Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.5.23: trayoviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne vṛndāpātivratabhaṅgadehatyāgavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.5.23

Language
Sanskrit

Contents

trayoviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavadhopākhyāne vṛndāpātivratabhaṅgadehatyāgavarṇanam

2.5.23.1

vyāsa uvāca |
sanatkumāra sarvajña vada tvaṃ vadatāṃ vara |
kimakārṣīddharistatra dharmaṃ tatyāja sā katham ||

2.5.23.1.p1

sanatkumāra uvāca |
viṣṇurjālandharaṃ gatvā daityasya puṭabhedanam ||

2.5.23.1.p2

pātivratyasya bhaṅgāya vṛndāyāścākaronmatim | 2 ||

2.5.23.3

vṛndāṃ sa darśayāmāsa svapnaṃ māyāvināṃ varaḥ |
svayaṃ tannagarodyānamāsthito'dbhutavigrahaḥ ||

2.5.23.4

atha vṛndā tadā devī tatpatnī niśi suvratā |
harermāyāprabhāvāttu dussvapnaṃ sā dadarśa ha ||

2.5.23.5

svapnamadhye hi sā viṣṇumāyayā pradadarśa ha |
bharttāraṃ mahiṣārūḍhaṃ tailābhyaktaṃ digambaram ||

2.5.23.6

kṛṣṇaprasūnabhūṣāḍhyaṃ kravyādagaṇasevitam |
dakṣiṇāśāṃ gataṃ muṇḍaṃ tamasā ca vṛtaṃ tadā ||

2.5.23.7

svapuraṃ sāgare magnaṃ sahasaivātmanā saha |
ityādi bahuduḥsvapnānniśānte sā dadarśa ha ||

2.5.23.8

tataḥ prabudhya sā bālā taṃ svapnaṃ svaṃ vicinvatī |
dadarśoditamādityaṃ sacchidraṃ niṣprabhaṃ muhuḥ ||

2.5.23.9

tadaniṣṭamidaṃ jñātvā rudantī bhayavihvalā |
kutracinnāpa sā śarma gopurāṭṭālabhūmiṣu ||

2.5.23.10

tataḥsakhīdvayayutā nagarodyānamāgamat |
tatrāpi sā gatā bālā na prāpa kutracitsukham ||

2.5.23.11

tato jalandharastrī sā nirviṇṇodvignamānasā |
vanādvanāntaraṃ yātā naiva vedātmanā tadā ||

2.5.23.12

bhramatī sā tato bālā dadarśātīva bhīṣaṇau |
rākṣasau siṃhavadanau dṛṣṭvā daśanabhāsurau ||

2.5.23.13

tau dṛṣṭvā vihvalātīva palāyanaparā tadā |
dadarśa tāpasaṃ śāntaṃ saśiṣyaṃ maunamāsthitam ||

2.5.23.14

tatastatkaṇṭhamāsādya nijāṃ bāhulatāṃ bhayāt |
mune māṃ rakṣa śaraṇamāgatāsmītyabhāṣata ||

2.5.23.15

munistāṃ vihvalāṃ dṛṣṭvā rākṣasānugatāṃ tadā |
huṅkāreṇaiva tau ghorau cakāra vimukhau drutam ||

2.5.23.16

tad huṅkārabhayatrastau dṛṣṭvā tau vimukhau gatau |
vismitātīva daityendrapatnī sābhūnmune hṛdi ||

2.5.23.17

tatassā munināthaṃ taṃ bhayānmuktā kṛtāñjaliḥ |
praṇamya daṇḍavadbhūmau vṛndā vacanamabravīt ||

2.5.23.18

vṛndovāca |
muninātha dayāsindho parapīḍānivāraka |
rakṣitāhaṃ tvayā ghorādbhayādasmātkhalodbhavāt ||

2.5.23.19

samarthaḥ sarvathā tvaṃ hi sarvajño'pi kṛpānidhe |
kiñcidvijñaptumicchāmi kṛpayā tanniśāmaya ||

2.5.23.20

jalandharo hi madbharttā rudraṃ yoddhuṃ gataḥ prabho |
sa tatrāste kathaṃ yuddhe tanme kathaya suvrata ||

2.5.23.21

sanatkumāra uvāca |
munistadvākyamākarṇya maunaṃ kapaṭamāsthitaḥ |
karttuṃ svārthaṃ vidhānajñaḥ kṛpayordhvamavaikṣata ||

2.5.23.22

tāvatkapīśāvāyātau taṃ praṇamyāgrataḥ sthitau |
tatastadbhrūlatāsaṃjñāniyuktau gaganaṃ gatau ||

2.5.23.23

nītvā kṣaṇārddhamāgatya punastasyāgrataḥ sthitau |
tasyaiva kaṃ kabandhaṃ ca hastāvāstāṃ munīśvara ||

2.5.23.24

śiraḥ kabandhaṃ hastau tau dṛṣṭvābdhitanayasya sā |
papāta mūrcchitā bhūmau bhartṛvyasanaduḥkhitā ||

2.5.23.25

vṛndovāca |
yaḥ purā sukhasaṃvādairvinodayasi māṃ prabho |
sa kathaṃ na vadasyadya vallabhāṃ māmanāgasam ||

