Shivapurana 2.5.21: ekaviṃśo'dhyāyaḥ | hiraṇyanetrahiraṇyakaśipuvadhavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.21
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.5.21.56 — 5 parts
ekaviṃśo'dhyāyaḥ | hiraṇyanetrahiraṇyakaśipuvadhavarṇanam
2.5.21.1
sanatkumāra uvāca |
te gaṇādhipatīndṛṣṭvā nandībhamukhaṣaṇmukhān |
amarṣādabhyadhāvanta dvandvayuddhāya dānavāḥ ||
2.5.21.2
nandinaṃ kālanemiśca śumbho lambodaraṃ tathā |
niśumbhaḥ ṣaṇmukhaṃ devamabhyadhāvata śaṅkitaḥ ||
2.5.21.3
niśumbhaḥ kārtikeyasya mayūraṃ pañcabhiḥ śaraiḥ |
hṛdi vivyādha vegena mūrchitaḥ sa papāta ha ||
2.5.21.4
tataḥ śaktidharaḥ kruddho bāṇaiḥ pañcabhireva ca |
vivyādha syandane tasya hayānyantārameva ca ||
2.5.21.5
śareṇānyena tīkṣṇena niśumbhaṃ devavairiṇam |
jaghāna tarasā vīro jagarja raṇadurmadaḥ ||
2.5.21.6
asuro'pi niśumbhākhyo mahāvīro'tivīryavān |
jaghāna kārtikeyaṃ taṃ garjantaṃ sveṣuṇā raṇe ||
2.5.21.7
tataḥ śaktiṃ kārtikeyo yāvajjagrāha roṣataḥ |
tāvanniśumbho vegena svaśaktyā tamapātayat ||
2.5.21.8
evaṃ babhūva tatraiva kārtikeyaniśumbhayoḥ |
āhavo hi mahānvyāsa vīraśabdaṃ pragarjatoḥ ||
2.5.21.9
tato nandīśvaro bāṇaiḥ kālanemimavidhyata |
saptabhiśca hayānketuṃ rathaṃ sārathimācchinat ||
2.5.21.10
kālanemiśca saṅkruddho dhanuściccheda nandinaḥ |
svaśarāsananirmuktairmahātīkṣṇaiḥ śilīmukhaiḥ ||
2.5.21.11
atha nandīśvaro vīraḥ kālanemiṃ mahāsuram |
tamapāsya ca śūlena vakṣasyabhyahanad dṛḍham ||
2.5.21.12
sa śūlabhinnahṛdayo hatāśvo hatasārathiḥ |
adreḥ śikharamutpāṭya nandinaṃ samatāḍayat ||
2.5.21.13
atha śumbho gaṇeśaśca rathamūṣaka vāhanau |
yudhyamānau śaravrātaiḥ parasparamavidhyatām ||
2.5.21.14
gaṇeśastu tadā śumbhaṃ hṛdi vivyādha patriṇā |
sārathiṃ ca tribhirbāṇaiḥ pātayāmāsa bhūtale ||
2.5.21.15
tato'tikruddhaḥ śumbho'pi bāṇavṛṣṭyā gaṇādhipam |
mūṣakaṃ ca tribhirvidhvā nanāda jaladasvanaḥ ||
2.5.21.16
mūṣakaḥ śarabhinnāṅgaścacāla dṛḍhavedanaḥ |
lambodaraśca patitaḥ padātirabhavatsa hi ||
2.5.21.17
tato lambodaraḥ śumbhaṃ hatvā paraśunā hṛdi |
apātayattadā bhūmau mūṣakaṃ cāruroha saḥ ||
2.5.21.18
samarāyodyataścābhūtpunargajamukho vibhuḥ |
prahasya jaghnatuḥ krodhāttotreṇaiva mahādvipam ||
2.5.21.19
kālanemirniśumbhaśca hyubhau lambodaraṃ śaraiḥ |
yugapaccakhnatuḥ krodhādāśīviṣasamairdrutam ||
2.5.21.20
taṃ pīḍyamānamālokya vīrabhadro mahābalaḥ |
abhyadhāvata vegena koṭibhūtayutastathā ||
2.5.21.21
kūṣmāṇḍā bhairavāścāpi vetālā yoginīgaṇāḥ |
piśācā ḍākinī saṅghā gaṇāścāpi samaṃ yayuḥ ||
2.5.21.22
tataḥ kilakilā śabdaiḥ siṃhanādaiḥ saghargharaiḥ |
vināditā ḍamarukaiḥ pṛthivī samakampata ||
2.5.21.23
tato bhūtāḥ pradhāvanto bhakṣayanti sma dānavān |
utpatya pātayanti sma nanṛtuśca raṇāṅgaṇe ||
2.5.21.24
etasminnantare vyāsābhūtāṃ nandī guhaśca tau |
utthitāvāptasaṃjñau hi jagarjaturalaṃ raṇe ||
2.5.21.25
sa nandī kārtikeyaśca samāyātau tvarānvitau |
jaghnatuśca raṇe daityānnirantaraśaravrajaiḥ ||
2.5.21.26
chinnairbhinnairhatairdaityaiḥ pātitairbhakṣitaistathā |
vyākulā sābhavatsenā viṣaṇṇavadanā tadā ||
2.5.21.27
evaṃ nandī kārtikeyo vikaṭaśca pratāpavān |
vīrabhadro gaṇāścānye jagarjuḥsamare'dhikam ||
2.5.21.28
niśumbhaśumbhau senānyau sindhuputrasya tau tathā |
kālanemirmahādaityo'surāścānye parājitāḥ ||
2.5.21.29
pravidhvastāṃ tatassenāṃ dṛṣṭvā sāgaranandanaḥ |
rathenātipatākena gaṇānabhiyayau balī ||
2.5.21.30
tataḥ parājitā daityā apyabhūvanmahotsavāḥ |
jagarjuradhikaṃ vyāsa samarāyodyatāstadā ||
2.5.21.31
sarve rudragaṇāścāpi jagarjurjayaśālinaḥ |
nandikārtikadantyāsyavīrabhadrādikā mune ||
2.5.21.32
hastyaśvarathasaṃhrādaḥ śaṅkhabherīravastathā |
abhavatsiṃhanādaśca senayorubhayostathā ||
2.5.21.33
jalandharaśaravrātairnīhārapaṭalairiva |
dyāvāpṛthivyorācchannamantaraṃ samapadyata ||
2.5.21.34
śailādiṃ pañcabhirvidhvā gaṇeśaṃ pañcabhiśśaraiḥ |
vīrabhadraṃ ca viṃśatyā nanāda jaladasvanaḥ ||
2.5.21.35
kārtikeyastato daityaṃ śaktyā vivyādha satvaram |
jalandharaṃ mahāvīro rudraputro nanāda ca ||
2.5.21.36
sa ghūrṇanayano daityaḥ śaktinirbhinnadehakaḥ |
papāta bhūmau tvaritamudatiṣṭhanmahābalaḥ ||
2.5.21.37
tataḥ krodhaparītātmā kārtikeyaṃ jalandharaḥ |
gadayā tāḍayāmāsa hṛdaye daityapuṅgavaḥ ||
2.5.21.38
gadāprabhāvaṃ saphalaṃ darśayan śaṅkarātmajaḥ |
vidhidattavarād vyāsa sa tūrṇaṃ bhūtale'patat ||
2.5.21.39
tathaiva nandī hyapatadbhūtale gadayā hataḥ |
mahāvīro'pi ripuhā kiñcidvyākulamānasaḥ ||
2.5.21.40
tato gaṇeśvaraḥ kruddhaḥ smṛtvā śivapadāmbujam |
samprāpyātibalo daityagadāṃ paraśunācchinat ||
2.5.21.41
vīrabhadrastribhirbāṇairhṛdi vivyādha dānavam |
saptabhiśca hayānketuṃ dhanuśchatraṃ ca cicchide ||
2.5.21.42
tato'tikruddho daityendraḥ śaktimudyamya dāruṇām |
gaṇeśaṃ pātayāmāsa rathamanyaṃ samāruhat ||
2.5.21.43
abhyagādatha vegena sa daityendro mahābalaḥ |
vigaṇayya hṛdā taṃ vai vīrabhadraṃ ruṣānvitaḥ ||
2.5.21.44
vīrabhadraṃ jaghānāśu tīkṣṇenāśīviṣeṇa tam |
nanāda ca mahāvīro daityarājo jalandharaḥ ||
2.5.21.45
vīrabhadro'pi saṅkruddhassitadhāreṇa ceṣuṇā |
ciccheda taccharaṃ caiva taṃ vivyādha maheṣuṇā ||
2.5.21.46
tatastau sūryasaṅkāśau yuyudhāte parasparam |
nānāśastraistathāstraiśca ciraṃ vīravarottamau ||
2.5.21.47
vīrabhadrastatastasya hayānbāṇairapātayat |
dhanuściccheda rathinaḥ patākāṃ cāpi vegataḥ ||
2.5.21.48
atho sa daityarājo hi pupluve parighāyudhaḥ |
vīrabhadropakaṇṭhaṃ sa drutamāpa mahābalaḥ ||
2.5.21.49
parighenātimahatā vīrabhadraṃ jaghāna ha |
mahābalo'bdhitanayo mūrdhni vīro jagarja ca ||
2.5.21.50
parighenātimahatā bhinnamūrddhā gaṇādhipaḥ |
vīrabhadraḥ papātorvyāṃ mumoca rudhiraṃ bahu ||
2.5.21.51
patitaṃ vīrabhadraṃ tu dṛṣṭvā rudragaṇā bhayāt |
apāgacchan raṇaṃ hitvā krośamānā maheśvaram ||
2.5.21.52
atha kolāhalaṃ śrutvā gaṇānāṃ candraśekharaḥ |
nijapārśvasthitān vīrānapṛcchad gaṇasattamān ||
2.5.21.53
śaṅkara uvāca |
kimarthaṃ madgaṇānāṃ hi mahākolāhalo'bhavat |
vicāryatāṃ mahāvīrāḥ śāntiḥ kāryā mayā dhruvam ||
2.5.21.54
iti yāvatsa deveśo gaṇānpapraccha sādaram |
tāvadgaṇavarāste hi samāyātāḥ prabhuṃ prati ||
2.5.21.55
tāndṛṣṭvā vikalān rudraḥ papraccha kuśalaṃ prabhuḥ |
yathāvatte gaṇā vṛttaṃ samācakhyuśca vistarāt ||
2.5.21.56
tacchrutvā bhagavān rudro mahālīlākaraḥ prabhuḥ |
abhayaṃ dattavāṃstebhyo mahotsāhaṃ pravarddhayan ||
2.5.21.56.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe jalandharopākhyāne viśeṣayuddhavarṇanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ ||
2.5.21.56.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.21.56.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.21.56.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.21.56.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit