Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.3.32: dvātriṃśo'dhyāyaḥ | saptarṣyāgamanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.3.32

Language
Sanskrit

Contents

dvātriṃśo'dhyāyaḥ | saptarṣyāgamanam

2.3.32.1

brahmovāca |
brāhmaṇasya vacaḥ śrutvā menovāca himālayam |
śokenasādhunayanā hṛdayena vidūyatā ||

2.3.32.2

menovāca |
śṛṇu śailendra madvākyaṃ pariṇāme sukhāvaham |
pṛccha śaivavarānsarvānkimuktaṃ brāhmaṇena ha ||

2.3.32.3

nindānena kṛtā śambhorvaiṣṇavena dvijanmanā |
śrutvā tāṃ me mano'tīva nirviṇṇaṃ hi nageśvara ||

2.3.32.4

tasmai rudrāya śaileśa na dāsyāmi sutāmaham |
kurūpaśīlanāmne hi sulakṣaṇayutāṃ nijām ||

2.3.32.5

na manyase vaco cenme mariṣyāmi na saṃśayaḥ |
tyakṣyāmi ca gṛhaṃ sadyo bhakṣayiṣyāmi vā viṣam ||

2.3.32.6

gale baddhvāmbikāṃ rajjvā yāsyāmi gahanaṃ vanam |
mahāmbudhau majjayiṣye tasmai dāsyāmi no sutām ||

2.3.32.7

ityuktvāśu tathā gatvā menā kopālayaṃ śucā |
tyaktvā hāraṃ rudantī sā cakāra śayanaṃ bhuvi ||

2.3.32.8

etasminnantare tāta śambhunā sapta eva te |
saṃsmṛtā ṛṣayaḥ sadyo virahavyākulātmanā ||

2.3.32.9

ṛṣayaścaiva te sarve śambhunā saṃsmṛtā yadā |
tadājagmuḥ svayaṃ sadyaḥ kalpavṛkṣā ivāpare ||

2.3.32.10

arundhatī tathāyātā sākṣātsiddhirivāparā |
tāndṛṣṭvā sūryasaṅkāśānvijahau svajapaṃ haraḥ ||

2.3.32.11

sthitvāgre ṛṣayaḥ śreṣṭhā natvā stutvā śivaṃ mune |
menire ca tadātmānaṃ kṛtārthaṃ te tapasvinaḥ ||

2.3.32.12

tato vismayamāpannā namaskṛtya sthitāḥ punaḥ |
procuḥ prāñjalayaste vai śivaṃ lokanamaskṛtam ||

2.3.32.13

ṛṣaya ūcuḥ |
sarvotkṛṣṭa mahārāja sārvabhauma divaukasām |
svabhāgyaṃ varṇyate'smābhiḥ kiṃ punaḥ sakalottamam ||

2.3.32.14

tapastaptaṃ tridhā pūrvaṃ vedādhyayanamuttamam |
agnayaśca hutāḥ pūrvaṃ tīrthāni vividhāni ca ||

2.3.32.15

vāṅmanaḥ kāyajaṃ kiñcitpuṇyaṃ smaraṇasambhavam |
tatsarvaṃ saṅgataṃ cādya smaraṇānugrahāttava ||

2.3.32.16

yo vai bhajati nityaṃ tvāṃ kṛtakṛtyo bhavennaraḥ |
kiṃ puṇyaṃ varṇyate teṣāṃ yeṣāṃ ca smaraṇaṃ tava ||

2.3.32.17

sarvotkṛṣṭā vayaṃ jātāḥ smaraṇātte sadāśiva |
manorathapathaṃ naiva gacchasi tvaṃ kathañcana ||

2.3.32.18

vāmanasya phalaṃ yadvajjanmāndhasya dṛśau yathā |
vācālatvañca mūkasya raṅkasya nidhidarśanam ||

2.3.32.19

paṅgorgirivarākrāntirvandhyāyāḥ prasavastathā |
darśanaṃ bhavatastadvajjātaṃ no durlabhaṃ prabho ||

2.3.32.20

adyaprabhṛti lokeṣu mānyāḥ pūjyā munīśvarāḥ |
jātāste darśanādeva svamuccaiḥ padamāśritāḥ ||

2.3.32.21

atra kiṃ bahunoktena sarvathā mānyatāṃ gatāḥ |
darśanāttava deveśa sarvadeveśvarasya hi ||

2.3.32.22

pūrṇānāṃ kiñca kartavyamasti cetparamā kṛpā |
sadṛśaṃ sevakānāṃ tu deyaṃ kāryaṃ tvayā śubham ||

2.3.32.23

brahmovāca |
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā teṣāṃ śambhurmaheśvaraḥ |
laukikācāramāśritya ramyaṃ vākyamupādade ||

2.3.32.24

śiva uvāca |
ṛṣayaśca sadā pūjyā bhavantaśca viśeṣataḥ |
yuṣmākaṃ kāraṇādviprāḥ smaraṇaṃ ca mayā kṛtam ||

2.3.32.25

mamāvasthā bhavadbhiśca jñāyate hyupakārikā |
sādhanīyā viśeṣeṇa lokānāṃ siddhihetave ||

2.3.32.26

devānāṃ duḥkhamutpannaṃ tārakātsudurātmanaḥ |
brahmaṇā ca varo dattaḥ kiṃ karomi durāsadaḥ ||

2.3.32.27

mūrtayo'ṣṭau ca yāḥ proktā madīyāḥ paramarṣayaḥ |
tāḥ sarvā upakārāya na tu svārthāya tatsphuṭam ||

2.3.32.28

tathā ca kartukāmo'haṃ vivāhaṃ śivayā saha |
tayā vai sutapastaptaṃ duṣkaraṃ paramarṣibhiḥ ||

2.3.32.29

tasyai paraṃ phalaṃ deyamabhīṣṭaṃ taddhitāvaham |
etādṛśaḥ paṇo me hi bhaktānandapradaḥ sphuṭam ||

2.3.32.30

pārvatīvacanādbhikṣurūpo yāto girergṛham |
ahaṃ pāvitavānkālīṃ yato līlāviśāradaḥ ||

2.3.32.31

māṃ jñātvā tau paraṃ brahma dampatī parabhaktitaḥ |
dātukāmāvabhūtāṃ ca svasutāṃ vedarītitaḥ ||

2.3.32.32

devapreraṇayāhaṃ vai kṛtavānasmi nindanam |
tadā svasya ca tadbhaktiṃ vihantuṃ vaiṣṇavātmanā ||

2.3.32.33

tacchrutvā tau sunirviṇṇau taddhīnau sambabhūvatuḥ |
svakanyāṃ necchato dātuṃ mahyaṃ hi munayo'dhunā ||

2.3.32.34

tasmādbhavanto gacchantu himācalagṛhaṃ dhruvam |
tatra gatvā girivaraṃ tatpatnīñca prabodhaya ||

2.3.32.35

kathanīyaṃ prayatnena vacanaṃ vedasammitam |
sarvathā karaṇīyaṃ tadyathā syātkāryamuttamam ||

2.3.32.36

udvāhaṃ kartumicchāmi tatputryā saha sattamāḥ |
svīkṛtastadvivāho me varo dattaśca tādṛśaḥ ||

2.3.32.37

atra kiṃ bahunoktena bodhanīyo himālayaḥ |
tathā menā ca boddhavyā devānāṃ syāddhitaṃ yathā ||

2.3.32.38

bhavadbhiḥ kalpito yo vai vidhiḥ syādadhikastataḥ |
bhavatāñcaiva kāryaṃ tu bhavantaḥ kāryabhāginaḥ ||

2.3.32.39

brahmovāca |
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā munayaste'malāśayāḥ |
ānandaṃ lebhire sarve prabhuṇānugrahīkṛtāḥ ||

2.3.32.40

vayaṃ dhanyā abhūvaṃśca kṛtakṛtyāśca sarvathā |
vandyā jātāśca sarveṣāṃ pūjanīyā viśeṣataḥ ||

2.3.32.41

brahmaṇā viṣṇunā yo vai vandyaḥ sarvārthasādhakaḥ |
so'smānpreṣayate preṣyānkārye lokasukhāvahe ||

2.3.32.42

ayaṃ vai jagatāṃ svāmī pitā sā jananī matā |
ayaṃ yuktaśca sambandho varddhatāṃ candravatsadā ||

2.3.32.43

brahmovāca |
ityuktvā ṛṣayo divyā namaskṛtya śivaṃ tadā |
gatā ākāśamārgeṇa yatrāsti himavatpuram ||

2.3.32.44

dṛṣṭvā tāṃ ca purīṃ divyāṃ ṛṣayaste'tivismitāḥ |
varṇayantaśca svaṃ puṇyamabruvanvai parasparam ||

2.3.32.45

ṛṣaya ūcuḥ |
puṇyavanto vayaṃ dhanyā dṛṣṭvaitaddhimavatpuram |
yasmādevaṃvidhe kārye śivenaiva niyojitāḥ ||

2.3.32.46

alakāyāśca svargācca bhogavatyāstathā punaḥ |
viśeṣeṇāmarāvatyā dṛśyate puramuttamam ||

2.3.32.47

sugṛhāṇi suramyāṇi sphaṭikairvividhairvaraiḥ |
maṇibhirvā vicitrāṇi racitānyaṅgaṇāni ca ||

2.3.32.48

sūryakāntāśca maṇayaścandrakāntāstathaiva ca |
gṛhe gṛhe vicitrāśca vṛkṣāḥ svargasamudbhavāḥ ||

2.3.32.49

toraṇānāṃ tathā lakṣmīrdṛśyate ca gṛhe gṛhe |
vividhāni vicitrāṇi śukahaṃsairvimānakaiḥ ||

2.3.32.50

vitānāni vicitrāṇi cailavattoraṇaiḥ saha |
jalāśayānyanekāni dīrghikā vividhāḥ sthitāḥ ||

2.3.32.51

udyānāni vicitrāṇi prasannaiḥ pūjitānyatha |
narāśca devatāḥ sarve striyaścāpsarasastathā ||

2.3.32.52

karmabhūmau yājñikāśca paurāṇāḥ svargakāmyayā |
kurvanti te vṛthā sarve vihāya himavatpuram ||

2.3.32.53

yāvanna dṛṣṭametacca tāvatsvargaparā narāḥ |
dṛṣṭmetadyadā viprāḥ kiṃ svargeṇa prayojanam ||

2.3.32.54

brahmovāca |
ityevamṛṣivaryāste varṇayantaḥ purañca tat |
gatā haimālayaṃ sarve gṛhaṃ sarvasamṛddhimat ||

2.3.32.55

tāndṛṣṭvā sūryasaṅkāśān himavānvismito'bravīt |
dūrādākāśamārgasthānmunīnsapta sutejasaḥ ||

2.3.32.56

himavānuvāca |
saptaite sūryasaṅkāśāḥ samāyānti madantike |
pūjā kāryā prayatnena munīnāṃ ca mayādhunā ||

2.3.32.57

vayaṃ dhanyā gṛhasthāśca sarveṣāṃ sukhadāyinaḥ |
yeṣāṃ gṛhe samāyānti mahātmāno yadīdṛśāḥ ||

2.3.32.58

brahmovāca |
etasminnantare caivākāśādetya bhuvi sthitān |
sammukhe himavāndṛṣṭvā yayau mānapurassaram ||

2.3.32.59

kṛtāñjalirnataskandhaḥ saptarṣīnsupraṇamya saḥ |
pūjāṃ cakāra teṣāṃ vai bahumānapurassaram ||

2.3.32.60

hitāḥ saptarṣayaste ca himavantaṃ nageśvaram |
gṛhītvocuḥ prasannāsyā vacanaṃ maṅgalālayam ||

2.3.32.61

yathāgrataśca tānkṛtvā dhanyo mama gṛhāśramaḥ |
ityuktvāsanamānīya dadau bhaktipurassaram ||

2.3.32.62

āsaneṣūpaviṣṭeṣu tadājñaptaḥ svayaṃ sthitaḥ |
uvāca himavāṃstatra munīn jyotirmayāṃstadā ||

2.3.32.63

himālaya uvāca |
dhanyo hi kṛtakṛtyo'haṃ saphalaṃ jīvitaṃ mama |
lokeṣu darśanīyo'haṃ bahutīrthasamo mataḥ ||

2.3.32.64

yasmādbhavanto madgehamāgatā viṣṇurūpiṇaḥ |
pūrṇānāṃ bhavatāṃ kāryaṃ kṛpaṇānāṃ gṛheṣu kim ||

2.3.32.65

tathāpi kiñcitkāryaṃ ca sadṛśaṃ sevakasya me |
kathanīyaṃ sudayayā saphalaṃ syājjanurmama ||

2.3.32.65.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe saptarṣyāgamanavarṇanaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ ||

2.3.32.65.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.3.32.65.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.3.32.65.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.3.32.65.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe

Linked texts (1)