Shivapurana 2.3.33: trayastriṃśo'dhyāyaḥ | girisāntvanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.3.33
- Language
- Sanskrit
Contents
trayastriṃśo'dhyāyaḥ | girisāntvanam
2.3.33.1
ṛṣaya ūcuḥ |
jagatpitā śivaḥ prokto jaganmātā śivā matā |
tasmāddeyā tvayā kanyā śaṅkarāya mahātmane ||
2.3.33.2
evaṃ kṛtvā himagire sārthakaṃ te bhavejjanuḥ |
jagadgurorgurustvaṃ hi bhaviṣyasi na saṃśayaḥ ||
2.3.33.3
brahmovāca |
evaṃ vacanamākarṇya saptarṣīṇāṃ munīśvara |
praṇamya tānkarau baddhvā girirājo'bravīdidam ||
2.3.33.4
himālaya uvāca |
saptarṣayo mahābhāgā bhavadbhiryadudīritam |
tatpramāṇīkṛtaṃ me hi puraiva giriśecchayā ||
2.3.33.5
idānīmeka āgatya vipro vaiṣṇavadharmavān |
śivamuddiśya suprītyā viparītaṃ vaco'bravīt ||
2.3.33.6
tadārabhya śivāmātā jñānabhraṣṭā babhūva ha |
sutāvivāhaṃ rudreṇa yoginā tena necchati ||
2.3.33.7
kopāgāramagātsā hi sutaptā malināmbarā |
kṛtvā mahāhaṭhaṃ viprā bodhyamānāpi nābudhat ||
2.3.33.7.p1
ahaṃ ca jñānavibhraṣṭo jāto'haṃ satyamīryate |
dātuṃ sutāṃ maheśāya necchāmi bhikṣurūpiṇe ||
2.3.33.9
brahmovāca |
ityuktvā śailarājastu śivamāyāvimohitaḥ |
tūṣṇīṃ babhūva tatrastho munīnāṃ madhyato mune ||
2.3.33.10
sarve saptarṣayaste hi śivamāyāṃ praśasya vai |
preṣayāmāsuratha tāṃ menakāṃ pratyarundhatīm ||
2.3.33.11
atha patyuḥ samādāya nideśaṃ jñānadā hi sā |
jagāmārundhatī tūrṇaṃ yatra menā ca pārvatī ||
2.3.33.12
gatvā dadarśa menāṃ tāṃ śayānāṃ śokamūrcchitām |
uvāca madhuraṃ sādhvī sāvadhānā hitaṃ vacaḥ ||
2.3.33.13
arundhatyuvāca |
uttiṣṭha menake sādhvi tvadgṛhe'hamarundhatī |
āgatā munayaścāpi saptāyātāḥ kṛpālavaḥ ||
2.3.33.14
brahmovāca |
arundhatīsvaraṃ śrutvā śīghramutthāya menakā |
uvāca śirasā natvā tāṃ padmāmiva tejasā ||
2.3.33.15
menovāca |
aho'dya kimidaṃ puṇyamasmākaṃ puṇyajanmanām |
vadhūrjagadvidheḥ patnī vasiṣṭhasyāgateha vai ||
2.3.33.16
kimarthamāgatā devi tanme brūhi viśeṣataḥ |
ahaṃ dāsīsamā te hi sasutā karuṇāṃ kuru ||
2.3.33.17
brahmovāca |
ityuktvā menakā sādhvī bodhayitvā ca tāṃ bahu |
tatrāgatā ca suprītyā yatra saptarṣayo'pi te ||
2.3.33.18
atha śaileśvaraṃ te ca bodhayāmāsurādarāt |
smṛtvā śivapadadvandvaṃ sarve vākyaviśāradāḥ ||
2.3.33.19
ṛṣaya ūcuḥ |
śailendra śrūyatāṃ vākyamasmākaṃ śubhakāraṇam |
śivāya pārvatīṃ dehi saṃhartuḥ śvaśuro bhava ||
2.3.33.20
ayācitāraṃ sarveśaṃ prārthayāmāsa yatnataḥ |
tārakasya vināśāya brahmā sambandhakarmaṇi ||
2.3.33.21
notsuko dārasaṃyoge śaṅkaro yogināṃ varaḥ |
vidheḥ prārthanayā devastava kanyāṃ grahīṣyati ||
2.3.33.22
duhituste tapastaptaṃ pratijñānaṃ cakāra sā |
hetudvayena yogīndro vivāhaṃ ca kariṣyati ||
2.3.33.23
brahmovāca |
ṛṣīṇāṃ vacanaṃ śrutvā prahasya sa himālayaḥ |
uvāca kiñcidbhītastu paraṃ vinayapūrvakam ||
2.3.33.24
himālaya uvāca |
śivasya rājasāmagrīṃ na hi paśyāmi kāñcana |
kañcidāśrayamaiśvaryaṃ kaṃ vā svajanabāndhavam ||
2.3.33.25
necchāmyati vinirliptayogine svāṃ sutāmaham |
yūyaṃ vedavidhātuśca putrā vadata niścitam ||
2.3.33.26
varāyānanurūpāya pitā kanyāṃ dadāti cet |
kāmānmohādbhayāllobhātsa naṣṭo narakaṃ vrajet ||
2.3.33.27
na hi dāsyāmyahaṃ kanyāmicchayā śūlapāṇaye |
yadvidhānaṃ bhavedyogyamṛṣayastadvidhīyatām ||
2.3.33.28
brahmovāca |
ityākarṇya vacastasya himāgasya munīśvara |
pratyuvāca vasiṣṭhastaṃ teṣāṃ vākyaviśāradaḥ ||
2.3.33.29
vasiṣṭha uvāca |
śṛṇu śaileśa madvākyaṃ sarvathā te hitāvaham |
dharmāviruddhaṃ satyaṃ ca paratreha mudāvaham ||
2.3.33.30
vacanaṃ trividhaṃ śaila laukike vaidike'pi ca |
sarvaṃ jānāti śāstrajño nirmalajñānacakṣuṣā ||
2.3.33.31
asatyamahitaṃ paścātsāmprataṃ śrutisundaram |
subuddhirvakti śatrurhi hitaṃ naiva kadācana ||
2.3.33.32
ādāvaprītijanakaṃ pariṇāme sukhāvaham |
dayālurdharmaśīlo hi bodhayatyeva bāndhavaḥ ||
2.3.33.33
śrutimātrātsudhātulyaṃ sarvakālasukhāvaham |
satyasāraṃ hitakaraṃ vacanaṃ śreṣṭhamīpsitam ||
2.3.33.34
evaṃ ca trividhaṃ śaila nītiśāstroditaṃ vacaḥ |
kathyatāṃ triṣu madhye kiṃ bruve vākyaṃ tvadīpsitam ||
2.3.33.34.p1
brāhmasampadvihīnaśca śaṅkarastridaśeśvaraḥ |
tattvajñānasamudreṣu sannimagnaikamānasaḥ | 35 ||
2.3.33.36
jñānānandasyeśvarasya brāhmavastuṣu kā spṛhā |
gṛhī dadāti svasutāṃ rājyasampattiśāline ||
2.3.33.37
kanyakāṃ duḥkhine dattvā kanyāghātī bhavetpitā |
ko veda śaṅkaro duḥkhī kubero yasya kiṅkaraḥ ||
2.3.33.38
bhrūbhaṅgalīlayā sṛṣṭiṃ sraṣṭuṃ hartuṃ kṣamo hi saḥ |
nirguṇaḥ paramātmā ca pareśaḥ prakṛteḥ paraḥ ||
2.3.33.39
yasya ca trividhā mūrtirvidhātuḥ sṛṣṭikarmaṇi |
sṛṣṭisthityantajananī brahmaviṣṇuharābhidhā ||
2.3.33.40
brahmā ca brahmalokastho viṣṇuḥ kṣīrodavāsakṛt |
haraḥ kailāsanilayaḥ sarvāḥ śivavibhūtayaḥ ||
2.3.33.41
dhatte ca trividhā mūrtīḥ prakṛtiḥ śivasambhavā |
aṃśena līlayā sṛṣṭau kalayā bahudhā api ||
2.3.33.42
mukhodbhavā svayaṃ vāṇī vāgadhiṣṭhātṛdevatā |
vakṣaḥsthalodbhavā lakṣmīḥ sarvasampatsvarūpiṇī ||
2.3.33.43
śivā tejassu devānāmāvirbhāvaṃ cakāra sā |
nihatya dānavānsarvāndevebhyaśca śriyaṃ dadau ||
2.3.33.44
prāpa kalpāntare janma jaṭhare dakṣayoṣitaḥ |
nāmnā satī haraṃ prāpa dakṣastasmai dadau ca tām ||
2.3.33.45
dehaṃ tatyāja yogena śrutvā sā bhartṛnindanam |
sādya tvattastu menāyāṃ jajñe jaṭharataśśivā ||
