Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.15: pañcadaśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne devajalandharayuddhavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.15

Language
Sanskrit

Contents

pañcadaśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne devajalandharayuddhavarṇanam

2.5.15.1

sanatkumāra uvāca |
ekadā vāridhisuto vṛndāpatirudāradhīḥ |
sabhāryaḥ saṃsthito vīro'suraiḥ sarvaiḥ samanvitaḥ ||

2.5.15.2

tatrājagāma suprītaḥ suvarcāstvatha bhārgavaḥ |
tejaḥ puñjo mūrta iva bhāsayansakalā diśaḥ ||

2.5.15.3

taṃ dṛṣṭvā gurumāyāntamasurāste'khilā drutam |
praṇemuḥ prītamanasaḥ sindhuputro'pi sādaram ||

2.5.15.4

dattvāśīrvacanaṃ tebhyo bhārgavastejasāṃ nidhiḥ |
niṣasādāsane ramye santasthuste'pi pūrvavat ||

2.5.15.5

atha sindhvātmajo vīro dṛṣṭvā prītyā nijāṃ sabhām |
jalandharaḥ prasanno'bhūdanaṣṭavaraśāsanaḥ ||

2.5.15.6

tatsthitaṃ chinnaśirasaṃ dṛṣṭvā rāhuṃ sa daityarāṭ |
papraccha bhārgavaṃ śīghramidaṃ sāgaranandanaḥ ||

2.5.15.7

jalandhara uvāca |
kenedaṃ vihitaṃ rāhoḥ śiraścchedanakaṃ prabho |
tadbrūhi nikhilaṃ vṛttaṃ yathāvattattvato guro ||

2.5.15.8

sanatkumāra uvāca |
ityākarṇya vacastasya sindhuputrasya bhārgavaḥ |
smṛtvā śivapadāmbhojaṃ pratyuvāca yathārthavat ||

2.5.15.9

śukra uvāca |
jalandhara mahāvīra sarvāsurasahāyaka |
śṛṇu vṛttāntamakhilaṃ yathāvatkathayāmi te ||

2.5.15.10

purā'bhavad balirvīro virocanasuto balī |
hiraṇyakaśipoścaiva prapautro dharmavittama ||

2.5.15.11

parājitāḥ surāstena rameśaṃ śaraṇaṃ yayuḥ |
savāsavāḥ svavṛttāntamācakhyuḥ svārthasādhakāḥ ||

2.5.15.12

tadājñayā'suraiḥ sārddhaṃ cakruḥ sandhimatho surāḥ |
svakāryasiddhaye tāta chalakarmavicakṣaṇāḥ ||

2.5.15.13

athāmṛtārthe sindhośca manthanaṃ cakrurādarāt |
viṣṇoḥ sahāyinaste hi surāḥ sarve'suraissaha ||

2.5.15.14

tato ratnopaharaṇamakārṣurdaityaśatravaḥ |
jagṛhuryatnato devāḥ papurapyamṛtaṃ chalāt ||

2.5.15.15

tataḥ parābhavaṃ cakrurasurāṇāṃ sahāyataḥ |
viṣṇoḥ surāḥ saśakrāste'mṛtapānādbalānvitāḥ ||

2.5.15.16

śiraśchedaṃ cakārāsau pibataścāmṛtaṃ hariḥ |
rāhordevasabhāyāṃ vai pakṣapātī haressadā ||

2.5.15.17

sanatkumāra uvāca |
evaṃ kavistasya śiraśchedaṃ rāhoḥ śaśaṃsa ca |
amṛtārthe samudrasya manthanaṃ devakāritam ||

2.5.15.18

ratnopaharaṇaṃ caiva daityānāṃ ca parābhavam |
devairamṛtapānaṃ ca kṛtaṃ sarvaṃ ca vistarāt ||

2.5.15.19

tadākarṇya mahāvīro'mbudhibālaḥ pratāpavān |
cukrodha krodharaktākṣaḥ svapiturmanthanaṃ tadā ||

2.5.15.20

atha dūtaṃ samāhūya ghasmarābhidhamuttamam |
sarvaṃ śaśaṃsa caritaṃ yadāha gururātmavān ||

2.5.15.21

atha taṃ preṣayāmāsa svadūtaṃ śakrasannidhau |
sammānya bahuśaḥ prītyā'bhayaṃ dattvā viśāradam ||

2.5.15.22

dūtastriviṣṭapaṃ tasya jagāmāramalaṃ sudhīḥ |
ghasmaro'mbudhibālasya sarvadevasamanvitam ||

2.5.15.23

tatra gatvā sa dūtastu sudharmāṃ prāpya satvaram |
garvādakharvamaulirhi devendraṃ vākyamabravīt ||

2.5.15.24

ghasmara uvāca |
jalandharo'bdhitanayaḥ sarvadaityajaneśvaraḥ |
supratāpī mahāvīraḥ svayaṃ kavisahāyavān ||

2.5.15.25

dūto'haṃ tasya vīrasya ghasmarākhyo na ghasmaraḥ |
preṣitastena vīreṇa tvatsakāśamihāgataḥ ||

2.5.15.26

avyāhatājñaḥ sarvatra jalandhara udagradhīḥ |
nirjitākhiladaityāriḥ sa yadāha śṛṇuṣva tat ||

2.5.15.27

jalandhara uvāca |
kasmāttvayā mama pitā mathitaḥ sāgaro'driṇā |
nītāni sarvaratnāni piturme devatādhama ||

2.5.15.28

ucitaṃ na kṛtaṃ te'dya tāni śīghraṃ prayaccha me |
mamāyāhi vicāryetthaṃ śaraṇaṃ daivataiḥ saha ||

2.5.15.29

anyathā te bhayaṃ bhūri bhaviṣyati surādhama |
rājyavidhvaṃsanaṃ caiva satyametadbravīmyaham ||

2.5.15.30

sanatkumāra uvāca |
iti dūtavacaḥ śrutvā vismitastridaśādhipaḥ |
uvāca taṃ smarannindro bhayaroṣasamanvitaḥ ||

2.5.15.31

adrayo madbhayāt trastāḥ svakukṣisthā yataḥ kṛtāḥ |
anye'pi mad dviṣastena rakṣitā ditijāḥ purā ||

2.5.15.32

tasmāttadratnajātaṃ tu mayā sarvaṃ hṛtaṃ kila |
na tiṣṭhati mama drohī sukhaṃ satyaṃ bravīmyaham ||

2.5.15.33

śaṅkho'pyevaṃ purā daityo māṃ dviṣansāgarātmajaḥ |
abhavanmūḍhacittastu sādhusaṅgātsamujjhitaḥ ||

2.5.15.34

mamānujena hariṇā nihataḥ sa hi pāpadhīḥ |
hiṃsakaḥ sādhusaṅghasya pāpiṣṭhaḥ sāgarodare ||

2.5.15.35

tad gaccha dūta śīghraṃ tvaṃ kathayasvāsya tattvataḥ |
abdhiputrasya sarvaṃ hi sindhormanthanakāraṇam ||

2.5.15.36

sanatkumāra uvāca |
itthaṃ visarjito dūto ghasmarākhyaḥ subuddhimān |
tadendreṇāgamattūrṇaṃ yatra vīro jalandharaḥ ||

2.5.15.37

tadidaṃ vacanaṃ daityarājo hi tena dhīmatā |
kathito nikhilaṃ śakraproktaṃ dūtena vai tadā ||

2.5.15.38

tanniśamya tato daityo roṣātprasphuritādharaḥ |
udyogamakarottūrṇaṃ sarvadevajigīṣayā ||

2.5.15.39

tadodyoge'surendrasya digbhyaḥ pātālatastathā |
ditijāḥ pratyapadyante koṭiśaḥ koṭiśastathā ||

2.5.15.40

atha śumbhaniśumbhādyairbalādhipatikoṭibhiḥ |
nirjagāma mahāvīraḥ sindhuputraḥ pratāpavān ||

2.5.15.41

prāpa triviṣṭapaṃ sadyaḥ sarvasainyasamāvṛtaḥ |
dadhmau śaṅkhaṃ jaladhijo nedurvīrāśca sarvataḥ ||

2.5.15.42

gatvā triviṣṭapaṃ daityo nandanādhiṣṭhito'bhavat |
sarvasainyaṃ samāvṛtya kurvāṇaḥ siṃhavadravam ||

2.5.15.43

puramāvṛtya tiṣṭhattad dṛṣṭvā sainyabalaṃ mahat |
niryayustvamarāvatyā devā yuddhāya daṃśitāḥ ||

2.5.15.44

tataḥ samabhavadyuddhaṃ devadānavasenayoḥ |
musalaiḥ parighairbāṇairgadāparaśuśaktibhiḥ ||

2.5.15.45

te'nyo'nyaṃ samadhāvetāṃ jaghnatuśca parasparam |
kṣaṇenābhavatāṃ sene rudhiraughapariplute ||

2.5.15.46

patitaiḥ pātyamānaiśca gajāśvarathapattibhiḥ |
vyarājata raṇe bhūmiḥ sandhyābhrapaṭalairiva ||

2.5.15.47

tatra yuddhe mṛtāndaityānbhārgavastānajīvayat |
vidyayāmṛtajīvinyā mantritaistoyabindubhiḥ ||

2.5.15.48

devānapi tathā yuddhe tatrājīvayadaṅgirāḥ |
divyauṣadhaiḥ samānīya droṇādreḥ sa punaḥ punaḥ ||

2.5.15.49

dṛṣṭavānsa tathā yuddhe punareva samutthitān |
jalandharaḥ krodhavaśo bhārgavaṃ vākyamabravīt ||

2.5.15.50

jalandhara uvāca |
mayā devā hatā yuddhe uttiṣṭhanti kathaṃ punaḥ |
tvattaḥ sañjīvinī vidyā naivānyatreti vai śrutā ||

2.5.15.51

sanatkumāra uvāca |
ityākarṇya vacastasya sindhuputrasya bhārgavaḥ |
pratyuvāca prasannātmā guruḥ śukro jalandharam ||

2.5.15.52

śukra uvāca |
divyauṣadhīḥ samānīya droṇādreraṅgirāḥ surān |
jīvayatyeṣa vai tāta satyaṃ jānīhi me vacaḥ ||

2.5.15.53

jayamicchasi cettāta śṛṇu me vacanaṃ śubham |
tataḥ so'raṃ bhujābhyāṃ tvaṃ droṇamabdhāvupāhara ||

2.5.15.54

sanatkumāra uvāca |
ityuktaḥ sa tu daityendro guruṇā bhārgaveṇa ha |
drutaṃ jagāma yatrāsāvāste caivādrirāṭ ca saḥ ||

2.5.15.55

bhujābhyāṃ tarasā daityo nītvā droṇaṃ ca taṃ tadā |
prākṣipatsāgare tūrṇaṃ citraṃ na haratejasi ||

2.5.15.56

punarāyānmahāvīrassindhuputro mahāhavam |
jaghānāstraiśca vividhaiḥ surānkṛtvā balaṃ mahat ||

2.5.15.57

atha devānhatāndṛṣṭvā droṇādrimagamad guruḥ |
tāvattatra girīdraṃ taṃ na dadarśa surārcitaḥ ||

2.5.15.58

jñātvā daityahṛtaṃ droṇaṃ dhiṣaṇo bhayavihvalaḥ |
āgatya devānprovāca jīvo vyākulamānasaḥ ||

2.5.15.59

gururuvāca |
palāyadhvaṃ surāḥ sarve droṇo nāsti girirmahān |
dhruvaṃ dhvastaśca daityena pāthodhitanayena hi ||

2.5.15.60

jalandharo mahādaityo nāyaṃ jetuṃ kṣamo yataḥ |
rudrāṃśasambhavo hyeṣa sarvāmaravimardanaḥ ||

2.5.15.61

mayā jñātaḥ prabhāvo'sya yathotpannaḥ svayaṃ surāḥ |
śivāpamānakṛcchakraceṣṭitaṃ smaratākhilam ||

2.5.15.62

sanatkumāra uvāca |
śrutvā tadvacanaṃ devāḥsurācāryaprakīrtitam |
jayāśāṃ tyaktavantaste bhayavihvalitāstathā ||

2.5.15.63

daityarājena tenātihanyamānāḥ samantataḥ |
dhairyaṃ tyaktvā'palāyanta diśo daśa savāsavāḥ ||

2.5.15.64

devānvidrāvitāndṛṣṭvā daityaḥ sāgaranandanaḥ |
śaṅkhabherījayaravaiḥ praviveśāmarāvatīm ||

2.5.15.65

praviṣṭe nagarīṃ daitye devāḥ śakrapurogamāḥ |
suvarṇādriguhāṃ prāptā nyavasandaityatāpitāḥ ||

2.5.15.66

tadaiva sarveṣvasuro'dhikāre-ṣvindrādikānāṃ viniveśya samyak |
śumbhādikāndaityavarān pṛthakpṛthak svayaṃ suvarṇādriguhāṃ vyagānmune ||

2.5.15.66.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe jalandharavadhopākhyāne devajalandharayuddhavarṇanaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ ||

2.5.15.66.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.15.66.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.15.66.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.15.66.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe

Linked texts (2)