Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.3.24: caturviṃśo'dhyāyaḥ | śivakṛtā pārvatīvivāhasvīkṛtiḥ

Śivapurāṇa (complete text) 2.3.24

Language
Sanskrit

Contents

caturviṃśo'dhyāyaḥ | śivakṛtā pārvatīvivāhasvīkṛtiḥ

2.3.24.p1

devā ūcuḥ |
namo rudrāya devāya madanāntakarāya ca ||

2.3.24.1

stutyāya bhūribhāsāya trinetrāya namo namaḥ ||

2.3.24.2

śipiviṣṭāya bhīmāya bhīmākṣāya namonamaḥ |
mahādevāya prabhave triviṣṭapataye namaḥ ||

2.3.24.3

tvaṃ nāthaḥ sarvalokānāṃ pitā mātā tvamīśvaraḥ |
śambhurīśaḥ śaṅkaro'si dayālustvaṃ viśeṣataḥ ||

2.3.24.4

tvaṃ dhātā sarvajagatāṃ trātumarhasi naḥ prabho |
tvāṃ vinā kaḥ samartho'sti duḥkhanāśe maheśvara ||

2.3.24.5

brahmovāca |
ityākarṇya vacasteṣāṃ surāṇāṃ nandikeśvaraḥ |
kṛpayā parayā yukto vijñaptuṃ śambhumārabhat ||

2.3.24.6

nandikeśvara uvāca |
viṣṇvādayaḥ suragaṇā munisiddhasaṅghā-stvāṃ draṣṭumeva suravarya viśeṣayanti |
kāryārthino'suravaraiḥ paribhartsyamānāḥ samyak parābhavapadaṃ paramaṃ prapannāḥ ||

2.3.24.7

tasmāttvayā hi sarveśa trātavyā munayaḥ surāḥ |
dīnabandhurviśeṣeṇa tvamukto bhaktavatsalaḥ ||

2.3.24.8

brahmovāca |
evaṃ dayāvatā śambhurvijñapto nandinā bhṛśam |
śanaiḥ śanairuparamaddhyānādunmīlya cākṣiṇī ||

2.3.24.9

īśo'thoparataḥ śambhustadā paramakovidaḥ |
samādheḥ paramātmāsau surānsarvānuvāca ha ||

2.3.24.10

śambhuruvāca |
kasmādyūyaṃ samāyātā matsamīpaṃ sureśvarāḥ |
haribrahmādayaḥ sarve brūta kāraṇamāśu tat ||

2.3.24.11

brahmovāca |
iti śrutvā vacaḥ śambhoḥ sarve devā mudānvitāḥ |
viṣṇorvilokayāmāsurmukhaṃ vijñaptihetave ||

2.3.24.12

atha viṣṇurmahābhakto devānāṃ hitakārakaḥ |
madīritamuvācedaṃ surakāryaṃ mahattamam ||

2.3.24.13

tārakeṇa kṛtaṃ śambho devānāṃ paramādbhutam |
kaṣṭātkaṣṭataraṃ devā vijñaptuṃ sarva āgatāḥ ||

2.3.24.14

he śambho tava putreṇaurasena hi bhaviṣyati |
nihatastārako daityo nānyathā mama bhāṣitam ||

2.3.24.15

vicāryetthaṃ mahādeva kṛpāṃ kuru namo'stu te |
devānsamuddhara svāmin kaṣṭāttārakanirmitāt ||

2.3.24.16

tasmāttvayā girijā deva śambho grahītavyā pāṇinā dakṣiṇena |
pāṇigraheṇaiva mahānubhāvāṃ dattāṃ girīndreṇa ca tāṃ kuruṣva ||

2.3.24.17

viṣṇostadvacanaṃ śrutvā prasanno hyabravīcchivaḥ |
darśayan sadgatiṃ teṣāṃ sarveṣāṃ yogatatparaḥ ||

2.3.24.18

śiva uvāca |
yadā me svīkṛtā devī girijā sarvasundarī |
tadā sarve surendrāśca munayo ṛṣayastadā ||

2.3.24.19

sakāmāśca bhaviṣyanti na kṣamāśca pare pathi |
jīvayiṣyati durgā sā pāṇigrahaṇataḥ smaram ||

2.3.24.20

madano hi mayā dagdhaḥ sarveṣāṃ kāryasiddhaye |
brahmaṇo vacanādviṣṇo nātra kāryā vicāraṇā ||

2.3.24.21

evaṃ vimṛśya manasā kāryākāryavyavasthitau |
sudhīḥ sarvaiśca devendra haṭhaṃ no kartumarhasi ||

2.3.24.22

dagdhe kāme mayā viṣṇo surakāryaṃ mahat kṛtam |
sarve tiṣṭhantu niṣkāmā mayā saha suniścitam ||

2.3.24.23

yathāhaṃ ca surāḥ sarve tathā yūyamayatnataḥ |
tapaḥ paramasaṃyuktāḥ kariṣyadhvaṃ suduṣkaram ||

2.3.24.24

yūyaṃ samādhinā tena madanena vinā surāḥ |
paramānandasaṃyuktā nirvikārā bhavantu vai ||

2.3.24.25

purāvṛttaṃ smarakṛtaṃ vismṛtaṃ yad vidhe hare |
mahendra munayo devā yattatsarvaṃ vimṛśyatām ||

2.3.24.26

mahādhanurdhareṇaiva madanena haṭhātsurāḥ |
sarveṣāṃ dhyānavidhvaṃsaḥ kṛtastena purāmarāḥ ||

2.3.24.27

kāmo hi narakāyaiva tasmāt krodho'bhijāyate |
krodhādbhavati sammoho mohācca bhraṃśate tapaḥ ||

2.3.24.28

kāmakrodhau parityājyau bhavadbhiḥ surasattamaiḥ |
sarvaireva ca mantavyaṃ madvākyaṃ nānyathā kvacit ||

2.3.24.29

brahmovāca |
evaṃ viśrāvya bhagavān mahādevo vṛṣadhvajaḥ |
surān pravācayāmāsa vidhiviṣṇū tathā munīn ||

2.3.24.30

tūṣṇīmbhūto'bhavacchambhurdhyānamāśritya vai punaḥ |
āste purā yathā sthāṇurgaṇaiśca parivāritaḥ ||

2.3.24.31

svātmānamātmanā śambhurātmanyeva vyacintayat |
nirañjanaṃ nirābhāsaṃ nirvikāraṃ nirāmayam ||

2.3.24.32

parātparataraṃ nityaṃ nirmamaṃ niravagraham |
śabdātītaṃ nirguṇaṃ ca jñānagamyaṃ parātparam ||

2.3.24.33

evaṃ svarūpaṃ paramaṃ cintayan dhyānamāsthitaḥ |
paramānandasammagno babhūva bahusūtikṛt ||

2.3.24.34

dhyānasthitaṃ ca sarveśaṃ dṛṣṭvā sarve divaukasaḥ |
hariśakrādayaḥ sarve nandinaṃ procurānatāḥ ||

2.3.24.35

devā ūcuḥ |
kiṃ vayaṃ karavāmādya virakto dhyānamāsthitaḥ |
śambhustvaṃ śaṅkarasakhaḥ sarvajñaḥ śucisevakaḥ ||

2.3.24.36

kenopāyena giriśaḥ prasannaḥ syādgaṇādhipa |
tadupāyaṃ samācakṣva vayaṃ tvaccharaṇaṃ gatāḥ ||

2.3.24.37

brahmovāca |
iti vijñāpito devairmune haryādibhistadā |
pratyuvāca surāṃstānsa nandī śambhupriyo gaṇaḥ ||

2.3.24.38

nandīśvara uvāca |
he hare he vidhe śakra nirjarā munayastathā |
śṛṇudhvaṃ vacanaṃ me hi śivasantoṣakārakam ||

2.3.24.39

yadi vo haṭha evādya śivadāraparigrahe |
atidīnatayā sarve sunutiṃ kurutādarāt ||

2.3.24.40

bhaktervaśyo mahādevo na sādhāraṇataḥ surāḥ |
akāryamapi sadbhaktyā karoti parameśvaraḥ ||

2.3.24.41

evaṃ kuruta sarve hi vidhiviṣṇumukhāḥ surāḥ |
yathāgatena mārgeṇānyathā gacchata mā ciram ||

2.3.24.42

brahmovāca |
ityākarṇya vacastasya mune viṣṇvādayaḥ surāḥ |
tatheti mattvā suprītyā śaṅkaraṃ tuṣṭuvurhi te ||

2.3.24.43

devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho |
samuddhara mahākleśāt trāhi naḥ śaraṇāgatān ||

2.3.24.44

brahmovāca |
ityevaṃ bahudīnoktyā tuṣṭuvuḥ śaṅkaraṃ surāḥ |
ruruduḥ susvaraṃ sarve premavyākulamānasāḥ ||

2.3.24.45

harirmayā sudīnoktyā suvijñaptaṃ cakāra ha |
saṃsmaranmanasā śambhuṃ bhaktyā paramayānvitaḥ ||

2.3.24.46

surairevaṃ stutaḥ śambhurhariṇā ca mayā bhṛśam |
bhaktavātsalyato dhyānādvirato'bhūnmaheśvaraḥ ||

2.3.24.47

uvāca suprasannātmā haryādīnharṣayanharaḥ |
vilokya karuṇādṛṣṭyā śaṅkaro bhaktavatsalaḥ ||

2.3.24.48

śaṅkara uvāca |
he hare he vidhe devāḥ śakrādyā yugapatsame |
kimarthamāgatā yūyaṃ satyaṃ brūta mamāgrataḥ ||

2.3.24.49

hariruvāca |
sarvajñastvaṃ maheśāna tvantaryāmyakhileśvaraḥ |
kiṃ na jānāsi cittasthaṃ tathā vacmyapi śāsanāt ||

2.3.24.50

tārakāsurato duḥkhaṃ sambhūtaṃ vividhaṃ mṛḍa |
sarveṣāṃ nastadarthaṃ hi prasanno'kāri vai suraiḥ ||

2.3.24.51

śivā sā janitā śailāttvadarthaṃ hi himālayāt |
tasyāṃ tvadudbhavātputrāttasya mṛtyurna cānyathā ||

2.3.24.52

iti datto brahmaṇā hi tasmai daityāya yadvaraḥ |
tadanyasmādamṛtyuḥ sa bādhate nikhilaṃ jagat ||

2.3.24.53

nāradasya nideśātsā karoti kaṭhinaṃ tapaḥ |
tattejasākhilaṃ vyāptaṃ trailokyaṃ sacarācaram ||

2.3.24.54

varaṃ dātuṃ śivāyai hi gaccha tvaṃ parameśvara |
devaduḥkhaṃ jahi svāminnasmākaṃ sukhamāvaha ||

2.3.24.55

devānāṃ me mahotsāho hṛdaye cāsti śaṅkara |
vivāhaṃ tava sandraṣṭuṃ tattvaṃ kuru yathocitam ||

2.3.24.56

ratyai yadbhavatā datto varastasya parātpara |
prāpto'vasara evāśu saphalaṃ svapaṇaṃ kuru ||

2.3.24.57

brahmovāca |
ityuktvā taṃ praṇamyaiva viṣṇurdevā maharṣayaḥ |
saṃstūya vividhaiḥ stotraiḥ santasthustatpuro'khilāḥ ||

2.3.24.58

bhaktādhīnaḥ śaṅkaro'pi śrutvā devavacastadā |
vihasya pratyuvācāśu vedamaryādarakṣakaḥ ||

2.3.24.59

śaṅkara uvāca |
he hare he vidhe devāḥ śṛṇutādarato'khilāḥ |
yathocitamahaṃ vacmi saviśeṣaṃ vivekataḥ ||

2.3.24.60

nocitaṃ hi vidhānaṃ vai vivāhakaraṇaṃ nṛṇām |
mahānigaḍasaṃjño hi vivāho dṛḍhabandhanaḥ ||

2.3.24.61

kusaṅgā bahavo loke strīsaṅgastatra cādhikaḥ |
uddharetsakalairbandhairna strīsaṅgātpramucyate ||

2.3.24.62

lohadārumayaiḥ pāśairdṛḍhaṃ baddho'pi mucyate |
stryādipāśasusambaddho mucyate na kadācana ||

2.3.24.63

vardhante viṣayāḥ śaśvanmahābandhanakāriṇaḥ |
viṣayākrāntamanasaḥ svapne mokṣo'pi durlabhaḥ ||

2.3.24.64

sukhamicchati cetprājño vidhivadviṣayāṃstyajet |
viṣavadviṣayānāhurviṣayairyairnihanyate ||

2.3.24.65

jano viṣayiṇā sākaṃ vārtātaḥ patati kṣaṇāt |
viṣayaṃ prāhurācāryāḥ sitāliptendravāruṇīm ||

2.3.24.66

yadyapyevaṃ hi jānāmi sarvaṃ jñānaṃ viśeṣataḥ |
tathāpyahaṃ kariṣyāmi prārthanāṃ saphalāṃ ca vaḥ ||

2.3.24.67

bhaktādhīno'hamevāsmi tadvaśātsarvakāryakṛt |
ayathocitakartā hi prasiddho bhuvanatraye ||

2.3.24.68

kāmarūpādhipasyaiva paṇaśca saphalaḥ kṛtaḥ |
sudakṣiṇasya bhūpasya bhavabandhagatasya hi ||

2.3.24.69

gautamakleśakartāhaṃ tryambakātmā sukhāvahaḥ |
tatkaṣṭapradaduṣṭānāṃ śāpadāyī viśeṣataḥ ||

2.3.24.70

viṣaṃ pītaṃ surārthaṃ hi bhaktavatsalabhāvadhṛk |
devakaṣṭaṃ hṛtaṃ yatnātsarvadaiva mayā surāḥ ||

2.3.24.71

bhaktārthamasahaṃ kaṣṭaṃ bahuśo bahuyatnataḥ |
viśvānaramunerduḥkhaṃ hṛtaṃ gṛhapatirbhavan ||

2.3.24.72

kiṃ bahūktena ca hare vidhe satyaṃ bravīmyaham |
matpaṇo'stīti yūyaṃ vai sarve jānītha tattvataḥ ||

2.3.24.73

yadā yadā vipattirhi bhaktānāṃ bhavati kvacit |
tadā tadā harāmyāśu tatkṣaṇātsarvaśaḥsadā ||

2.3.24.74

jāne'haṃ tārakādduḥkhaṃ sarveṣāṃ vaḥ samutthitam |
asurāttaddhariṣyāmi satyaṃ satyaṃ vadāmyaham ||

2.3.24.75

nāsti yadyapi me kācidvivāhakaraṇe ruciḥ |
vivāhayiṣye girijāṃ putrotpādanahetave ||

2.3.24.76

gacchata svagṛhāṇyeva nirbhayāḥ sakalāḥ surāḥ |
kāryaṃ vaḥ sādhayiṣyāmi nātra kāryā vicāraṇā ||

2.3.24.77

brahmovāca |
ityuktvā maunamāsthāya samādhistho'bhavaddharaḥ |
sarve viṣṇvādayo devāḥ svadhāmāni yayurmune ||

2.3.24.77.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe pārvatīvivāhasvīkāro nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ ||

2.3.24.77.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.3.24.77.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.3.24.77.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.3.24.77.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe

Linked texts (1)