2.5.23.26

yena devāḥ sagandharvā nirjitā viṣṇunā saha |
kathaṃ sa tāpasenādya trailokyavijayī hataḥ ||

2.5.23.27

nāṅgīkṛtaṃ hi me vākyaṃ rudratattvamajānatā |
paraṃ brahma śivaśceti vadantyā daityasattama ||

2.5.23.28

tatastvaṃ hi mayā jñātastava sevāprabhāvataḥ |
garvitena tvayā naiva kusaṅgavaśagena hi ||

2.5.23.29

itthaṃ prabhāṣya bahudhā svadharmasthā ca tatpriyā |
vilalāpa vicitraṃ sā hṛdayena vidūyatā ||

2.5.23.30

tataḥsā dhairyamālambya duḥkhocchvāsānvimuñcatī |
uvāca munivaryaṃ taṃ supraṇamya kṛtāñjaliḥ ||

2.5.23.31

kṛpānidhe muniśreṣṭha paropakaraṇādara |
mayi kṛtvā kṛpāṃ sādho jīvayainaṃ mama prabhum ||

2.5.23.32

yattvamasya punaḥ śakto jīvanāya mato mama |
ataḥ sañjīvayainaṃ me prāṇanāthaṃ munīśvara ||

2.5.23.33

sanatkumāra uvāca |
ityuktvā daityapatnī sā pativratyaparāyaṇā |
pādayoḥ patitā tasya duḥkhaśvāsān vimuñcatī ||

2.5.23.34

muniruvāca |
nāyaṃ jīvayituṃ śakto rudreṇa nihato yudhi |
rudreṇa nihatā yuddhe na jīvanti kadācana ||

2.5.23.35

tathāpi kṛpayāviṣṭa enaṃ sañjīvayāmyaham |
rakṣyāḥ śaraṇagāśceti jānandharmaṃ sanātanam ||

2.5.23.36

sanatkumāra uvāca |
ityuktvā sa munistasyā jīvayitvā patiṃ mune |
antardadhe tato viṣṇuḥ sarvamāyāvināṃ varaḥ ||

2.5.23.37

drutaṃ sa jīvitastenotthitaḥ sāgaranandanaḥ |
vṛndāmāliṅgya tadvaktraṃ cucumba prītamānasaḥ ||

2.5.23.38

atha vṛndāpi bhartāraṃ dṛṣṭvā harṣitamānasā |
jahau śokaṃ ca nikhilaṃ svapnavad hṛdyamanyata ||

2.5.23.39

atha prasannahṛdayā sā hi sañjātahṛcchayā |
reme tadvanamadhyasthā tadyuktā bahuvāsarān ||

2.5.23.40

kadācitsuratasyānte dṛṣṭvā viṣṇuṃ tameva hi |
nirbhartsya krodhasaṃyuktā vṛndā vacanamabravīt ||

2.5.23.41

vṛndovāca |
dhik tadevaṃ hare śīlaṃ paradārābhigāminaḥ |
jñāto'si tvaṃ mayā samyaṅmāyī pratyakṣatāpasaḥ ||

2.5.23.42

sanatkumāra uvāca |
ityuktvā krodhamāpannā darśayantī svatejasam |
śaśāpa keśavaṃ vyāsa pātivratyaratā ca sā ||

2.5.23.43

re mahādhama daityāre paradharmavidūṣaka |
gṛhṇīṣva śaṭha maddattaṃ śāpaṃ sarvaviṣolbaṇam ||

2.5.23.44

yau tvayā māyayā khyātau svakīyau darśitau mama |
tāveva rākṣasau bhūtvā bhāryāṃ tava hariṣyataḥ ||

2.5.23.44.p1

tvaṃ cāpi bhāryāduḥkhārto vane kapisahāyavān |
bhrama sarpeśvareṇāyaṃ yaste śiṣyatvamāgataḥ45 ||

2.5.23.46

ityuktvā sā tadā vṛndā praviśaddhavyavāhanam |
viṣṇunā vāryamāṇāpi tatsthitāsaktacetasā ||

2.5.23.47

tasminnavasare devā brahmādyā nikhilā mune |
āgatāḥ khe samaṃ dāraiḥ sadgatiṃ vai didṛkṣavaḥ ||

2.5.23.48

atha daityendrapatnyāstu tajjyotiḥ paramaṃ mahat |
paśyatāṃ sarvadevānāmalokamagamaddrutam ||

2.5.23.49

śivātanau vilīnaṃ tadvṛndātejo babhūva ha |
āsījjayajayārāvaḥ khasthitāmarapaṅktiṣu ||

2.5.23.50

evaṃ vṛndā mahārājñī kālanemisutottamā |
pātivratyaprabhāvācca muktiṃ prāpa parāṃ mune ||

2.5.23.51

tato haristāmanusaṃsmanmuhu-rvṛndācitābhasmarajo'vaguṇṭhitaḥ |
tatraiva tasthau surasiddhasaṅghakaiḥ prabodhyamāno'pi yayau na śāntim ||

2.5.23.51.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe jalandharavadhopākhyāne vṛndāpātivratabhaṅgadehatyāgavarṇanaṃ nāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ ||

2.5.23.51.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.5.23.51.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.5.23.51.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.5.23.51.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe

Linked texts (3)