Shivapurana 2.4.13: trayodaśo'dhyāyaḥ | gaṇeśotpattiḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.4.13
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.4.13.39 — 5 parts
trayodaśo'dhyāyaḥ | gaṇeśotpattiḥ
2.4.13.1
sūta uvāca
tārakāreriti śrutvā vṛttamadbhutamuttamam |
nāradaḥ suprasanno'tha papraccha prītito vidhim ||
2.4.13.2
nārada uvāca
devadeva prajānātha śivajñānanidhe mayā |
śrutaṃ kārtikasadvṛttamamṛtādapi cottamam ||
2.4.13.3
adhunā śrotumicchāmi gāṇeśaṃ vṛttamuttamam |
tajjanmacaritaṃ divyaṃ sarvamaṅgalamaṅgalam ||
2.4.13.4
sūta uvāca
ityākarṇya vacastasya nāradasya mahāmuneḥ |
prasannamānaso brahmā pratyuvāca śivaṃ smaran ||
2.4.13.5
brahmovāca kalpabhedādgaṇeśasya janiḥ proktā vidheḥ parāt |
śanidṛṣṭaṃ śiraśchinnaṃ sañcitaṃ gājamānanam ||
2.4.13.6
idānīṃ śvetakalpoktā gaṇeśotpattirucyate |
yatra cchinnaṃ śirastasya śivena ca kṛpālunā ||
2.4.13.7
sandeho nātra kartavyaḥ śaṅkarassūtikṛnmune |
sa hi sarvādhipaḥ śambhurnirguṇaḥ saguṇo'pi hi ||
2.4.13.8
tallīlayākhilaṃ viśvaṃ sṛjyate pālyate tathā |
vināśyate muniśreṣṭha prastutaṃ śṛṇu cādarāt ||
2.4.13.9
udvāhite śive cātra kailāsaṃ ca gate sati |
kiyatā caiva kālena jāto gaṇapaterbhavaḥ ||
2.4.13.10
ekasminneva kāle ca jayā ca vijayā sakhī |
pārvatyā ca militvā vai vicāre tatparābhavat ||
2.4.13.11
rudrasya ca gaṇāḥsarve śivasyājñāparāyaṇāḥ |
te sarve'pyasmadīyāśca nandibhṛṅgipurassarāḥ ||
2.4.13.12
pramathāste hyasaṅkhyātā asmadīyo na kaścana |
dvāri tiṣṭhanti te sarve śaṅkarājñāparāyaṇāḥ ||
2.4.13.13
te sarvepyasmadīyāṃśca tathāpi na milenmanaḥ |
ekaścaivāsmadīyo hi racanīyastvayānaghe ||
2.4.13.14
brahmovāca ityuktvā pārvatī devī sakhībhyāṃ sundaraṃ vacaḥ |
hitaṃ mene tadā tacca kartuṃ smāpyadhyavasyati ||
2.4.13.15
tataḥ kadācinmajjatyāṃ pārvatyāṃ vai sadāśivaḥ |
nandinaṃ paribhartsyātha hyājagāma gṛhāntaram ||
2.4.13.16
āyāntaṃ śaṅkaraṃ dṛṣṭvā'samaye jagadambikā |
uttasthau majjatī sā vai lajjitā sundarī tadā ||
2.4.13.17
tasminnavasare devī kautukenātisaṃyutā |
tadīyaṃ tadvacaścaiva hitaṃ mene sukhāvaham ||
2.4.13.18
evaṃ jāte tadā kāle kadācitpārvatī śivā |
vicintya manasā ceti paramāyā pareśvarī ||
2.4.13.19
madīyaḥ sevakaḥ kaścidbhavecchubhataraḥ kṛtī |
madājñayā paraṃ nānyadrekhāmātraṃ calediha ||
2.4.13.20
vicāryeti ca sā devī vapuṣo malasambhavam |
puruṣaṃ nirmamau sā tu sarvalakṣaṇasaṃyutam ||
2.4.13.21
sarvāvayavanirdoṣaṃ sarvāvayava sundaram |
viśālaṃ sarvaśobhāḍhyaṃ mahābalaparākramam ||
2.4.13.22
vastrāṇi ca tadā tasmai dattvā sā vividhāni hi |
nānālaṅkaraṇaṃ caiva bahvāśiṣamanuttamām ||
2.4.13.23
matputrastvaṃ madīyo'si nānyaḥ kaścidihāsti me |
evamuktaḥ sa puruṣo namaskṛtya śivāṃ jagau ||
2.4.13.24
gaṇeśa uvāca
kiṃ kāryaṃ vidyate te'dya karavāṇi tavoditam |
ityuktā sā tadā tena pratyuvāca sutaṃ śivā ||
2.4.13.25
śivovāca he tāta śṛṇu madvākyaṃ dvārapālo bhavādya me |
matputrastvaṃ madīyo'si nānyathā kaścidasti me ||
2.4.13.26
vinā madājñāṃ satputra naivāyānmadgṛhāntaram |
ko'pi kvāpi haṭhāttāta satyametanmayoditam ||
2.4.13.27
brahmovāca ityuktvā ca dadau tasmai yaṣṭiṃ cātidṛḍhāṃ mune |
tadīyaṃ rūpamālokya sundaraṃ harṣamāgatā ||
2.4.13.28
mukhamācumbya suprītyāliṅgya taṃ kṛpayā sutam |
svadvāri sthāpayāmāsa yaṣṭipāṇiṃ gaṇādhipam ||
2.4.13.29
atha devīsutastāta gṛhadvāri sthito gaṇaḥ |
yaṣṭipāṇirmahāvīraḥ pārvatīhitakāmyayā ||
2.4.13.30
svadvāri sthāpayitvā taṃ gaṇeśaṃ svasutaṃ śivā |
svayaṃ ca majjatī sā vai saṃsthitāsītsakhīyutā ||
2.4.13.31
etasminneva kāle tu śivo dvāri samāgataḥ |
kautukī munirśādūla nānālīlāviśāradaḥ ||
2.4.13.32
uvāca ca śiveśaṃ tamavijñāya gaṇādhipaḥ |
māturājñāṃ vinā deva gamyatāṃ na tvayādhunā ||
2.4.13.33
majjanārthaṃ sthitā mātā kva yāsīto vrajādhunā |
ityuktvā yaṣṭikāṃ tasya rodhanāya tadāgrahīt ||
2.4.13.34
taṃ dṛṣṭvā tu śivaḥ prāha kaṃ niṣedhasi mūḍhadhīḥ |
māṃ na jānāsyasadbuddhe śivo'hamiti nānyathā ||
2.4.13.35
tāḍitastena yaṣṭyā hi gaṇeśena maheśvaraḥ |
pratyuvāca sa taṃ putraṃ bahulīlaśca kopitaḥ ||
2.4.13.36
śiva uvāca
murkho'si tvaṃ na jānāsi śivo'haṃ girijāpatiḥ |
svagṛhaṃ yāmi re bāla niṣedhasi kathaṃ hi mām ||
2.4.13.37
brahmovāca ityuktvā praviśantaṃ taṃ maheśaṃ gaṇanāyakaḥ |
krodhaṃ kṛtvā tato vipra daṇḍenātāḍayatpunaḥ ||
2.4.13.38
tataśśivaśca saṅkruddho gaṇānājñāpayannijān |
ko vā'yaṃ vartate kiṃ ca kriyate paśyatāṃ gaṇāḥ ||
2.4.13.39
ityuktvā tu śivastatra sthitaḥ kruddho gṛhādbahiḥ |
bhavācārarataḥsvāmī bahvadbhutasulīlakaḥ ||
2.4.13.39.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthe kumārakhaṇḍe gaṇeśotpattivarṇanaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ ||
2.4.13.39.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.4.13.39.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.4.13.39.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.4.13.39.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthaḥ kumārakhaṇḍe