Shivapurana 2.3.24: caturviṃśo'dhyāyaḥ | śivakṛtā pārvatīvivāhasvīkṛtiḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.3.24
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.3.24.77 — 5 parts
caturviṃśo'dhyāyaḥ | śivakṛtā pārvatīvivāhasvīkṛtiḥ
2.3.24.p1
devā ūcuḥ |
namo rudrāya devāya madanāntakarāya ca ||
2.3.24.1
stutyāya bhūribhāsāya trinetrāya namo namaḥ ||
2.3.24.2
śipiviṣṭāya bhīmāya bhīmākṣāya namonamaḥ |
mahādevāya prabhave triviṣṭapataye namaḥ ||
2.3.24.3
tvaṃ nāthaḥ sarvalokānāṃ pitā mātā tvamīśvaraḥ |
śambhurīśaḥ śaṅkaro'si dayālustvaṃ viśeṣataḥ ||
2.3.24.4
tvaṃ dhātā sarvajagatāṃ trātumarhasi naḥ prabho |
tvāṃ vinā kaḥ samartho'sti duḥkhanāśe maheśvara ||
2.3.24.5
brahmovāca |
ityākarṇya vacasteṣāṃ surāṇāṃ nandikeśvaraḥ |
kṛpayā parayā yukto vijñaptuṃ śambhumārabhat ||
2.3.24.6
nandikeśvara uvāca |
viṣṇvādayaḥ suragaṇā munisiddhasaṅghā-stvāṃ draṣṭumeva suravarya viśeṣayanti |
kāryārthino'suravaraiḥ paribhartsyamānāḥ samyak parābhavapadaṃ paramaṃ prapannāḥ ||
2.3.24.7
tasmāttvayā hi sarveśa trātavyā munayaḥ surāḥ |
dīnabandhurviśeṣeṇa tvamukto bhaktavatsalaḥ ||
2.3.24.8
brahmovāca |
evaṃ dayāvatā śambhurvijñapto nandinā bhṛśam |
śanaiḥ śanairuparamaddhyānādunmīlya cākṣiṇī ||
2.3.24.9
īśo'thoparataḥ śambhustadā paramakovidaḥ |
samādheḥ paramātmāsau surānsarvānuvāca ha ||
2.3.24.10
śambhuruvāca |
kasmādyūyaṃ samāyātā matsamīpaṃ sureśvarāḥ |
haribrahmādayaḥ sarve brūta kāraṇamāśu tat ||
2.3.24.11
brahmovāca |
iti śrutvā vacaḥ śambhoḥ sarve devā mudānvitāḥ |
viṣṇorvilokayāmāsurmukhaṃ vijñaptihetave ||
2.3.24.12
atha viṣṇurmahābhakto devānāṃ hitakārakaḥ |
madīritamuvācedaṃ surakāryaṃ mahattamam ||
2.3.24.13
tārakeṇa kṛtaṃ śambho devānāṃ paramādbhutam |
kaṣṭātkaṣṭataraṃ devā vijñaptuṃ sarva āgatāḥ ||
2.3.24.14
he śambho tava putreṇaurasena hi bhaviṣyati |
nihatastārako daityo nānyathā mama bhāṣitam ||
2.3.24.15
vicāryetthaṃ mahādeva kṛpāṃ kuru namo'stu te |
devānsamuddhara svāmin kaṣṭāttārakanirmitāt ||
2.3.24.16
tasmāttvayā girijā deva śambho grahītavyā pāṇinā dakṣiṇena |
pāṇigraheṇaiva mahānubhāvāṃ dattāṃ girīndreṇa ca tāṃ kuruṣva ||
2.3.24.17
viṣṇostadvacanaṃ śrutvā prasanno hyabravīcchivaḥ |
darśayan sadgatiṃ teṣāṃ sarveṣāṃ yogatatparaḥ ||
2.3.24.18
śiva uvāca |
yadā me svīkṛtā devī girijā sarvasundarī |
tadā sarve surendrāśca munayo ṛṣayastadā ||
2.3.24.19
sakāmāśca bhaviṣyanti na kṣamāśca pare pathi |
jīvayiṣyati durgā sā pāṇigrahaṇataḥ smaram ||
2.3.24.20
madano hi mayā dagdhaḥ sarveṣāṃ kāryasiddhaye |
brahmaṇo vacanādviṣṇo nātra kāryā vicāraṇā ||
2.3.24.21
evaṃ vimṛśya manasā kāryākāryavyavasthitau |
sudhīḥ sarvaiśca devendra haṭhaṃ no kartumarhasi ||
2.3.24.22
dagdhe kāme mayā viṣṇo surakāryaṃ mahat kṛtam |
sarve tiṣṭhantu niṣkāmā mayā saha suniścitam ||
2.3.24.23
yathāhaṃ ca surāḥ sarve tathā yūyamayatnataḥ |
tapaḥ paramasaṃyuktāḥ kariṣyadhvaṃ suduṣkaram ||
2.3.24.24
yūyaṃ samādhinā tena madanena vinā surāḥ |
paramānandasaṃyuktā nirvikārā bhavantu vai ||
2.3.24.25
purāvṛttaṃ smarakṛtaṃ vismṛtaṃ yad vidhe hare |
mahendra munayo devā yattatsarvaṃ vimṛśyatām ||
2.3.24.26
mahādhanurdhareṇaiva madanena haṭhātsurāḥ |
sarveṣāṃ dhyānavidhvaṃsaḥ kṛtastena purāmarāḥ ||
2.3.24.27
kāmo hi narakāyaiva tasmāt krodho'bhijāyate |
krodhādbhavati sammoho mohācca bhraṃśate tapaḥ ||
2.3.24.28
kāmakrodhau parityājyau bhavadbhiḥ surasattamaiḥ |
sarvaireva ca mantavyaṃ madvākyaṃ nānyathā kvacit ||
2.3.24.29
brahmovāca |
evaṃ viśrāvya bhagavān mahādevo vṛṣadhvajaḥ |
surān pravācayāmāsa vidhiviṣṇū tathā munīn ||
2.3.24.30
tūṣṇīmbhūto'bhavacchambhurdhyānamāśritya vai punaḥ |
āste purā yathā sthāṇurgaṇaiśca parivāritaḥ ||
2.3.24.31
svātmānamātmanā śambhurātmanyeva vyacintayat |
nirañjanaṃ nirābhāsaṃ nirvikāraṃ nirāmayam ||
2.3.24.32
parātparataraṃ nityaṃ nirmamaṃ niravagraham |
śabdātītaṃ nirguṇaṃ ca jñānagamyaṃ parātparam ||
2.3.24.33
evaṃ svarūpaṃ paramaṃ cintayan dhyānamāsthitaḥ |
paramānandasammagno babhūva bahusūtikṛt ||
2.3.24.34
dhyānasthitaṃ ca sarveśaṃ dṛṣṭvā sarve divaukasaḥ |
hariśakrādayaḥ sarve nandinaṃ procurānatāḥ ||
2.3.24.35
devā ūcuḥ |
kiṃ vayaṃ karavāmādya virakto dhyānamāsthitaḥ |
śambhustvaṃ śaṅkarasakhaḥ sarvajñaḥ śucisevakaḥ ||
2.3.24.36
kenopāyena giriśaḥ prasannaḥ syādgaṇādhipa |
tadupāyaṃ samācakṣva vayaṃ tvaccharaṇaṃ gatāḥ ||
2.3.24.37
brahmovāca |
iti vijñāpito devairmune haryādibhistadā |
pratyuvāca surāṃstānsa nandī śambhupriyo gaṇaḥ ||
2.3.24.38
nandīśvara uvāca |
he hare he vidhe śakra nirjarā munayastathā |
śṛṇudhvaṃ vacanaṃ me hi śivasantoṣakārakam ||
2.3.24.39
yadi vo haṭha evādya śivadāraparigrahe |
atidīnatayā sarve sunutiṃ kurutādarāt ||
2.3.24.40
bhaktervaśyo mahādevo na sādhāraṇataḥ surāḥ |
akāryamapi sadbhaktyā karoti parameśvaraḥ ||
2.3.24.41
evaṃ kuruta sarve hi vidhiviṣṇumukhāḥ surāḥ |
yathāgatena mārgeṇānyathā gacchata mā ciram ||
2.3.24.42
brahmovāca |
ityākarṇya vacastasya mune viṣṇvādayaḥ surāḥ |
tatheti mattvā suprītyā śaṅkaraṃ tuṣṭuvurhi te ||
2.3.24.43
devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho |
samuddhara mahākleśāt trāhi naḥ śaraṇāgatān ||
2.3.24.44
brahmovāca |
ityevaṃ bahudīnoktyā tuṣṭuvuḥ śaṅkaraṃ surāḥ |
ruruduḥ susvaraṃ sarve premavyākulamānasāḥ ||
2.3.24.45
harirmayā sudīnoktyā suvijñaptaṃ cakāra ha |
saṃsmaranmanasā śambhuṃ bhaktyā paramayānvitaḥ ||
2.3.24.46
surairevaṃ stutaḥ śambhurhariṇā ca mayā bhṛśam |
bhaktavātsalyato dhyānādvirato'bhūnmaheśvaraḥ ||
2.3.24.47
uvāca suprasannātmā haryādīnharṣayanharaḥ |
vilokya karuṇādṛṣṭyā śaṅkaro bhaktavatsalaḥ ||
2.3.24.48
śaṅkara uvāca |
he hare he vidhe devāḥ śakrādyā yugapatsame |
kimarthamāgatā yūyaṃ satyaṃ brūta mamāgrataḥ ||
2.3.24.49
hariruvāca |
sarvajñastvaṃ maheśāna tvantaryāmyakhileśvaraḥ |
kiṃ na jānāsi cittasthaṃ tathā vacmyapi śāsanāt ||
2.3.24.50
tārakāsurato duḥkhaṃ sambhūtaṃ vividhaṃ mṛḍa |
sarveṣāṃ nastadarthaṃ hi prasanno'kāri vai suraiḥ ||
2.3.24.51
śivā sā janitā śailāttvadarthaṃ hi himālayāt |
tasyāṃ tvadudbhavātputrāttasya mṛtyurna cānyathā ||
2.3.24.52
iti datto brahmaṇā hi tasmai daityāya yadvaraḥ |
tadanyasmādamṛtyuḥ sa bādhate nikhilaṃ jagat ||
2.3.24.53
nāradasya nideśātsā karoti kaṭhinaṃ tapaḥ |
tattejasākhilaṃ vyāptaṃ trailokyaṃ sacarācaram ||
2.3.24.54
varaṃ dātuṃ śivāyai hi gaccha tvaṃ parameśvara |
devaduḥkhaṃ jahi svāminnasmākaṃ sukhamāvaha ||
2.3.24.55
devānāṃ me mahotsāho hṛdaye cāsti śaṅkara |
vivāhaṃ tava sandraṣṭuṃ tattvaṃ kuru yathocitam ||
2.3.24.56
ratyai yadbhavatā datto varastasya parātpara |
prāpto'vasara evāśu saphalaṃ svapaṇaṃ kuru ||
2.3.24.57
brahmovāca |
ityuktvā taṃ praṇamyaiva viṣṇurdevā maharṣayaḥ |
saṃstūya vividhaiḥ stotraiḥ santasthustatpuro'khilāḥ ||
2.3.24.58
bhaktādhīnaḥ śaṅkaro'pi śrutvā devavacastadā |
vihasya pratyuvācāśu vedamaryādarakṣakaḥ ||
2.3.24.59
śaṅkara uvāca |
he hare he vidhe devāḥ śṛṇutādarato'khilāḥ |
yathocitamahaṃ vacmi saviśeṣaṃ vivekataḥ ||
2.3.24.60
nocitaṃ hi vidhānaṃ vai vivāhakaraṇaṃ nṛṇām |
mahānigaḍasaṃjño hi vivāho dṛḍhabandhanaḥ ||
2.3.24.61
kusaṅgā bahavo loke strīsaṅgastatra cādhikaḥ |
uddharetsakalairbandhairna strīsaṅgātpramucyate ||
2.3.24.62
lohadārumayaiḥ pāśairdṛḍhaṃ baddho'pi mucyate |
stryādipāśasusambaddho mucyate na kadācana ||
2.3.24.63
vardhante viṣayāḥ śaśvanmahābandhanakāriṇaḥ |
viṣayākrāntamanasaḥ svapne mokṣo'pi durlabhaḥ ||
2.3.24.64
sukhamicchati cetprājño vidhivadviṣayāṃstyajet |
viṣavadviṣayānāhurviṣayairyairnihanyate ||
2.3.24.65
jano viṣayiṇā sākaṃ vārtātaḥ patati kṣaṇāt |
viṣayaṃ prāhurācāryāḥ sitāliptendravāruṇīm ||
2.3.24.66
yadyapyevaṃ hi jānāmi sarvaṃ jñānaṃ viśeṣataḥ |
tathāpyahaṃ kariṣyāmi prārthanāṃ saphalāṃ ca vaḥ ||
2.3.24.67
bhaktādhīno'hamevāsmi tadvaśātsarvakāryakṛt |
ayathocitakartā hi prasiddho bhuvanatraye ||
2.3.24.68
kāmarūpādhipasyaiva paṇaśca saphalaḥ kṛtaḥ |
sudakṣiṇasya bhūpasya bhavabandhagatasya hi ||
2.3.24.69
gautamakleśakartāhaṃ tryambakātmā sukhāvahaḥ |
tatkaṣṭapradaduṣṭānāṃ śāpadāyī viśeṣataḥ ||
2.3.24.70
viṣaṃ pītaṃ surārthaṃ hi bhaktavatsalabhāvadhṛk |
devakaṣṭaṃ hṛtaṃ yatnātsarvadaiva mayā surāḥ ||
2.3.24.71
bhaktārthamasahaṃ kaṣṭaṃ bahuśo bahuyatnataḥ |
viśvānaramunerduḥkhaṃ hṛtaṃ gṛhapatirbhavan ||
2.3.24.72
kiṃ bahūktena ca hare vidhe satyaṃ bravīmyaham |
matpaṇo'stīti yūyaṃ vai sarve jānītha tattvataḥ ||
2.3.24.73
yadā yadā vipattirhi bhaktānāṃ bhavati kvacit |
tadā tadā harāmyāśu tatkṣaṇātsarvaśaḥsadā ||
2.3.24.74
jāne'haṃ tārakādduḥkhaṃ sarveṣāṃ vaḥ samutthitam |
asurāttaddhariṣyāmi satyaṃ satyaṃ vadāmyaham ||
2.3.24.75
nāsti yadyapi me kācidvivāhakaraṇe ruciḥ |
vivāhayiṣye girijāṃ putrotpādanahetave ||
2.3.24.76
gacchata svagṛhāṇyeva nirbhayāḥ sakalāḥ surāḥ |
kāryaṃ vaḥ sādhayiṣyāmi nātra kāryā vicāraṇā ||
2.3.24.77
brahmovāca |
ityuktvā maunamāsthāya samādhistho'bhavaddharaḥ |
sarve viṣṇvādayo devāḥ svadhāmāni yayurmune ||
2.3.24.77.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe pārvatīvivāhasvīkāro nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ ||
2.3.24.77.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.24.77.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.24.77.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.24.77.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe