Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.3.13: trayodaśo'dhyāyaḥ | śivapārvatīsaṃvādaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 2.3.13

Language
Sanskrit

Contents

trayodaśo'dhyāyaḥ | śivapārvatīsaṃvādaḥ

2.3.13.1

bhavānyuvāca |
kimuktaṃ girirājāya tvayā yogiṃstapasvinā |
taduttaraṃ śṛṇu vibho matto jñāniviśārada ||

2.3.13.2

tapaḥśaktyānvitaḥ śambho karoṣi vipulaṃ tapaḥ |
tava buddhiriyaṃ jātā tapastaptuṃ mahātmanaḥ ||

2.3.13.3

sā śaktiḥ prakṛtirjñeyā sarveṣāmapi karmaṇām |
tayā viracyate sarvaṃ pālyate ca vināśyate ||

2.3.13.4

kastvaṃ kā prakṛtiḥsūkṣmā bhagavaṃstadvimṛśyatām |
vinā prakṛtyā ca kathaṃ liṅgarūpī maheśvaraḥ ||

2.3.13.5

arcanīyo'si vandyo'si dhyeyo'si prāṇināṃ sadā |
prakṛtyā ca vicāryeti hṛdā sarvaṃ taducyatām ||

2.3.13.6

brahmovāca |
pārvatyāstadvacaḥ śrutvā mahotikaraṇe rataḥ |
suvihasya prasannātmā maheśo vākyamabravīt ||

2.3.13.7

maheśvara uvāca |
tapasā parameṇaiva prakṛtiṃ nāśayāmyaham |
prakṛtyā rahitaḥ śambhurahaṃ tiṣṭhāmi tattvataḥ ||

2.3.13.8

tasmācca prakṛteḥ sadbhirna kāryaḥ saṅgrahaḥ kvacit |
sthātavyaṃ nirvikāraiśca lokācāravivarjitaiḥ ||

2.3.13.9

brahmovāca |
ityuktā śambhunā tāta laukikavyavahārataḥ |
suvihasya hṛdā kālī jagāda madhuraṃ vacaḥ ||

2.3.13.10

kālyuvāca |
yaduktaṃ bhavatā yoginvacanaṃ śaṅkara prabho |
sā ca kiṃ prakṛtirna syādatītastāṃ bhavānkatham ||

2.3.13.11

etadvicārya vaktavyaṃ tattvato hi yathātatham |
prakṛtyā sarvametacca baddhamasti nirantaram ||

2.3.13.12

tasmāttvayā na vaktavyaṃ na kāryaṃ kiñcideva hi |
vacanaṃ racanaṃ sarvaṃ prākṛtaṃ viddhi cetasā ||

2.3.13.13

yacchṛṇoṣi yadaśnāsi yatpaśyasi karoṣi yat |
tatsarvaṃ prakṛteḥ kāryaṃ mithyāvādo nirarthakaḥ ||

2.3.13.14

prakṛteḥ paramaścettvaṃ kimarthaṃ tapyase tapaḥ |
tvayā śambho'dhunā hyasmingirau himavati prabho ||

2.3.13.15

prakṛtyā gilito'si tvaṃ na jānāsi nijaṃ hara |
nijaṃ jānāsi cedīśa kimarthaṃ tapyase tapaḥ ||

2.3.13.16

vāgvādena ca kiṃ kāryaṃ mama yogiṃstvayā saha |
pratyakṣe hyanumānasya na pramāṇaṃ vidurbudhāḥ ||

2.3.13.17

indriyāṇāṃ gocaratvaṃ yāvadbhavati dehinām |
tāvatsarvaṃ vimantavyaṃ prākṛtaṃ jñānibhirdhiyā ||

2.3.13.18

kiṃ bahūktena yogīśa śṛṇu madvacanaṃ param |
sā cāhaṃ puruṣo'si tvaṃ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ ||

2.3.13.19

madanugrahatastvaṃ hi saguṇo rūpavānmataḥ |
māṃ vinā tvaṃ nirīho'si na kiñcitkartumarhasi ||

2.3.13.20

parādhīnaḥsadā tvaṃ hi nānākarmakaro vaśī |
nirvikārī kathaṃ tvaṃ hi na liptaśca mayā katham ||

2.3.13.21

prakṛteḥ paramo'si tvaṃ yadi satyaṃ vacastava |
tarhi tvayā na bhetavyaṃ samīpe mama śaṅkara ||

2.3.13.22

brahmovāca |
ityākarṇya vacastasyāḥ sāṅkhyaśāstroditaṃ śivaḥ |
vedāntamatasaṃstho hi vākyamūce śivāṃ prati ||

2.3.13.23

śrīśiva uvāca |
ityevaṃ tvaṃ yadi brūṣe girije sāṅkhyadhāriṇī |
pratyahaṃ kuru me sevāmaniṣiddhāṃ subhāṣiṇi ||

2.3.13.24

yadyahaṃ brahma nirlipto māyayā parameśvaraḥ |
vedāntavedyo māyeśastvaṃ kariṣyasi kiṃ tadā ||

2.3.13.25

brahmovāca |
ityevamuktvā girijāṃ vākyamūce giriṃ prabhuḥ |
bhaktānurañjanakaro bhaktānugrahakārakaḥ ||

2.3.13.26

śrīśiva uvāca |
atraiva so'haṃ tapasā pareṇa gire tava prasthavare'tiramye |
carāmi bhūmau paramārthabhāva-svarūpamānandamayaṃ sulocayan ||

2.3.13.27

tapastaptumanujñā me dātavyā parvatādhipa |
anujñayā vinā kiñcittapaḥ kartuṃ na śakyate ||

2.3.13.28

brahmovāca |
etacchrutvā vacastasya devadevasya śūlinaḥ |
praṇamya himavāñchambhumidaṃ vacanamabravīt ||

2.3.13.29

himavānuvāca |
tvadīyaṃ hi jagatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam |
kimapyahaṃ mahādeva tuccho bhūtvā vadāmi te ||

2.3.13.30

brahmovāca |
evamukto himavatā śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ |
vihasya girirājaṃ taṃ prāha yāhīti sādaram ||

2.3.13.31

śaṅkareṇābhyanujñātaḥsvagṛhaṃ himavānyayau |
sārdhaṃ girijayā vai sa pratyahaṃ darśane sthitaḥ ||

2.3.13.32

pitrā vināpi sā kālī sakhībhyāṃ saha nityaśaḥ |
jagāma śaṅkarābhyāśaṃ sevāyai bhaktitatparā ||

2.3.13.33

niṣiṣedha na tāṃ ko'pi gaṇo nandīśvarādikaḥ |
maheśaśāsanāttāta tacchāsanakaraḥ śuciḥ ||

2.3.13.34

sāṅkhyavedāntamatayoḥ śivayoḥ śivadaḥ sadā |
saṃvādaḥ sukhakṛccokto'bhinnayoḥ suvicārataḥ ||

2.3.13.35

girirājasya vacanāttanayāṃ tasya śaṅkaraḥ |
pārśve samīpe jagrāha gauravādapi goparaḥ ||

2.3.13.36

uvācedaṃ vacaḥ kālīṃ sakhībhyāṃ saha gopatiḥ |
nityaṃ māṃ sevatāṃ yātu nirbhītā hyatra tiṣṭhatu ||

2.3.13.37

evamuktvā tu tāṃ devīṃ sevāyai jagṛhe haraḥ |
nirvikāro mahāyogī nānālīlākaraḥ prabhuḥ ||

2.3.13.38

idameva mahaddhairyaṃ dhīrāṇāṃ sutapasvinām |
vighnavantyapi samprāpya yadvighnairna vihanyate ||

2.3.13.39

tataḥ svapuramāyāto girirāṭ paricārakaiḥ |
mumodātīva manasi sapriyaḥ sa munīśvara ||

2.3.13.40

haraśca dhyānayogena paramātmānamādarāt |
nirvighnena svamanasā tvāsīccintayituṃ sthitaḥ ||

2.3.13.41

kālī sakhībhyāṃ sahitā pratyahaṃ candraśekharam |
sevamānā mahādevaṃ gamanāgamane sthitā ||

2.3.13.42

prakṣālya caraṇau śambhoḥ papau taccaraṇodakam |
vahniśaucena vastreṇa cakre tadgātramārjanam ||

2.3.13.43

ṣoḍaśenopacāreṇa sampūjya vidhivaddharam |
punaḥpunaḥ supraṇamya yayau nityaṃ piturgṛham ||

2.3.13.44

evaṃ saṃsevamānāyāḥ śaṅkaraṃ dhyānatatparam |
vyatīyāya mahānkālaḥ śivāyā munisattama ||

2.3.13.45

kadācitsahitā kālī sakhībhyāṃ śaṅkarāśrame |
vitene sundaraṃ gānaṃ sutālaṃ smaravardhanam ||

2.3.13.46

kadācitkuśapuṣpāṇi samidhaṃ nayati svayam |
sakhībhyāṃ sthānasaṃskāraṃ kurvatī nyavasattadā ||

2.3.13.47

kadācinniyatā gehe sthitā candrabhṛto bhṛśam |
vīkṣantī vismayāmāsa sakāmā candraśekharam ||

2.3.13.48

tatastaptena bhūteśastāṃ nissaṅgāṃ paristhitām |
so'cintayattadā vīkṣya bhūtadehe sthiteti ca ||

2.3.13.49

nāgrahīdgiriśaḥ kālīṃ bhāryārthe nikaṭe sthitām |
mahālāvaṇyanicayāṃ munīnāmapi mohinīm ||

2.3.13.50

mahādevaḥ punardṛṣṭvā tathā tāṃ saṃyatendriyām |
svasevane ratāṃ nityaṃ sadayaḥ samacintayat ||

2.3.13.51

yadaivaiṣā tapaścaryāvrataṃ kālī kariṣyati |
tadā ca tāṃ grahīṣyāmi garvabījavivarjitām ||

2.3.13.52

brahmovāca |
iti sañcintya bhūteśo drutaṃ dhyānasamāśritaḥ |
mahayogīśvaro'bhūdvai mahālīlākaraḥ prabhuḥ ||

2.3.13.53

dhyānāsaktasya tasyātha śivasya paramātmanaḥ |
hṛdi nāsīnmune kācidanyā cintā vyavasthitā ||

2.3.13.54

kālī tvanudinaṃ śambhuṃ sadbhaktyā samasevata |
vicintayantī satataṃ tasya rūpaṃ mahātmanaḥ ||

2.3.13.55

haro dhyānaparaḥ kālīṃ nityaṃ praikṣata susthitām |
vismṛtya pūrvacintāṃ tāṃ paśyannapi na paśyati ||

2.3.13.56

etasminnantare devāḥ śakrādyā munayaśca te |
brahmājñayā smaraṃ tatra preṣayāmāsurādarāt ||

2.3.13.57

tena kārayituṃ yogaṃ kālyā rudreṇa kāmataḥ |
mahāvīryeṇāsureṇa tārakeṇa prapīḍitāḥ ||

2.3.13.58

gatvā tatra smaraḥ sarvamupāyamakaronnijam |
cukṣubhe na haraḥ kiñcittaṃ ca bhasmīcakāra ha ||

2.3.13.59

pārvatyapi vigarvābhūnmune tasya nideśataḥ |
tatastapo mahatkṛtvā śivaṃ prāpa patiṃ satī ||

2.3.13.60

babhūvatustau suprītau pārvatīparameśvarau |
cakraturdevakāryaṃ hi paropakaraṇe ratau ||

2.3.13.60.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe pārvatīparameśvarasaṃvādavarṇanaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ ||

2.3.13.60.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.3.13.60.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.3.13.60.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.3.13.60.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe

Linked texts (3)