Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.2.42: dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣaduḥkhanirākaraṇam

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.42

Language
Sanskrit

Contents

dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣaduḥkhanirākaraṇam

2.2.42.1

brahmovāca |
śrībrahmeśaprajeśena sadaiva muninā ca vai |
anunītaḥ śambhurāsītprasannaḥ parameśvaraḥ ||

2.2.42.2

āśvāsya devān viṣṇvādīn vihasya karuṇānidhiḥ |
uvāca parameśānaḥ kurvan paramanugraham ||

2.2.42.3

śrīmahādeva uvāca |
śṛṇutaṃ sāvadhānena mama vākyaṃ surottamau |
yathārthaṃ vacmi vāṃ tāta vāṃ krodhaṃ sarvadāsaham ||

2.2.42.4

nāghaṃ tanau tu bālānāṃ varṇaye nānucintaye |
mama māyābhibhūtānāṃ daṇḍastatra dhṛto mayā ||

2.2.42.5

dakṣasya yajñabhaṅgo'yaṃ na kṛtaśca mayā kvacit |
paraṃ dveṣṭi pareṣāṃ yadātmanastadbhaviṣyati ||

2.2.42.6

pareṣāṃ kledanaṃ karma na kāryaṃ tat kadācana |
paraṃ dveṣṭi pareṣāṃ yadātmanastadbhaviṣyati ||

2.2.42.7

dakṣasya yajñaśīrṣṇo hi bhavatvajamukhaṃ śiraḥ |
mitranetreṇa sampaśyedyajñabhāgaṃ bhagaḥ suraḥ ||

2.2.42.8

pūṣābhidhaḥ surastāta dadbhirjakṣatu piṣṭabhuk |
yājamānairbhagnadantaḥ satyametanmayoditam ||

2.2.42.9

bastaśmaśrurbhavedeva bhṛgurmama virodhakṛt |
devāḥ prakṛtisarvāṅgā ye ma uccheṣaṇaṃ daduḥ ||

2.2.42.10

bāhubhyāmaśvinau pūṣṇo hastābhyāṃ kṛtavāhakaḥ |
bhavantvadhvaryavaścānye bhavatprītyā mayoditam ||

2.2.42.11

brahmovāca |
ityuktvā parameśāno virarāma dayānvitaḥ |
carācarapatirdevaḥ samrāṭ vedānusārakṛt ||

2.2.42.12

tadā sarve surādyāste śrutvā śaṅkarabhāṣitam |
sādhu sādhviti samprocuḥ parituṣṭāḥ saviṣṇvajāḥ ||

2.2.42.13

tataḥ śambhuṃ samāmantrya mayā viṣṇuḥ surarṣibhiḥ |
bhūyastaddevayajanaṃ yayau ca parayā mudā ||

2.2.42.14

evaṃ teṣāṃ prārthanayā viṣṇuprabhṛtibhiḥ suraiḥ |
yayau kanakhalaṃ śambhuryajñavāṭaṃ prajāpateḥ ||

2.2.42.15

rudrastadā dadarśātha vīrabhadreṇa yatkṛtam |
pradhvaṃsaṃ taṃ kratostatra devarṣīṇāṃ viśeṣataḥ ||

2.2.42.16

svahā svadhā tathā pūṣā tuṣṭirdhṛtiḥ sarasvatī |
tathānye ṛṣayaḥ sarve pitaraścāgnayastathā ||

2.2.42.17

ye'nye ca bahavastatra yakṣagandharvarākṣasāḥ |
troṭitā luñcitāścaiva mṛtāḥ kecidraṇājire ||

2.2.42.18

yajñaṃ tathāvidhaṃ dṛṣṭvā samāhūya gaṇādhipam |
vīrabhadraṃ mahāvīryamuvāca prahasan prabhuḥ ||

2.2.42.19

vīrabhadra mahābāho kiṃ kṛtaṃ karma te tvidam |
mahān daṇḍo dhṛtastāta devarṣyādiṣu satvaram ||

2.2.42.20

dakṣamānaya śīghraṃ tvaṃ yenedaṃ kṛtamīdṛśam |
yajño vilakṣaṇastāta yasyedaṃ phalamīdṛśam ||

2.2.42.21

brahmovāca |
evamuktaḥ śaṅkareṇa vīrabhadrastvarānvitaḥ |
kabandhamānayitvāgre tasya śambhorathākṣipat ||

2.2.42.22

viśiraskaṃ ca taṃ dṛṣṭvā śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ |
vīrabhadramuvācāgre vihasan munisattama ||

2.2.42.23

śiraḥ kutreti tenoktaṃ vīrabhadro'bravītprabhuḥ |
mayā śiro hutaṃ cāgnau tadānīmeva śaṅkara ||

2.2.42.24

iti śrutvā vacastasya vīrabhadrasya śaṅkaraḥ |
devān tathājñapatprītyā yaduktaṃ tatpurā prabhuḥ ||

2.2.42.25

vidhāya kārtsnyena ca tadyadāha bhagavān bhavaḥ |
mayā viṣṇvādayaḥ sarve bhṛgvādīnatha satvaram ||

2.2.42.26

atha prajāpatestasya savanīyapaśoḥ śiraḥ |
bastasya sandadhuḥ śambhoḥ kāyenāraṃ suśāsanāt ||

2.2.42.27

sandhīyamāne śirasi śambhusaddṛṣṭivīkṣitaḥ |
sadyaḥ supta ivottasthau labdhaprāṇaḥ prajāpatiḥ ||

2.2.42.28

utthitaścāgrataḥ śambhuṃ dadarśa karuṇānidhim |
dakṣaḥ prītamatiḥ prītyā saṃsthitaḥ suprasannadhīḥ ||

2.2.42.29

purā haramahādveṣakalilātmābhavaddhi saḥ |
śivāvalokanāt sadyaḥ śaraccandra ivāmalaḥ ||

2.2.42.30

bhavaṃ stotumanāḥ so'tha nāśaknodanurāgataḥ |
utkaṇṭhāvikalatvācca samparetāṃ sutāṃ smaran ||

2.2.42.31

atha dakṣaḥ prasannātmā śivaṃ lajjāsamanvitaḥ |
tuṣṭāva praṇato bhūtvā śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram ||

2.2.42.32

dakṣa uvāca |
namāmi deva varadaṃ vareṇyaṃ maheśvaraṃ jñānanidhiṃ sanātanam |
namāmi devādhipatīśvaraṃ haraṃ sadā sukhāḍhyaṃ jagadekabāndhavam ||

2.2.42.33

namāmi viśveśvara viśvarūpaṃ purātanaṃ brahmanijātmarūpam |
namāmi śarvaṃ bhavabhāvabhāvaṃ parātparaṃ śaṅkaramānato'smi ||

2.2.42.34

devadeva mahādeva kṛpāṃ kuru namo'stu te |
aparādhaṃ kṣamasvādya mama śambho kṛpānidhe ||

2.2.42.35

anugrahaḥ kṛtaste hi daṇḍavyājena śaṅkara |
khalo'haṃ mūḍhadhīrdeva jñātaṃ tattvaṃ mayā na te ||

2.2.42.36

adya jñātaṃ mayā tattvaṃ sarvopari bhavānmataḥ |
viṣṇubrahmādibhiḥ sevyo vedavedyo maheśvaraḥ ||

2.2.42.37

sādhūnāṃ kalpavṛkṣastvaṃ duṣṭānāṃ daṇḍadhṛk sadā |
svatantraḥ paramātmā hi bhaktābhīṣṭavarapradaḥ ||

2.2.42.38

vidyātapovratadharānasṛjaḥ prathamaṃ dvijā |
ātmatattvaṃ samāvettuṃ mukhataḥ parameśvaraḥ ||

2.2.42.39

sarvāpadbhyaḥ pālayitā gopatistu paśūniva |
gṛhītadaṇḍo duṣṭāṃstān maryādāparipālakaḥ ||

2.2.42.40

mayā duruktaviśikhaiḥ praviddhaḥ parameśvaraḥ |
amarānatidīnāśān madanugrahakārakaḥ ||

2.2.42.41

sa bhavān bhagavān śambho dīnabandho parātparaḥ |
svakṛtena mahārheṇa santuṣṭo bhaktavatsala ||

2.2.42.42

brahmovāca |
iti stutvā maheśānaṃ śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram |
prajāpatirvinītātmā virarāma mahāprabhum ||

2.2.42.43

atha viṣṇuḥ prasannātmā tuṣṭāva vṛṣabhadhvajam |
bāṣpagadgadayā vāṇyā supraṇamya kṛtāñjaliḥ ||

2.2.42.44

viṣṇuruvāca |
mahādeva maheśāna lokānugrahakāraka |
parabrahma parātmā tvaṃ dīnabandho dayānidhe ||

2.2.42.45

sarvavyāpī svairavartī vedavedyayaśāḥ prabho |
anugrahaḥ kṛtastena kṛtāścāsukṛtā vayam ||

2.2.42.46

dakṣo'yaṃ mama bhaktastvāṃ yannininda khalaḥ purā |
tat kṣantavyaṃ maheśādya nirvikāro yato bhavān ||

2.2.42.47

kṛto mayāparādho'pi tava śaṅkara mauḍhyataḥ |
tvadgaṇena kṛtaṃ yuddhaṃ vīrabhadreṇa pakṣataḥ ||

2.2.42.48

tvaṃ me svāmī parabrahma dāso'haṃ te sadāśiva |
poṣyaścāpi sadā te hi sarveṣāṃ tvaṃ pitā yataḥ ||

2.2.42.49

brahmovāca |
devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho |
svatantraḥ paramātmā tvaṃ parameśo'dvayo'vyayaḥ ||

2.2.42.50

mama putropari kṛto devānugraha īśvara |
svāpamānamagaṇayan dakṣayajñaṃ samuddhara ||

2.2.42.51

prasanno bhava deveśa sarvaśāpānnirākuru |
sabodhaḥ prerakastvaṃ me tvameva vinivārakaḥ ||

2.2.42.52

iti stutvā maheśānaṃ paramaṃ ca mahāmune |
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vinamrīkṛtamastakaḥ ||

2.2.42.53

atha śakrādayo devā lokapālāḥ sucetasaḥ |
tuṣṭuvuḥ śaṅkaraṃ devaṃ prasannamukhapaṅkajam ||

2.2.42.54

tataḥ prasannamanasaḥ sarve devāstathā pare |
siddharṣayaḥ prajeśāśca tuṣṭuvuḥ śaṅkaraṃ mudā ||

2.2.42.55

tathopadevanāgāśca sadasyā brāhmaṇāstathā |
praṇamya parayā bhaktyā tuṣṭuvuśca pṛthak pṛthak ||

2.2.42.55.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe dakṣaduḥkhanirākaraṇavarṇanaṃ nāma dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

2.2.42.55.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.42.55.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.42.55.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.42.55.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

Linked texts (2)