Shivapurana 2.2.38: aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ | kṣuvadadhīcavivādaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.2.38
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.2.38.63 — 5 parts
aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ | kṣuvadadhīcavivādaḥ
2.2.38.1
sūta uvāca |
ityākarṇya vacastasya vidheramitadhīmataḥ |
papraccha nāradaḥ prītyā vismitastaṃ dvijottamaḥ ||
2.2.38.2
nārada uvāca |
śivaṃ vihāya dakṣasya surairyajñaṃ harirgataḥ |
hetunā kena tad brūhi yatrāvajñābhavattataḥ ||
2.2.38.3
jānāti kiṃ sa śambhuṃ no hariḥ pralayavikramam |
raṇaṃ kathaṃ ca kṛtavān tadgaṇairabudho yathā ||
2.2.38.4
eṣa me saṃśayo bhūyāṃstaṃ chindhi karuṇānidhe |
caritaṃ brūhi śambhostu cittotsāhakaraṃ prabho ||
2.2.38.5
brahmovāca |
dvijavarya śṛṇu prītyā caritaṃ śaśimaulinaḥ |
yatpṛcchate kurvataśca sarvasaṃśayahārakam ||
2.2.38.6
dadhīcasya muneḥ śāpād bhraṣṭajñāno hariḥ purā |
sāmaro dakṣayajñaṃ vai gataḥ kṣuvasahāyakṛt ||
2.2.38.7
nārada uvāca |
kimarthaṃ śaptavānviṣṇuṃ dadhīco munisattamaḥ |
ko'pakāraḥ kṛtastasya hariṇā tatsahāyinā ||
2.2.38.8
brahmovāca |
samutpanno mahātejā rājā kṣuva iti smṛtaḥ |
abhūnmitraṃ dadhīcasya munīndrasya mahāprabhoḥ ||
2.2.38.9
cirāttapaḥprasaṅgādvai vādaḥ kṣuvadadhīcayoḥ |
mahānarthakaraḥ khyātastrilokeṣvabhavatpurā ||
2.2.38.10
tatra trivarṇataḥ śreṣṭho vipra eva na saṃśayaḥ |
iti prāha dadhīco hi śivabhaktastu vedavit ||
2.2.38.11
tacchrutvā vacanaṃ tasya dadhīcasya mahāmune |
kṣuvaḥ prāheti nṛpatiḥ śrīmadena vimohitaḥ ||
2.2.38.12
kṣuva uvāca |
aṣṭānāṃ lokapālānāṃ vapurdhārayate nṛpaḥ |
tasmānnṛpo variṣṭho hi varṇāśramapatiḥ prabhuḥ ||
2.2.38.13
sarvadevamayo rājā śrutiḥ prāheti tatparā |
mahatī devatā yā sā so'hameva tato mune ||
2.2.38.14
tasmādviprādvaro rājā cyāvaneya vicāryatām |
nāvamantavya evātaḥ pūjyo'haṃ sarvathā tvayā ||
2.2.38.15
brahmovāca |
śrutvā tathā mataṃ tasya kṣuvasya munisattamaḥ |
śrutismṛtiviruddhaṃ taṃ cukopātīva bhārgavaḥ ||
2.2.38.16
atha kruddho mahātejā gauravāccātmano mune |
atāḍayatkṣuvaṃ mūrdhni dadhīco vāmamuṣṭitaḥ ||
2.2.38.17
vajreṇa taṃ ca ciccheda dadhīcaṃ tāḍitaḥ kṣuvaḥ |
jagarjātīva saṅkruddho brahmāṇḍādhipatiḥ kudhīḥ ||
2.2.38.18
papāta bhūmau nihato tena vajreṇa bhārgavaḥ |
śukraṃ sasmāra kṣuvakṛdbhārgavasya kulandharaḥ ||
2.2.38.19
śukro'tha sandhayāmāsa tāḍitaṃ ca kṣuvena tu |
yogī dadhīcasya tadā dehamāgatya sa drutam ||
2.2.38.20
sandhāya pūrvavaddehaṃ dadhīcasyāha bhārgavaḥ |
śivabhaktāgraṇīrmṛtyañjayavidyāpravartakaḥ ||
2.2.38.21
śukra uvāca |
dadhīca tāta sampūjya śivaṃ sarveśvaraṃ prabhum |
mahāmṛtyuñjayaṃ mantraṃ śrautamagryaṃ vadāmi te ||
2.2.38.22
tryambakaṃ yajāmahe trailokyaṃ pitaraṃ prabhum |
trimaṇḍalasya pitaraṃ triguṇasya maheśvaram ||
2.2.38.23
tritattvasya trivahneśca tridhābhūtasya sarvataḥ |
tridivasya tribāhośca tridhābhūtasya sarvataḥ ||
2.2.38.24
tridevasya mahādevaḥ sugandhiṃ puṣṭivarddhanam |
sarvabhūteṣu sarvatra triguṇeṣu kṛtau yathā ||
2.2.38.25
indriyeṣu tathānyeṣu deveṣu ca gaṇeṣu ca |
puṣpe sugandhivatsūraḥ sugandhiramareśvaraḥ ||
2.2.38.26
puṣṭiśca prakṛteryasmātpuruṣād vai dvijottama |
mahadādiviśeṣāntavikalpaścāpi suvrata ||
2.2.38.27
viṣṇoḥ pitāmahasyāpi munīnāṃ ca mahāmune |
indriyāṇāṃ ca devānāṃ tasmād vai puṣṭivardhanaḥ ||
2.2.38.28
taṃ devamamṛtaṃ rudraṃ karmaṇā tapasāpi vā |
svādhyāyena ca yogena dhyānena ca prajāyate ||
2.2.38.29
satyenānyena sūkṣmāgrānmṛtyupāśādbhavaḥ svayam |
bandhamokṣakaro yasmādurvārukamiva prabhuḥ ||
2.2.38.30
mṛtasañjīvanīmantro mama sarvottamaḥ smṛtaḥ |
evaṃ japaparaḥ prītyā niyamena śivaṃ smaran ||
2.2.38.31
japtvā hutvābhimantryaivaṃ jalaṃ piba divāniśam |
śivasya sannidhau dhyātvā nāsti mṛtyubhayaṃ kvacit ||
2.2.38.32
kṛtvā nyāsādikaṃ sarvaṃ sampūjya vidhivacchivam |
saṃvidhāyedaṃ nirvyagraḥ śaṅkaraṃ bhaktavatsalam ||
2.2.38.33
dhyānamasya pravakṣyāmi yathā dhyātvā japenmanum |
siddhamantro bhaveddhīmān yāvacchambhuprabhāvataḥ ||
2.2.38.34
hastāmbhojayugasthakumbhayugalāduddhṛtya toyaṃ śiraḥ siñcantaṃ karayoryugena dadhataṃ svāṅke sakumbhau karau |
akṣasraṅmṛgahastamambujagataṃ mūrdhasthacandrasravat-pīyūṣārdratanuṃ bhaje sagirijaṃ tryakṣaṃ ca mṛtyuñjayam ||
2.2.38.35
brahmovāca |
upadiśyeti śukraḥ taṃ dadhīciṃ munisattamam |
svasthānamagamattāta saṃsmaran śaṅkaraṃ prabhum ||
2.2.38.36
tasya tadvacanaṃ śrutvā dadhīco hi mahāmuniḥ |
vanaṃ jagāma tapase mahāprītyā śivaṃ smaran ||
2.2.38.37
tatra gatvā vidhānena mahāmṛtyuñjayābhidham |
taṃ manuṃ prajapan prītyā tapastepe śivaṃ smaran ||
2.2.38.38
tanmanuṃ suciraṃ japtvā tapasārādhya śaṅkaram |
śivaṃ santoṣayāmāsa mahāmṛtyuñjayaṃ hi saḥ ||
2.2.38.39
atha śambhuḥ prasannātmā tajjapādbhaktavatsalaḥ |
āvirbabhūva puratastasya prītyā mahāmune ||
2.2.38.40
taṃ dṛṣṭvā svaprabhuṃ śambhuṃ sa mumoda munīśvaraḥ |
praṇamya vidhivadbhaktyā tuṣṭāva sukṛtāñjaliḥ ||
2.2.38.41
atha prītyā śivastāta prasannaścyāvaniṃ mune |
varaṃ brūhīti sa prāha suprasannena cetasā ||
2.2.38.42
tacchrutvā śambhuvacanaṃ dadhīco bhaktasattamaḥ |
sāñjalirnatakaḥ prāha śaṅkaraṃ bhaktavatsalam ||
2.2.38.43
dadhīca uvāca |
devadeva mahādeva mahyaṃ dehi varatrayam |
vajrāsthitvamavadhyatvamadīnatvaṃ hi sarvataḥ ||
2.2.38.44
brahmovāca |
taduktavacanaṃ śrutvā prasannaḥ parameśvaraḥ |
varatrayaṃ dadau tasmai dadhīcāya tathāstviti ||
2.2.38.45
varatrayaṃ śivātprāpya sānandaśca mahāmuniḥ |
kṣuvasthānaṃ jagāmāśu vedamārge pratiṣṭhitaḥ ||
2.2.38.46
prāpyāvadhyatvamugrātsa vajrāsthitvamadīnatām |
atāḍayacca rājendraṃ pādamūlena mūrdhani ||
2.2.38.47
kṣuvo dadhīcaṃ vajreṇa jaghānorasyatho nṛpaḥ |
krodhaṃ kṛtvā viśeṣeṇa viṣṇugauravagarvitaḥ ||
2.2.38.48
nābhūnnāśāya tadvajraṃ dadhīcasya mahātmanaḥ |
prabhāvātparameśasya dhātṛputro visismiye ||
2.2.38.49
dṛṣṭvāpyavadhyatvamadīnatāṃ ca vajrasya cātyantaparaprabhāvam |
kṣuvo dadhīcasya munīśvarasya visismiye cetasi dhātṛputraḥ ||
2.2.38.50
ārādhayāmāsa hariṃ mukunda-mindrānujaṃ kānanamāśu gatvā |
prapannapālaśca parājito hi dadhīcamṛtyuñjayasevakena ||
2.2.38.51
pūjayā tasya santuṣṭo bhagavān madhusūdanaḥ |
pradadau darśanaṃ tasmai divyaṃ vai garuḍadhvajaḥ ||
2.2.38.52
divyena darśanenaiva dṛṣṭvā devaṃ janārdanam |
tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhiḥ praṇamya garuḍadhvajam ||
2.2.38.53
sampūjya caivaṃ tridaśeśvarādyaiḥ stutvā stutaṃ devamajeyamīśam |
vijñāpayāmāsa nirīkṣya bhaktyā janārdanāya praṇipatya mūrdhnā ||
2.2.38.54
rājovāca |
bhagavan brāhmaṇaḥ kaściddadhīca iti viśrutaḥ |
dharmavettā vinītātmā sakhā mama purābhavat ||
2.2.38.55
avadhyaḥ sarvadā sarvaiḥ śaṅkarasya prabhāvataḥ |
tamārādhya mahādevaṃ mṛtyuñjayamanāmayam ||
2.2.38.56
sāvajñaṃ vāmapādena mama mūrdhni sadasyapi |
tāḍayāmāsa vegena sa dadhīco mahātapāḥ ||
2.2.38.57
uvāca māṃ ca garveṇa na bibhemīti sarvataḥ |
mṛtyuñjayāptasuvaro garvito hyatulaṃ hare ||
2.2.38.58
atha jñātvā dadhīcasya hyavadhyatvaṃ mahātmanaḥ |
sasmārāsya maheśasya prabhāvamatulaṃ hariḥ ||
2.2.38.59
evaṃ smṛtvā hariḥ prāha kṣuvaṃ vidhisutaṃ drutam |
viprāṇāṃ nāsti rājendra bhayamaṇvapi kutracit ||
2.2.38.60
viśeṣād rudrabhaktānāṃ bhayaṃ nāsti ca bhūpate |
duḥkhaṃ karoti viprasya śāpārthaṃ sa surasya me ||
2.2.38.61
bhavitā tasya śāpena dakṣayajñe sureśvarāt |
vināśo mama rājendra punarutthānameva ca ||
2.2.38.62
tasmātsametya rājendra sarvayajño na bhūyate |
karomi yatnaṃ rājendra dadhīcavijayāya te ||
2.2.38.63
śrutvā vākyaṃ kṣuvaḥ prāha tathāstviti harernṛpaḥ |
tasthau tatraiva tatprītyā tatkāmotsukamānasaḥ ||
2.2.38.63.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe kṣuvadadhīcavādavarṇanaṃ nāmāṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ ||
2.2.38.63.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.38.63.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.38.63.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.38.63.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
Linked texts (3)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kālottara (IFP T0059) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit