Shivapurana 2.5.22: dvāviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne jalandharayuddhavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.22
- Language
- Sanskrit
Contents
dvāviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne jalandharayuddhavarṇanam
2.5.22.1
sanatkumāra uvāca |
atha vīragaṇai rudro raudrarūpo mahāprabhuḥ |
abhyagād vṛṣabhārūḍhaḥ saṅgrāmaṃ prahasanniva ||
2.5.22.2
rudramāyāntamālokya siṃhanādairgaṇāḥ punaḥ |
nivṛttāḥ saṅgare raudrā ye hi pūrvaṃ parājitāḥ ||
2.5.22.3
vīraśabdaṃ ca kurvantaste'pyanye śāṅkarā gaṇāḥ |
sotsavāḥsāyudhā daityānnijaghnuḥ śaravṛṣṭibhiḥ ||
2.5.22.4
daityā hi bhīṣaṇaṃ rudraṃ sarve dṛṣṭvā vidudruvuḥ |
śāṅkaraṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā pātakānīva tadbhayāt ||
2.5.22.5
atho jalandharo daityānnivṛttānprekṣya saṅgare |
abhyadhāvatsa caṇḍīśaṃ muñcanbāṇānsahasraśaḥ ||
2.5.22.6
niśumbhaśumbhapramukhā daityendrāśca sahasraśaḥ |
abhijagmuśśivaṃ vegādroṣātsandaṣṭadacchadāḥ ||
2.5.22.7
kālanemistathā vīraḥ khaḍgaromā balāhakaḥ |
ghasmaraśca pracaṇḍaścāpare cāpi śivaṃ yayuḥ ||
2.5.22.8
bāṇaiḥ sañchādayāmāsurdrutaṃ rudragaṇāṃśca te |
aṅgāni cicchidurvīrāḥ śumbhādyā nikhilā mune ||
2.5.22.9
bāṇāndhakārasañchannaṃ dṛṣṭvā gaṇabalaṃ haraḥ |
tadbāṇajālamācchidya bāṇairāvavṛte nabhaḥ ||
2.5.22.10
daityāṃśca bāṇavātyābhiḥ pīḍitānakarottadā |
pracaṇḍabāṇajālaughairapātayata bhūtale ||
2.5.22.11
khaḍgaromaśiraḥ kāyāttathā paraśunācchinat |
balāhakasya ca śiraḥ khaṭvāṅgenākaroddvidhā ||
2.5.22.12
sa badhvā ghasmaraṃ daityaṃ pāśenābhyahanadbhuvi |
mahāvīraṃ pracaṇḍaṃ ca cakartta triśikhena ha ||
2.5.22.13
vṛṣabheṇa hatāḥ kecitkecidbāṇairnipātitā |
na śekurasurāḥ sthātuṃ gajā siṃhārditā iva ||
2.5.22.14
tataḥ krodhaparītātmā daityān dhik kṛtavān raṇe |
śumbhādikānmahādaityaḥ prahasanprāha dhairyavān ||
2.5.22.15
jalandhara uvāca |
kiṃ va uccaritairmāturdhāvadbhiḥ pṛṣṭhato hataiḥ |
na hi bhītavadhaḥ ślāghyaḥ svargadaḥ śūramāninām ||
2.5.22.16
yadi vaḥ pradhane śraddhā sāro vā kṣullakā hṛdi |
agre tiṣṭhata mātraṃ me na cedgrāmyasukhe spṛhā ||
2.5.22.17
raṇe mṛtyurvaraścāsti sarvakāmaphalapradaḥ |
yaśaḥprado viśeṣeṇa mokṣado'pi prakīrttitaḥ ||
2.5.22.18
sūryasya maṇḍalaṃ bhittvā yāyādvai paramaṃ padam |
parivrāṭ paramajñānī raṇe yaḥ sammukhe hataḥ ||
2.5.22.19
mṛtyorbhayaṃ na kartavyaṃ kadācitkutracidbudhaiḥ |
anivāryo yato hyeṣa upāyairnikhilairapi ||
2.5.22.20
mṛtyurjanmavatāṃ vīrā dehena saha jāyate |
adya vābdaśatānte vā mṛtyurvai prāṇināṃ dhruvaḥ ||
2.5.22.21
tanmṛtyubhayamutsārya yudhyadhvaṃ samare mudā |
sarvathā paramānanda ihāmutrāpyasaṃśayaḥ ||
2.5.22.22
sanatkumāra uvāca |
ityuktvā bodhayāmāsa svavīrānbahuśaḥ sa hi |
dhairyaṃ dadhurna te bhītyā palāyanto raṇād rutam ||
2.5.22.23
atha dṛṣṭvā svasainyaṃ tatpalāyanaparāyaṇam |
cukrodhāti mahāvīraḥ sindhuputro jalandharaḥ ||
2.5.22.24
tataḥ krodhaparītātmā krodhādrudraṃ jalandharaḥ |
āhvāpayāmāsa raṇe tīvrāśanisamasvanaḥ ||
2.5.22.25
jalandhara uvāca |
yuddhyasvādya mayā sārdhaṃ kimebhirnihataistava |
yacca kiñcidbalaṃ te'sti taddarśaya jaṭādhara ||
2.5.22.26
sanatkumāra uvāca |
ityuktvā bāṇa saptatyā jaghāna vṛṣabhadhvajam |
jalandharo mahādaityaḥ śambhumakliṣṭakāriṇam ||
2.5.22.27
tānaprāptānmahādevo jalandharaśarāndrutam |
nijairhi niśitairbāṇaiściccheda prahasanniva ||
2.5.22.28
tato hayāndhvajaṃ chatraṃ dhanuściccheda saptabhiḥ |
jalandharasya daityasya na taccitraṃ hare mune ||
2.5.22.29
sa cchinnadhanvā virathaḥ pāthodhitanayo'suraḥ |
abhyadhāvacchivaṃ kruddho gadāmudyamya vegavān ||
2.5.22.30
prabhurgadāṃ ca tatkṣiptāṃ sahasaiva maheśvaraḥ |
pārāśaryya mahālīlo drutaṃ bāṇairdvidhākarot ||
2.5.22.31
tathāpi muṣṭimudyamya mahākruddho mahāsuraḥ |
abhyudyayau mahāvegādrudraṃ taṃ tajjighāṃsayā ||
2.5.22.32
tāvadeveśvareṇāśu bāṇoghaiḥ sa jalandharaḥ |
akliṣṭakarmakāreṇa krośamātramapākṛtaḥ ||
2.5.22.33
tato jalandharo daityo rudraṃ matvā balādhikam |
sasarja māyāṃ gāndharvīmadbhutāṃ rudramohinīm ||
2.5.22.34
tasya māyāprabhāvāttu gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ |
āvirbhūtā aneke ca rudramohanahetave ||
2.5.22.35
tato jaguśca nanṛturgandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ |
tālaveṇumṛdaṅgāṃśca vādayanti sma cāpare ||
2.5.22.36
tad dṛṣṭvā mahadāścaryaṃ gaṇai rudro vimohitaḥ |
patitānyapi śastrāṇi karebhyo na viveda saḥ ||
2.5.22.37
ekāgrībhūtamālokya rudraṃ daityo jalandharaḥ |
kāmatassa jagāmāśu yatra gaurī sthitā'bhavat ||
2.5.22.38
yuddhe śumbhaniśumbhākhyau sthāpayitvā mahābalau |
daśadordaṇḍapañcāsyastrinetraśca jaṭādharaḥ ||
2.5.22.39
mahāvṛṣabhamārūḍhassarvathā rudrasannibhaḥ |
āsuryyā māyayā vyāsa sa babhūva jalandharaḥ ||
2.5.22.40
atha rudraṃ samāyāntamālokya bhavavallabhā |
abhyāyayau sakhīmadhyāttaddarśanapathe'bhavat ||
2.5.22.41
yāvaddadarśa cārvaṅgī pārvatīṃ danujeśvaraḥ |
tāvatsa vīryaṃ mumuce jaḍāṅgaścābhavattadā ||
2.5.22.42
atha jñātvā tadā gaurī dānavaṃ bhayavihvalā |
jagāmāntarhitā vegātsā tadottaramānasam ||
2.5.22.43
tāmadṛṣṭvā tato daityaḥ kṣaṇādvidyullatāmiva |
javenāgātpunaryoddhuṃ yatra devo maheśvaraḥ ||
2.5.22.44
pārvatyapi mahāviṣṇuṃ sasmāra manasā tadā |
tāvaddadarśa taṃ devaṃ sopaviṣṭaṃ samīpagam ||
2.5.22.45
taṃ dṛṣṭvā pārvatī viṣṇuṃ jaganmātā śivapriyā |
prasannamanasovāca praṇamantaṃ kṛtāñjalim ||
2.5.22.46
pārvatyuvāca |
viṣṇo jalandharo daityaḥ kṛtavānparamādbhutam |
tatkiṃ na viditaṃ te'sti ceṣṭitaṃ tasya durmateḥ ||
2.5.22.47
tacchrutvā jagadambāyā vacanaṃ garuḍadhvajaḥ |
pratyuvāca śivāṃ natvā sāñjalirnamrakandharaḥ ||
2.5.22.48
śrībhagavānuvāca |
bhavatyāḥ kṛpayā devi tadvṛttaṃ viditaṃ mayā |
yadājñāpaya māṃ mātastatkuryyāṃ tvadanujñayā ||
2.5.22.48.p1
sanatkumāra ucāca tacchrutvā viṣṇuvacanaṃ punarapyāha pārvatī ||
2.5.22.48.p2
hṛṣīkeśaṃ jaganmātā dharmanītiṃ suśikṣayan | 49 ||
2.5.22.50
pārvatyuvāca |
tenaiva darśitaḥ panthā budhyasva tvaṃ tathaiva hi |
tatstrīpātivrataṃ dharmaṃ bhraṣṭaṃ kuru madājñayā ||
2.5.22.51
nānyathā sa mahādaityo bhavedvadhyo rameśvara |
pātivratasamo nānyo dharmo'sti pṛthivītale ||
2.5.22.52
sanatkumāra uvāca |
ityanujñāṃ samākarṇya śirasādhāya tāṃ hariḥ |
chala karttuṃ jagāmāśu punarjālandharaṃ puram ||
2.5.22.52.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyā pañcame yuddhakhaṇḍe jalandharavadhopākhyāne jalandharayuddhavarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ ||
2.5.22.52.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.22.52.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.22.52.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.22.52.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
Linked texts (4)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Mahābhāgavatapurāṇa — Sanskrit