Shivapurana 2.4.5: pañcamo'dhyāyaḥ | devakṛtakumārābhiṣekaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.4.5
- Language
- Sanskrit
Contents
pañcamo'dhyāyaḥ | devakṛtakumārābhiṣekaḥ
2.4.5.1
brahmovāca etasminnantare tatra dadarśa rathamuttamam |
adbhutaṃ śobhitaṃ śaśvadviśvakarmavinirmitam ||
2.4.5.2
śatacakraṃ suvistīrṇaṃ manoyāyi manoharam |
prasthāpitaṃ ca pārvatyā veṣṭitaṃ pārṣadairvaraiḥ ||
2.4.5.3
samārohattato'nanto hṛdayena vidūyatā |
kārttikaḥ paramajñānī parameśānavīryajaḥ ||
2.4.5.4
tadaiva kṛttikāḥ prāpya muktakeśyaḥ śucā''turāḥ |
unmattā iva tatraiva vaktumārebhire vacaḥ ||
2.4.5.5
kṛttikā ūcuḥ |
vihāyā'smān kṛpāsindho gacchasi tvaṃ hi nirdayaḥ |
nāyaṃ dharmo mātṛvargān pālito yat sutastyajet ||
2.4.5.6
snehena varddhito'smābhiḥ putro'smākaṃ ca dharmataḥ |
kiṃ kurmaḥ kva ca yāsyāmo vayaṃ kiṃ karavāma ha ||
2.4.5.7
ityuktvā kṛttikāḥ sarvāḥ kṛtvā vakṣasi kārttikam |
drutaṃ mūrcchāmavāpustāḥsutavicchedakāraṇāt ||
2.4.5.8
tāḥ kumāro bodhayitvā adhyātmavacanena vai |
tābhiśca pārṣadaiḥ sārddhamāruroha rathaṃ mune ||
2.4.5.9
dṛṣṭvā śrutvā maṅgalāni bahūni sukhadāni vai |
kumāraḥ pārṣadaiḥ sārddhaṃ jagāma pitṛmandiram ||
2.4.5.10
dakṣeṇa nandiyuktaśca manoyāyirathena ca |
kumāraḥ prāpa kailāsaṃ nyagrodhā'kṣayamūlake ||
2.4.5.11
tatra tasthau kṛttikābhiḥ pārṣadapravaraiḥ saha |
kumāraḥ śāṅkariḥ prīto nānālīlāviśāradaḥ ||
2.4.5.12
tadā sarve suragaṇā ṛṣayaḥ siddhacāraṇāḥ |
viṣṇunā brahmaṇā sārddhaṃ samācakhyustadāgamam ||
2.4.5.12.p1
tadā dṛṣṭvā ca gāṅgeyaṃ yayau pramuditaśśivaḥ |
anyaiḥ sameto hariṇā brahmaṇā ca surarṣibhiḥ | 13 ||
2.4.5.14
śaṅkhāśca bahavo nedurbherī tūryāṇyanekaśaḥ |
utsavaḥ sumahānāsīddevānāṃ tuṣṭacetasām ||
2.4.5.15
tadānīmeva taṃ sarve vīrabhadrādayo gaṇāḥ |
kurvantaḥ svanvayuḥ keliṃ nānātāladharasvarāḥ ||
2.4.5.16
stāvakāḥ stūyamānāśca cakruste guṇakīrttanam |
jayaśabdaṃ namaśśabdaṃ kurvāṇāḥ prītamānasāḥ ||
2.4.5.16.p1
draṣṭuṃ yayustaṃ śarajaṃ śivātmajamanuttamam | 17 ||
2.4.5.18
pārvatī maṅgalaṃ cakre rājamārgaṃ manoharam |
padmarāgādimaṇibhiḥ saṃskṛtaṃ paritaḥ puram ||
2.4.5.19
patiputravatībhiśca sādhvībhiḥ strībhiranvitāḥ |
lakṣmyāditriṃśaddevīśca puraḥ kṛtvā samāyayau ||
2.4.5.20
rambhādyapsaraso divyāḥ sasmitā veṣasaṃyutāḥ |
saṅgītanartanaparā babhūvuśca śivājñayā ||
2.4.5.21
ye taṃ samīkṣayāmāsurgāṅgeyaṃ śaṅkaropamam |
dadṛśuste mahattejo vyāptamāsījjagattraye ||
2.4.5.22
tattejasā vṛtaṃ bālaṃ taptacāmīkaraprabham |
vavandire drutaṃ sarve kumāraṃ sūryavarcasam ||
2.4.5.23
jahṛṣurvinataskandhā namaśśabdaratāstadā |
parivāryopatasthuste vāmadakṣiṇamāgatāḥ ||
2.4.5.24
ahaṃ viṣṇuśca śakraśca tathā devādayo'khilāḥ |
daṇḍavatpatitā bhūmau parivārya kumārakam ||
2.4.5.25
etasminnantare śambhurgirijā ca mudānvitā |
mahotsavaṃ samāgamya dadarśa tanayaṃ mudā ||
2.4.5.26
putraṃ nirīkṣya ca tadā jagadekabandhuḥ prītyānvitaḥ paramayā parayā bhavānyā |
snehānvito bhujagabhogayuto hi sākṣāt sarveśvaraḥ parivṛtaḥ pramathaiḥ pareśaḥ ||
2.4.5.27
atha śaktidharaḥ skando dṛṣṭvā tau pārvatīśivau |
avaruhya rathāttūrṇaṃ śirasā praṇanāma ha ||
2.4.5.28
upaguhya śivaḥ prītyā kumāraṃ mūrdhni śaṅkaraḥ |
jaghrau premṇā pareśānaḥ prasannaḥ snehakartṛkaḥ ||
2.4.5.29
upaguhya guhaṃ tatra pārvatī jātasambhramā |
prasnutaṃ pāyayāmāsa stanaṃ snehapariplutā ||
2.4.5.30
tadā nīrājito devaiḥsakalatrairmudānvitaiḥ |
jayaśabdena mahatā vyāptamāsīnnabhastalam ||
2.4.5.31
ṛṣayo brahmaghoṣeṇa gītenaiva ca gāyakāḥ |
vādyaiśca bahavastatropatasthuśca kumārakam ||
2.4.5.32
svamaṅkamāropya tadā maheśaḥ kumārakaṃ taṃ prabhayā samujjvalam |
babhau bhavānīpatireva sākṣā-cchriyā'nvitaḥ putravatāṃ variṣṭhaḥ ||
2.4.5.33
kumāraḥ svagaṇaiḥ sārddhamājagāma śivālayam |
śivājñayā mahotsāhaissaha devairmahāsukhī ||
2.4.5.34
dampatī tau tadā tatraikapadyena virejatuḥ |
vivandyamānāvṛṣibhirāvṛtau surasattamaiḥ ||
2.4.5.35
kumāraḥ krīḍayāmāsa śivotsaṅge mudānvitaḥ |
vāsukiṃ śivakaṇṭhasthaṃ pāṇibhyāṃ samapīḍayat ||
2.4.5.36
prahasya bhagavān śambhuḥ śaśaṃsa girijāṃ tadā |
nirīkṣya kṛpayā dṛṣṭyā kṛpālurlīlayākṛtim ||
2.4.5.37
madasmitena ca tadā bhagavānmaheśaḥ prāpto mudaṃ ca paramāṃ girijāsametaḥ |
premṇā sa gadgadagiro jagadekabandhu-rnovāca kiñcana vibhurbhuvanaikabharttā ||
2.4.5.38
atha śambhurjagannātho hṛṣṭo laukikavṛttavān |
ratnasiṃhāsane ramye vāsayāmāsa kārttikam ||
2.4.5.39
vedamantrābhipūtaiśca sarvatīrthodapūrṇakaiḥ |
sadratnakumbhaśatakaiḥ snāpayāmāsa taṃ mudā ||
2.4.5.40
sadratnasāraracitakirīṭamukuṭāṅgadam |
vaijayantīṃ svamālāṃ ca tasmai cakraṃ dadau hariḥ ||
2.4.5.41
śūlaṃ pinākaṃ paraśuṃ śaktiṃ pāśupataṃ śaram |
saṃhārāstraṃ ca paramāṃ vidyāṃ tasmai dadau śivaḥ ||
2.4.5.42
adāmahaṃ yajñasūtraṃ vedāṃśca vedamātaram |
kamaṇḍaluṃ ca brahmāstraṃ vidyāṃ caivā'rimardinīm ||
2.4.5.43
gajendraṃ caiva vajraṃ ca dadau tasmai sureśvaraḥ |
śvetacchatraṃ ratnamālāṃ dadau pāśaṃ jaleśvaraḥ ||
2.4.5.44
manoyāyirathaṃ sūryaḥ sannāhaṃ ca mahācayam |
yamadaṇḍaṃ yamaścaiva sudhākumbhaṃ sudhānidhiḥ ||
2.4.5.45
hutāśano dadau prītyā mahāśaktiṃ svasūnave |
dadau svaśastraṃ nirṛtirvāyavyāstraṃ samīraṇaḥ ||
2.4.5.46
gadāṃ dadau kuberaśca śūlamīśo dadau mudā |
nānāśastrāṇyupāyāṃśca sarve devā dadurmudā ||
2.4.5.47
kāmāstraṃ kāmadevo'tha dadau tasmai mudānvitaḥ |
gadāṃ dadau svavidyāśca tasmai ca parayā mudā ||
2.4.5.48
kṣīrodo'mūlyaratnāni viśiṣṭaṃ ratnanūpuram |
himālayo hi divyāni bhūṣaṇānyaṃśukāni ca ||
2.4.5.49
citrabarhaṇanāmānaṃ svaputraṃ garuḍo dadau |
aruṇastāmracūḍākhyaṃ balinaṃ caraṇāyudham ||
2.4.5.50
pārvatī sasmitā hṛṣṭā paramaiśvaryamuttamam |
dadau tasmai mahāprītyā cirañjīvitvameva ca ||
2.4.5.51
lakṣmīśca sampadaṃ divyāṃ mahāhāraṃ manoharam |
sāvitrī siddhavidyāṃ ca samastāṃ pradadau mudā ||
2.4.5.52
anyāścāpi mune devyo yā yāstatra samāgatāḥ |
svātmavatsu dadustasmai tathaiva śiśupālikāḥ ||
2.4.5.53
mahāmahotsavastatra babhūva munisattama |
sarve prasannatāṃ yātā viśeṣācca śivāśivau ||
2.4.5.54
etasminnantare kāle provāca prahasan mudā |
mune brahmādikān devān rudro bhargaḥ pratāpavān ||
2.4.5.55
śiva uvāca
he hare he vidhe devāḥ sarve śṛṇuta madvacaḥ |
sarvathāhaṃ prasanno'smi varānvṛṇuta aicchikān ||
2.4.5.56
brahmovāca tacchrutvā vacanaṃ śambhormune viṣṇvādayaḥ surāḥ |
sarve procuḥ prasannāsyā devaṃ paśupatiṃ prabhum ||
2.4.5.57
kumāreṇa hato hyeṣa tārako bhavitā prabho |
tadarthameva sañjātamidaṃ caritamuttamam ||
2.4.5.58
tasmādadyaiva yāsyāmastārakaṃ hantumudyatāḥ |
ājñāṃ dehi kumārāya sa taṃ hanyāt sukhāya naḥ ||
2.4.5.59
tatheti matvā sa vibhurdattavāṃstanayaṃ tadā |
devebhyastārakaṃ hantuṃ kṛpayā paribhāvitaḥ ||
2.4.5.60
śivājñayā surāḥ sarve brahmaviṣṇumukhāstadā |
puraskṛtya guhaṃ sadyo nirjagmurmilitā gireḥ ||
2.4.5.61
bahirnissṛtya kailāsāttvaṣṭā śāsanato hareḥ |
virece nagaraṃ ramyamadbhutaṃ nikaṭe gireḥ ||
2.4.5.62
tatra ramyaṃ gṛhaṃ divyamadbhutaṃ paramojjvalam |
guhārthaṃ nirmame tvaṣṭā tatra siṃhāsanaṃ varam ||
2.4.5.63
tadā hariḥ sudhīrbhaktyā kārayāmāsa maṅgalam |
kārttikasyābhiṣekaṃ hi sarvatīrthajalaiḥ suraiḥ ||
2.4.5.64
sarvathā samalaṅkṛtya vāsayāmāsa saṅgraham |
kārttikasya vidhiṃ prītyā kārayāmāsa cotsavam ||
2.4.5.65
brahmāṇḍādhipatitvaṃ hi dadau tasmai mudā hariḥ |
cakāra tilakaṃ tasya samānarca suraissaha ||
2.4.5.66
praṇamya kārttikaṃ prītyā sarvadevarṣibhiḥ saha |
tuṣṭāva vividhaiḥ stotraiḥ śivarūpaṃ sanātanam ||
2.4.5.67
varasiṃhāsanastho hi śuśubhe'tīva kārttikaḥ |
svāmibhāvaṃ samāpanno brahmāṇḍasyāpi pālakaḥ ||
2.4.5.67.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthe kumārakhaṇḍe kumārābhiṣekavarṇanaṃ nāma pañcamo'dhyāyaḥ ||
2.4.5.67.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.4.5.67.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.4.5.67.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.4.5.67.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthaḥ kumārakhaṇḍe
Linked texts (2)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit