Shivapurana 2.3.34: catustriṃśo'dhyāyaḥ | anaraṇyacaritavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.3.34
- Language
- Sanskrit
Contents
catustriṃśo'dhyāyaḥ | anaraṇyacaritavarṇanam
2.3.34.1
vasiṣṭha uvāca |
manorvaṃśodbhavo rājā so'naraṇyo nṛpeśvaraḥ |
indrasāvarṇisaṃjñasya caturdaśamitasya hi ||
2.3.34.2
anaraṇyo nṛpaśreṣṭhaḥ saptadvīpamahīpatiḥ |
śambhubhakto viśeṣeṇa maṅgalāraṇyajo balī ||
2.3.34.3
bhṛguṃ purodhasaṃ kṛtvā śataṃ yajñāṃścakāra saḥ |
na svīcakāra śakratvaṃ dīyamānaṃ surairapi ||
2.3.34.4
babhūvuḥ śataputrāśca rājñastasya himālaya |
kanyaikā sundarī nāmnā padmā padmālayā samā ||
2.3.34.5
yaḥ snehaḥ putraśatake kanyāyāñca tato'dhikaḥ |
nṛpasya tasya tasyāṃ hi babhūva nagasattama ||
2.3.34.6
prāṇādhikā priyatamā mahiṣyaḥ sarvayoṣitaḥ |
nṛpasya patnyaḥ pañcāsan sarvāḥ saubhāgyasaṃyutāḥ ||
2.3.34.7
sā kanyā yauvanasthā ca babhūva svapiturgṛhe |
patraṃ prasthāpayāmāsa suvarānayanāya saḥ ||
2.3.34.8
ekadā pippalādarṣirgantuṃ svāśramamutsukaḥ |
tapaḥsthāne nirjane ca gandharvaṃ sa dadarśa ha ||
2.3.34.9
strīyutaṃ magnacittaṃ ca śṛṅgāre rasasāgare |
viharantaṃ mahāpremṇā kāmaśāstraviśāradam ||
2.3.34.10
dṛṣṭvā taṃ muniśārdūlaḥ sakāmaḥ sambabhūva saḥ |
tapaḥsvadattacittaścācintayaddārasaṅgraham ||
2.3.34.11
evaṃvṛttasya tasyaiva pippalādasya sanmuneḥ |
kiyatkālo gatastatra kāmonmathitacetasaḥ ||
2.3.34.12
ekadā puṣpabhadrāyāṃ snātuṃ gacchanmunīśvaraḥ |
dadarśa padmāṃ yuvatīṃ padmāmiva manoramām ||
2.3.34.13
keyaṃ kanyeti papraccha samīpasthāñjanānmuniḥ |
janā nivedayāñcakrurnatvā śāpaniyantritāḥ ||
2.3.34.14
janā ūcuḥ |
anaraṇyasuteyaṃ vai padmā nāma ramāparā |
varārohā prārthyamānā nṛpaśreṣṭhairguṇālayā ||
2.3.34.15
brahmovāca |
tacchrutvā sa munirvākyaṃ janānāṃ tathyavādinām |
cukṣobhātīva manasi tallipsurabhavacca saḥ ||
2.3.34.16
muniḥ snātvābhīṣṭadevaṃ sampūjya vidhivacchivam |
jagāma kāmī bhikṣārthamanaraṇyasabhāṃ gire ||
2.3.34.17
rājā śīghraṃ muniṃ dṛṣṭvā praṇanāma bhayākulaḥ |
madhuparkādikaṃ dattvā pūjayāmāsa bhaktitaḥ ||
2.3.34.18
kāmātsarvaṃ gṛhītvā ca yayāce kanyakāṃ muniḥ |
maunī babhūva nṛpatiḥ kiñcinnirvaktumakṣamaḥ ||
2.3.34.19
muniryayāce kanyāṃ sa tāṃ dehīti nṛpeśvara |
anyathā bhasmasātsarvaṃ kariṣyāmi kṣaṇena ca ||
2.3.34.20
sarve babhūvurācchannā gaṇāstattejasā mune |
rudoda rājā sagaṇo dṛṣṭvā vipraṃ jarāturam ||
2.3.34.21
mahiṣyo rurudussarvā itikartavyatākṣamāḥ |
mūrcchāmāpa mahārājñī kanyāmātā śucākulā ||
2.3.34.22
babhūvustanayāḥ sarve śokākulitamānasāḥ |
sarvaṃ śokākulaṃ jātaṃ nṛpasambandhi śailapa ||
2.3.34.23
etasminnantare prājño dvijo gururanuttamaḥ |
purohitaśca matimān āgato nṛpasannidhim ||
2.3.34.24
rājā praṇamya sampūjya rudoda ca tayoḥ puraḥ |
sarvaṃ nivedayāñcakre papracchocitamāśu tat ||
2.3.34.25
atha rājño gururvipraḥ paṇḍitaśca purohitaḥ |
api dvau śāstranītijñau bodhayāmāsaturnṛpam ||
2.3.34.26
śokākulāṃśca mahiṣīrnṛpabālāṃśca kanyakām |
uttamāṃ nītimādṛtya sarveṣāṃ hitakāriṇīm ||
2.3.34.27
gurupurodhasāvūcatuḥ
śṛṇu rājanmahāprājña vaco nau saddhitāvaham |
mā śucaḥ saparīvāraḥ śāstre kuru matiṃ satīm ||
2.3.34.28
adya vābdadinānte vā dātavyā kanyakā nṛpa |
pātrāya viprāyānyasmai kasmaicidvā viśeṣataḥ ||
2.3.34.29
satpātraṃ brāhmaṇādanyaṃ na paśyāvo jagattraye |
sutāṃ dattvā ca munaye rakṣa svāṃ sarvasampadam ||
2.3.34.30
rājannekanimittena sarvasampadvinaśyati |
sarvaṃ rakṣati taṃ tyaktvā vinā taṃ śaraṇāgatam ||
2.3.34.31
vasiṣṭha uvāca |
rājā prājñavacaḥ śrutvā vilapya ca muhurmuhuḥ |
kanyāṃ sālaṅkṛtāṃ kṛtvā munīndrāya dadau kila ||
2.3.34.32
kāntāṃ gṛhītvā sa munirvivāhya vidhivadgire |
padmāṃ padmopamāṃ tāṃ vai muditaḥsvālayaṃ yayau ||
2.3.34.33
rājā sarvānparityajya dattvā vṛddhāya cātmajām |
glāniṃ citte samādhāya jagāma tapase vanam ||
2.3.34.34
tadbhāryāpi vanaṃ yāte prāṇanāthe tadā gire |
bhartuśca duhituḥ śokātprāṇāṃstatyāja sundarī ||
2.3.34.35
pūjyāḥ putrāśca bhṛtyāśca mūrcchāmāpurnṛpaṃ vinā |
śuśucuḥ śvāsasaṃyuktā jñātvā sarve'pare janāḥ ||
2.3.34.36
anaraṇyo vanaṃ gatvā tapastaptvāti śaṅkaram |
samārādhya yayau bhaktyā śivalokamanāmayam ||
2.3.34.37
nṛpasya kīrtimānnāmnā jyeṣṭhaputro'tha dhārmikaḥ |
putravatpālayāmāsa prajā rājyaṃ cakāra ha ||
2.3.34.37.c1
iti te kathitaṃ śailānaraṇyacaritaṃ śubham |
kanyāṃ dattvā yathārakṣadvaṃśaṃ cāpyakhilaṃ dhanam ||
2.3.34.39
śailarāja tvamapyevaṃ sutāṃ dattvā śivāya ca |
rakṣa sarvakulaṃ sarvānvaśānkuru surānapi ||
2.3.34.39.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe'naraṇyacaritavarṇanaṃ nāma catustriṃśo'dhyāyaḥ ||
2.3.34.39.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.34.39.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.34.39.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.34.39.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
Linked texts (1)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit