Shivapurana 2.3.8: aṣṭamo'dhyāyaḥ | nāradahimālayasaṃvādaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.3.8
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.3.8.56 — 5 parts
aṣṭamo'dhyāyaḥ | nāradahimālayasaṃvādaḥ
2.3.8.1
brahmovāca |
ekadā tvaṃ śivajñānī śivalīlāvidāṃ varaḥ |
himācalagṛhaṃ prītyāgamastvaṃ śivapreritaḥ ||
2.3.8.2
dṛṣṭvā mune girīśastvāṃ natvānarca sa nārada |
āhūya ca svatanayāṃ tvadaṅghryostāmapātayat ||
2.3.8.3
punarnatvā munīśa tvāmuvāca himabhūdharaḥ |
sāñjaliḥ svavidhiṃ matvā bahusannatamastakaḥ ||
2.3.8.4
himālaya uvāca |
he mune nārada jñāninbrahmaputravara prabho |
sarvajñastvaṃ sakaruṇaḥ paropakaraṇe rataḥ ||
2.3.8.5
matsutājātakaṃ brūhi guṇadoṣasamudbhavam |
kasya priyā bhāgyavatī bhaviṣyati sutā mama ||
2.3.8.6
brahmovāca |
ityukto munivarya tvaṃ girīśena himādriṇā |
vilokya kālikāhastaṃ sarvāṅgaṃ ca viśeṣataḥ ||
2.3.8.7
avocastvaṃ giriṃ tāta kautukī vāgviśāradaḥ |
jñānī viditavṛttānto nāradaḥ prītamānasaḥ ||
2.3.8.8
nārada uvāca |
eṣā te tanayā mene sudhāṃśoriva vardhitā |
ādyā kalā śailarāja sarvalakṣaṇaśālinī ||
2.3.8.9
svapateḥ sukhadātyantaṃ pitroḥ kīrtivivardhinī |
mahāsādhvī ca sarvāsu mahānandakarī sadā ||
2.3.8.10
sulakṣaṇāni sarvāṇi tvatsutāyāḥ kare gire |
ekā vilakṣaṇā rekhā tatphalaṃ śṛṇu tattvataḥ ||
2.3.8.11
yogī nagno'guṇo'kāmī mātṛtātavivarjitaḥ |
amāno'śivaveṣaśca patirasyāḥ kiledṛśaḥ ||
2.3.8.12
brahmovāca |
ityākarṇya vacaste hi satyaṃ matvā ca dampatī |
menā himācalaścāpi duḥkhitau tau babhūvatuḥ ||
2.3.8.13
śivākarṇyavacaste hi tādṛśaṃ jagadambikā |
lakṣaṇaistaṃ śivaṃ matvā jaharṣāti mune hṛdi ||
2.3.8.14
na mṛṣā nāradavacastviti sañcintya sā śivā |
snehaṃ śivapadadvandve cakārāti hṛdā tadā ||
2.3.8.15
uvāca dukhitaḥ śailastvāṃ tadā hṛdi nārada |
kamupāyaṃ mune kuryāmatiduḥkhamabhūditi ||
2.3.8.16
tacchrutvā tvaṃ mune prāttha mahākautukakārakaḥ |
himācalaṃ śubhairvākyairharṣayanvāgviśāradaḥ ||
2.3.8.17
nārada uvāca |
snehācchṛṇu gire vākyaṃ mama satyaṃ mṛṣā na hi |
kararekhā brahmalipirna mṛṣā bhavati dhruvam ||
2.3.8.18
tādṛśo'syāḥ patiḥ śaila bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
tatropāyaṃ śṛṇu prītyā yaṃ kṛtvā lapsyase sukham ||
2.3.8.19
tādṛśo'sti varaḥ śambhuḥ līlārūpadharaḥ prabhuḥ |
kulakṣaṇāni sarvāṇi tatra tulyāni sadguṇaiḥ ||
2.3.8.20
prabhau doṣo na duḥkhāya duḥkhado'tyaprabhau hi saḥ |
ravipāvakagaṅgānāṃ tatra jñeyā nidarśanā ||
2.3.8.21
tasmācchivāya kanyāṃ svāṃ śivāṃ dehi vivekataḥ |
śivaḥ sarveśvaraḥ sevyo'vikārī prabhuravyayaḥ ||
2.3.8.22
śīghraprasādaḥ sa śivaḥ tāṃ grahīṣyatyasaṃśayam |
tapaḥsādhyo viśeṣeṇa yadi kuryācchivā tapaḥ ||
2.3.8.23
sarvathā susamartho hi sa śivaḥ sakaleśvaraḥ |
kuliśasyāpi vidhvaṃsī brahmādhīnaḥ sukhapradaḥ ||
2.3.8.24
brahmovāca ityuktvā tvaṃ punastāta kautukī brahmavinmune |
śailarājamavoco hi harṣayanvacanaiḥ śubhaiḥ ||
2.3.8.25
bhāvinī dayitā śambhoḥ sānukūlā sadā hare |
mahāsādhvī suvratā ca pitroḥ sukhavivardhinī ||
2.3.8.26
śambhościttaṃ vaśe caiṣā kariṣyati tapasvinī |
sa cāpyenāmṛte yoṣāṃ na hyanyāmudvahiṣyati ||
2.3.8.27
etayoḥ sadṛśaṃ prema na kasyāpyeva tādṛśam |
bhūtaṃ vā bhavitā vāpi nādhunā ca pravartate ||
2.3.8.28
anayoḥ surakāryāṇi kartavyāni mṛtāni ca |
yāni yāni nagaśreṣṭha jīvitāni punaḥ punaḥ ||
2.3.8.29
anayā kanyayā te'dre ardhanārīśvaro haraḥ |
bhaviṣyati tathā harṣadinayormilitaṃ punaḥ ||
2.3.8.30
śarīrārdhaṃ harasyaiṣā hariṣyati sutā tava |
tapaḥ prabhāvātsantoṣya maheśaṃ sakaleśvaram ||
2.3.8.31
svarṇagaurī suvarṇābhā tapasā toṣya taṃ haram |
vidyudgauratamā ceyaṃ tava putrī bhaviṣyati ||
2.3.8.32
gaurīti nāmnā kanyā tu khyātimeṣā gamiṣyati |
sarvadevagaṇaiḥ pūjyā haribrahmādibhistathā ||
2.3.8.33
nānyasmai tvamimāṃ dātumihārhasi nagottama |
idaṃ copāṃśu devānāṃ na prakāśyaṃ kadācana ||
2.3.8.34
brahmovāca iti tasya vacaḥ śrutvā devarṣe tava nārada |
uvāca himavānvākyaṃ mune tvāṃ vāgviśāradaḥ ||
2.3.8.35
himālaya uvāca
he mune nārada prājña vijñaptiṃ kāñcideva hi |
karomi tāṃ śṛṇu prītyātastvaṃ pramudamāvaha ||
2.3.8.36
śrūyate tyaktasaṅgaḥ sa mahādevo yatātmavān |
tapaścarati sannityaṃ devānāmapyagocaraḥ ||
2.3.8.37
sa kathaṃ dhyānamārgasthaḥ parabrahmārpitaṃ manaḥ |
bhraṃśayiṣyati devarṣe tatra me saṃśayo mahān ||
2.3.8.38
akṣaraṃ paramaṃ brahma pradīpakalikopamam |
sadāśivākhyaṃ svaṃ rūpaṃ nirvikāramajātparam ||
2.3.8.39
nirguṇaṃ saguṇaṃ tacca nirviśeṣaṃ nirīhakam |
ataḥ paśyati sarvatra na tu bāhyaṃ nirīkṣate ||
2.3.8.40
iti sa śrūyate nityaṃ kinnarāṇāṃ mukhānmune |
ihāgatānāṃ suprītyā kiṃ tanmithyāvaco dhruvam ||
2.3.8.41
viśeṣataḥ śrūyate sa sākṣānnāmnā tathā haraḥ |
samayaṃ kṛtavānpūrvaṃ tanmayā gaditaṃ śṛṇu ||
2.3.8.42
na tvāmṛte'nyāṃ varaye dākṣāyaṇi satī priye |
bhāryārthaṃ na grahīṣyāmi satyametadbravīmi te ||
2.3.8.43
iti satyā samaṃ tena puraiva samayaḥ kṛtaḥ |
tasyāṃ mṛtāyāṃ sa kathaṃ svayamanyāṃ grahīṣyati ||
2.3.8.44
brahmovāca ityuktvā sa giristūṣṇīmāsa tasya purastava |
tadākarṇyātha devarṣe tvaṃ prāvocaḥ sutattvataḥ ||
2.3.8.45
nārada uvāca
na vai kāryā tvayā cintā girirāja mahāmate |
eṣā tava sutā kālī dakṣajā hyabhavatpurā ||
2.3.8.46
satīnāmābhavattasyāḥ sarvamaṅgaladaṃ sadā |
satī sā vai dakṣakanyā bhūtvā rudrapriyābhavat ||
2.3.8.47
pituryajñe tathā prāpyānādaraṃ śaṅkarasya ca |
taṃ dṛṣṭvā kopamādhāyātyākṣīddehaṃ ca sā satī ||
2.3.8.48
punaḥsaiva samutpannā tava gehe'mbikā śivā |
pārvatī harapatnīyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||
2.3.8.49
etatsarvaṃ vistarāttvaṃ proktavānbhūbhṛte mune |
pūrvarūpaṃ caritraṃ ca pārvatyāḥ prītivardhanam ||
2.3.8.50
taṃ sarvaṃ pūrvavṛttāntaṃ kālyā munimukhādgiriḥ |
śrutvā saputradāraḥ sa tadā niḥsaṃśayo'bhavat ||
2.3.8.51
tataḥ kālī kathāṃ śrutvā nāradasya mukhāttadā |
lajjayādhomukhī bhūtvā smitavistāritānanā ||
2.3.8.52
kareṇa tāṃ tu saṃspṛśya śrutvā taccaritaṃ giriḥ |
mūrdhni śaśvattathāghrāya svāsanānte nyaveśayat ||
2.3.8.53
tatastvaṃ tāṃ punardṛṣṭvā'vocastatra sthitāṃ mune |
harṣayan girirājaṃ ca menakāṃ tanayaiḥ saha ||
2.3.8.54
siṃhāsanaṃ tu kintvasyāḥ śailarāja bhavedataḥ |
śambhorūrau sadaitasyā āsanaṃ tu bhaviṣyati ||
2.3.8.55
harerūrvāsanaṃ prāpya tanayā tava santatam |
na yatra kasyacid dṛṣṭirmānasaṃ vā gamiṣyati ||
2.3.8.56
brahmovāca iti vacanamudāraṃ nārada tvaṃ girīśaṃ tridivamagama uktvā tatkṣaṇādeva prītyā |
giripatirapi citte cārusammodayuktaḥ svagṛhamagamadevaṃ sarvasampatsamṛddham ||
2.3.8.56.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe nāradahimālayasaṃvādavarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||
2.3.8.56.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.3.8.56.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.3.8.56.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.3.8.56.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīyaḥ pārvatīkhaṇḍe
Linked texts (1)
- Kālikāpurāṇa — Sanskrit