Shivapurana 2.5.24: caturviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.5.24
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.5.24.58 — 5 parts
caturviṃśo'dhyāyaḥ | jalandharavarṇanam
2.5.24.1
vyāsa uvāca |
vidheḥ śreṣṭhasuta prājñaḥ katheyaṃ śrāvitādbhutā |
tataśca kimabhūdājau kathaṃ daityo hato vada ||
2.5.24.2
sanatkumāra uvāca |
adṛśya girijāṃ tatra daityendre raṇamāgate |
gāndharve ca vilīne hi caitanyo'bhūdvṛṣadhvajaḥ ||
2.5.24.3
antardhānagatāṃ māyāṃ dṛṣṭvā buddho hi śaṅkaraḥ |
cukrodhātīva saṃhārī laukikīṃ gatimāśritaḥ ||
2.5.24.4
tataḥ śivo vismitamānasaḥ puna-rjagāma yuddhāya jalandharaṃ ruṣā |
sa cāpi daityaḥ punarāgataṃ śivaṃ dṛṣṭvā śaroghaiḥsamavākiradraṇe ||
2.5.24.5
kṣiptaṃ prabhustaṃ śarajālamugraṃ jalandhareṇātibalīyasā haraḥ |
drutaṃ pracicchedaśarairvarairnijai-rna citramatra tribhavaprahantuḥ ||
2.5.24.6
tato jalandharo dṛṣṭvā rudramadbhutavikramam |
cakāra māyayā gaurīṃ tryambakaṃ mohayanniva ||
2.5.24.7
rathopari gatāṃ baddhāṃ rudantīṃ pārvatīṃ śivaḥ |
niśumbhaśumbhadaityaiśca vadhyamānāṃ dadarśa saḥ ||
2.5.24.8
gaurīṃ tathāvidhāṃ dṛṣṭvā laukikīṃ darśayan gatim |
babhūva prākṛta iva śivo'pyudvignamānasaḥ ||
2.5.24.9
avāṅmukhasthitastūṣṇīṃ nānālīlāviśāradaḥ |
śithilāṅgo viṣaṇṇātmā vismṛtya svaparākramam ||
2.5.24.10
tato jalandharo vegāt tribhirvivyādha sāyakaiḥ |
āpuṅkhamagnaistaṃ rudraṃ śirasyurasi codare ||
2.5.24.11
tato rudro mahālīlo jñātatattvaḥ kṣaṇātprabhuḥ |
raudrarūpadharo jāto jvālāmālātibhīṣaṇaḥ ||
2.5.24.12
tasyātīva mahāraudrarūpaṃ dṛṣṭvā mahāsurāḥ |
na śekuḥ pramukhe sthātuṃ bhejire te diśo daśa ||
2.5.24.13
niśumbhaśumbhāvapi yau vikhyātau vīrasattamau |
api tau śekaturnaiva raṇe sthātuṃ munīśvara ||
2.5.24.14
jalandharakṛtā māyāntarhitābhūcca tatkṣaṇam |
hāhākāro mahānāsītsaṅgrāme sarvatomukhe ||
2.5.24.15
tataḥ śāpaṃ dadau rudrastayoḥ śumbhaniśumbhayoḥ |
palāyamānau tau dṛṣṭvā dhikkṛtya krodhasaṃyutaḥ ||
2.5.24.16
rudra uvāca |
yuvāṃ duṣṭāvatikhalāvaparādhakarau mama |
pārvatīdaṇḍadātārau raṇādasmātparāṅmukhau ||
2.5.24.17
parāṅmukho na hantavya iti vadhyau na me yuvām |
mama yuddhādatikrāntau gauryyā vadhyau bhaviṣyataḥ ||
2.5.24.18
evaṃ vadati gaurīśe sindhuputro jalandharaḥ |
cukrodhātīva rudrāya jvalajjvalanasannibhaḥ ||
2.5.24.19
rudre raṇe mahāvegādvavarṣa niśitān śarān |
bāṇāndhakārasañchannaṃ tathā bhūmitalaṃ hyabhūt ||
2.5.24.20
yāvad rudraḥ praciccheda tasya bāṇagaṇān drutam |
tāvatsa parigheṇāśu jaghāna vṛṣabhaṃ balī ||
2.5.24.21
vṛṣastena prahāreṇa paravṛtto raṇāṅgaṇāt |
rudreṇa kṛśyamāṇo'pi na tasthau raṇabhūmiṣu ||
2.5.24.22
atha loke mahārudraḥ svīyaṃ tejo'tiduḥsaham |
darśayāmāsa sarvasmai satyametanmunīśvara ||
2.5.24.23
tataḥ paramasaṅkruddho rudro raudravapurdharaḥ |
pralayānalavad ghoro babhūva sahasā prabhuḥ ||
2.5.24.24
dṛṣṭvā puraḥsthitaṃ daityaṃ merukūṭamiva sthitam |
avadhyatvamapi śrutvāpyanyairabhyudyato'bhavat ||
2.5.24.25
brahmaṇo vacanaṃ rakṣan rakṣako jagatāṃ prabhuḥ |
hṛdānugrahamātanvaṃstadvadhāya mano dadhat ||
2.5.24.26
kopaṃ kṛtvā paraṃ śūlī pādāṅguṣṭhena līlayā |
mahāmbhasi cakārāśu rathāṅgaṃ raudramadbhutam ||
2.5.24.27
kṛtvārṇavāmbhasi śitaṃ bhagavān rathāṅgaṃ smṛtvā jagattrayamanena hataṃ purāriḥ |
dakṣāndhakāntakapuratrayayajñahantā lokatrayāntakakaraḥ prahasannuvāca ||
2.5.24.28
mahārudra uvāca |
pādena nirmitaṃ cakraṃ jalandhara mahāmbhasi |
balavānyadi coddharttuṃ tiṣṭha yoddhuṃ na cānyathā ||
2.5.24.29
sanatkumāra uvāca |
tasya tadvacanaṃ śrutvā krodhenādīptalocanaḥ |
pradahanniva cakṣurbhyāṃ prāhālokya sa śaṅkaram ||
2.5.24.30
jalandhara uvāca |
rekhāmuddhṛtya hatvā ca sagaṇaṃ tvāṃ hi śaṅkara |
hatvā lokānsuraiḥ sārdhaṃ svabhāgaṃ garuḍo yathā ||
2.5.24.31
hantuṃ carācaraṃ sarvaṃ samartho'haṃ savāsavam |
ko maheśvara madbāṇairabhedyo bhuvanatraye ||
2.5.24.32
bālabhāvena bhagavāntapasaiva vinirjitaḥ |
brahmā baliṣṭhaḥ sthāne me munibhiḥ surapuṅgavaiḥ ||
2.5.24.33
dagdhaṃ kṣaṇena sakalaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
tapasā kiṃ tvayā rudra nirjito bhagavānapi ||
2.5.24.34
indrāgniyamavitteśavāyuvārīśvarādayaḥ |
na sehire yathā nāgā gandhaṃ pakṣipateriva ||
2.5.24.35
na labdhaṃ divi bhūmau ca vāhanaṃ mama śaṅkara |
samastānparvatānprāpya dharṣitāśca gaṇeśvarāḥ ||
2.5.24.36
girīndro mandaraḥ śrīmānnīlo meruḥ suśobhanaḥ |
dharṣito bāhudaṇḍena kaṇḍvā utsarpaṇāya me ||
2.5.24.37
gaṅgā niruddhā bāhubhyāṃ līlārthaṃ himavadgirau |
arīṇāṃ mama bhṛtyaiśca jayo labdho divaukasām ||
2.5.24.38
vaḍavāyā mukhaṃ baddhaṃ gṛhītvā tāṃ kareṇa tu |
tatkṣaṇādeva sakalamekārṇavamabhūttadā ||
2.5.24.39
airāvatādayo nāgāḥ kṣiptāḥ sindhujalopari |
saratho bhagavānindraḥ kṣiptaśca śatayojanam ||
2.5.24.40
garuḍo'pi mayā baddho nāgapāśena viṣṇunā |
urvaśyādyā mayānītā nāryaḥ kārāgṛhāntaram ||
2.5.24.41
māṃ na jānāsi rudra tvaṃ trailokyajayakāriṇam |
jalandharaṃ mahādaityaṃ sindhuputraṃ mahābalam ||
2.5.24.42
sanatkumāra uvāca |
ityuktvātha mahādevaṃ tadā vāridhinandanaḥ |
na cacāla na sasmāra nihatāndānavānyudhi ||
2.5.24.43
durmadenāvinītena dorbhyāmāsphoṭya dorbalāt |
tiraskṛto mahādevo vacanaiḥ kaṭukākṣaraiḥ ||
2.5.24.44
tacchrutvā daityavacanamamaṅgalamatīritam |
vijahāsa mahādevaḥ paramaṃ krodhamādadhe ||
2.5.24.45
sudarśanākhyaṃ yaccakraṃ pādāṅguṣṭhavinirmitam |
jagrāha tatkare rudrastena hantuṃ samudyataḥ ||
2.5.24.46
sudarśanākhyaṃ taccakraṃ cikṣepa bhagavānharaḥ |
koṭisūryapratīkāśaṃ pralayānalasannibham ||
2.5.24.47
pradahadrodasī vegāttadāsādya jalandharam |
jahāra tacchiro vegānmahadāyatalocanam ||
2.5.24.48
rathātkāyaḥ papātorvyāṃ nādayanvasudhātalam |
śiraścāpyabdhiputrasya hāhākāro mahānabhūt ||
2.5.24.49
dvidhā papāta taddeho hyañjanādririvācalaḥ |
kuliśena yathā vārānnidhau girivaro dvidhā ||
2.5.24.50
tasya raudreṇa raktena sampūrṇamabhavajjagat |
tataḥsamastā pṛthivī vikṛtābhūnmunīśvara ||
2.5.24.51
tadraktamakhilaṃ rudraniyogānmāṃsameva ca |
mahārauravamāsādya raktakuṇḍamabhūdiha ||
2.5.24.52
tattejo nirgataṃ dehād rudre ca layamāgamat |
vṛndādehodbhavaṃ yadvadgauryyāṃ hi vilayaṃ gatam ||
2.5.24.53
jalandharaṃ hataṃ dṛṣṭvā devagandharvapannagāḥ |
abhavansuprasannāśca sādhu deveti cābruvan ||
2.5.24.54
sarve prasannatāṃ yātā devasiddhamunīśvarāḥ |
puṣpavṛṣṭiṃ prakurvāṇāstadyaśo jaguruccakaiḥ ||
2.5.24.55
devāṅganā mahāmodānnanṛtuḥ premavihvalāḥ |
kalasvarāḥ kalapadaṃ kinnaraiḥ saha sañjaguḥ ||
2.5.24.56
diśaḥ praseduḥ sarvāśca hate vṛndāpatau mune |
vavuḥ puṇyāḥ sukhasparśā vāyavastrividhā api ||
2.5.24.57
candramāḥ śītatāṃ yāto ravistepe sutejasā |
agnayo jajvaluḥ śāntā babhūvāvikṛtaṃ nabhaḥ ||
2.5.24.58
evaṃ trailokyamakhilaṃ svāsthyamāpādhikaṃ mune |
hate'bdhitanaye tasminhareṇānantamūrtinā ||
2.5.24.58.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe jalandharavadhopākhyāne jalandharavarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ ||
2.5.24.58.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.5.24.58.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.5.24.58.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.5.24.58.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcamo yuddhakhaṇḍe
Linked texts (3)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Mudgalapurāṇa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit