Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.3.33: trayastriṃśo'dhyāyaḥ | girisāntvanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.3.33

Language
Sanskrit

Contents

trayastriṃśo'dhyāyaḥ | girisāntvanam

2.3.33.1

ṛṣaya ūcuḥ |
jagatpitā śivaḥ prokto jaganmātā śivā matā |
tasmāddeyā tvayā kanyā śaṅkarāya mahātmane ||

2.3.33.2

evaṃ kṛtvā himagire sārthakaṃ te bhavejjanuḥ |
jagadgurorgurustvaṃ hi bhaviṣyasi na saṃśayaḥ ||

2.3.33.3

brahmovāca |
evaṃ vacanamākarṇya saptarṣīṇāṃ munīśvara |
praṇamya tānkarau baddhvā girirājo'bravīdidam ||

2.3.33.4

himālaya uvāca |
saptarṣayo mahābhāgā bhavadbhiryadudīritam |
tatpramāṇīkṛtaṃ me hi puraiva giriśecchayā ||

2.3.33.5

idānīmeka āgatya vipro vaiṣṇavadharmavān |
śivamuddiśya suprītyā viparītaṃ vaco'bravīt ||

2.3.33.6

tadārabhya śivāmātā jñānabhraṣṭā babhūva ha |
sutāvivāhaṃ rudreṇa yoginā tena necchati ||

2.3.33.7

kopāgāramagātsā hi sutaptā malināmbarā |
kṛtvā mahāhaṭhaṃ viprā bodhyamānāpi nābudhat ||

2.3.33.7.p1

ahaṃ ca jñānavibhraṣṭo jāto'haṃ satyamīryate |
dātuṃ sutāṃ maheśāya necchāmi bhikṣurūpiṇe ||

2.3.33.9

brahmovāca |
ityuktvā śailarājastu śivamāyāvimohitaḥ |
tūṣṇīṃ babhūva tatrastho munīnāṃ madhyato mune ||

2.3.33.10

sarve saptarṣayaste hi śivamāyāṃ praśasya vai |
preṣayāmāsuratha tāṃ menakāṃ pratyarundhatīm ||

2.3.33.11

atha patyuḥ samādāya nideśaṃ jñānadā hi sā |
jagāmārundhatī tūrṇaṃ yatra menā ca pārvatī ||

2.3.33.12

gatvā dadarśa menāṃ tāṃ śayānāṃ śokamūrcchitām |
uvāca madhuraṃ sādhvī sāvadhānā hitaṃ vacaḥ ||

2.3.33.13

arundhatyuvāca |
uttiṣṭha menake sādhvi tvadgṛhe'hamarundhatī |
āgatā munayaścāpi saptāyātāḥ kṛpālavaḥ ||

2.3.33.14

brahmovāca |
arundhatīsvaraṃ śrutvā śīghramutthāya menakā |
uvāca śirasā natvā tāṃ padmāmiva tejasā ||

2.3.33.15

menovāca |
aho'dya kimidaṃ puṇyamasmākaṃ puṇyajanmanām |
vadhūrjagadvidheḥ patnī vasiṣṭhasyāgateha vai ||

2.3.33.16

kimarthamāgatā devi tanme brūhi viśeṣataḥ |
ahaṃ dāsīsamā te hi sasutā karuṇāṃ kuru ||

2.3.33.17

brahmovāca |
ityuktvā menakā sādhvī bodhayitvā ca tāṃ bahu |
tatrāgatā ca suprītyā yatra saptarṣayo'pi te ||

2.3.33.18

atha śaileśvaraṃ te ca bodhayāmāsurādarāt |
smṛtvā śivapadadvandvaṃ sarve vākyaviśāradāḥ ||

2.3.33.19

ṛṣaya ūcuḥ |
śailendra śrūyatāṃ vākyamasmākaṃ śubhakāraṇam |
śivāya pārvatīṃ dehi saṃhartuḥ śvaśuro bhava ||

2.3.33.20

ayācitāraṃ sarveśaṃ prārthayāmāsa yatnataḥ |
tārakasya vināśāya brahmā sambandhakarmaṇi ||

2.3.33.21

notsuko dārasaṃyoge śaṅkaro yogināṃ varaḥ |
vidheḥ prārthanayā devastava kanyāṃ grahīṣyati ||

2.3.33.22

duhituste tapastaptaṃ pratijñānaṃ cakāra sā |
hetudvayena yogīndro vivāhaṃ ca kariṣyati ||

2.3.33.23

brahmovāca |
ṛṣīṇāṃ vacanaṃ śrutvā prahasya sa himālayaḥ |
uvāca kiñcidbhītastu paraṃ vinayapūrvakam ||

2.3.33.24

himālaya uvāca |
śivasya rājasāmagrīṃ na hi paśyāmi kāñcana |
kañcidāśrayamaiśvaryaṃ kaṃ vā svajanabāndhavam ||

2.3.33.25

necchāmyati vinirliptayogine svāṃ sutāmaham |
yūyaṃ vedavidhātuśca putrā vadata niścitam ||

2.3.33.26

varāyānanurūpāya pitā kanyāṃ dadāti cet |
kāmānmohādbhayāllobhātsa naṣṭo narakaṃ vrajet ||

2.3.33.27

na hi dāsyāmyahaṃ kanyāmicchayā śūlapāṇaye |
yadvidhānaṃ bhavedyogyamṛṣayastadvidhīyatām ||

2.3.33.28

brahmovāca |
ityākarṇya vacastasya himāgasya munīśvara |
pratyuvāca vasiṣṭhastaṃ teṣāṃ vākyaviśāradaḥ ||

2.3.33.29

vasiṣṭha uvāca |
śṛṇu śaileśa madvākyaṃ sarvathā te hitāvaham |
dharmāviruddhaṃ satyaṃ ca paratreha mudāvaham ||

2.3.33.30

vacanaṃ trividhaṃ śaila laukike vaidike'pi ca |
sarvaṃ jānāti śāstrajño nirmalajñānacakṣuṣā ||

2.3.33.31

asatyamahitaṃ paścātsāmprataṃ śrutisundaram |
subuddhirvakti śatrurhi hitaṃ naiva kadācana ||

2.3.33.32

ādāvaprītijanakaṃ pariṇāme sukhāvaham |
dayālurdharmaśīlo hi bodhayatyeva bāndhavaḥ ||

2.3.33.33

śrutimātrātsudhātulyaṃ sarvakālasukhāvaham |
satyasāraṃ hitakaraṃ vacanaṃ śreṣṭhamīpsitam ||

2.3.33.34

evaṃ ca trividhaṃ śaila nītiśāstroditaṃ vacaḥ |
kathyatāṃ triṣu madhye kiṃ bruve vākyaṃ tvadīpsitam ||

2.3.33.34.p1

brāhmasampadvihīnaśca śaṅkarastridaśeśvaraḥ |
tattvajñānasamudreṣu sannimagnaikamānasaḥ | 35 ||

2.3.33.36

jñānānandasyeśvarasya brāhmavastuṣu kā spṛhā |
gṛhī dadāti svasutāṃ rājyasampattiśāline ||

2.3.33.37

kanyakāṃ duḥkhine dattvā kanyāghātī bhavetpitā |
ko veda śaṅkaro duḥkhī kubero yasya kiṅkaraḥ ||

2.3.33.38

bhrūbhaṅgalīlayā sṛṣṭiṃ sraṣṭuṃ hartuṃ kṣamo hi saḥ |
nirguṇaḥ paramātmā ca pareśaḥ prakṛteḥ paraḥ ||

2.3.33.39

yasya ca trividhā mūrtirvidhātuḥ sṛṣṭikarmaṇi |
sṛṣṭisthityantajananī brahmaviṣṇuharābhidhā ||

2.3.33.40

brahmā ca brahmalokastho viṣṇuḥ kṣīrodavāsakṛt |
haraḥ kailāsanilayaḥ sarvāḥ śivavibhūtayaḥ ||

2.3.33.41

dhatte ca trividhā mūrtīḥ prakṛtiḥ śivasambhavā |
aṃśena līlayā sṛṣṭau kalayā bahudhā api ||

2.3.33.42

mukhodbhavā svayaṃ vāṇī vāgadhiṣṭhātṛdevatā |
vakṣaḥsthalodbhavā lakṣmīḥ sarvasampatsvarūpiṇī ||

2.3.33.43

śivā tejassu devānāmāvirbhāvaṃ cakāra sā |
nihatya dānavānsarvāndevebhyaśca śriyaṃ dadau ||

2.3.33.44

prāpa kalpāntare janma jaṭhare dakṣayoṣitaḥ |
nāmnā satī haraṃ prāpa dakṣastasmai dadau ca tām ||

2.3.33.45

dehaṃ tatyāja yogena śrutvā sā bhartṛnindanam |
sādya tvattastu menāyāṃ jajñe jaṭharataśśivā ||

2.3.33.46

śivā śivasya patnīyaṃ śaila janmani janmani |
kalpe kalpe buddhirūpā jñānināṃ jananī parā ||

2.3.33.47

jāyate sma sadā siddhā siddhidā siddhirūpiṇī |
satyā asthi citābhasma bhaktyā dhatte haraḥ svayam ||

2.3.33.48

atastvaṃ svecchayā kanyāṃ dehi bhadrāṃ harāya ca |
athavā sā svayaṃ kāntasthāne yāsyatyadāsyasi ||

2.3.33.49

kṛtvā pratijñāṃ deveśo dṛṣṭvā kleśamasaṅkhyakam |
duhituste tapaḥsthānamājagāma dvijātmakaḥ ||

2.3.33.50

tāmāśvāsya varaṃ dattvā jagāma nijamandiram |
tatprārthanāvaśācchambhuryayāce tvāṃ śivāṃ gire ||

2.3.33.51

aṅgīkṛtaṃ yuvābhyāṃ tacchivabhaktiratātmanā |
viparītamatirjātā vada kasmādgirīśvara ||

2.3.33.52

tadgatvā prabhuṇā devaprārthitena tvadantikam |
prasthāpitā vayaṃ śīghraṃ ṛṣayaḥ sāpyarundhatī ||

2.3.33.53

śikṣayāmo vayaṃ tvā hi dehi rudrāya pārvatīm |
evaṅkṛte mahānando bhaviṣyati gire tava ||

2.3.33.54

śivāṃ śivāya śailendra svecchayā cenna dāsyasi |
bhavitā tadvivāho'tra bhavitavyabalena hi ||

2.3.33.55

varaṃ dadau śivāyai sa tapantyai tāta śaṅkaraḥ |
na hīśvarapratijñātaṃ viparītāya kalpate ||

2.3.33.56

aho pratijñā durlaṅghyā sādhūnāmīśavartinām |
sarveṣāṃ jagatāṃ madhye kimīśasya punargire ||

2.3.33.57

eko mahendraḥ śailānāṃ pakṣāṃściccheda līlayā |
pārvatī līlayā meroḥ śṛṅgabhaṅgaṃ cakāra ca ||

2.3.33.58

ekārthe nahi śaileśa naśyāḥ sarvā hi sampadaḥ |
ekaṃ tyajetkulasyārthe śrutireṣā sanātanī ||

2.3.33.59

dattvā viprāya svasutāmanaraṇyo nṛpeśvaraḥ |
brāhmaṇādbhayamāpanno rarakṣa nijasampadam ||

2.3.33.60

tamāśu bodhayāmāsurnītiśāstravido janāḥ |
brahmaśāpādvibhītañca guravo jñātisattamāḥ ||

2.3.33.61

śailarāja tvamapyevaṃ sutāṃ dattvā śivāya ca |
rakṣa sarvānbandhuvargānvaśaṃ kuru surānapi ||

2.3.33.62

brahmovāca |
ityākarṇya vasiṣṭhasya vacanaṃ sa prahasya ca |
papraccha nṛpavārtāñca hṛdayena vidūyatā ||

2.3.33.63

himālaya uvāca |
kasya vaṃśodbhavo brahman anaraṇyo nṛpaśca saḥ |
sutāṃ dattvā sa ca kathaṃ rarakṣākhilasampadaḥ ||

2.3.33.64

brahmovāca |
iti śrutvā vasiṣṭhastu śailavākyaṃ prasannadhīḥ |
provāca giraye tasmai nṛpavārttāṃ sukhāvahām ||

2.3.33.64.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe girisāntvano nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ ||

2.3.33.64.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.3.33.64.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.3.33.64.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.3.33.64.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe

Linked texts (2)