2.3.33.46
śivā śivasya patnīyaṃ śaila janmani janmani |
kalpe kalpe buddhirūpā jñānināṃ jananī parā ||
2.3.33.47
jāyate sma sadā siddhā siddhidā siddhirūpiṇī |
satyā asthi citābhasma bhaktyā dhatte haraḥ svayam ||
2.3.33.48
atastvaṃ svecchayā kanyāṃ dehi bhadrāṃ harāya ca |
athavā sā svayaṃ kāntasthāne yāsyatyadāsyasi ||
2.3.33.49
kṛtvā pratijñāṃ deveśo dṛṣṭvā kleśamasaṅkhyakam |
duhituste tapaḥsthānamājagāma dvijātmakaḥ ||
2.3.33.50
tāmāśvāsya varaṃ dattvā jagāma nijamandiram |
tatprārthanāvaśācchambhuryayāce tvāṃ śivāṃ gire ||
2.3.33.51
aṅgīkṛtaṃ yuvābhyāṃ tacchivabhaktiratātmanā |
viparītamatirjātā vada kasmādgirīśvara ||
2.3.33.52
tadgatvā prabhuṇā devaprārthitena tvadantikam |
prasthāpitā vayaṃ śīghraṃ ṛṣayaḥ sāpyarundhatī ||
2.3.33.53
śikṣayāmo vayaṃ tvā hi dehi rudrāya pārvatīm |
evaṅkṛte mahānando bhaviṣyati gire tava ||
2.3.33.54
śivāṃ śivāya śailendra svecchayā cenna dāsyasi |
bhavitā tadvivāho'tra bhavitavyabalena hi ||
2.3.33.55
varaṃ dadau śivāyai sa tapantyai tāta śaṅkaraḥ |
na hīśvarapratijñātaṃ viparītāya kalpate ||
2.3.33.56
aho pratijñā durlaṅghyā sādhūnāmīśavartinām |
sarveṣāṃ jagatāṃ madhye kimīśasya punargire ||
2.3.33.57
eko mahendraḥ śailānāṃ pakṣāṃściccheda līlayā |
pārvatī līlayā meroḥ śṛṅgabhaṅgaṃ cakāra ca ||
2.3.33.58
ekārthe nahi śaileśa naśyāḥ sarvā hi sampadaḥ |
ekaṃ tyajetkulasyārthe śrutireṣā sanātanī ||
2.3.33.59
dattvā viprāya svasutāmanaraṇyo nṛpeśvaraḥ |
brāhmaṇādbhayamāpanno rarakṣa nijasampadam ||
2.3.33.60
tamāśu bodhayāmāsurnītiśāstravido janāḥ |
brahmaśāpādvibhītañca guravo jñātisattamāḥ ||
2.3.33.61
śailarāja tvamapyevaṃ sutāṃ dattvā śivāya ca |
rakṣa sarvānbandhuvargānvaśaṃ kuru surānapi ||
2.3.33.62
brahmovāca |
ityākarṇya vasiṣṭhasya vacanaṃ sa prahasya ca |
papraccha nṛpavārtāñca hṛdayena vidūyatā ||
2.3.33.63
himālaya uvāca |
kasya vaṃśodbhavo brahman anaraṇyo nṛpaśca saḥ |
sutāṃ dattvā sa ca kathaṃ rarakṣākhilasampadaḥ ||
2.3.33.64
brahmovāca |
iti śrutvā vasiṣṭhastu śailavākyaṃ prasannadhīḥ |
provāca giraye tasmai nṛpavārttāṃ sukhāvahām ||
2.3.33.64.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe girisāntvano nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ ||
2.3.33.64.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.33.64.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.33.64.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.33.64.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
Linked texts (2)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bṛhaddharmapurāṇa — Sanskrit