Shivapurana 2.3.32: dvātriṃśo'dhyāyaḥ | saptarṣyāgamanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.3.32
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.3.32.65 — 5 parts
dvātriṃśo'dhyāyaḥ | saptarṣyāgamanam
2.3.32.1
brahmovāca |
brāhmaṇasya vacaḥ śrutvā menovāca himālayam |
śokenasādhunayanā hṛdayena vidūyatā ||
2.3.32.2
menovāca |
śṛṇu śailendra madvākyaṃ pariṇāme sukhāvaham |
pṛccha śaivavarānsarvānkimuktaṃ brāhmaṇena ha ||
2.3.32.3
nindānena kṛtā śambhorvaiṣṇavena dvijanmanā |
śrutvā tāṃ me mano'tīva nirviṇṇaṃ hi nageśvara ||
2.3.32.4
tasmai rudrāya śaileśa na dāsyāmi sutāmaham |
kurūpaśīlanāmne hi sulakṣaṇayutāṃ nijām ||
2.3.32.5
na manyase vaco cenme mariṣyāmi na saṃśayaḥ |
tyakṣyāmi ca gṛhaṃ sadyo bhakṣayiṣyāmi vā viṣam ||
2.3.32.6
gale baddhvāmbikāṃ rajjvā yāsyāmi gahanaṃ vanam |
mahāmbudhau majjayiṣye tasmai dāsyāmi no sutām ||
2.3.32.7
ityuktvāśu tathā gatvā menā kopālayaṃ śucā |
tyaktvā hāraṃ rudantī sā cakāra śayanaṃ bhuvi ||
2.3.32.8
etasminnantare tāta śambhunā sapta eva te |
saṃsmṛtā ṛṣayaḥ sadyo virahavyākulātmanā ||
2.3.32.9
ṛṣayaścaiva te sarve śambhunā saṃsmṛtā yadā |
tadājagmuḥ svayaṃ sadyaḥ kalpavṛkṣā ivāpare ||
2.3.32.10
arundhatī tathāyātā sākṣātsiddhirivāparā |
tāndṛṣṭvā sūryasaṅkāśānvijahau svajapaṃ haraḥ ||
2.3.32.11
sthitvāgre ṛṣayaḥ śreṣṭhā natvā stutvā śivaṃ mune |
menire ca tadātmānaṃ kṛtārthaṃ te tapasvinaḥ ||
2.3.32.12
tato vismayamāpannā namaskṛtya sthitāḥ punaḥ |
procuḥ prāñjalayaste vai śivaṃ lokanamaskṛtam ||
2.3.32.13
ṛṣaya ūcuḥ |
sarvotkṛṣṭa mahārāja sārvabhauma divaukasām |
svabhāgyaṃ varṇyate'smābhiḥ kiṃ punaḥ sakalottamam ||
2.3.32.14
tapastaptaṃ tridhā pūrvaṃ vedādhyayanamuttamam |
agnayaśca hutāḥ pūrvaṃ tīrthāni vividhāni ca ||
2.3.32.15
vāṅmanaḥ kāyajaṃ kiñcitpuṇyaṃ smaraṇasambhavam |
tatsarvaṃ saṅgataṃ cādya smaraṇānugrahāttava ||
2.3.32.16
yo vai bhajati nityaṃ tvāṃ kṛtakṛtyo bhavennaraḥ |
kiṃ puṇyaṃ varṇyate teṣāṃ yeṣāṃ ca smaraṇaṃ tava ||
2.3.32.17
sarvotkṛṣṭā vayaṃ jātāḥ smaraṇātte sadāśiva |
manorathapathaṃ naiva gacchasi tvaṃ kathañcana ||
2.3.32.18
vāmanasya phalaṃ yadvajjanmāndhasya dṛśau yathā |
vācālatvañca mūkasya raṅkasya nidhidarśanam ||
2.3.32.19
paṅgorgirivarākrāntirvandhyāyāḥ prasavastathā |
darśanaṃ bhavatastadvajjātaṃ no durlabhaṃ prabho ||
2.3.32.20
adyaprabhṛti lokeṣu mānyāḥ pūjyā munīśvarāḥ |
jātāste darśanādeva svamuccaiḥ padamāśritāḥ ||
2.3.32.21
atra kiṃ bahunoktena sarvathā mānyatāṃ gatāḥ |
darśanāttava deveśa sarvadeveśvarasya hi ||
2.3.32.22
pūrṇānāṃ kiñca kartavyamasti cetparamā kṛpā |
sadṛśaṃ sevakānāṃ tu deyaṃ kāryaṃ tvayā śubham ||
2.3.32.23
brahmovāca |
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā teṣāṃ śambhurmaheśvaraḥ |
laukikācāramāśritya ramyaṃ vākyamupādade ||
2.3.32.24
śiva uvāca |
ṛṣayaśca sadā pūjyā bhavantaśca viśeṣataḥ |
yuṣmākaṃ kāraṇādviprāḥ smaraṇaṃ ca mayā kṛtam ||
2.3.32.25
mamāvasthā bhavadbhiśca jñāyate hyupakārikā |
sādhanīyā viśeṣeṇa lokānāṃ siddhihetave ||
2.3.32.26
devānāṃ duḥkhamutpannaṃ tārakātsudurātmanaḥ |
brahmaṇā ca varo dattaḥ kiṃ karomi durāsadaḥ ||
2.3.32.27
mūrtayo'ṣṭau ca yāḥ proktā madīyāḥ paramarṣayaḥ |
tāḥ sarvā upakārāya na tu svārthāya tatsphuṭam ||
2.3.32.28
tathā ca kartukāmo'haṃ vivāhaṃ śivayā saha |
tayā vai sutapastaptaṃ duṣkaraṃ paramarṣibhiḥ ||
2.3.32.29
tasyai paraṃ phalaṃ deyamabhīṣṭaṃ taddhitāvaham |
etādṛśaḥ paṇo me hi bhaktānandapradaḥ sphuṭam ||
2.3.32.30
pārvatīvacanādbhikṣurūpo yāto girergṛham |
ahaṃ pāvitavānkālīṃ yato līlāviśāradaḥ ||
2.3.32.31
māṃ jñātvā tau paraṃ brahma dampatī parabhaktitaḥ |
dātukāmāvabhūtāṃ ca svasutāṃ vedarītitaḥ ||
2.3.32.32
devapreraṇayāhaṃ vai kṛtavānasmi nindanam |
tadā svasya ca tadbhaktiṃ vihantuṃ vaiṣṇavātmanā ||
2.3.32.33
tacchrutvā tau sunirviṇṇau taddhīnau sambabhūvatuḥ |
svakanyāṃ necchato dātuṃ mahyaṃ hi munayo'dhunā ||
2.3.32.34
tasmādbhavanto gacchantu himācalagṛhaṃ dhruvam |
tatra gatvā girivaraṃ tatpatnīñca prabodhaya ||
2.3.32.35
kathanīyaṃ prayatnena vacanaṃ vedasammitam |
sarvathā karaṇīyaṃ tadyathā syātkāryamuttamam ||
2.3.32.36
udvāhaṃ kartumicchāmi tatputryā saha sattamāḥ |
svīkṛtastadvivāho me varo dattaśca tādṛśaḥ ||
2.3.32.37
atra kiṃ bahunoktena bodhanīyo himālayaḥ |
tathā menā ca boddhavyā devānāṃ syāddhitaṃ yathā ||
2.3.32.38
bhavadbhiḥ kalpito yo vai vidhiḥ syādadhikastataḥ |
bhavatāñcaiva kāryaṃ tu bhavantaḥ kāryabhāginaḥ ||
2.3.32.39
brahmovāca |
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā munayaste'malāśayāḥ |
ānandaṃ lebhire sarve prabhuṇānugrahīkṛtāḥ ||
2.3.32.40
vayaṃ dhanyā abhūvaṃśca kṛtakṛtyāśca sarvathā |
vandyā jātāśca sarveṣāṃ pūjanīyā viśeṣataḥ ||
2.3.32.41
brahmaṇā viṣṇunā yo vai vandyaḥ sarvārthasādhakaḥ |
so'smānpreṣayate preṣyānkārye lokasukhāvahe ||
2.3.32.42
ayaṃ vai jagatāṃ svāmī pitā sā jananī matā |
ayaṃ yuktaśca sambandho varddhatāṃ candravatsadā ||
2.3.32.43
brahmovāca |
ityuktvā ṛṣayo divyā namaskṛtya śivaṃ tadā |
gatā ākāśamārgeṇa yatrāsti himavatpuram ||
2.3.32.44
dṛṣṭvā tāṃ ca purīṃ divyāṃ ṛṣayaste'tivismitāḥ |
varṇayantaśca svaṃ puṇyamabruvanvai parasparam ||
2.3.32.45
ṛṣaya ūcuḥ |
puṇyavanto vayaṃ dhanyā dṛṣṭvaitaddhimavatpuram |
yasmādevaṃvidhe kārye śivenaiva niyojitāḥ ||
2.3.32.46
alakāyāśca svargācca bhogavatyāstathā punaḥ |
viśeṣeṇāmarāvatyā dṛśyate puramuttamam ||
2.3.32.47
sugṛhāṇi suramyāṇi sphaṭikairvividhairvaraiḥ |
maṇibhirvā vicitrāṇi racitānyaṅgaṇāni ca ||
2.3.32.48
sūryakāntāśca maṇayaścandrakāntāstathaiva ca |
gṛhe gṛhe vicitrāśca vṛkṣāḥ svargasamudbhavāḥ ||
2.3.32.49
toraṇānāṃ tathā lakṣmīrdṛśyate ca gṛhe gṛhe |
vividhāni vicitrāṇi śukahaṃsairvimānakaiḥ ||
2.3.32.50
vitānāni vicitrāṇi cailavattoraṇaiḥ saha |
jalāśayānyanekāni dīrghikā vividhāḥ sthitāḥ ||
2.3.32.51
udyānāni vicitrāṇi prasannaiḥ pūjitānyatha |
narāśca devatāḥ sarve striyaścāpsarasastathā ||
2.3.32.52
karmabhūmau yājñikāśca paurāṇāḥ svargakāmyayā |
kurvanti te vṛthā sarve vihāya himavatpuram ||
2.3.32.53
yāvanna dṛṣṭametacca tāvatsvargaparā narāḥ |
dṛṣṭmetadyadā viprāḥ kiṃ svargeṇa prayojanam ||
2.3.32.54
brahmovāca |
ityevamṛṣivaryāste varṇayantaḥ purañca tat |
gatā haimālayaṃ sarve gṛhaṃ sarvasamṛddhimat ||
2.3.32.55
tāndṛṣṭvā sūryasaṅkāśān himavānvismito'bravīt |
dūrādākāśamārgasthānmunīnsapta sutejasaḥ ||
2.3.32.56
himavānuvāca |
saptaite sūryasaṅkāśāḥ samāyānti madantike |
pūjā kāryā prayatnena munīnāṃ ca mayādhunā ||
2.3.32.57
vayaṃ dhanyā gṛhasthāśca sarveṣāṃ sukhadāyinaḥ |
yeṣāṃ gṛhe samāyānti mahātmāno yadīdṛśāḥ ||
2.3.32.58
brahmovāca |
etasminnantare caivākāśādetya bhuvi sthitān |
sammukhe himavāndṛṣṭvā yayau mānapurassaram ||
2.3.32.59
kṛtāñjalirnataskandhaḥ saptarṣīnsupraṇamya saḥ |
pūjāṃ cakāra teṣāṃ vai bahumānapurassaram ||
2.3.32.60
hitāḥ saptarṣayaste ca himavantaṃ nageśvaram |
gṛhītvocuḥ prasannāsyā vacanaṃ maṅgalālayam ||
2.3.32.61
yathāgrataśca tānkṛtvā dhanyo mama gṛhāśramaḥ |
ityuktvāsanamānīya dadau bhaktipurassaram ||
2.3.32.62
āsaneṣūpaviṣṭeṣu tadājñaptaḥ svayaṃ sthitaḥ |
uvāca himavāṃstatra munīn jyotirmayāṃstadā ||
2.3.32.63
himālaya uvāca |
dhanyo hi kṛtakṛtyo'haṃ saphalaṃ jīvitaṃ mama |
lokeṣu darśanīyo'haṃ bahutīrthasamo mataḥ ||
2.3.32.64
yasmādbhavanto madgehamāgatā viṣṇurūpiṇaḥ |
pūrṇānāṃ bhavatāṃ kāryaṃ kṛpaṇānāṃ gṛheṣu kim ||
2.3.32.65
tathāpi kiñcitkāryaṃ ca sadṛśaṃ sevakasya me |
kathanīyaṃ sudayayā saphalaṃ syājjanurmama ||
2.3.32.65.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe saptarṣyāgamanavarṇanaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ ||
2.3.32.65.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.32.65.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.32.65.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.32.65.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
Linked texts (1)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit