Shivapurana 2.3.22: dvāviṃśo'dhyāyaḥ | pārvatītapovarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.3.22
- Language
- Sanskrit
Contents
dvāviṃśo'dhyāyaḥ | pārvatītapovarṇanam
2.3.22.1
brahmovāca |
tvayi devamune yāte pārvatī hṛṣṭamānasā |
tapaḥsādhyaṃ haraṃ mene tapo'rthaṃ mana ādadhe ||
2.3.22.2
tataḥ sakhyau samādāya jayāṃ ca vijayāṃ tathā |
mātaraṃ pitaraṃ caiva sakhībhyāṃ paryapṛcchata ||
2.3.22.3
prathamaṃ pitaraṃ gatvā himavantaṃ nageśvaram |
paryapṛcchatsupraṇamya vinayena samanvitā ||
2.3.22.3.p1
sakhyāvūcatuḥ -
himavan śrūyatāṃ putrīvacanaṃ kathyate'dhunā ||
2.3.22.3.p2
sā svayaṃ caiva dehasya rūpasyāpi tathā punaḥ | 4 ||
2.3.22.5
bhavato hi kulasyāsya sāphalyaṃ kartumicchati |
tapasā sādhanīyo'sau nānyathā dṛśyatāṃ vrajet ||
2.3.22.6
tasmācca parvataśreṣṭha deyājñā bhavatādhunā |
tapaḥ karotu girijā vanaṃ gatveti sādaram ||
2.3.22.7
brahmovāca |
ityevaṃ ca tadā pṛṣṭaḥ sakhībhyāṃ munisattama |
pārvatyā suvicāryātha girirājo'bravīdidam ||
2.3.22.8
himālaya uvāca |
mahyaṃ ca rocate'tyarthaṃ menāyai rucyatāṃ punaḥ |
yathedaṃ bhavitavyaṃ ca kimataḥ paramuttamam ||
2.3.22.9
sāphalyaṃ tu madīyasya kulasya ca na saṃśayaḥ |
mātre tu rucyate cedvai tataḥ śubhataraṃ nu kim ||
2.3.22.10
brahmovāca |
ityevaṃ vacanaṃ pitrā proktaṃ śrutvā tu te tadā |
jagmaturmātaraṃ sakhyau tadājñapte tayā saha ||
2.3.22.11
gatvā tu mātaraṃ tasyāḥ pārvatyāste ca nārada |
supraṇamya karau badhvocaturvacanamādarāt ||
2.3.22.11.p1
sakhyāvūcatuḥ
mātastvaṃ vacanaṃ putryāḥ śṛṇu devi namo'stu te ||
2.3.22.11.p2
suprasannatayā tadvai śrutvā kartumihārhasi | 12 ||
2.3.22.13
taptukāmā tu te putrī śivārthaṃ paramaṃ tapaḥ |
prāptānujñā pituścaiva tubhyaṃ ca paripṛcchati ||
2.3.22.14
iyaṃ svarūpasāphalyaṃ kartukāmā pativrate |
tvadājñā yadi jāyeta tapyate ca tathā tapaḥ ||
2.3.22.15
brahmovāca |
ityuktvā ca tataḥsakhyau tūṣṇīmāstāṃ munīśvara |
nāṅgīcakāra menā sā tadvākyaṃ khinnamānasā ||
2.3.22.16
tataḥ sā pārvatī prāha svayamevātha mātaram |
karau baddhvā vinītātmā smṛtvā śivapadāmbujam ||
2.3.22.17
pārvatyuvāca |
mātastaptuṃ gamiṣyāmi prātaḥ prāptuṃ maheśvaram |
anujānīhi māṃ gantuṃ tapase'dya tapovanam ||
2.3.22.18
brahmovāca |
ityākarṇya vacaḥ putryā menā duḥkhamupāgatā |
sopāhūya tadā putrīmuvāca vikalā satī ||
2.3.22.19
menovāca |
duḥkhitāsi śive putrī tapastaptuṃ purā yadi |
tapaścara gṛhe'dya tvaṃ na bahirgaccha pārvati ||
2.3.22.20
kutra yāsi tapaḥ kartuṃ devāḥ santi gṛhe mama |
tīrthāni ca samastāni kṣetrāṇi vividhāni ca ||
2.3.22.21
kartavyo na haṭhaḥ putri gantavyaṃ na bahiḥ kvacit |
sādhitaṃ kiṃ tvayā pūrvaṃ punaḥ kiṃ sādhayiṣyasi ||
2.3.22.22
śarīraṃ komalaṃ vatse tapastu kaṭhinaṃ mahat |
etasmāttu tvayā kāryaṃ tapo'tra na bahirvraja ||
2.3.22.23
strīṇāṃ tapovanagatirna śrutā kāmanārthinī |
tasmāttvaṃ putri mā kārṣīḥ tapo'rthaṃ gamanaṃ prati ||
2.3.22.24
brahmovāca |
ityevaṃ bahudhā putrī tanmātrā vinivāritā |
saṃvade na sukhaṃ kiñcidvinārādhya maheśvaram ||
2.3.22.25
taponiṣiddhā tapase vanaṃ gantuṃ ca menayā |
hetunā tena someti nāma prāpa śivā tadā ||
2.3.22.26
atha tāṃ duḥkhitāṃ jñātvā menā śailapriyā śivām |
nideśaṃ sā dadau tasyāḥ pārvatyāstapase mune ||
2.3.22.27
māturājñāṃ ca samprāpya suvratā munisattama |
tataḥ svānte sukhaṃ lebhe pārvatī smṛtaśaṅkarā ||
2.3.22.28
mātaraṃ pitaraṃ sātha praṇipatya mudā śivā |
sakhībhyāṃ ca śivaṃ smṛtvā tapastaptuṃ samudgatā ||
2.3.22.29
hitvā matānyanekāni vastrāṇi vividhāni ca |
valkalāni dhṛtānyāśu mauñjīṃ baddhvā tu śobhanām ||
2.3.22.30
hitvā hāraṃ tathā carma mṛgasya paramaṃ dhṛtam |
jagāma tapase tatra gaṅgāvataraṇaṃ prati ||
2.3.22.31
śambhunā kurvatā dhyānaṃ yatra dagdho manobhavaḥ |
gaṅgāvataraṇo nāma prastho himavataḥsa ca ||
2.3.22.32
haraśūnyo'tha dadṛśe sa prastho himabhūbhṛtaḥ |
kālyā tatretya bhostāta pārvatyā jagadambayā ||
2.3.22.33
yatra sthitvā purā śambhuḥ taptavāndustaraṃ tapaḥ |
tatra kṣaṇaṃ tu sā sthitvā babhūva virahārditā ||
2.3.22.34
hā hareti śivā tatra rudantī sā gireḥ sutā |
vilalāpātiduḥkhārtā cintāśokasamanvitā ||
2.3.22.35
tataścireṇa sā mohaṃ dhairyātsaṃstabhya pārvatī |
niyamāyābhavattatra dīkṣitā himavatsutā ||
2.3.22.36
tapaścakāra sā tatra śṛṅgitīrthe mahottame |
gaurīśikhara nāmāsīttattapaḥkaraṇāddhi tat ||
2.3.22.37
sundarāśca drumāstatra pavitrāśśivayā mune |
āropitāḥ parīkṣārthaṃ tapasaḥ phalabhāginaḥ ||
2.3.22.38
bhūbhiśuddhiṃ tataḥ kṛtvā vedīṃ nirmāya sundarī |
tathā tapaḥsamārabdhaṃ munīnāmapi duṣkaram ||
2.3.22.39
vigṛhya manasā sarvāṇīndriyāṇi sahāśu sā |
samupasthānike tatra cakāra paramaṃ tapaḥ ||
2.3.22.40
grīṣme ca parito vahniṃ prajvalantaṃ divāniśam |
kṛtvā tasthau ca tanmadhye satataṃ japatī manum ||
2.3.22.41
satataṃ caiva varṣāsu sthaṇḍile susthirāsanā |
śilāpṛṣṭhe ca saṃsiktā babhūva jaladhārayā ||
2.3.22.42
śīte jalāntare śaśvattasthau sā bhaktitatparā |
anāhārātapattatra nīhāreṣu niśāsu ca ||
2.3.22.43
evaṃ tapaḥ prakurvāṇā pañcākṣarajape ratā |
dadhyau śivaṃ śivā tatra sarvakāmaphalapradam ||
2.3.22.44
svāropitān śubhānvṛkṣānsakhībhissiñcatī mudā |
pratyahaṃ sāvakāśe sā tatrātithyamakalpayat ||
2.3.22.45
vātaścaiva tathā śītavṛṣṭiśca vividhā tathā |
dussaho'pi tathā gharmastayā sehe sucittayā ||
2.3.22.46
duḥkhaṃ ca vividhaṃ tatra gaṇitaṃ na tayāgatam |
kevalaṃ mana ādhāya śive sāsītsthitā mune ||
2.3.22.47
prathamaṃ phalabhogena dvitīyaṃ parṇabhojanaiḥ |
tapaḥ prakurvatī devī kramānninye'mitāḥ samāḥ ||
2.3.22.48
tataḥ parṇānyapi śivā nirasya himavatsutā |
nirāhārābhavaddevī tapaścaraṇasaṃratā ||
2.3.22.49
āhāre tyaktaparṇābhūdyasmāddhimavataḥ sutā |
tena devairaparṇeti kathitā nāmataḥ śivā ||
2.3.22.50
ekapādasthitā sāsīcchivaṃ saṃsmṛtya pārvatī |
pañcākṣaraṃ japantī ca manuṃ tepe tapo mahat ||
2.3.22.51
cīravalkalasaṃvītā jaṭāsaṅghātadhāriṇī |
śivacintanasaṃsaktā jigāya tapasā munīn ||
2.3.22.52
evaṃ tasyāstapasyantyā cintayantyā maheśvaram |
trīṇi varṣasahasrāṇi jagmuḥ kālyāstapovane ||
2.3.22.53
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi yatra tepe tapo haraḥ |
tatra kṣaṇamathoṣitvā cintayāmāsa sā śivā ||
2.3.22.54
niyamasthāṃ mahādeva kiṃ māṃ jānāsi nādhunā |
yenāhaṃ suciraṃ tena nānuyātā taporatā ||
2.3.22.55
loke vede ca giriśo munibhirgīyate sadā |
śaṅkaraḥ sa hi sarvajñaḥ sarvātmā sarvadarśanaḥ ||
2.3.22.56
sarvabhūtiprado devaḥ sarvabhāvānubhāvanaḥ |
bhaktābhīṣṭaprado nityaṃ sarvakleśanivāraṇaḥ ||
2.3.22.57
sarvakāmānparityajya yadi cāhaṃ vṛṣadhvaje |
anuraktā tadā so'tra samprasīdatu śaṅkaraḥ ||
2.3.22.58
yadi nāradatantroktamantro japtaḥ śarākṣaraḥ |
subhaktyā vidhinā nityaṃ samprasīdatu śaṅkaraḥ ||
2.3.22.59
yadi bhaktyā śivasyāhaṃ nirvikārā yathoditam |
sarveśvarasya cātyantaṃ samprasīdatu śaṅkaraḥ ||
2.3.22.60
evaṃ cintayatī nityaṃ tepe sā suciraṃ tapaḥ |
adhomukhī nirvikārā jaṭāvalkaladhāriṇī ||
2.3.22.61
tathā tayā tapastaptaṃ munīnāmapi duṣkaram |
smṛtvā ca puruṣāstatra paramaṃ vismayaṃ gatāḥ ||
2.3.22.62
tattapodarśanārthaṃ hi samājagmuśca te'khilāḥ |
dhanyānnijānmanyamānā jagaduśceti sammatāḥ ||
2.3.22.63
mahatāṃ dharmavṛddheṣu gamanaṃ śreya ucyate |
pramāṇaṃ tapaso nāsti mānyo dharmaḥsadā budhaiḥ ||
2.3.22.64
śrutvā dṛṣṭvā tapo'syāstu kimanyaiḥ kriyate tapaḥ |
asmāttapo'dhikaṃ loke na bhūtaṃ na bhaviṣyati ||
2.3.22.65
jalpanta iti te sarve supraśasya śivātapaḥ |
jagmuḥ svaṃ dhāma muditāḥ kaṭhināṅgāśca ye hyapi ||
2.3.22.66
anyacchṛṇu maharṣe tvaṃ prabhāvaṃ tapaso'dhunā |
pārvatyā jagadambāyāḥ parāścaryakaraṃ mahat ||
2.3.22.67
tadāśramagatā ye ca svabhāvena virodhinaḥ |
te'pyāsam̐statprabhāveṇa virodharahitāstadā ||
2.3.22.68
siṃhā gāvaśca satataṃ rāgādidoṣasaṃyutāḥ |
tanmahimnā ca te tatra nābādhanta parasparam ||
2.3.22.69
athānye ca muniśreṣṭha mārjārā mūṣakādayaḥ |
nisargādvairiṇo yatra vikriyante sma na kvacit ||
2.3.22.70
vṛkṣāśca saphalāstatra tṛṇāni vividhāni ca |
puṣpāṇi ca vicitrāṇi tatrāsanmunisattama ||
2.3.22.71
tadvanaṃ ca tadā sarvaṃ kailāsenopamānvitam |
jātaṃ ca tapasastasyāḥ siddhirūpamabhūttadā ||
2.3.22.71.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe pārvatītapovarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ ||
2.3.22.71.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.22.71.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.22.71.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.22.71.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
Linked texts (2)
- Kālikāpurāṇa — Sanskrit
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit