Shivapurana 2.2.42: dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣaduḥkhanirākaraṇam
Śivapurāṇa (complete text) 2.2.42
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.2.42.55 — 5 parts
dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ | dakṣaduḥkhanirākaraṇam
2.2.42.1
brahmovāca |
śrībrahmeśaprajeśena sadaiva muninā ca vai |
anunītaḥ śambhurāsītprasannaḥ parameśvaraḥ ||
2.2.42.2
āśvāsya devān viṣṇvādīn vihasya karuṇānidhiḥ |
uvāca parameśānaḥ kurvan paramanugraham ||
2.2.42.3
śrīmahādeva uvāca |
śṛṇutaṃ sāvadhānena mama vākyaṃ surottamau |
yathārthaṃ vacmi vāṃ tāta vāṃ krodhaṃ sarvadāsaham ||
2.2.42.4
nāghaṃ tanau tu bālānāṃ varṇaye nānucintaye |
mama māyābhibhūtānāṃ daṇḍastatra dhṛto mayā ||
2.2.42.5
dakṣasya yajñabhaṅgo'yaṃ na kṛtaśca mayā kvacit |
paraṃ dveṣṭi pareṣāṃ yadātmanastadbhaviṣyati ||
2.2.42.6
pareṣāṃ kledanaṃ karma na kāryaṃ tat kadācana |
paraṃ dveṣṭi pareṣāṃ yadātmanastadbhaviṣyati ||
2.2.42.7
dakṣasya yajñaśīrṣṇo hi bhavatvajamukhaṃ śiraḥ |
mitranetreṇa sampaśyedyajñabhāgaṃ bhagaḥ suraḥ ||
2.2.42.8
pūṣābhidhaḥ surastāta dadbhirjakṣatu piṣṭabhuk |
yājamānairbhagnadantaḥ satyametanmayoditam ||
2.2.42.9
bastaśmaśrurbhavedeva bhṛgurmama virodhakṛt |
devāḥ prakṛtisarvāṅgā ye ma uccheṣaṇaṃ daduḥ ||
2.2.42.10
bāhubhyāmaśvinau pūṣṇo hastābhyāṃ kṛtavāhakaḥ |
bhavantvadhvaryavaścānye bhavatprītyā mayoditam ||
2.2.42.11
brahmovāca |
ityuktvā parameśāno virarāma dayānvitaḥ |
carācarapatirdevaḥ samrāṭ vedānusārakṛt ||
2.2.42.12
tadā sarve surādyāste śrutvā śaṅkarabhāṣitam |
sādhu sādhviti samprocuḥ parituṣṭāḥ saviṣṇvajāḥ ||
2.2.42.13
tataḥ śambhuṃ samāmantrya mayā viṣṇuḥ surarṣibhiḥ |
bhūyastaddevayajanaṃ yayau ca parayā mudā ||
2.2.42.14
evaṃ teṣāṃ prārthanayā viṣṇuprabhṛtibhiḥ suraiḥ |
yayau kanakhalaṃ śambhuryajñavāṭaṃ prajāpateḥ ||
2.2.42.15
rudrastadā dadarśātha vīrabhadreṇa yatkṛtam |
pradhvaṃsaṃ taṃ kratostatra devarṣīṇāṃ viśeṣataḥ ||
2.2.42.16
svahā svadhā tathā pūṣā tuṣṭirdhṛtiḥ sarasvatī |
tathānye ṛṣayaḥ sarve pitaraścāgnayastathā ||
2.2.42.17
ye'nye ca bahavastatra yakṣagandharvarākṣasāḥ |
troṭitā luñcitāścaiva mṛtāḥ kecidraṇājire ||
2.2.42.18
yajñaṃ tathāvidhaṃ dṛṣṭvā samāhūya gaṇādhipam |
vīrabhadraṃ mahāvīryamuvāca prahasan prabhuḥ ||
2.2.42.19
vīrabhadra mahābāho kiṃ kṛtaṃ karma te tvidam |
mahān daṇḍo dhṛtastāta devarṣyādiṣu satvaram ||
2.2.42.20
dakṣamānaya śīghraṃ tvaṃ yenedaṃ kṛtamīdṛśam |
yajño vilakṣaṇastāta yasyedaṃ phalamīdṛśam ||
2.2.42.21
brahmovāca |
evamuktaḥ śaṅkareṇa vīrabhadrastvarānvitaḥ |
kabandhamānayitvāgre tasya śambhorathākṣipat ||
2.2.42.22
viśiraskaṃ ca taṃ dṛṣṭvā śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ |
vīrabhadramuvācāgre vihasan munisattama ||
2.2.42.23
śiraḥ kutreti tenoktaṃ vīrabhadro'bravītprabhuḥ |
mayā śiro hutaṃ cāgnau tadānīmeva śaṅkara ||
2.2.42.24
iti śrutvā vacastasya vīrabhadrasya śaṅkaraḥ |
devān tathājñapatprītyā yaduktaṃ tatpurā prabhuḥ ||
2.2.42.25
vidhāya kārtsnyena ca tadyadāha bhagavān bhavaḥ |
mayā viṣṇvādayaḥ sarve bhṛgvādīnatha satvaram ||
2.2.42.26
atha prajāpatestasya savanīyapaśoḥ śiraḥ |
bastasya sandadhuḥ śambhoḥ kāyenāraṃ suśāsanāt ||
2.2.42.27
sandhīyamāne śirasi śambhusaddṛṣṭivīkṣitaḥ |
sadyaḥ supta ivottasthau labdhaprāṇaḥ prajāpatiḥ ||
2.2.42.28
utthitaścāgrataḥ śambhuṃ dadarśa karuṇānidhim |
dakṣaḥ prītamatiḥ prītyā saṃsthitaḥ suprasannadhīḥ ||
2.2.42.29
purā haramahādveṣakalilātmābhavaddhi saḥ |
śivāvalokanāt sadyaḥ śaraccandra ivāmalaḥ ||
2.2.42.30
bhavaṃ stotumanāḥ so'tha nāśaknodanurāgataḥ |
utkaṇṭhāvikalatvācca samparetāṃ sutāṃ smaran ||
2.2.42.31
atha dakṣaḥ prasannātmā śivaṃ lajjāsamanvitaḥ |
tuṣṭāva praṇato bhūtvā śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram ||
2.2.42.32
dakṣa uvāca |
namāmi deva varadaṃ vareṇyaṃ maheśvaraṃ jñānanidhiṃ sanātanam |
namāmi devādhipatīśvaraṃ haraṃ sadā sukhāḍhyaṃ jagadekabāndhavam ||
2.2.42.33
namāmi viśveśvara viśvarūpaṃ purātanaṃ brahmanijātmarūpam |
namāmi śarvaṃ bhavabhāvabhāvaṃ parātparaṃ śaṅkaramānato'smi ||
2.2.42.34
devadeva mahādeva kṛpāṃ kuru namo'stu te |
aparādhaṃ kṣamasvādya mama śambho kṛpānidhe ||
2.2.42.35
anugrahaḥ kṛtaste hi daṇḍavyājena śaṅkara |
khalo'haṃ mūḍhadhīrdeva jñātaṃ tattvaṃ mayā na te ||
2.2.42.36
adya jñātaṃ mayā tattvaṃ sarvopari bhavānmataḥ |
viṣṇubrahmādibhiḥ sevyo vedavedyo maheśvaraḥ ||
2.2.42.37
sādhūnāṃ kalpavṛkṣastvaṃ duṣṭānāṃ daṇḍadhṛk sadā |
svatantraḥ paramātmā hi bhaktābhīṣṭavarapradaḥ ||
2.2.42.38
vidyātapovratadharānasṛjaḥ prathamaṃ dvijā |
ātmatattvaṃ samāvettuṃ mukhataḥ parameśvaraḥ ||
2.2.42.39
sarvāpadbhyaḥ pālayitā gopatistu paśūniva |
gṛhītadaṇḍo duṣṭāṃstān maryādāparipālakaḥ ||
2.2.42.40
mayā duruktaviśikhaiḥ praviddhaḥ parameśvaraḥ |
amarānatidīnāśān madanugrahakārakaḥ ||
2.2.42.41
sa bhavān bhagavān śambho dīnabandho parātparaḥ |
svakṛtena mahārheṇa santuṣṭo bhaktavatsala ||
2.2.42.42
brahmovāca |
iti stutvā maheśānaṃ śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram |
prajāpatirvinītātmā virarāma mahāprabhum ||
2.2.42.43
atha viṣṇuḥ prasannātmā tuṣṭāva vṛṣabhadhvajam |
bāṣpagadgadayā vāṇyā supraṇamya kṛtāñjaliḥ ||
2.2.42.44
viṣṇuruvāca |
mahādeva maheśāna lokānugrahakāraka |
parabrahma parātmā tvaṃ dīnabandho dayānidhe ||
2.2.42.45
sarvavyāpī svairavartī vedavedyayaśāḥ prabho |
anugrahaḥ kṛtastena kṛtāścāsukṛtā vayam ||
2.2.42.46
dakṣo'yaṃ mama bhaktastvāṃ yannininda khalaḥ purā |
tat kṣantavyaṃ maheśādya nirvikāro yato bhavān ||
2.2.42.47
kṛto mayāparādho'pi tava śaṅkara mauḍhyataḥ |
tvadgaṇena kṛtaṃ yuddhaṃ vīrabhadreṇa pakṣataḥ ||
2.2.42.48
tvaṃ me svāmī parabrahma dāso'haṃ te sadāśiva |
poṣyaścāpi sadā te hi sarveṣāṃ tvaṃ pitā yataḥ ||
2.2.42.49
brahmovāca |
devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho |
svatantraḥ paramātmā tvaṃ parameśo'dvayo'vyayaḥ ||
2.2.42.50
mama putropari kṛto devānugraha īśvara |
svāpamānamagaṇayan dakṣayajñaṃ samuddhara ||
2.2.42.51
prasanno bhava deveśa sarvaśāpānnirākuru |
sabodhaḥ prerakastvaṃ me tvameva vinivārakaḥ ||
2.2.42.52
iti stutvā maheśānaṃ paramaṃ ca mahāmune |
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vinamrīkṛtamastakaḥ ||
2.2.42.53
atha śakrādayo devā lokapālāḥ sucetasaḥ |
tuṣṭuvuḥ śaṅkaraṃ devaṃ prasannamukhapaṅkajam ||
2.2.42.54
tataḥ prasannamanasaḥ sarve devāstathā pare |
siddharṣayaḥ prajeśāśca tuṣṭuvuḥ śaṅkaraṃ mudā ||
2.2.42.55
tathopadevanāgāśca sadasyā brāhmaṇāstathā |
praṇamya parayā bhaktyā tuṣṭuvuśca pṛthak pṛthak ||
2.2.42.55.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe dakṣaduḥkhanirākaraṇavarṇanaṃ nāma dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||
2.2.42.55.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.42.55.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.42.55.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.42.55.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
Linked texts (2)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit