<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Śivapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.siva) › [Shivapurana (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2) › 2.2.37

# Shivapurana 2.2.37: saptatriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñavidhvaṃsaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.37

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.2.37.68](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.68) — 5 parts

### saptatriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñavidhvaṃsaḥ

### [2.2.37.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.1)

brahmovāca |  
vīrabhadro'tha yuddhe vai viṣṇunā sa mahābalaḥ |  
saṃsmṛtya śaṅkaraṃ citte sarvāpadvinivāraṇam ||

### [2.2.37.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.2)

āruhya syandanaṃ divyaṃ sarvavairivimardanaḥ |  
gṛhītvā paramāstrāṇi siṃhanādaṃ jagarja ha ||

### [2.2.37.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.3)

viṣṇuścāpi mahāghoṣaṃ pāñcajanyābhidhaṃ nijam |  
dadhmau balī mahāśaṅkhaṃ svakīyān harṣayanniva ||

### [2.2.37.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.4)

tacchrutvā śaṅkhanirhrādaṃ devā ye ca palāyitāḥ |  
raṇaṃ hitvā gatāḥ pūrvaṃ te drutaṃ punarāyayuḥ ||

### [2.2.37.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.5)

vīrabhadragaṇaiste tu lokapālāḥ savāsavāḥ |  
yuddhaṃ cakrustathā siṃhanādaṃ kṛtvā balānvitāḥ ||

### [2.2.37.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.6)

gaṇānāṃ lokapālānāṃ dvandvayuddhaṃ bhayāvaham |  
abhavattatra tumulaṃ garjatāṃ siṃhanādataḥ ||

### [2.2.37.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.7)

nandinā yuyudhe śakro'nalo vai cāśmanā tathā |  
kubero'pi hi kūṣmāṇḍapatinā yuyudhe balī ||

### [2.2.37.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.8)

tadendreṇa hato nandī vajreṇa śataparvaṇā ||

### [2.2.37.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.9)

nandinā ca hataḥ śakrastriśūlena stanāntare ||

### [2.2.37.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.10)

balinau dvāvapi prītyā yuyudhāte parasparam |  
nānāghātāṃśca kurvantau nandiśakrau jigīṣayā ||

### [2.2.37.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.11)

śaktyā jaghāna cāśmānaṃ śuciḥ paramakopanaḥ |  
so'pi śūlena taṃ vegācchitadhāreṇa pāvakam ||

### [2.2.37.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.12)

yamena saha saṅgrāmaṃ mahāloko gaṇāgraṇīḥ |  
cakāra tumulaṃ vīro mahādevaṃ smaranmudā ||

### [2.2.37.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.13)

nairṛtena samāgamya caṇḍaśca balavattaraḥ |  
yuyudhe paramāstraiśca nairṛtiṃ niviḍambayan ||

### [2.2.37.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.14)

varuṇena samaṃ vīro muṇḍaścaiva mahābalaḥ |  
yuyudhe parayā śaktyā trilokīṃ vismayanniva ||

### [2.2.37.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.15)

vāyunā ca hato bhṛṅgī svāstreṇa paramaujasā |  
bhṛṅgiṇā ca hato vāyustriśūlena pratāpinā ||

### [2.2.37.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.16)

kubereṇaiva saṅgamya kūṣmāṇḍapatirādarāt |  
yuyudhe balavān vīro dhyātvā hṛdi maheśvaram ||

### [2.2.37.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.17)

yoginīcakrasaṃyukto bhairavīnāyako mahān |  
vidārya devānakhilān papau śoṇitamadbhutam ||

### [2.2.37.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.18)

kṣetrapālāstathā tatra bubhukṣuḥ surapuṅgavān |  
kālī cāpi vidāryaiva tānpapau rudhiraṃ bahu ||

### [2.2.37.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.19)

atha viṣṇurmahātejā yuyudhe taiśca śatruhā |  
cakraṃ cikṣepa vegena dahanniva diśo daśa ||

### [2.2.37.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.20)

kṣetrapālaḥ samāyāntaṃ cakramālokya vegataḥ |  
tatrāgatyāgato vīraścāgrasatsahasā balī ||

### [2.2.37.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.21)

cakraṃ grasitamālokya viṣṇuḥ parapurañjayaḥ |  
mukhaṃ tasya parāmṛjya tamudgālitavānarim ||

### [2.2.37.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.22)

svacakramādāya mahānubhāvaḥ cukopa cātīva bhavaikabhartā |  
mahābalī tairyuyudhe pravīraiḥ saṅkruddhanānāyudhadhārako'straiḥ ||

### [2.2.37.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.23)

cakre mahāraṇaṃ viṣṇuḥ taiḥ sārdhaṃ yuyudhe mudā |  
nānāyudhāni saṅkṣipya tumulaṃ bhīmavikramam ||

### [2.2.37.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.24)

atha te bhairavādyāśca yuyudhustena bhūriśaḥ |  
nānāstrāṇi vimuñcantaḥ saṅkuddhāḥ paramaujasā ||

### [2.2.37.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.25)

itthaṃ teṣāṃ raṇaṃ dṛṣṭvā hariṇātulatejasā |  
vinivṛtya samāgamya tānsvayaṃ yuyudhe balī ||

### [2.2.37.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.26)

atha viṣṇurmahātejāścakramudyamya mūrcchitaḥ |  
yuyudhe bhagavāṃstena vīrabhadreṇa mādhavaḥ ||

### [2.2.37.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.27)

tayoḥ samabhavadyuddhaṃ sughoraṃ romaharṣaṇam |  
mahāvīrābdhipatyostu nānāstradharayormune ||

### [2.2.37.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.28)

viṣṇoryogabalāttasya dehādeva sudāruṇāḥ |  
śaṅkhacakragadāhastā asaṅkhyātāśca jajñire ||

### [2.2.37.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.29)

te cāpi yuyudhustena vīrabhadreṇa bhāṣatā |  
viṣṇuvat balavanto hi nānāyudhadharā gaṇāḥ ||

### [2.2.37.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.30)

tānsarvānapi vīro'sau nārāyaṇasamaprabhān |  
bhasmīcakāra śūlena hatvā smṛtvā śivaṃ prabhum ||

### [2.2.37.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.31)

tataścorasi taṃ viṣṇuṃ līlayaiva raṇājire |  
jaghāna vīrabhadro hi triśūlena mahābalī ||

### [2.2.37.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.32)

tena ghātena sahasā vihataḥ puruṣottamaḥ |  
papāta ca tadā bhūmau visaṃjño'bhūnmune hariḥ ||

### [2.2.37.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.33)

tato jajñe'dbhutaṃ tejaḥ pralayānalasannibham |  
trailokyadāhakaṃ tīvraṃ vīrāṇāmapi bhīkaram ||

### [2.2.37.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.34)

krodharaktekṣaṇaḥ śrīmān punarutthāya sa prabhuḥ |  
prahartuṃ cakramudyamya hyatiṣṭhatpuruṣarṣabhaḥ ||

### [2.2.37.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.35)

tasya cakraṃ mahāraudraṃ kālādityasamaprabham |  
vyaṣṭambhayadadīnātmā vīrabhadraḥ śivaḥ prabhuḥ ||

### [2.2.37.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.36)

mune śambhoḥ prabhāvāttu māyeśasya mahāprabhoḥ |  
na cacāla hareścakraṃ karasthaṃ stambhitaṃ dhruvam ||

### [2.2.37.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.37)

atha viṣṇurgaṇeśena vīrabhadreṇa bhāṣatā |  
atiṣṭhat stambhitastena śṛṅgavāniva niścalaḥ ||

### [2.2.37.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.38)

tato viṣṇuḥ stambhito hi vīrabhadreṇa nārada |  
yajvopamantraṇamanuṃ niḥstambhanakaraṃ japan ||

### [2.2.37.39](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.39)

tataḥ stambhananirmuktaḥ śārṅgadhanvā rameśvaraḥ |  
śārṅgaṃ jagrāha sa kruddhaḥ svadhanuḥ saśaraṃ mune ||

### [2.2.37.40](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.40)

tribhiśca dharṣitaṃ bāṇaistena śārṅgadhanurhareḥ |  
vīrabhadreṇa tattāta tridhābhūttatkṣaṇānmune ||

### [2.2.37.41](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.41)

atha viṣṇurmahāvāṇyā bodhitastaṃ mahāgaṇam |  
asahyavarcasaṃ jñātvā hyantardhātuṃ mano dadhe ||

### [2.2.37.42](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.42)

jñātvā ca tatsarvamidaṃ bhaviṣyaṃ satīkṛtaṃ duṣprasahaṃ pareṣām |  
gatāḥ svalokaṃ svagaṇānvitāstu smṛtvā śivaṃ sarvapatiṃ svatantram ||

### [2.2.37.43](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.43)

satyalokagataścāhaṃ putraśokena pīḍitaḥ |  
acintayaṃ suduḥkhārto mayā kiṃ kāryamadya vai ||

### [2.2.37.44](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.44)

viṣṇau mayi gate caiva devāśca munibhiḥ saha |  
vinirjitā gaṇaiḥ sarve ye te yajñopajīvinaḥ ||

### [2.2.37.45](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.45)

tamupadravamālakṣya vidhvastaṃ ca mahāmakham |  
mṛgasvarūpo yajño hi mahābhīto'pi dudruve ||

### [2.2.37.46](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.46)

taṃ tadā mṛgarūpeṇa dhāvantaṃ gaganaṃ prati |  
vīrabhadraḥ samādāya viśiraskamathākarot ||

### [2.2.37.47](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.47)

tataḥ prajāpatiṃ dharmaṃ kaśyapaṃ ca pragṛhya saḥ |  
ariṣṭaneminaṃ vīro bahuputraṃ munīśvaram ||

### [2.2.37.48](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.48)

munimaṅgirasaṃ caiva kṛśāśvaṃ ca mahāgaṇaḥ |  
jaghāna mūrdhni pādena dattaṃ ca munipuṅgavam ||

### [2.2.37.49](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.49)

sarasvatyāśca nāsāgraṃ devamātustathaiva ca |  
ciccheda karajāgreṇa vīrabhadraḥ pratāpavān ||

### [2.2.37.50](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.50)

tato'nyānapi devādīn vidārya pṛthivītale |  
pātayāmāsa so'yaṃ vai krodhākrāntātilocanaḥ ||

### [2.2.37.51](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.51)

vīrabhadro vidāryāpi devānmukhyānmunīnapi |  
nābhūcchānto drutakrodhaḥ phaṇirāḍiva maṇḍitaḥ ||

### [2.2.37.52](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.52)

vīrabhadroddhṛtārātiḥ kesarīva vanadvipān |  
diśo vilokayāmāsa kaḥ kutrāstītyanukṣaṇam ||

### [2.2.37.53](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.53)

vyapothayad bhṛguṃ yāvanmaṇibhadraḥ pratāpavān |  
padākramyorasi tadākārṣīttacchmaśruluñcanam ||

### [2.2.37.54](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.54)

caṇḍaścotpāṭayāmāsa pūṣṇo dantān pravegataḥ |  
śapyamāne hare pūrvaṃ yo'hasaddarśayandataḥ ||

### [2.2.37.55](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.55)

nandī bhagasya netre hi pātitasya ruṣā bhuvi |  
ujjahāra dakṣamakṣṇā yaḥ śapantamasūsucat ||

### [2.2.37.56](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.56)

viḍambitā svadhā tatra sā svāhā dakṣiṇā tathā |  
mantrāstantrāstathā cānye tatrasthā gaṇanāyakaiḥ ||

### [2.2.37.57](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.57)

vavṛṣuste purīṣāṇi vitānāgnau ruṣā gaṇāḥ |  
anirvācyaṃ tadā cakrurgaṇā vīrāstamadhvaram ||

### [2.2.37.58](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.58)

antarvedyantaragataṃ nilīnaṃ tadbhayād balāt |  
ānināya samājñāya vīrabhadraḥ svabhūḥsutam ||

### [2.2.37.59](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.59)

kapole'sya gṛhītvā tu khaḍgenopahṛtaṃ śiraḥ |  
abhedyamabhavattasya tacca yogaprabhāvataḥ ||

### [2.2.37.60](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.60)

abhedyaṃ tacchiro matvā śastrāstraiśca tu sarvaśaḥ |  
kareṇa troṭayāmāsa padbhyāmākramya corasi ||

### [2.2.37.61](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.61)

tacchirastasya duṣṭasya dakṣasya haravairiṇaḥ |  
agnikuṇḍe pracikṣepa vīrabhadro gaṇāgraṇīḥ ||

### [2.2.37.62](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.62)

reje tadā vīrabhadrastriśūlaṃ bhrāmayankare |  
kruddhā raṇākṣasaṃvartāḥ prajvālya parvatopamāḥ ||

### [2.2.37.63](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.63)

anāyāsena hatvaitān vīrabhadrastato'gninā |  
jvālayāmāsa sakrodho dīptāgniḥ śalabhāniva ||

### [2.2.37.64](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.64)

vīrabhadrastato dagdhān dṛṣṭvā dakṣapurogamān |  
aṭṭāṭṭahāsamakarot pūrayaṃśca jagattrayam ||

### [2.2.37.65](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.65)

vīraśriyā vṛtastatra tato nandanasambhavā |  
puṣpavṛṣṭirabhūddivyā vīrabhadre gaṇānvite ||

### [2.2.37.66](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.66)

vavurgandhavahāḥ śītāḥ sugandhāḥ sukhadāḥ śanaiḥ |  
devadundubhayo neduḥ samameva tataḥ param ||

### [2.2.37.67](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.67)

kailāsaṃ sa yayau vīraḥ kṛtakāryastataḥ param |  
vināśitadṛḍhadhvānto bhānumāniva satvaram ||

### [2.2.37.68](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.68)

kṛtakāryaṃ vīrabhadraṃ dṛṣṭvā santuṣṭamānasaḥ |  
śambhurvīragaṇādhyakṣaṃ cakāra parameśvaraḥ ||

### [2.2.37.68.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.68.c1)

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasahitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe yajñavidhvaṃsavarṇanaṃ nāma saptatriṃśo'dhyāyaḥ ||

### [2.2.37.68.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.68.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [2.2.37.68.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.68.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [2.2.37.68.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.68.p4)

śrīśivamahāpurāṇam ||

### [2.2.37.68.p5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37.68.p5)

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

## Linked texts (3)

- [Bhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.bhagavata.4.5.20) — Vyāsa, Sanskrit
- [Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*early*bakker.1.5.42.p2) — Sanskrit
- [Mahābhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.mahabhagavata.39.55) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.2.2.37) · Pramāṇa
