyudhadhārako'straiḥ ||

2.2.37.23

cakre mahāraṇaṃ viṣṇuḥ taiḥ sārdhaṃ yuyudhe mudā |
nānāyudhāni saṅkṣipya tumulaṃ bhīmavikramam ||

2.2.37.24

atha te bhairavādyāśca yuyudhustena bhūriśaḥ |
nānāstrāṇi vimuñcantaḥ saṅkuddhāḥ paramaujasā ||

2.2.37.25

itthaṃ teṣāṃ raṇaṃ dṛṣṭvā hariṇātulatejasā |
vinivṛtya samāgamya tānsvayaṃ yuyudhe balī ||

2.2.37.26

atha viṣṇurmahātejāścakramudyamya mūrcchitaḥ |
yuyudhe bhagavāṃstena vīrabhadreṇa mādhavaḥ ||

2.2.37.27

tayoḥ samabhavadyuddhaṃ sughoraṃ romaharṣaṇam |
mahāvīrābdhipatyostu nānāstradharayormune ||

2.2.37.28

viṣṇoryogabalāttasya dehādeva sudāruṇāḥ |
śaṅkhacakragadāhastā asaṅkhyātāśca jajñire ||

2.2.37.29

te cāpi yuyudhustena vīrabhadreṇa bhāṣatā |
viṣṇuvat balavanto hi nānāyudhadharā gaṇāḥ ||

2.2.37.30

tānsarvānapi vīro'sau nārāyaṇasamaprabhān |
bhasmīcakāra śūlena hatvā smṛtvā śivaṃ prabhum ||

2.2.37.31

tataścorasi taṃ viṣṇuṃ līlayaiva raṇājire |
jaghāna vīrabhadro hi triśūlena mahābalī ||

2.2.37.32

tena ghātena sahasā vihataḥ puruṣottamaḥ |
papāta ca tadā bhūmau visaṃjño'bhūnmune hariḥ ||

2.2.37.33

tato jajñe'dbhutaṃ tejaḥ pralayānalasannibham |
trailokyadāhakaṃ tīvraṃ vīrāṇāmapi bhīkaram ||

2.2.37.34

krodharaktekṣaṇaḥ śrīmān punarutthāya sa prabhuḥ |
prahartuṃ cakramudyamya hyatiṣṭhatpuruṣarṣabhaḥ ||

2.2.37.35

tasya cakraṃ mahāraudraṃ kālādityasamaprabham |
vyaṣṭambhayadadīnātmā vīrabhadraḥ śivaḥ prabhuḥ ||

2.2.37.36

mune śambhoḥ prabhāvāttu māyeśasya mahāprabhoḥ |
na cacāla hareścakraṃ karasthaṃ stambhitaṃ dhruvam ||

2.2.37.37

atha viṣṇurgaṇeśena vīrabhadreṇa bhāṣatā |
atiṣṭhat stambhitastena śṛṅgavāniva niścalaḥ ||

2.2.37.38

tato viṣṇuḥ stambhito hi vīrabhadreṇa nārada |
yajvopamantraṇamanuṃ niḥstambhanakaraṃ japan ||

2.2.37.39

tataḥ stambhananirmuktaḥ śārṅgadhanvā rameśvaraḥ |
śārṅgaṃ jagrāha sa kruddhaḥ svadhanuḥ saśaraṃ mune ||

2.2.37.40

tribhiśca dharṣitaṃ bāṇaistena śārṅgadhanurhareḥ |
vīrabhadreṇa tattāta tridhābhūttatkṣaṇānmune ||

2.2.37.41

atha viṣṇurmahāvāṇyā bodhitastaṃ mahāgaṇam |
asahyavarcasaṃ jñātvā hyantardhātuṃ mano dadhe ||

2.2.37.42

jñātvā ca tatsarvamidaṃ bhaviṣyaṃ satīkṛtaṃ duṣprasahaṃ pareṣām |
gatāḥ svalokaṃ svagaṇānvitāstu smṛtvā śivaṃ sarvapatiṃ svatantram ||

2.2.37.43

satyalokagataścāhaṃ putraśokena pīḍitaḥ |
acintayaṃ suduḥkhārto mayā kiṃ kāryamadya vai ||

2.2.37.44

viṣṇau mayi gate caiva devāśca munibhiḥ saha |
vinirjitā gaṇaiḥ sarve ye te yajñopajīvinaḥ ||

2.2.37.45

tamupadravamālakṣya vidhvastaṃ ca mahāmakham |
mṛgasvarūpo yajño hi mahābhīto'pi dudruve ||

2.2.37.46

taṃ tadā mṛgarūpeṇa dhāvantaṃ gaganaṃ prati |
vīrabhadraḥ samādāya viśiraskamathākarot ||

2.2.37.47

tataḥ prajāpatiṃ dharmaṃ kaśyapaṃ ca pragṛhya saḥ |
ariṣṭaneminaṃ vīro bahuputraṃ munīśvaram ||

2.2.37.48

munimaṅgirasaṃ caiva kṛśāśvaṃ ca mahāgaṇaḥ |
jaghāna mūrdhni pādena dattaṃ ca munipuṅgavam ||

2.2.37.49

sarasvatyāśca nāsāgraṃ devamātustathaiva ca |
ciccheda karajāgreṇa vīrabhadraḥ pratāpavān ||

2.2.37.50

tato'nyānapi devādīn vidārya pṛthivītale |
pātayāmāsa so'yaṃ vai krodhākrāntātilocanaḥ ||

2.2.37.51

vīrabhadro vidāryāpi devānmukhyānmunīnapi |
nābhūcchānto drutakrodhaḥ phaṇirāḍiva maṇḍitaḥ ||

2.2.37.52

vīrabhadroddhṛtārātiḥ kesarīva vanadvipān |
diśo vilokayāmāsa kaḥ kutrāstītyanukṣaṇam ||

2.2.37.53

vyapothayad bhṛguṃ yāvanmaṇibhadraḥ pratāpavān |
padākramyorasi tadākārṣīttacchmaśruluñcanam ||

2.2.37.54

caṇḍaścotpāṭayāmāsa pūṣṇo dantān pravegataḥ |
śapyamāne hare pūrvaṃ yo'hasaddarśayandataḥ ||

2.2.37.55

nandī bhagasya netre hi pātitasya ruṣā bhuvi |
ujjahāra dakṣamakṣṇā yaḥ śapantamasūsucat ||

2.2.37.56

viḍambitā svadhā tatra sā svāhā dakṣiṇā tathā |
mantrāstantrāstathā cānye tatrasthā gaṇanāyakaiḥ ||

2.2.37.57

vavṛṣuste purīṣāṇi vitānāgnau ruṣā gaṇāḥ |
anirvācyaṃ tadā cakrurgaṇā vīrāstamadhvaram ||

2.2.37.58

antarvedyantaragataṃ nilīnaṃ tadbhayād balāt |
ānināya samājñāya vīrabhadraḥ svabhūḥsutam ||

2.2.37.59

kapole'sya gṛhītvā tu khaḍgenopahṛtaṃ śiraḥ |
abhedyamabhavattasya tacca yogaprabhāvataḥ ||

2.2.37.60

abhedyaṃ tacchiro matvā śastrāstraiśca tu sarvaśaḥ |
kareṇa troṭayāmāsa padbhyāmākramya corasi ||

2.2.37.61

tacchirastasya duṣṭasya dakṣasya haravairiṇaḥ |
agnikuṇḍe pracikṣepa vīrabhadro gaṇāgraṇīḥ ||

2.2.37.62

reje tadā vīrabhadrastriśūlaṃ bhrāmayankare |
kruddhā raṇākṣasaṃvartāḥ prajvālya parvatopamāḥ ||

2.2.37.63

anāyāsena hatvaitān vīrabhadrastato'gninā |
jvālayāmāsa sakrodho dīptāgniḥ śalabhāniva ||

2.2.37.64

vīrabhadrastato dagdhān dṛṣṭvā dakṣapurogamān |
aṭṭāṭṭahāsamakarot pūrayaṃśca jagattrayam ||

2.2.37.65

vīraśriyā vṛtastatra tato nandanasambhavā |
puṣpavṛṣṭirabhūddivyā vīrabhadre gaṇānvite ||

2.2.37.66

vavurgandhavahāḥ śītāḥ sugandhāḥ sukhadāḥ śanaiḥ |
devadundubhayo neduḥ samameva tataḥ param ||

2.2.37.67

kailāsaṃ sa yayau vīraḥ kṛtakāryastataḥ param |
vināśitadṛḍhadhvānto bhānumāniva satvaram ||

2.2.37.68

kṛtakāryaṃ vīrabhadraṃ dṛṣṭvā santuṣṭamānasaḥ |
śambhurvīragaṇādhyakṣaṃ cakāra parameśvaraḥ ||

2.2.37.68.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasahitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe yajñavidhvaṃsavarṇanaṃ nāma saptatriṃśo'dhyāyaḥ ||

2.2.37.68.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.37.68.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.37.68.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.37.68.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

Linked texts (3)